Bu sayfadaki örnek, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya reklam niteliği taşımaz, avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz ve hiçbir sonuç için garanti oluşturmaz. Dilekçeler dosyaya göre yazılır: aynı konuda iki dosyanın talep sonucu, delil listesi, görevli–yetkili mahkemesi ve hukuki sebepleri birbirinden farklı olabilir. Örneği olduğu gibi kullanmak, eksik talep, yanlış mahkeme, süre kaçırma veya usulden ret gibi telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Mevzuat ve parasal sınırlar değişir; kullanmadan önce yürürlükteki metni doğrulayın ve mutlaka bir avukata danışın.
Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanmada ya da boşanmanın sonuçlarında anlaşamadıkları hâllerde açılan davadır. Uygulamada davaların büyük bölümü Türk Medeni Kanunu m.166/1’deki evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanır. Bu davada dilekçe, yalnızca bir talep metni değil kusurun ispat planıdır: bildirilmeyen vakıa sonradan ileri sürülemez, gösterilmeyen delil dosyaya giremez.
- Görevli mahkeme
- Aile Mahkemesi
- Yetkili mahkeme
- Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturdukları yer (TMK m.168)
- Süre
- Genel sebepte süre yok · özel sebeplerde hak düşürücü süre işler
- Arabuluculuk
- Uygulanmaz — aile hukuku davaları elverişli değildir
Bu dilekçe ne zaman kullanılır?
Eşlerden biri boşanmak istemiyorsa, ya da boşanmada anlaşılsa bile velayet, nafaka, tazminat veya mal paylaşımı konularından birinde uzlaşma sağlanamıyorsa dava çekişmeli olarak görülür. Anlaşma varsa çok daha kısa süren anlaşmalı boşanma yolu tercih edilmelidir.
Çekişmeli boşanmada mahkeme kusur değerlendirmesi yapar. Kusur yalnızca boşanma kararını değil; maddi ve manevi tazminata (TMK m.174), yoksulluk nafakasına (TMK m.175) ve bazı hâllerde velayete ilişkin takdiri de doğrudan etkiler. Bu nedenle dilekçedeki vakıa anlatımı tarih, yer ve tanık bilgisiyle somutlaştırılmalı; genel ifadelerle yetinilmemelidir.
Özel boşanma sebeplerinde süre işler. Zina (TMK m.161) ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m.162) sebebine dayanan dava hakkı, boşanma sebebinin öğrenilmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde fiilin üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Affeden tarafın dava hakkı ise tamamen ortadan kalkar. Genel sebebe (m.166/1) dayanan davada böyle bir süre yoktur.
Dilekçeyi yazmadan önce
- Vakıaları tarih sırasına dizin. Her olayın ne zaman, nerede olduğunu ve kimin bildiğini not edin. Tarihsiz anlatım tanık dinlenirken de sorun yaratır.
- Her vakıanın karşısına delilini yazın. “Her türlü delil” ifadesi tek başına yeterli sayılmaz; hangi vakıanın hangi tanıkla, hangi belgeyle ispat edileceği gösterilmelidir.
- Delillerin hukuka uygun elde edildiğinden emin olun. Eşin rızası dışında ele geçirilen mesaj, kayıt ve fotoğraflar hem delil olarak değerlendirilmeyebilir hem de ayrı bir suç oluşturabilir (TCK m.132 vd.).
- Tedbir taleplerini ilk dilekçede isteyin. Tedbir nafakası, velayetin geçici tevdii ve çocukla kişisel ilişki, yargılama sürerken hüküm doğurur. Talep edilmezse hâkim kural olarak kendiliğinden karar vermez.
- Şiddet varsa 6284 sayılı Kanun yolunu ayrıca işletin. Koruyucu ve önleyici tedbir kararı boşanma davasından bağımsız olarak, aile mahkemesinden veya kolluktan talep edilebilir.
Örnek çekişmeli boşanma dava dilekçesi
[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Açık adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad]
[Adres]
DAVALI : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Açık adres]
KONU : Tarafların TMK m.166/1 uyarınca boşanmalarına; velayet,
nafaka ve tazminat taleplerimizin kabulüne karar
verilmesi talebidir.
DAVA DEĞERİ : [Tutar] TL (tazminat ve nafaka talepleri yönünden)
AÇIKLAMALAR :
1. Taraflar [tarih] tarihinde evlenmiş olup evlilikten [tarih] doğumlu
müşterek çocuk [Ad Soyad] dünyaya gelmiştir. Taraflar [tarih]
tarihinden bu yana fiilen ayrı yaşamaktadır.
2. Evliliğin ilk yıllarından itibaren davalı, müvekkilime karşı
[somut davranış: sürekli aşağılayıcı söz, ortak konuta ilgisizlik,
ekonomik yükümlülüklerini yerine getirmeme vb.] biçiminde
davranmıştır. Bu durum özellikle [tarih] tarihinden sonra
yoğunlaşmıştır.
