Ana Sayfa Hukuki Süreç Haritaları

Hukuki Süreç Haritaları

Dava nereden başlar, hangi aşamalardan geçer, ne zaman biter? Beş süreç, adım adım ve görsel olarak.

Hukuki bir süreçte en çok yıpratan şey çoğu zaman sonucu değil, ne olacağını bilmemektir. Aşağıdaki haritalar dava yolculuğunun aşamalarını, her aşamada ne yapıldığını ve neyin beklendiğini gösterir.

Buradaki aşamalar ve süreler genel kuraldır. Her uyuşmazlık kendi somut koşulları içinde değerlendirilir; dosyanızdaki süre ve aşamalar farklı işleyebilir.

Bir hukuk davası nasıl ilerler?

Alan ne olursa olsun, hukuk yargılamasının iskeleti aynıdır.

1

Dava dilekçesi

Talep, hukuki sebepler ve deliller yazılır; harç yatırılır ve dosya açılır.

2

Dilekçeler teatisi

Cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı verilir. Taraflar iddialarını sabitler.

3

Ön inceleme

Dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, uyuşmazlık noktaları belirlenir, taraflar sulhe teşvik edilir.

4

Tahkikat

Deliller toplanır: tanık dinlenir, bilirkişi raporu alınır, keşif yapılır. Sürecin en uzun aşamasıdır.

5

Hüküm

Sözlü yargılamanın ardından karar verilir. Gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra kanun yolu süresi işler.

Boşanma: iki yol, iki farklı süreç

Boşanmanın nasıl ilerleyeceğini belirleyen ilk şey, tarafların anlaşıp anlaşmadığıdır.

Anlaşmalı boşanma

TMK m.166/3
  • Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
  • Nafaka, velayet, mal paylaşımı ve tazminatı düzenleyen protokol hazırlanır.
  • Taraflar duruşmada hâkim huzurunda iradelerini açıklar.
  • Hâkim protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir.

Genellikle tek celsede sonuçlanır.

Çekişmeli boşanma

TMK m.161–166
  • Boşanma sebebi ispatlanmak zorundadır; tanık ve belge delilleri toplanır.
  • Yargılama sürerken tedbir nafakası ve geçici velayet kararı istenebilir.
  • Kusur değerlendirmesi yapılır; tazminat ve yoksulluk nafakası buna göre belirlenir.
  • Karar sonrası istinaf ve temyiz yolları açıktır.

Delil durumuna göre birden çok celse sürer.

İşçilik alacaklarında zorunlu durak: arabuluculuk

İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde doğrudan dava açılamaz. Arabuluculuk bir seçenek değil, dava şartıdır.

1

Arabulucuya başvuru

Adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurulur. İşe iade talebinde bu başvuru fesihten itibaren bir ay içinde yapılmalıdır.

2

Görüşmeler

Taraflar arabulucu eşliğinde bir araya gelir. Anlaşma sağlanırsa tutanak ilam niteliğinde olur ve icraya konulabilir.

3

Son tutanak

Anlaşma sağlanamazsa "anlaşamama" tutanağı düzenlenir. Dava dilekçesine bu tutanağın eklenmesi zorunludur.

4

İş mahkemesi

Dava açılır; yargılama genel usule göre ilerler. İşe iade davalarında yargılama diğer alacak davalarına göre daha hızlı yürür.

İş Hukuku Kıdem Tazminatı Hesapla İşe İade Hesapla

İcra takibi: itiraz her şeyi değiştirir

İlamsız icra takibinde sürecin yönünü belirleyen tek şey, borçlunun yedi gün içinde itiraz edip etmediğidir.

1

Takip talebi

Alacaklı icra dairesine başvurur; borçluya ödeme emri gönderilir.

2

Yedi günlük süre

Borçlu ödeme emrine itiraz edebilir. Buradan sonrası ikiye ayrılır.

3a

İtiraz edildi

Takip durur. Alacaklı, itirazın iptali (genel mahkeme) veya itirazın kaldırılması (icra mahkemesi) yoluna gider.

