Bu sayfadaki örnek, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya reklam niteliği taşımaz, avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz ve hiçbir sonuç için garanti oluşturmaz. Dilekçeler dosyaya göre yazılır: aynı konuda iki dosyanın talep sonucu, delil listesi, görevli–yetkili mahkemesi ve hukuki sebepleri birbirinden farklı olabilir. Örneği olduğu gibi kullanmak, eksik talep, yanlış mahkeme, süre kaçırma veya usulden ret gibi telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Mevzuat ve parasal sınırlar değişir; kullanmadan önce yürürlükteki metni doğrulayın ve mutlaka bir avukata danışın.
Kira bedelinin tespiti davası, kira bedelinin güncel koşullara göre yeniden belirlenmesi için açılır. Türk Borçlar Kanunu m.344 uyarınca, yenilenen kira dönemlerinde artış oranı bir önceki kira yılına ait tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Ancak beş yıldan uzun süreli ya da beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde hâkim; endeksi, kiralananın durumunu ve emsal kira bedellerini gözeterek hakkaniyete uygun bedele karar verir.
- Görevli mahkeme
- Sulh Hukuk Mahkemesi
- Yetkili mahkeme
- Taşınmazın bulunduğu yer
- Süre
- Hak düşürücü süre yok · geçerlilik tarihi için 30 gün kuralı önemlidir
- Dava şartı
- Kiralanan taşınmazlara ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuk
Bu dava ne zaman açılır?
İki tipik durumda: kiraya veren, kira bedelinin piyasanın çok altında kaldığı gerekçesiyle artırılmasını; kiracı ise bedelin fahiş hâle geldiği gerekçesiyle indirilmesini ister. Dava her iki tarafça da açılabilir. Sözleşme beş yılı doldurmuşsa hâkim endeksle bağlı değildir ve emsal araştırmasıyla hakkaniyet bedeline hükmeder.
Otuz gün kuralı davanın en kritik noktasıdır. TBK m.345 uyarınca kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açılırsa ya da kiraya veren bu süre içinde kira bedelini artıracağını yazılı olarak bildirmişse, mahkemece belirlenecek bedel yeni kira döneminin başından itibaren geçerli olur. Bu koşullar sağlanmazsa yeni bedel, ancak bir sonraki kira döneminden itibaren uygulanır — yani bir yıl kaybedilir.
Dava öncesi hazırlık
- Sözleşmenin başlangıç tarihini ve süresini belirleyin. Beş yılın dolup dolmadığı, hâkimin endeksle bağlı olup olmadığını belirler.
- Otuz gün öncesinde ihtar gönderin. Kiraya verenseniz, yeni dönemden en az otuz gün önce artış iradenizi yazılı olarak bildirin; noter ihtarnamesi en güvenli yoldur.
- Emsal araştırması yapın. Aynı bina, aynı sokak ve benzer nitelikteki taşınmazların güncel kira bedellerini gösteren ilanlar, kira sözleşmeleri ve emlakçı beyanları toplanmalıdır.
- Taşınmazın durumunu belgeleyin. Yapılan tadilatlar, ısıtma sistemi, asansör, otopark ve konum avantajları bedel takdirinde dikkate alınır.
- Arabulucuya başvurun. Kiralanan taşınmazlara ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır; son tutanak dilekçeye eklenmelidir.
Örnek kira tespit dava dilekçesi
[ŞEHİR] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI
(KİRAYA VEREN) : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Açık adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad]
DAVALI
(KİRACI) : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Kiralanan taşınmazın açık adresi]
KONU : [Adres] adresindeki taşınmazın aylık kira bedelinin
[tarih] tarihinden geçerli olmak üzere aylık
[tutar] TL olarak TESPİTİ talebidir.
DAVA DEĞERİ : [Aylık artış farkı x 12] TL
AÇIKLAMALAR :
1. Müvekkil, [il/ilçe] [ada]/[parsel] sayılı [adres] adresindeki
taşınmazın malikidir. Taşınmaz, [tarih] başlangıç tarihli kira
sözleşmesi ile davalıya kiraya verilmiştir. Tapu kaydı ve sözleşme
ektedir.
2. Kira ilişkisi [tarih] tarihinden bu yana kesintisiz devam etmekte
olup [sayı] yılı doldurmuştur. Hâlen ödenmekte olan aylık kira
bedeli [tutar] TL'dir.
3. Kira bedeli, aradan geçen süre içinde taşınmazın bulunduğu bölgedeki
emsal kira bedellerinin çok altında kalmıştır. Aynı binada ve aynı
nitelikteki dairelerin güncel kira bedelleri [tutar] TL ile
[tutar] TL arasındadır. Emsal ilanlar ve sözleşmeler ektedir.
