Bu sayfadaki örnek, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya reklam niteliği taşımaz, avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz ve hiçbir sonuç için garanti oluşturmaz. Dilekçeler dosyaya göre yazılır: aynı konuda iki dosyanın talep sonucu, delil listesi, görevli–yetkili mahkemesi ve hukuki sebepleri birbirinden farklı olabilir. Örneği olduğu gibi kullanmak, eksik talep, yanlış mahkeme, süre kaçırma veya usulden ret gibi telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Mevzuat ve parasal sınırlar değişir; kullanmadan önce yürürlükteki metni doğrulayın ve mutlaka bir avukata danışın.
İş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle bedensel zarara uğrayan işçi ile ölüm hâlinde yakınları, işverenden maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Bu davaların iki ayırt edici özelliği vardır: iş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 sayılı Kanun m.3 açık istisna öngörür) ve tazminat, SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri düşüldükten sonra hesaplanır.
- Görevli mahkeme
- İş Mahkemesi
- Yetkili mahkeme
- Davalı işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer
- Zamanaşımı
- Kural olarak 10 yıl · fiil suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı
- Dava şartı
- Arabuluculuk UYGULANMAZ — 7036 s. K. m.3 istisnası
Hangi kalemler istenebilir?
- Sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı. Kalıcı maluliyet oranı üzerinden, işçinin çalışma gücündeki kayıp nedeniyle uğradığı gelir kaybı. Hesap; maluliyet oranı, kusur oranı, bakiye ömür ve aktif–pasif dönem verileriyle yapılır.
- Geçici iş göremezlik zararı. Tedavi ve istirahat süresince oluşan kazanç kaybının, SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğini aşan kısmı.
- Tedavi ve bakım giderleri. Hastane, ilaç, protez, fizik tedavi, refakatçi ve ulaşım giderleri ile gelecekte yapılacak masraflar.
- Destekten yoksun kalma tazminatı. Ölümlü kazalarda, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve anne–babanın talebi.
- Manevi tazminat. İşçinin kendisi için (TBK m.56) ve ağır bedensel zarar ile ölüm hâlinde yakınları için istenir.
- Yaklaşık tutarlar için iş kazası tazminatı hesaplama aracımız kaba bir fikir verir; kesin hesap aktüerya bilirkişisi tarafından yapılır.
SGK ödemesi tazminatı ortadan kaldırmaz. Kurumun bağladığı sürekli iş göremezlik geliri, hesaplanan maddi tazminattan peşin sermaye değeri üzerinden mahsup edilir; kalan fark işverenden istenir. SGK ayrıca ödediği tutar için kusurlu işverene rücu eder. Buna karşılık manevi tazminat bakımından böyle bir mahsup yapılmaz — manevi tazminat, SGK ödemelerinden bağımsızdır.
Dava öncesi hazırlık
- Kazanın iş kazası olarak bildirildiğini teyit edin. İşveren, iş kazasını üç iş günü içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Bildirilmemişse Kuruma başvurularak tespit istenir.
- Maluliyet oranını belgeleyin. SGK sağlık kurulu ya da yetkili hastane raporu alınmalıdır. Rapor, kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre düzenlenmelidir; aksi hâlde mahkeme yeniden rapor aldırır.
- Kusur incelemesine hazırlanın. İş güvenliği uzmanı raporu, risk değerlendirmesi, eğitim kayıtları, kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları ve periyodik bakım kayıtları belirleyicidir.
- Ceza soruşturmasını takip edin. Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma dosyası, kusur tespitinde en zengin delil kaynağıdır.
- Alt işveren ilişkisini araştırın. Asıl işveren–alt işveren ilişkisi varsa her ikisi de birlikte sorumludur.
Örnek iş kazası tazminat dava dilekçesi
[ŞEHİR] NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Açık adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad]
DAVALILAR : 1- [Alt işveren / Şirket unvanı] — [Adres]
2- [Asıl işveren / Şirket unvanı] — [Adres]
KONU : [Tarih] tarihli iş kazası nedeniyle uğranılan
maddi ve manevi zararın tazmini talebidir.
DAVA DEĞERİ : Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla
şimdilik [tutar] TL
AÇIKLAMALAR :
1. Davacı, davalı işyerinde [tarih] tarihinden bu yana [görev]
olarak çalışmaktadır. Kaza tarihindeki aylık net ücreti
[tutar] TL'dir.
2. [Tarih] günü saat [saat] sıralarında, [işyeri adresi]'nde
[kazanın somut anlatımı: hangi makine, hangi işlem, ne oldu]
şeklinde iş kazası meydana gelmiştir. Kaza, [kurum] tarafından
düzenlenen [tarih] tarihli tutanak ile kayıt altına alınmış ve
Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilmiştir.