3. [Tarih] tarihinde [yer]'de meydana gelen olayda davalı, müvekkilime
[olayın somut anlatımı] şeklinde davranmış; olaya [Tanık ad soyad]
bizzat tanık olmuştur.
4. [Tarih] tarihinde davalı, [somut vakıa]. Bu husus [belge: kolluk
tutanağı / mesaj kaydı / hastane raporu] ile sabittir.
5. Anlatılan olaylar nedeniyle taraflar arasındaki evlilik birliği
temelinden sarsılmış, ortak hayatın sürdürülmesi müvekkilim
bakımından çekilmez hâle gelmiştir. Boşanmaya sebep olan olaylarda
ağır kusur davalıya aittir; müvekkilime yüklenebilecek bir kusur
bulunmamaktadır.
6. Müşterek çocuk doğumundan bu yana fiilen müvekkilimin bakım ve
gözetiminde bulunmakta, eğitim ve sağlık ihtiyaçları müvekkilim
tarafından karşılanmaktadır. Çocuğun üstün yararı velayetin
müvekkilime verilmesini gerektirmektedir.
7. Müvekkilimin düzenli ve yeterli geliri bulunmamakta olup boşanma
yüzünden yoksulluğa düşecektir. Ayrıca davalının kusurlu davranışları
müvekkilimin kişilik haklarına saldırı niteliğindedir.
HUKUKİ SEBEPLER : TMK m.166/1, m.169, m.174, m.175, m.182, m.185 vd.,
HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER :
- Nüfus kayıt örneği ve evlilik kaydı
- Tanık beyanları (Tanık listesi ektedir: [ad soyad, adres])
- [Tarih] tarihli kolluk tutanağı / hastane raporu
- Tarafların SGK, banka ve tapu kayıtları (celbi talep olunur)
- Sosyal ve ekonomik durum araştırması
- Uzman/pedagog incelemesi
- Yemin, keşif, bilirkişi ve her türlü yasal delil
TALEP SONUCU : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Öncelikle, yargılama süresince müvekkilim lehine aylık [tutar] TL
TEDBİR NAFAKASINA, müşterek çocuk için aylık [tutar] TL TEDBİR
NAFAKASINA ve velayetin geçici olarak müvekkilime tevdiine,
b) Tarafların TMK m.166/1 uyarınca BOŞANMALARINA,
c) Müşterek çocuğun VELAYETİNİN müvekkilime verilmesine,
d) Çocuk için hükmedilen tedbir nafakasının kararın kesinleşmesiyle
birlikte aynı miktarda İŞTİRAK NAFAKASI olarak devamına,
e) Müvekkilim lehine aylık [tutar] TL YOKSULLUK NAFAKASINA,
f) [Tutar] TL MADDİ ve [tutar] TL MANEVİ TAZMİNATIN dava tarihinden
itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
g) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla vekâleten talep ederim. [Tarih]
DAVACI VEKİLİ
Av. [Ad Soyad]
(İmza)
EKLER:
1. Vekâletname
2. Nüfus kayıt örneği
3. Tanık listesi
4. [Belge adı]Doldururken dikkat edilecek noktalar
- Genel ifadeler kusuru ispatlamaz. “Bana kötü davrandı” cümlesi tek başına hüküm kurmaya elverişli değildir; olayın tarihi, yeri ve tanığı yazılmalıdır.
- Tedbir nafakası talebinin unutulması. Yargılama bir yılı aşabilir; bu süre boyunca geçim ve çocuğun ihtiyaçları için tedbir kararı hayati önemdedir.
- Maddi ve manevi tazminatın karıştırılması. Maddi tazminat mevcut veya beklenen menfaatlerin zedelenmesine (TMK m.174/1), manevi tazminat kişilik haklarına saldırıya (m.174/2) dayanır; ikisi ayrı ayrı talep edilir.
- Faiz türü ve başlangıcının yazılmaması. Talep edilmeyen faize hükmedilmez; başlangıç tarihi (dava, temerrüt veya karar tarihi) açıkça belirtilmelidir.
- Hukuka aykırı delil sunulması. Rıza dışı kayıt ve mesajlar hem değerlendirme dışı bırakılabilir hem de aleyhinize suç duyurusuna konu olabilir.
- Mal rejimi taleplerinin boşanma dosyasına sıkıştırılması. Mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir dava konusudur ve kural olarak boşanmanın kesinleşmesi beklenir.
Sıkça sorulan sorular
Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
Süre; tanık sayısına, tebligatın tamamlanmasına, sosyal ve ekonomik durum araştırmasının dönüşüne, gerekiyorsa uzman incelemesine ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Kesin bir süre vermek mümkün değildir ve verilmesi de doğru olmaz. Kararın istinaf ve temyiz aşamalarından geçmesi hâlinde süreç daha da uzayabilir.
Eşim davaya cevap vermezse ne olur?