4. Taşınmaz [özellikler: net metrekare, oda sayısı, ısıtma sistemi,
asansör, otopark, bulunduğu kat] niteliğindedir ve [tarih]
tarihinde [tadilat] yapılmıştır.
5. Sözleşme [sayı] yıldır devam ettiğinden, TBK m.344/3 uyarınca kira
bedeli endeksle bağlı olmaksızın; taşınmazın durumu ve emsal kira
bedelleri gözetilerek hakkaniyete uygun biçimde belirlenmelidir.
6. Müvekkil, [Şehir] [Numara]. Noterliği'nin [tarih] tarih ve
[yevmiye no] sayılı ihtarnamesi ile kira bedelinin artırılacağını
davalıya bildirmiştir. İhtarname, yeni kira döneminin
başlangıcından en az otuz gün önce [tarih] tarihinde tebliğ
edilmiştir. Bu nedenle belirlenecek bedel, TBK m.345 uyarınca
[tarih] tarihinden itibaren geçerli olacaktır.
7. Uyuşmazlık konusunda [Arabuluculuk Bürosu] nezdinde [Dosya No]
sayılı dosya ile arabuluculuğa başvurulmuş, [tarih] tarihli son
tutanakla anlaşma sağlanamadığı tespit edilmiştir.
HUKUKİ SEBEPLER : 6098 s. TBK m.299 vd., m.344, m.345; 6325 s. Kanun;
HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER :
- Tapu kaydı
- [Tarih] başlangıç tarihli kira sözleşmesi
- [Yevmiye no] sayılı ihtarname ve tebliğ belgesi
- Emsal kira sözleşmeleri ve güncel ilan çıktıları
- Kira ödemelerine ilişkin banka hesap hareketleri
- Keşif ve bilirkişi incelemesi (talep olunur)
- Tanık beyanları ve her türlü yasal delil
TALEP SONUCU : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Davanın KABULÜ ile [adres] adresindeki taşınmazın aylık kira
bedelinin [tarih] tarihinden geçerli olmak üzere aylık
[tutar] TL olarak TESPİTİNE,
b) Belirlenen bedelin izleyen kira dönemlerinde TBK m.344 uyarınca
artırılmasına,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya
yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla vekâleten talep ederim. [Tarih]
DAVACI VEKİLİ
Av. [Ad Soyad]
(İmza)
EKLER:
1. Vekâletname
2. Tapu kaydı ve kira sözleşmesi
3. Noter ihtarnamesi ve tebliğ belgesi
4. Emsal kira bilgileri
5. Arabuluculuk son tutanağıKira bedeli nasıl belirlenir?
- Beş yıla kadar olan dönemlerde artış, bir önceki kira yılına ait tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıyla sınırlıdır. Taraflar bunun üzerinde bir oran kararlaştırsa dahi bu sınır uygulanır.
- Beş yıldan sonra hâkim; endeksi, kiralananın durumunu ve emsal kira bedellerini birlikte değerlendirerek hakkaniyete uygun bedele karar verir.
- Uygulamada “hakkaniyet indirimi” gözetilir: kiracının uzun süredir taşınmazda oturması nedeniyle, tespit edilen emsal bedelin bir miktar altında bir bedele hükmedilmesi yaygındır.
- Keşif ve bilirkişi hemen her dosyada yapılır; taşınmaz yerinde incelenir, emsallerle karşılaştırılır.
- Yabancı para üzerinden kararlaştırılan kira bedellerinde TBK m.344/4 ayrı bir rejim öngörür; bu tür sözleşmelerde değişiklik ve uyarlama koşulları farklıdır.
Sık yapılan hatalar
- Otuz günlük ihtar süresinin kaçırılması. Belirlenecek bedel bir yıl sonra uygulanabilir hâle gelir.
- Emsal araştırmasının yapılmaması. Talep edilen bedelin dayanağı gösterilmezse dava, bilirkişinin takdirine bırakılmış olur.
- Arabuluculuk aşamasının atlanması. Kiralanan taşınmazlara ilişkin uyuşmazlıklarda dava şartıdır.
- Beş yıl dolmadan hakkaniyet bedeli istenmesi. Beş yıl dolmamışsa hâkim kural olarak endeks sınırıyla bağlıdır.
- Dava değerinin yanlış gösterilmesi. Harç, yıllık artış farkı üzerinden hesaplanır.
- Tahliye talebiyle karıştırılması. Kira tespiti ayrı, tahliye ayrı davadır; ikisi aynı dilekçede istenemez.
Sıkça sorulan sorular
Kiracı da bu davayı açabilir mi?
Evet. Kira bedelinin tespiti davası her iki tarafça da açılabilir. Kiracı, ödediği bedelin emsallerin belirgin biçimde üzerinde kaldığını ileri sürerek indirim isteyebilir. Bu durumda da aynı usul ve kurallar uygulanır; beş yıl dolmuşsa hâkim endeksle bağlı olmaksızın hakkaniyet bedelini belirler.
