Delil Tespiti Talebi Dilekçesi Örneği

Bazı deliller beklemez: su basan daire kurur, kaza yeri temizlenir, kusurlu imalat üzeri kapatılır, kamera kaydı silinir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.400 vd. bu durum için delil tespiti yolunu öngörür — henüz dava açılmamış olsa bile, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı ya da ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı hâllerde mahkemeden durumun kayda geçirilmesi istenir. Acele hâllerde karşı taraf dinlenmeden karar verilebilir.

Nereye verilir

Dava açılmışsa o mahkemeye; açılmamışsa esas davaya bakacak mahkeme ya da delilin bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi

Şart

Hukuki yarar — delilin kaybolma veya zorlaşma riski

Karar

Acele hâllerde karşı taraf dinlenmeden verilebilir

Gider

Keşif ve bilirkişi masrafı peşin yatırılır

Hangi durumlarda kullanılır?

1. Yapı ve inşaat kusurları. Su sızıntısı, çatlak, ıslak zemin, kaba inşaat hataları. Onarım yapılırsa kusur bir daha görülemez; onarımdan önce tespit gerekir.
2. Kiralanan taşınmazın teslim durumu. Kiracı çıkarken ya da girerken taşınmazın hâli; sonradan çıkacak hasar tartışmasının tek objektif dayanağı budur.
3. Ayıplı mal ve hizmet. Ürün iade edilmeden ya da onarıma verilmeden önce ayıbın kayda geçirilmesi.
4. Trafik ve iş kazası yeri. Fren izi, konum, makine koruyucusunun bulunup bulunmadığı; olay yeri kısa sürede değişir.
5. Malpraktis iddiaları. Tıbbi kayıtların ve görüntülerin eksiksiz biçimde dosyaya alınması.
6. Dijital içerik ve kamera kayıtları. Kayıtlar otomatik silinmeden önce tespiti; internet içeriği için ayrıca erişimin engellenmesi yolu işletilebilir.
7. Yaşlı ya da ağır hasta tanık. Tanığın beyanının ileride alınamayacağı endişesi.

Talep nasıl hazırlanır?

1. Tespit edilecek olguyu tek tek yazın. “Dairede hasar var” değil; “hangi odada, hangi duvarda, ne büyüklükte sızıntı, kaynağı hangi tesisat” biçiminde. Bilirkişi yalnızca sorulan soruyu yanıtlar.
2. Aciliyeti gerekçelendirin. Neden beklenemez? Onarım ne zaman yapılacak, kayıt ne zaman silinecek, mal ne zaman iade edilecek?
3. Karşı tarafı gösterin. Bilinmiyorsa “hasım gösterilmeksizin” talep edilebilir; ancak hasım gösterilerek yapılan tespitin delil değeri daha güçlüdür.
4. Uzmanlık alanını belirtin. İnşaat mühendisi mi, makine mühendisi mi, hekim mi — talep edilen bilirkişinin alanı yazılmalıdır.
5. Gideri yatırın. Keşif ve bilirkişi ücreti peşin ödenir; ödenmezse tespit yapılmaz.

Örnek delil tespiti talebi dilekçesi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

                        ACELEDİR — KARŞI TARAF DİNLENMEDEN
                        KARAR VERİLMESİ TALEPLİDİR

TALEP EDEN        : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
                    [Açık adres]

VEKİLİ            : Av. [Ad Soyad]

KARŞI TARAF       : [Ad Soyad / Şirket unvanı]
                    [Açık adres]
                    [Bilinmiyorsa: hasım gösterilmeksizin]

KONU              : [Adres] adresindeki taşınmazda meydana gelen
                    hasarın ve sebebinin HMK m.400 vd. uyarınca
                    DELİL TESPİTİ talebidir.

AÇIKLAMALAR       :

1. Talep eden, [il/ilçe] [adres] adresindeki [nitelik] taşınmazın
   [maliki / kiracısı]dır. Tapu kaydı / kira sözleşmesi ektedir.

2. [Tarih] tarihinde taşınmazda [olayın somut anlatımı: üst kattan su
   sızıntısı meydana gelmiş, salon ve yatak odası tavanında geniş
   çaplı nem ve boya kabarması oluşmuştur]. Duruma ilişkin fotoğraflar
   ektedir.

3. Hasarın kaynağı ve sorumluluğu tartışmalıdır. Karşı taraf,
   [tarih] tarihli görüşmede hasarın kendi tesisatından
   kaynaklanmadığını ileri sürmüştür.

