Bu sayfadaki örnek, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya reklam niteliği taşımaz, avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz ve hiçbir sonuç için garanti oluşturmaz. Dilekçeler dosyaya göre yazılır: aynı konuda iki dosyanın talep sonucu, delil listesi, görevli–yetkili mahkemesi ve hukuki sebepleri birbirinden farklı olabilir. Örneği olduğu gibi kullanmak, eksik talep, yanlış mahkeme, süre kaçırma veya usulden ret gibi telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Mevzuat ve parasal sınırlar değişir; kullanmadan önce yürürlükteki metni doğrulayın ve mutlaka bir avukata danışın.
Hakaret suçundan hakkınızda soruşturma başlatıldığında verilecek ilk belge savunma dilekçesidir. Türk Ceza Kanunu m.125 vd. bu suçu düzenlerken, savunma tarafına da geniş bir alan bırakır: eleştiri sınırları, haksız fiile tepki, karşılıklılık, iddia ve savunma dokunulmazlığı ve isnadın ispatı. Ayrıca hakaret kural olarak şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır — bu iki nokta çoğu dosyayı yargılamaya hiç gitmeden bitirir.
- Görevli mahkeme
- Asliye Ceza Mahkemesi
- Şikâyet süresi
- Fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay (TCK m.73)
- Uzlaştırma
- Kapsamdadır — soruşturmada zorunlu aşamadır
- İstisna
- Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret resen soruşturulur
Savunmanın dayanabileceği noktalar
- Fiilin işlenmediği. Sözün hiç sarf edilmediği, kaydın kurgulandığı ya da hesabın başkası tarafından kullanıldığı ileri sürülebilir. Dijital ortamda IP ve HTS kayıtlarının celbi istenmelidir.
- Mağdurun belirlenemediği (TCK m.126). Hakaret suçunun oluşması için mağdurun kim olduğunun belirlenebilmesi gerekir. Kimseye yöneltilmemiş genel ifadeler suç oluşturmaz.
- Eleştiri sınırları içinde kalındığı. Ağır, incitici, hatta kaba bir eleştiri her zaman hakaret değildir. Belirleyici olan, ifadenin somut bir olguya bağlanıp bağlanmadığı ve tartışmanın bağlamıdır. Kamuya mal olmuş kişiler ile siyasi ve mesleki tartışmalarda eleştiri sınırı daha geniştir (AİHS m.10).
- Haksız fiile tepki (TCK m.129/1). Hakaret, haksız bir fiile tepki olarak işlenmişse verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi ceza verilmeyebilir de.
- Karşılıklı hakaret (TCK m.129/3). Hakaret suçunun karşılıklı işlenmesi hâlinde olayın niteliğine göre taraflardan biri veya her ikisi hakkında ceza verilmeyebilir.
- İddia ve savunma dokunulmazlığı (TCK m.128). Yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı ya da sözlü başvuru, iddia ve savunmalarda, uyuşmazlıkla bağlantılı olmak koşuluyla yapılan somut isnatlar cezalandırılmaz.
- İsnadın ispatı (TCK m.127). İsnat edilen fiil ispat edilirse ceza verilmez. İsnat suç oluşturuyorsa ve bu konuda kesinleşmiş mahkûmiyet varsa ispat edilmiş sayılır.
- Şikâyet süresinin geçtiği. Mağdurun fiili ve faili öğrenmesinden itibaren altı ay geçmişse şikâyet hakkı düşer.
Uzlaştırma, çoğu dosyayı burada bitirir. Hakaret, uzlaştırma kapsamındaki suçlardandır ve soruşturma aşamasında dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Taraflar uzlaşır ve edim yerine getirilirse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturmada davanın düşmesine karar verilir. Uzlaşma, suçu kabul anlamına gelmez; ancak uzlaşma sonucunda aynı fiil için yeniden şikâyette bulunulamaz. Teklifi değerlendirirken edimin içeriğinin ve karşılıklı taleplerin açıkça yazılması önemlidir.