3b

İtiraz edilmedi

Takip kesinleşir. Haciz istenebilir; taşınır, taşınmaz ve üçüncü kişilerdeki alacaklar haczedilir.

Ceza yargılaması: soruşturmadan hükme

Ceza sürecinin iki ayrı evresi vardır ve ikisini farklı makamlar yürütür.

1

Soruşturma

Cumhuriyet savcılığı yürütür. İfade alınır, deliller toplanır. Şüphelinin müdafi yardımından yararlanma hakkı bu aşamada başlar.

2

Karar noktası

Savcılık ya kovuşturmaya yer olmadığına karar verir ya da iddianame düzenler. İddianame mahkemece kabul edilirse dava açılmış olur.

3

Kovuşturma

Mahkeme yürütür. Duruşmalar yapılır, tanıklar dinlenir, savunma alınır. Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda bu yol ayrıca değerlendirilir.

4

Hüküm ve kanun yolu

Mahkumiyet, beraat veya düşme kararı verilir. İstinaf süresi hükmün açıklanmasından itibaren yedi gündür.

Karar beğenilmezse: kanun yolları

Türkiye'de yargı üç kademelidir. Bir karar, kesinleşene kadar iki kez daha incelenebilir.

Üç kademeli yargı sistemi Karar önce ilk derece mahkemesinde verilir; istinaf yoluyla bölge adliye mahkemesine, oradan temyiz yoluyla Yargıtay'a taşınabilir. İlk Derece Mahkemesi Asliye · Sulh · İş · Aile · Ağır Ceza Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf — maddi ve hukuki denetim Yargıtay Temyiz — yalnızca hukuka uygunluk denetimi hukukta 2 hafta · cezada 7 gün hukukta 2 hafta · cezada 15 gün

İstinaf, dosyayı hem maddi olay hem hukuk yönünden yeniden inceler; gerekirse duruşma açar. Temyiz ise yalnızca hukuka uygunluk denetimi yapar, olayı yeniden değerlendirmez. Bazı kararlar miktar veya suç türü nedeniyle kesindir ve kanun yoluna kapalıdır.

Kaçırılırsa hak kaybına yol açan süreler

Bu sürelerin kaçırılması, davanın esasına hiç girilmeden hakkın kaybedilmesi anlamına gelir.

1ay

İşe iade için arabulucuya başvuru

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işler. Arabuluculuk dava şartıdır; başvurulmadan dava açılamaz.

İş K. m.20
7gün

Ödeme emrine itiraz

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren. İtiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.

İİK m.62
60gün

İdari işleme karşı iptal davası

İşlemin tebliğini izleyen günden başlar. Vergi uyuşmazlıklarında süre 30 gündür.

İYUK m.7
2hafta

Hukuk davalarında istinaf

Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işler.

HMK m.345
7gün

Ceza davalarında istinaf

Hükmün açıklanmasından itibaren. Yokluğunda hüküm verilmişse tebliğden başlar.

CMK m.273
5yıl

Kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı

12.10.2017 tarihinden sonra sona eren iş sözleşmeleri için geçerlidir.

7036 s.K.
Dikkat: Yukarıdaki süreler genel kuraldır ve başlangıç anları (tebliğ, öğrenme, fesih) dosyaya göre değişir. Bir süre işlemeye başlamışsa gecikmeden hukuki destek alınması gerekir.

Sürecinizin haritasını birlikte çıkaralım

Yukarıdakiler genel akışlardır. Dosyanızda hangi aşamada olduğunuzu, hangi sürelerin işlediğini ve önünüzdeki seçenekleri konuşmak için iletişime geçebilirsiniz.

Görüşme Talebi Hesaplama Araçları Dilekçe Örnekleri

Bu sayfadaki bilgiler kamuyu aydınlatma amaçlıdır, hukuki danışma yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi somut koşulları içinde değerlendirilir.
WhatsApp İletişim Ara