Cevap dilekçesi verilmemesi davanın kendiliğinden kabul edildiği anlamına gelmez. Davalı, dava dilekçesindeki vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır ve davacı iddialarını yine de ispat etmek zorundadır. Cevap süresi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır; süresinde talep edilirse mahkemeden bir defaya mahsus ek süre istenebilir.
Boşanma davası devam ederken nafaka alabilir miyim?
Evet. TMK m.169 uyarınca hâkim, dava süresince eşlerin geçimi ve çocukların bakımı için gerekli tedbirleri alır. Bu talebin dava dilekçesinde açıkça yapılması gerekir; tedbir nafakası kural olarak talep tarihinden itibaren hüküm doğurur. Karar kesinleştiğinde çocuk için hükmedilen tedbir nafakası iştirak nafakasına dönüşür.
Ayrı yaşadığımızı nasıl ispatlarım?
Adres kayıt sistemi kayıtları, kira sözleşmesi, abonelik faturaları, tanık beyanları ve kolluk kayıtları bu konuda kullanılır. Fiilen ayrı yaşama tek başına boşanma sebebi değildir; ancak TMK m.166/4 uyarınca daha önce açılan boşanma davasının reddinden itibaren üç yıl geçmiş ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa, istem üzerine boşanmaya karar verilir.
Velayet neye göre belirlenir?
Tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme; çocuğun yaşı, alıştığı düzen, ebeveynlerin bakım imkânları, çocukla kurdukları ilişki ve gerekirse uzman raporunu değerlendirir. İdrak çağındaki çocuğun görüşü de alınır. Anne ya da baba olmak tek başına belirleyici değildir; kusurlu bulunan eşe velayet verilmesi de mümkündür.
Dava sırasında şiddet görüyorum, ne yapmalıyım?
6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararı talep edebilirsiniz. Bu talep için boşanma davası açmış olmanız gerekmez; aile mahkemesine, kolluğa veya mülki amire başvurulabilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri tarafından da tedbir uygulanabilir ve karar en kısa sürede hâkim onayına sunulur. Acil durumlarda 155 / 112 ve ALO 183 hatları aranmalıdır.
İlgili sayfalar
Tarafların anlaşması hâlinde anlaşmalı boşanma dilekçesi ve protokolü, nafakanın sonradan yetersiz kalması hâlinde nafaka artırım davası dilekçesi, boşanmadan sonra koşullar değişirse velayetin değiştirilmesi dava dilekçesi örneklerine bakabilirsiniz. Savunma tarafındaysanız cevap dilekçesi örneğimiz yol gösterir. Alan bilgisi: Aile ve Boşanma Hukuku.
Aile ve BoşanmaAnlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokolü · Nafaka Artırım Davası Dilekçesi · Velayetin Değiştirilmesi Dava Dilekçesi · İsim ve Soyisim Değiştirme Dava Dilekçesi · Yaş Düzeltme Dava Dilekçesi · Soybağının Reddi Dava Dilekçesi
İş Hukukuİşe İade Dava Dilekçesi · İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi · İş Kazası Tazminat Dava Dilekçesi · Hizmet Tespiti Dava Dilekçesi
İcraİcra Takibine (Ödeme Emrine) İtiraz Dilekçesi · İtirazın İptali Dava Dilekçesi · Menfi Tespit Dava Dilekçesi · Maaş Haczine İtiraz (Haczedilmezlik Şikâyeti)
TüketiciTüketici Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi
KiraKira Borcu İhtarnamesi ve Tahliye Dilekçesi · Kira Bedelinin Tespiti Dava Dilekçesi · İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi
GayrimenkulOrtaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Dilekçesi · Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi · Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Dilekçesi
MirasMirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Dilekçesi · Mirasın Reddi Dilekçesi · Veraset İlamının İptali Dava Dilekçesi
CezaCumhuriyet Başsavcılığına Şikâyet Dilekçesi · Hakaret Savunma (Beyan) Dilekçesi · Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Silme Dilekçesi
TrafikTrafik Kazası Tazminat Dava Dilekçesi
İdareİdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi · İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi
BilişimErişimin Engellenmesi Talebi Dilekçesi
Genel UsulCevap Dilekçesi · İstinaf Başvuru Dilekçesi · Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi · İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi · Delil Tespiti Talebi Dilekçesi · Adli Yardım Talebi Dilekçesi · Kararın Kesinleşmesi (Şerh) Talep Dilekçesi
Dilekçenizi göndermeden önce
Bir dilekçenin sonucu çoğu zaman içeriğinden önce zamanında ve doğru mercie verilmiş olmasına bağlıdır. Hak düşürücü süreler, dava şartı arabuluculuk ve görevli–yetkili mahkeme hataları sonradan düzeltilemez. Dosyanıza özgü değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilir, sürecin nasıl işlediğini Sıkça Sorulan Sorular ve Çalışma İlkelerimiz sayfalarından okuyabilirsiniz. Tazminat kalemleri için hesaplama araçlarımız yaklaşık bir fikir verir.