4. ACELİYET
   Karşı taraf, [tarih] tarihinde tesisatta onarım yaptıracağını
   bildirmiştir. Onarım yapıldığı takdirde sızıntının kaynağı bir daha
   tespit edilemeyecek; talep edenin ileride açacağı tazminat
   davasında ispat imkânı ORTADAN KALKACAKTIR. Ayrıca nem lekeleri
   kuruma nedeniyle her geçen gün silikleşmektedir.
   Bu nedenle tespitin GECİKMEKSİZİN ve karşı tarafa bildirim
   yapılmaksızın yapılması gerekmektedir (HMK m.403).

5. TESPİTİ İSTENEN HUSUSLAR
   a) Taşınmazda hâlihazırda mevcut hasarın niteliği, yeri ve
      boyutunun tespiti,
   b) Hasarın KAYNAĞININ belirlenmesi — sızıntının hangi bağımsız
      bölümün tesisatından kaynaklandığı,
   c) Hasarın oluşum tarihinin yaklaşık olarak belirlenmesi,
   d) Hasarın giderilmesi için yapılması gereken imalatların ve
      bunların YAKLAŞIK MALİYETİNİN tespiti,
   e) Kusur oranlarının belirlenmesine esas teşkil edecek teknik
      verilerin kayda geçirilmesi.

6. Tespitin, konusunda uzman bir İNŞAAT MÜHENDİSİ bilirkişi
   marifetiyle ve KEŞİF yapılmak suretiyle icrası gerekmektedir.

7. Keşif ve bilirkişi giderleri talep eden tarafından karşılanacaktır.

HUKUKİ SEBEPLER   : HMK m.400, 401, 402, 403, 404, 405; 6098 s. TBK
                    m.49 vd. ve ilgili mevzuat.

DELİLLER          : Tapu kaydı / kira sözleşmesi, hasar fotoğrafları,
                    taraflar arasındaki yazışmalar, yönetim planı ve
                    site yönetimi kayıtları, KEŞİF, BİLİRKİŞİ
                    incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

   a) Talebimizin ACELİYETİ nedeniyle karşı taraf dinlenmeksizin
      KABULÜNE,
   b) [Adres] adresindeki taşınmazda KEŞİF yapılarak, yukarıda (5)
      numaralı bentte sayılan hususlarda konusunda uzman bilirkişi
      marifetiyle DELİL TESPİTİ YAPILMASINA,
   c) Düzenlenecek tespit tutanağı ve bilirkişi raporunun bir
      örneğinin tarafımıza VERİLMESİNE,
   d) Yargılama giderlerinin esas dava sonunda değerlendirilmesine

karar verilmesini saygıyla vekâleten talep ederim. [Tarih]

                                          TALEP EDEN VEKİLİ
                                          Av. [Ad Soyad]
                                              (İmza)

EKLER:
1. Vekâletname
2. Tapu kaydı / kira sözleşmesi
3. Hasar fotoğrafları (tarihli)
4. Taraflar arasındaki yazışmalar

Tespitten sonra ne olur?

1. Keşif yapılır ve bilirkişi raporu düzenlenir. HMK m.402 uyarınca tespit kararı ve tutanak, karşı tarafa tebliğ edilir.
2. Rapora itiraz edilebilir. Karşı taraf, tespit raporuna karşı beyanda bulunabilir; bkz. bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi.
3. Dosya esas davanın eki olur. HMK m.405 uyarınca tespit dosyası, açılacak esas davanın dosyası içine alınır ve orada delil olarak değerlendirilir.
4. Sulh imkânı doğar. Uygulamada tespit raporu, tarafların tazminat konusunda anlaşmasını çoğu zaman kolaylaştırır; dava açılmadan çözüm sağlanabilir.
5. Esas dava açılmalıdır. Tespit, zamanaşımını kesmez; alacak için süresinde dava açılması ya da takip başlatılması gerekir.

Sık yapılan hatalar

• Aciliyetin gerekçelendirilmemesi. Delilin neden kaybolacağı yazılmazsa hukuki yarar yokluğundan ret gelir.
• Tespit sorularının belirsiz bırakılması. Bilirkişi yalnızca sorulan soruyu yanıtlar; sorulmayan husus rapora girmez.
• Onarımdan sonra tespit istenmesi. Kusurun üzeri kapandıktan sonra yapılan tespit çoğu zaman sonuçsuz kalır.
• Fotoğrafların tarihsiz olması. Tarih bilgisi taşımayan görseller, olayın zamanını ispatlamaz.
• Bilirkişi uzmanlık alanının belirtilmemesi. Yanlış alandan bilirkişi görevlendirilmesi tespiti değersiz kılabilir.
• Tespitin dava yerine geçeceğinin sanılması. Tespit hüküm doğurmaz; alacak için ayrıca dava açılmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

İlgili sayfalar

Taşınmazın devrini önlemek için ihtiyati tedbir talep dilekçesi, rapora itiraz için bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi, gider ödeme gücü yoksa adli yardım talebi örneklerine bakabilirsiniz.