Örnek hakaret savunma (beyan) dilekçesi
[ŞEHİR] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA
[Kovuşturma aşamasındaysa:
[ŞEHİR] [NUMARA]. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE]
SORUŞTURMA NO : [Yıl]/[Numara]
[veya DOSYA NO : [Yıl]/[Numara] E.]
ŞÜPHELİ / SANIK : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Açık adres]
MÜDAFİİ : Av. [Ad Soyad] (varsa)
MÜŞTEKİ : [Ad Soyad]
KONU : [Suç adı: hakaret] isnadına ilişkin
SAVUNMALARIMIZIN sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR :
1. Müvekkil hakkında, [tarih] tarihinde [yer/ortam: işyerinde /
sosyal medyada / telefonda] müştekiye hakaret ettiği iddiasıyla
soruşturma başlatılmıştır. İsnat kabul edilmemektedir.
2. OLAYIN GERÇEK SEYRİ
[Tarih] günü [olayın müvekkil bakımından anlatımı]. Müşteki,
olayın yalnızca kendi lehine olan bölümünü aktarmış; olayı
başlatan davranışından hiç söz etmemiştir.
3. SAVUNMALARIMIZ
[Dosyanıza uyanları bırakıp diğerlerini siliniz.]
a) SÖZ SARF EDİLMEMİŞTİR. Müvekkil, iddia edilen ifadeleri
kullanmamıştır. Olay yerinde bulunan [Tanık ad soyad] bu
hususu doğrulayacaktır. Müştekinin sunduğu [kayıt/ekran
görüntüsü] bütünlükten yoksundur; konuşmanın tamamının
incelenmesi gerekir.
b) İFADE ELEŞTİRİ NİTELİĞİNDEDİR. Müvekkilin sözleri, müştekinin
[somut davranışına: yaptığı işe, verdiği karara, paylaştığı
içeriğe] yönelik bir DEĞERLENDİRMEDİR ve somut bir olguya
bağlanmıştır. Sert bir üslup taşısa dahi, ifade özgürlüğü
kapsamındaki eleştiri sınırları aşılmamıştır. Tartışmanın
geçtiği bağlam ve tarafların sıfatı birlikte
değerlendirilmelidir.
c) MAĞDUR BELİRLENEBİLİR DEĞİLDİR. Kullanılan ifadeler belirli
bir kişiye yöneltilmemiştir. TCK m.126 uyarınca mağdurun
kimliğinin belirlenememesi hâlinde suç oluşmaz.
d) HAKSIZ FİİLE TEPKİ SÖZ KONUSUDUR (TCK m.129/1). Müşteki,
olaydan hemen önce müvekkile [haksız davranış] biçiminde
davranmıştır. Müvekkilin sözleri bu haksız fiile ANLIK BİR
TEPKİDİR; anılan hüküm uyarınca cezaya hükmedilmemesi
gerekir.
e) KARŞILIKLI HAKARET BULUNMAKTADIR (TCK m.129/3). Müşteki de
aynı olayda müvekkile yönelik ifadeler kullanmıştır. Bu husus
[kayıt/tanık] ile sabittir.
f) İDDİA VE SAVUNMA DOKUNULMAZLIĞI KAPSAMINDADIR (TCK m.128).
Söz konusu ifadeler, taraflar arasındaki [dosya no] sayılı
dosyaya sunulan dilekçede yer almış olup uyuşmazlıkla
doğrudan bağlantılıdır.
g) İSNAT GERÇEKTİR (TCK m.127). Müvekkilin ileri sürdüğü husus
doğrudur ve [belge/karar] ile ispatlanmaktadır.
h) ŞİKÂYET SÜRESİ GEÇMİŞTİR. Müşteki, olayı [tarih] tarihinde
öğrenmiş; şikâyetini ise [tarih] tarihinde yapmıştır. TCK
m.73'te öngörülen ALTI AYLIK süre dolmuştur.
4. Müvekkilin adli sicil kaydı bulunmamakta olup, kendisine
yöneltilen isnat sabit olmadığı gibi suç kastı da yoktur.
