Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Dilekçesi Örneği

Mirasçılık belgesi — halk arasındaki adıyla veraset ilamı — mirasçıların kimler olduğunu ve her birinin miras payını gösteren resmî belgedir. Tapu devri, banka hesaplarının çözülmesi, araç devri, sigorta ödemeleri ve veraset ve intikal vergisi beyanı dâhil miras işlemlerinin tamamı bu belgeyle başlar. Türk Medeni Kanunu m.598 uyarınca belge sulh hukuk mahkemesinden veya şartları varsa noterden alınabilir.

Nereden alınır

Noter (kural) veya Sulh Hukuk Mahkemesi

Yetkili mahkeme

Mirasçılardan birinin yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi

Süre

Hak düşürücü süre yok

Yargılama türü

Çekişmesiz yargı — duruşma yapılmadan karar verilebilir

Noterden mi, mahkemeden mi?

Nüfus kayıtlarından mirasçılık ilişkisi açıkça anlaşılabiliyorsa belge noterden alınabilir; bu en hızlı yoldur ve çoğu dosyada aynı gün sonuçlanır. Aşağıdaki hâllerde ise noter belge düzenleyemez ve sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir:

1. Yabancılık unsuru varsa — miras bırakan veya mirasçılardan biri yabancı uyrukluysa.
2. Nüfus kaydı yetersizse — soybağı kayıtlardan anlaşılamıyor, kayıtlarda tutarsızlık veya eksiklik bulunuyorsa.
3. Evlat edinme, tanıma, babalık hükmü gibi kayda geçmemiş ya da tartışmalı ilişkiler varsa.
4. Vasiyetname veya miras sözleşmesi varsa — bu hâlde belge, ilgili tasarrufa göre düzenlenir ve itiraz süreleri işler.
5. Mirasçılıktan çıkarma, mirastan feragat veya mirasın reddi söz konusuysa.

Başvurudan önce

1. Ölüm tarihini ve nüfus kaydını doğrulayın. Vukuatlı nüfus kayıt örneği, mirasçıların tespiti bakımından temel belgedir.
2. Mirasın reddi süresini gözden kaçırmayın. Yasal mirasçılar için ret süresi, ölümü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır (TMK m.606). Bu süre içinde reddedilmeyen miras kabul edilmiş sayılır.
3. Terekede borç olup olmadığını araştırın. Mirasın reddi, tereke defterinin tutulması ve resmî tasfiye talebi bu araştırmaya göre değerlendirilir.
4. Vasiyetname var mı kontrol edin. Vasiyetname noterde ya da miras bırakanın eşyaları arasında bulunabilir; açılması ve okunması ayrı bir usule tabidir.
5. Veraset ve intikal vergisi beyanını unutmayın. Beyan süresi kanunda ayrıca düzenlenmiştir ve mirasçılık belgesinin alınmasından bağımsız olarak işler.

Örnek mirasçılık belgesi talep dilekçesi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

TALEP EDEN
(MİRASÇI)         : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
                    [Açık adres]

MİRAS BIRAKAN
(MURİS)           : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
                    [Ölüm tarihi: ...]
                    [Son yerleşim yeri: ...]

KONU              : Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) verilmesi
                    talebidir.

AÇIKLAMALAR       :

1. Miras bırakan [Ad Soyad], [tarih] tarihinde [yer]'de vefat etmiştir.
   Ölüm olayı nüfus kayıtlarına işlenmiştir.

2. Talep eden, miras bırakanın [yakınlık derecesi: oğlu/kızı/eşi] olup
   yasal mirasçısıdır.

3. Miras bırakanın ölümü tarihinde sağ olan yasal mirasçıları
   şunlardır:
   a) [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [yakınlık]
   b) [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [yakınlık]
   c) [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [yakınlık]

4. Miras bırakanın bilinen bir vasiyetnamesi veya miras sözleşmesi
   bulunmamaktadır. Mirasçılık ilişkisi nüfus kayıtlarından
   anlaşılmakla birlikte, [kayıtlardaki eksiklik / yabancılık unsuru /
   evlat edinme ilişkisi] nedeniyle noterden mirasçılık belgesi
   düzenlenememiştir.

5. Tapu, banka ve vergi işlemlerinin yürütülebilmesi için mirasçılık
   belgesine ihtiyaç duyulmaktadır.

HUKUKİ SEBEPLER   : TMK m.495 vd., m.598; HMK m.382 vd. ve ilgili
                    mevzuat.