Sözleşmede yazan yüksek artış oranı geçerli mi?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında hayır. TBK m.344 uyarınca taraflarca kararlaştırılan artış oranı, bir önceki kira yılına ait tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez; bu emredici bir sınırdır ve sözleşmeye konulan daha yüksek oran bu sınıra kadar uygulanır. Fazladan ödenen tutarların iadesi ayrıca istenebilir.
Dava sürerken hangi bedeli ödemeliyim?
Kiracı, yargılama boyunca mevcut kira bedelini ödemeye devam etmelidir; ödemenin kesilmesi temerrüt oluşturur ve tahliye sebebi doğurur. Mahkeme yeni bedeli belirlediğinde, geçerlilik tarihinden itibaren doğan fark kiracıdan istenir. Bu fark ödenmezse ilamlı icra takibine konu edilebilir.
Dava ne kadar sürer?
Keşif ve bilirkişi incelemesi gerektirdiği için birkaç ay ile bir yılı aşan süreler arasında değişebilir; kesin bir süre verilemez. Keşif için gün alınması, bilirkişi raporunun sunulması ve rapora itirazların karşılanması süreyi belirleyen başlıca aşamalardır.
On yılı dolduran kiracıyı çıkarabilir miyim?
Bu, kira tespitinden ayrı bir konudur. TBK m.347 uyarınca konut ve çatılı işyeri kiralarında, on yıllık uzama süresinin sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir. Bildirim süresine ve şekline uyulmaması hâlinde bu hak o dönem için kullanılamaz.
İşyeri kirası için de aynı kurallar mı geçerli?
Çatılı işyeri kiraları, konut kiralarıyla büyük ölçüde aynı rejime tabidir ve TBK m.344 sınırı burada da uygulanır. Ancak kiracının tacir olduğu bazı işyeri kiralarında, kanunun bir kısım hükümlerinin uygulanması ertelenmiş; bu erteleme süresi dolmuştur. Somut sözleşmenin niteliği ve tarafların sıfatı, uygulanacak hükümleri değiştirebileceğinden dosya bazında değerlendirme gerekir.
İlgili sayfalar
Kira ödenmediğinde kira borcu ihtarnamesi ve tahliye dilekçesi, paylı mülkiyetteki taşınmazlar için ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi örneğine bakabilirsiniz. Alan bilgisi için Kira Hukuku ve Gayrimenkul Hukuku sayfalarımız yol gösterir.
KiraKira Borcu İhtarnamesi ve Tahliye Dilekçesi · İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi
Aile ve BoşanmaAnlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokolü · Çekişmeli Boşanma Dava Dilekçesi · Nafaka Artırım Davası Dilekçesi · Velayetin Değiştirilmesi Dava Dilekçesi · İsim ve Soyisim Değiştirme Dava Dilekçesi · Yaş Düzeltme Dava Dilekçesi · Soybağının Reddi Dava Dilekçesi
İş Hukukuİşe İade Dava Dilekçesi · İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi · İş Kazası Tazminat Dava Dilekçesi · Hizmet Tespiti Dava Dilekçesi
İcraİcra Takibine (Ödeme Emrine) İtiraz Dilekçesi · İtirazın İptali Dava Dilekçesi · Menfi Tespit Dava Dilekçesi · Maaş Haczine İtiraz (Haczedilmezlik Şikâyeti)
TüketiciTüketici Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi
GayrimenkulOrtaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Dilekçesi · Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi · Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Dilekçesi
MirasMirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Dilekçesi · Mirasın Reddi Dilekçesi · Veraset İlamının İptali Dava Dilekçesi
CezaCumhuriyet Başsavcılığına Şikâyet Dilekçesi · Hakaret Savunma (Beyan) Dilekçesi · Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Silme Dilekçesi
TrafikTrafik Kazası Tazminat Dava Dilekçesi
İdareİdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi · İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi
BilişimErişimin Engellenmesi Talebi Dilekçesi
Genel UsulCevap Dilekçesi · İstinaf Başvuru Dilekçesi · Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi · İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi · Delil Tespiti Talebi Dilekçesi · Adli Yardım Talebi Dilekçesi · Kararın Kesinleşmesi (Şerh) Talep Dilekçesi
Dilekçenizi göndermeden önce
Bir dilekçenin sonucu çoğu zaman içeriğinden önce zamanında ve doğru mercie verilmiş olmasına bağlıdır. Hak düşürücü süreler, dava şartı arabuluculuk ve görevli–yetkili mahkeme hataları sonradan düzeltilemez. Dosyanıza özgü değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilir, sürecin nasıl işlediğini Sıkça Sorulan Sorular ve Çalışma İlkelerimiz sayfalarından okuyabilirsiniz. Tazminat kalemleri için hesaplama araçlarımız yaklaşık bir fikir verir.