Dilekçe Örnekleri

Dilekçe örneği kullanmanın sınırı nerede başlar?

İnternette bulunan bir dilekçe, o dilekçenin yazıldığı dosyanın vakıalarına göre kurulmuştur. Sizin dosyanızda taraflar, tarihler, deliller, hatta uyuşmazlığın hukuki niteliği farklıdır. Bu nedenle bir örnek en fazla iskelet işlevi görür: başlıkların sırasını, hangi bilginin nereye yazıldığını ve nelerin unutulmaması gerektiğini gösterir. İçini dolduran vakıa anlatımı ile talep sonucu her dosyada yeniden yazılır.

Örnek kullanırken en sık karşılaşılan üç sorun şudur: metnin ait olduğu mevzuat değişmiş olabilir; dilekçedeki mahkeme sizin dosyanızda görevli olmayabilir; ve talep sonucu eksik yazıldığı için mahkeme istemediğiniz bir kalem hakkında karar veremez. Hâkim, taleple bağlıdır (HMK m.26); istemediğiniz şeyi kendiliğinden hükmedemez.

Bir dava dilekçesinde bulunması zorunlu unsurlar

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119. maddesi, dava dilekçesinin içeriğini saymıştır. Aşağıdaki başlıklar tercih değil, kanuni zorunluluktur:

1. Mahkemenin adı. Görevli ve yetkili mahkeme doğru yazılmalıdır; yanlış mahkemeye açılan dava usulden reddedilir ya da dosya gönderilirken zaman kaybedilir.
2. Tarafların kimliği ve adresleri. Davacının T.C. kimlik numarası zorunludur. Davalının adresinin doğru bildirilmemesi tebligat sorunları yaratır ve yargılamayı aylarca uzatır.
3. Varsa kanuni temsilci ve vekil bilgileri. Vekil aracılığıyla açılan davada vekâletnamenin dilekçeye eklenmesi gerekir.
4. Davanın konusu ve dava değeri. Malvarlığı haklarına ilişkin davalarda değer gösterilmelidir; harç bu değer üzerinden hesaplanır.
5. Vakıaların sıra numarası altında açık özetleri. Dilekçenin en önemli bölümüdür: bildirilmeyen vakıa, kural olarak sonradan ileri sürülemez.
6. Her vakıanın hangi delille ispat edileceği. “Her türlü delil” ifadesi tek başına yeterli sayılmaz; delil ile vakıa arasında bağ kurulmalıdır.
7. Dayanılan hukuki sebepler. Hâkim hukuku kendiliğinden uygular, ancak sebeplerin gösterilmesi dilekçenin tutarlılığını ortaya koyar.
8. Açık bir talep sonucu. Neyin, ne kadarının, kimden istendiği tereddütsüz yazılmalıdır. Faiz türü ve başlangıç tarihi de burada belirtilir.
9. İmza. Davacının, kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası bulunmalıdır.

Dilekçeyi vermeden önce üç kontrol

1. Dava şartı arabuluculuk var mı?

Bazı uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurmadan dava açılamaz; bu bir usul tercihi değil dava şartıdır ve eksikliği davanın usulden reddine yol açar. Başlıcaları: işçi–işveren arasındaki alacak ve işe iade uyuşmazlıkları, ticari davalardan konusu para alacağı olanlar, kiralanan taşınmazlara ilişkin uyuşmazlıklar, ortaklığın giderilmesi ve komşuluk hukukundan doğan uyuşmazlıklar, tüketici mahkemesinin görev alanına girenler.

Buna karşılık şu davalarda arabuluculuk aranmaz: boşanma, velayet ve nafaka gibi aile hukuku davaları; iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi–manevi tazminat davaları (7036 sayılı Kanun m.3’ün açık istisnası); hizmet tespiti gibi kamu düzenine ilişkin tespit davaları; ve ceza yargılaması.

2. Süre işliyor mu?

Dilekçelerin çoğunda süre, dilekçenin içeriğinden daha belirleyicidir. İşe iadede fesihten itibaren bir ay, ödeme emrine itirazda yedi gün, idari işlemin iptalinde altmış gün, idari para cezasına itirazda on beş gün, şikâyete bağlı suçlarda altı ay, mirasın reddinde üç ay… Bu süreler hak düşürücüdür: geçtikten sonra dilekçenin ne kadar iyi yazıldığının bir önemi kalmaz.

3. Görevli ve yetkili mahkeme doğru mu?

Görev, uyuşmazlığın türüne göre kanunla belirlenir ve taraflar anlaşarak değiştiremez. Yetki ise kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesindedir; ancak iş, tüketici, sigorta ve aile hukukunda özel yetki kuralları, taşınmazın aynına ilişkin davalarda ise kesin yetki vardır. Bu sitedeki her örnek dilekçe, kendi sayfasının başında görevli ve yetkili mahkemeyi ayrıca gösterir.

Dilekçeyi nasıl verirsiniz?

1. Elden: Adliyedeki tevzi bürosuna, dilekçe ve ekleriyle birlikte. Harç ve gider avansı vezneye yatırılır; ödeme yapılmazsa dava işlemden kaldırılabilir.
2. UYAP Vatandaş Portal üzerinden: e-Devlet şifresi veya elektronik imza ile. Ekler PDF olarak yüklenir, harç çevrimiçi ödenir.
3. Avukat aracılığıyla UYAP Avukat Portal’dan: Vekâletname ve dosya takibi bu yolla yürütülür.
4. Tüketici hakem heyetine: e-Devlet üzerinden TÜBİS ile ya da heyetin bulunduğu kaymakamlık/valiliğe elden.
5. İhtarname için notere: İhtarnameler mahkemeye değil, keşide edilmek üzere notere verilir.
6. İcra dairesine: Ödeme emrine itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine verilir; haczedilmezlik şikâyeti ise icra mahkemesine yapılır.

Sıkça sorulan sorular