DELİLLER          :
   - Miras bırakana ait vukuatlı nüfus kayıt örneği
   - Ölüm belgesi / ölüm tutanağı
   - Talep edene ait nüfus kayıt örneği ve kimlik fotokopisi
   - MERNİS kayıtları (celbi talep olunur)
   - Gerektiğinde tanık beyanı ve her türlü yasal delil

TALEP SONUCU      : Yukarıda açıklanan nedenlerle, miras bırakan
[Ad Soyad]'ın mirasçılarını ve miras paylarını gösteren MİRASÇILIK
BELGESİNİN (VERASET İLAMININ) tarafıma verilmesine karar verilmesini
saygıyla talep ederim. [Tarih]

                                            TALEP EDEN
                                          [Ad Soyad]
                                             (İmza)

EKLER:
1. Vukuatlı nüfus kayıt örneği
2. Ölüm belgesi
3. Kimlik fotokopisi

Mirasın reddi dilekçesi

Terekenin borca batık olduğu anlaşılıyorsa, mirasçılık belgesi almak yerine mirasın reddi yoluna gidilmesi gerekebilir. Ret beyanı, mirasçının yerleşim yerindeki değil, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır ve tutanağa geçirilir. Aşağıda temel örnek verilmiştir; üç aylık sürenin kaçırılması, terekeye el atmanın sonuçları ve hükmen ret yolu için ayrıntılı mirasın reddi dilekçesi sayfamıza bakın.

[ŞEHİR] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
(Miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi)

RET EDEN
(MİRASÇI)         : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
                    [Açık adres]

MİRAS BIRAKAN     : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
                    [Ölüm tarihi] — [Son yerleşim yeri]

KONU              : Mirasın kayıtsız ve şartsız REDDİ beyanının tespiti
                    ve tescili talebidir.

AÇIKLAMALAR       :

1. Miras bırakan [Ad Soyad], [tarih] tarihinde vefat etmiştir. Talep
   eden, miras bırakanın [yakınlık] sıfatıyla yasal mirasçısıdır.

2. Miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla terekesi borca batık olup,
   aktifi pasifini karşılamamaktadır.

3. TMK m.605 vd. uyarınca, yasal süresi içinde mirası KAYITSIZ ve
   ŞARTSIZ olarak REDDETTİĞİMİ beyan ederim. Ölümü ve mirasçı
   olduğumu [tarih] tarihinde öğrendim; işbu beyan üç aylık yasal
   süre içindedir.

4. Bugüne kadar terekeye ilişkin, mirası kabul anlamına gelecek
   hiçbir işlem yapmadım.

HUKUKİ SEBEPLER   : TMK m.605, 606, 609; HMK m.382 vd.

TALEP SONUCU      : Mirasın kayıtsız ve şartsız reddine ilişkin
beyanımın TESPİTİ ile mirasçılıktan çıkarıldığımın (ret beyanının)
mirasçılık siciline TESCİLİNE karar verilmesini saygıyla talep ederim.
[Tarih]

                                            RET EDEN
                                          [Ad Soyad]
                                            (İmza)

EKLER:
1. Vukuatlı nüfus kayıt örneği
2. Kimlik fotokopisi

Sık yapılan hatalar

• Mirasın reddinde üç aylık sürenin kaçırılması. Süre geçtikten sonra miras kabul edilmiş sayılır ve borçlardan kişisel malvarlığıyla sorumluluk doğabilir.
• Ret dilekçesinin yanlış mahkemeye verilmesi. Ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yapılır.
• Terekeye ilişkin işlem yapmak. Miras bırakanın malını kullanmak, satmak veya alacağını tahsil etmek mirasın zımnen kabulü sayılabilir ve ret hakkını düşürür.
• Noterden alınabilecek belge için dava açmak. Kayıtlar açıksa noterden aynı gün alınabilir; gereksiz masraf ve zaman kaybı olur.
• Tüm mirasçıların dilekçede gösterilmemesi. Eksik gösterilen mirasçı, belgenin sonradan iptaline yol açabilir.
• Vasiyetname bulunduğu hâlde bildirmemek. Vasiyetnamenin sulh hukuk mahkemesine teslim edilmesi ve açılıp okunması ayrı bir zorunluluktur.

Sıkça sorulan sorular

İlgili sayfalar

Terekenin borca batık olduğu hâllerde mirasın reddi dilekçesi, mirastan mal kaçırma iddialarında tapu iptali ve tescil dava dilekçesi, taşınmazın paylaşımı için ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi örneklerine bakabilirsiniz. Alan bilgisi: Miras Hukuku ve Gayrimenkul Hukuku.