3. İŞVERENİN KUSURU:
a) İş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmemiştir; verildiğine
ilişkin imzalı kayıt bulunmamaktadır.
b) [Makine/tezgâh] üzerinde bulunması gereken KORUYUCU TERTİBAT
mevcut değildir / devre dışı bırakılmıştır.
c) Davacıya kişisel koruyucu donanım ([ekipman]) TESLİM
EDİLMEMİŞTİR; teslim tutanağı yoktur.
d) İşyerinde usulüne uygun RİSK DEĞERLENDİRMESİ yapılmamıştır.
e) Davacı, kendi görev tanımı dışındaki bir işte çalıştırılmıştır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.4 uyarınca işveren,
çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla; riskleri önlemek
ve gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür. Davalı bu
yükümlülüklerini yerine getirmemiştir.
4. ZARAR:
Davacı kaza sonucu [hastane adı]'nda [süre] tedavi görmüş,
[tarih] tarihli [kurum] raporu ile %[oran] oranında SÜREKLİ İŞ
GÖREMEZ hâle gelmiştir. Kaza tarihinde [yaş] yaşında olup
çalışma gücündeki kayıp yaşam boyu sürecektir. Ayrıca [süre]
süreyle çalışamamış, tedavi için [tutar] TL harcamıştır.
5. Davacı, kaza nedeniyle uzun süre tedavi görmüş, bedensel
bütünlüğü kalıcı olarak zedelenmiş ve günlük yaşamı
kısıtlanmıştır. TBK m.56 uyarınca manevi tazminata hak
kazanmıştır.
6. ALT İŞVEREN İLİŞKİSİ
Davacı, 1 no'lu davalının işçisi olup 2 no'lu davalıya ait
işyerinde çalıştırılmıştır. 4857 sayılı Kanun m.2 uyarınca asıl
işveren, alt işverenin işçilerine karşı doğan yükümlülüklerden
alt işverenle birlikte MÜTESELSİLEN sorumludur.
7. İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında
7036 sayılı Kanun m.3 uyarınca ARABULUCULUK DAVA ŞARTI DEĞİLDİR.
HUKUKİ SEBEPLER : 6098 s. TBK m.49, 51, 54, 55, 56, 112, 417;
4857 s. İş Kanunu m.2, 77; 6331 s. Kanun m.4 vd.;
5510 s. Kanun; 7036 s. Kanun m.3; HMK m.107.
DELİLLER :
- [Tarih] tarihli iş kazası tutanağı ve SGK bildirimi
- SGK iş kazası soruşturma dosyası (celbi talep olunur)
- [Savcılık] [soruşturma no] sayılı ceza dosyası (celbi talep olunur)
- Hastane kayıtları, epikriz ve tedavi faturaları
- [Kurum] maluliyet raporu (kaza tarihindeki mevzuata göre
yeniden alınması talep olunur)
- İşyeri özlük dosyası, iş güvenliği eğitim kayıtları, risk
değerlendirme raporu, KKD teslim tutanakları (celbi talep olunur)
- SGK'nın bağladığı gelire ilişkin peşin sermaye değeri hesabı
(Kurumdan sorulması talep olunur)
- KUSUR BİLİRKİŞİSİ ve AKTÜERYA BİLİRKİŞİSİ incelemesi
- Keşif, tanık ve her türlü yasal delil
TALEP SONUCU : Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla;
a) Şimdilik [tutar] TL MADDİ TAZMİNATIN (sürekli ve geçici iş
göremezlik zararı ile tedavi giderleri) KAZA TARİHİNDEN
itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan
MÜTESELSİLEN tahsiline,
b) [Tutar] TL MANEVİ TAZMİNATIN kaza tarihinden itibaren
işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen
tahsiline,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara
yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla vekâleten talep ederim. [Tarih]
DAVACI VEKİLİ
Av. [Ad Soyad]
(İmza)
EKLER:
1. Vekâletname
2. İş kazası tutanağı
3. Hastane kayıtları ve maluliyet raporu
4. SGK hizmet dökümüSık yapılan hatalar
- Arabuluculuk zorunlu sanılarak zaman kaybedilmesi. İş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir.
- Maluliyet raporunun yanlış mevzuata göre alınması. Rapor, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre düzenlenmelidir.
- Asıl işverenin davaya dâhil edilmemesi. Alt işveren ilişkisi varsa her ikisi de müteselsilen sorumludur; ödeme gücü bakımından bu önemlidir.
- “Fazlaya ilişkin haklar saklıdır” kaydının konulmaması. Bilirkişi hesabı talebi aştığında artırım güçleşir.
- Faiz başlangıcının yanlış gösterilmesi. Haksız fiil niteliğindeki iş kazalarında faiz kural olarak kaza tarihinden istenir.
- Ceza dosyasının celbinin istenmemesi. Kusur tespitinin en güçlü kaynağı çoğu zaman ceza soruşturmasıdır.
Sıkça sorulan sorular
Kendi dikkatsizliğim de varsa tazminat alabilir miyim?
Evet, ancak tazminat kendi kusurunuz oranında indirilir (müterafik kusur). İş hukukunda işverenin gözetme yükümlülüğü geniş yorumlanır: talimat vermek tek başına yeterli değildir, denetim ve fiilî önlem de aranır. Bu nedenle işçinin kusuru genellikle işverenin kusurundan daha düşük belirlenir. İşçinin ağır ve beklenmedik bir kural ihlali söz konusuysa oran değişebilir.
İş kazası sayılan hâller nelerdir?