HUKUKİ SEBEPLER : TCK m.125, 126, 127, 128, 129, 73; CMK m.147,
m.170, m.223; T.C. Anayasası m.26; AİHS m.10.
DELİLLER :
- Müştekinin sunduğu kayıt/görüntülerin TAMAMININ celbi
- [Adres]'teki kamera kayıtları (ivedilikle temini talep olunur)
- HTS ve IP kayıtları (celbi talep olunur)
- Tanık beyanları ([ad soyad, adres])
- Taraflar arasındaki [dosya no] sayılı dosya
- Müvekkilin adli sicil kaydı
- Her türlü yasal delil
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Müvekkil hakkında KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA,
[kovuşturma aşamasındaysa: Müvekkilin BERAATİNE,]
b) Aksi kanaatte, TCK m.129 uyarınca CEZA VERİLMESİNE YER
OLMADIĞINA,
c) Talebimiz kabul görmezse lehe hükümlerin uygulanmasına
karar verilmesini saygıyla talep ederim. [Tarih]
ŞÜPHELİ / SANIK MÜDAFİİ
Av. [Ad Soyad]
(İmza)
EKLER:
1. Vekâletname
2. Yazışma ve kayıt çıktıları
3. Tanık listesi
4. Adli sicil kaydıSık yapılan hatalar
- İfade vermeden önce savunma hazırlamamak. Kolluk ya da savcılıkta verilen ilk ifade dosyanın seyrini belirler; hazırlıksız verilen beyan sonradan güçlükle düzeltilir.
- Susma hakkının bilinmemesi. CMK m.147 uyarınca şüphelinin susma ve müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır; susmak aleyhe delil sayılmaz.
- Karşı tarafın sözlerinin kayıt altına alınmaması. Karşılıklı hakaret savunması, ancak karşı tarafın ifadeleri belgelenirse işe yarar.
- Uzlaştırma teklifinin düşünmeden reddedilmesi. Uzlaşma, suç kabulü değildir ve dosyayı en hızlı bitiren yoldur.
- Şikâyet süresinin hesaplanmaması. Altı aylık sürenin geçtiği dosyalarda esasa hiç girilmeden sonuç alınabilir.
- Sosyal medya içeriğinin silinmesi. Delil karartma olarak değerlendirilebilir; ayrıca bağlamı gösteren tüm yazışmanın korunması savunmanın lehinedir.
Sıkça sorulan sorular
Sosyal medyada yazdığım yorum hakaret sayılır mı?
İnternet ortamında işlenen hakaret de TCK m.125 kapsamındadır; hatta alenen işlenmesi nedeniyle cezanın artırılması gündeme gelebilir. Değerlendirmede; ifadenin somut bir olguya dayanıp dayanmadığı, tartışmanın bağlamı, muhatabın kamuya mal olmuş kişi olup olmadığı ve kullanılan üslubun eleştiri sınırlarını aşıp aşmadığı birlikte ele alınır. Değer yargısı ile olgu isnadı ayrımı belirleyicidir.
“Sen ne dediysen ben de dedim” savunması işe yarar mı?
Evet, hukuki dayanağı vardır: TCK m.129/3 uyarınca hakaretin karşılıklı işlenmesi hâlinde, olayın niteliğine göre taraflardan biri veya her ikisi hakkında ceza verilmeyebilir. Ancak bunun için karşı tarafın ifadelerinin de dosyaya girmesi gerekir. Bu nedenle savunma dilekçesinde yalnızca iddia edilmemeli; kayıt, tanık ya da yazışmayla belgelenmelidir.
Kamu görevlisine hakarette fark var mı?
Evet, iki yönden. Birincisi, kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakaret şikâyete bağlı değildir; resen soruşturulur ve altı aylık süre işlemez. İkincisi, TCK m.125/3 uyarınca bu hâlde cezanın alt sınırı yükselir. Buna karşılık kamu görevlisinin işlemine yönelik eleştiri, kişiliğine yönelmediği sürece yine ifade özgürlüğü kapsamındadır.