5510 sayılı Kanun m.13 uyarınca; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, görevli olarak başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda ve işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş–geliş sırasında meydana gelen olaylar iş kazasıdır. Kalp krizi gibi olayların iş kazası sayılıp sayılmayacağı, olayın işle bağlantısına göre değerlendirilir.
Ölümlü kazada kimler dava açabilir?
Destekten yoksun kalma tazminatını, ölenden fiilen ve düzenli destek gören kişiler isteyebilir; eş, çocuklar ve anne–baba bakımından destek karinesi kabul edilir. Kardeş ve nişanlı gibi kişiler bakımından fiilî desteğin ispatı aranır. Ayrıca yakınlar kendi adlarına manevi tazminat talep edebilir. Bu talepler, ölenin mirasçısı olma şartına bağlı değildir; mirası reddeden kişi de destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir.
Zamanaşımı ne kadar?
İş kazasından doğan tazminat talepleri, iş sözleşmesine aykırılıktan kaynaklandığı için kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve Türk Ceza Kanunu’nda o suç için daha uzun bir dava zamanaşımı öngörülmüşse, tazminat talebi bakımından da bu uzun süre uygulanır. Zamanaşımı, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren değerlendirilir; kalıcı maluliyette bu tarih genellikle raporun kesinleştiği andır.
İşveren beni tazminat karşılığı ibra etmek istiyor, imzalamalı mıyım?
İmzalamadan önce zararın aktüerya esaslarına göre hesaplanmış tutarını bilmek gerekir. Türk Borçlar Kanunu m.420, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmelerini sıkı şekil şartlarına bağlamıştır: yazılı olma, sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir ay sonra düzenlenme, alacak türü ve tutarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin banka aracılığıyla yapılması. Bu şartlara uymayan ibra geçersizdir; eksik ödeme içeren ibra ise makbuz hükmündedir.
Meslek hastalığında da aynı yol izlenir mi?
Evet, büyük ölçüde. Meslek hastalığında ek olarak hastalığın işle nedensellik bağının tespiti gerekir; bu, SGK’nın yetkilendirdiği sağlık hizmet sunucuları ve meslek hastalıkları hastaneleri tarafından belirlenir. Ayrıca zamanaşımının başlangıcı, hastalığın ve maluliyetin öğrenildiği tarih olarak kabul edilir; bu tarih çoğu zaman işten ayrılıştan yıllar sonra olabilir.
İlgili sayfalar
Sigortasız çalışma varsa hizmet tespiti dava dilekçesi, fesihten doğan alacaklar için işçilik alacakları dava dilekçesi, kaza suç oluşturuyorsa şikâyet dilekçesi örneğine bakabilirsiniz. Alan bilgisi: İş Hukuku ve İcra ve Tazminat Hukuku.
İş Hukukuİşe İade Dava Dilekçesi · İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi · Hizmet Tespiti Dava Dilekçesi
Aile ve BoşanmaAnlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokolü · Çekişmeli Boşanma Dava Dilekçesi · Nafaka Artırım Davası Dilekçesi · Velayetin Değiştirilmesi Dava Dilekçesi · İsim ve Soyisim Değiştirme Dava Dilekçesi · Yaş Düzeltme Dava Dilekçesi · Soybağının Reddi Dava Dilekçesi
İcraİcra Takibine (Ödeme Emrine) İtiraz Dilekçesi · İtirazın İptali Dava Dilekçesi · Menfi Tespit Dava Dilekçesi · Maaş Haczine İtiraz (Haczedilmezlik Şikâyeti)
TüketiciTüketici Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi
KiraKira Borcu İhtarnamesi ve Tahliye Dilekçesi · Kira Bedelinin Tespiti Dava Dilekçesi · İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi
GayrimenkulOrtaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Dilekçesi · Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi · Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Dilekçesi
MirasMirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Dilekçesi · Mirasın Reddi Dilekçesi · Veraset İlamının İptali Dava Dilekçesi
CezaCumhuriyet Başsavcılığına Şikâyet Dilekçesi · Hakaret Savunma (Beyan) Dilekçesi · Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Silme Dilekçesi
TrafikTrafik Kazası Tazminat Dava Dilekçesi
İdareİdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi · İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi
BilişimErişimin Engellenmesi Talebi Dilekçesi
Genel UsulCevap Dilekçesi · İstinaf Başvuru Dilekçesi · Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi · İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi · Delil Tespiti Talebi Dilekçesi · Adli Yardım Talebi Dilekçesi · Kararın Kesinleşmesi (Şerh) Talep Dilekçesi
Dilekçenizi göndermeden önce
Bir dilekçenin sonucu çoğu zaman içeriğinden önce zamanında ve doğru mercie verilmiş olmasına bağlıdır. Hak düşürücü süreler, dava şartı arabuluculuk ve görevli–yetkili mahkeme hataları sonradan düzeltilemez. Dosyanıza özgü değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilir, sürecin nasıl işlediğini Sıkça Sorulan Sorular ve Çalışma İlkelerimiz sayfalarından okuyabilirsiniz. Tazminat kalemleri için hesaplama araçlarımız yaklaşık bir fikir verir.