Şikâyetçi şikâyetinden vazgeçerse dosya kapanır mı?
Şikâyete bağlı suçlarda evet: vazgeçme hâlinde soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturma aşamasında davanın düşmesine karar verilir. Ancak kovuşturma aşamasında vazgeçmenin sonuç doğurması için sanığın da bunu kabul etmesi gerekir. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette ise vazgeçme dosyayı sona erdirmez.
Hakaretten ceza alırsam sicilime işler mi?
Kesinleşmiş mahkûmiyet adli sicile işlenir. Ancak bu tür dosyalarda sıklıkla hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231) uygulanır; bu kararlar genel adli sicile kaydedilmez ve denetim süresi sorunsuz geçerse dava düşer. Adli para cezasına çevrilen kısa süreli hapis cezaları da mahkûmiyet niteliğindedir. Ayrıntı için adli sicil kaydı silme sayfamıza bakınız.
Bana hakaret edildi, ne yapmalıyım?
Fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı ay içinde Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunmalısınız; bkz. şikâyet dilekçesi örneği. Ceza yargılaması failin cezalandırılmasına yöneliktir; uğradığınız manevi zarar için ayrıca hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilirsiniz. İçerik internette yayında ise erişimin engellenmesi yolu paralel olarak işletilebilir.
İlgili sayfalar
Şikâyetçi tarafındaysanız Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet dilekçesi, içerik internette yayındaysa erişimin engellenmesi talebi, sicil kaydı için adli sicil kaydı silme dilekçesi örneklerine bakabilirsiniz. Alan bilgisi: Ceza Hukuku.
CezaCumhuriyet Başsavcılığına Şikâyet Dilekçesi · Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Silme Dilekçesi
Aile ve BoşanmaAnlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokolü · Çekişmeli Boşanma Dava Dilekçesi · Nafaka Artırım Davası Dilekçesi · Velayetin Değiştirilmesi Dava Dilekçesi · İsim ve Soyisim Değiştirme Dava Dilekçesi · Yaş Düzeltme Dava Dilekçesi · Soybağının Reddi Dava Dilekçesi
İş Hukukuİşe İade Dava Dilekçesi · İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi · İş Kazası Tazminat Dava Dilekçesi · Hizmet Tespiti Dava Dilekçesi
İcraİcra Takibine (Ödeme Emrine) İtiraz Dilekçesi · İtirazın İptali Dava Dilekçesi · Menfi Tespit Dava Dilekçesi · Maaş Haczine İtiraz (Haczedilmezlik Şikâyeti)
TüketiciTüketici Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi
KiraKira Borcu İhtarnamesi ve Tahliye Dilekçesi · Kira Bedelinin Tespiti Dava Dilekçesi · İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi
GayrimenkulOrtaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Dilekçesi · Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi · Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Dilekçesi
MirasMirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Dilekçesi · Mirasın Reddi Dilekçesi · Veraset İlamının İptali Dava Dilekçesi
TrafikTrafik Kazası Tazminat Dava Dilekçesi
İdareİdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi · İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi
BilişimErişimin Engellenmesi Talebi Dilekçesi
Genel UsulCevap Dilekçesi · İstinaf Başvuru Dilekçesi · Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi · İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi · Delil Tespiti Talebi Dilekçesi · Adli Yardım Talebi Dilekçesi · Kararın Kesinleşmesi (Şerh) Talep Dilekçesi
Dilekçenizi göndermeden önce
Bir dilekçenin sonucu çoğu zaman içeriğinden önce zamanında ve doğru mercie verilmiş olmasına bağlıdır. Hak düşürücü süreler, dava şartı arabuluculuk ve görevli–yetkili mahkeme hataları sonradan düzeltilemez. Dosyanıza özgü değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilir, sürecin nasıl işlediğini Sıkça Sorulan Sorular ve Çalışma İlkelerimiz sayfalarından okuyabilirsiniz. Tazminat kalemleri için hesaplama araçlarımız yaklaşık bir fikir verir.