Bu sayfadaki örnek, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya reklam niteliği taşımaz, avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz ve hiçbir sonuç için garanti oluşturmaz. Dilekçeler dosyaya göre yazılır: aynı konuda iki dosyanın talep sonucu, delil listesi, görevli–yetkili mahkemesi ve hukuki sebepleri birbirinden farklı olabilir. Örneği olduğu gibi kullanmak, eksik talep, yanlış mahkeme, süre kaçırma veya usulden ret gibi telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Mevzuat ve parasal sınırlar değişir; kullanmadan önce yürürlükteki metni doğrulayın ve mutlaka bir avukata danışın.
Boşanma kararıyla belirlenen nafaka, aradan geçen zamanla çocuğun ihtiyaçları ve hayat pahalılığı karşısında yetersiz kalabilir. Türk Medeni Kanunu m.176/4, tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılmasına ya da azaltılmasına karar verilebileceğini düzenler. Nafaka artırım davasında dilekçenin işi, “para yetmiyor” demek değil; değişikliği somut olarak göstermektir.
- Görevli mahkeme
- Aile Mahkemesi
- Yetkili mahkeme
- Nafaka alacaklısının yerleşim yeri (TMK m.177)
- Süre
- Hak düşürücü süre yok — koşullar değiştikçe açılabilir
- Yargılama usulü
- Basit yargılama usulü
Bu dilekçe ne zaman kullanılır?
Dava iki tipik durumda açılır. Birincisi, boşanma kararında belirlenen iştirak veya yoksulluk nafakasının alım gücünü yitirmesi: yıllar önce belirlenen tutar, artan kira, okul ve sağlık giderleri karşısında anlamını kaybetmiştir. İkincisi, tarafların durumundaki değişiklik: çocuk okula başlamış, sağlık gideri doğmuş ya da nafaka yükümlüsünün geliri belirgin biçimde artmıştır.
Kararda nafakanın her yıl belirli bir orana göre (örneğin TÜİK TÜFE oranında) artırılacağı yazılıysa, artış kendiliğinden işler ve ayrıca dava açmak gerekmez. Böyle bir kayıt yoksa ya da öngörülen artış yetersiz kalmışsa artırım davası açılır.
İştirak nafakası ile yoksulluk nafakası farklıdır. İştirak nafakası çocuk için ödenir ve çocuk ergin olana kadar devam eder; ergin olsa dahi eğitimi sürüyorsa TMK m.328/2 uyarınca devam edebilir. Yoksulluk nafakası ise eş için ödenir; nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi, evlenme olmadan fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3).
Dilekçeyi yazmadan önce
- Önceki kararı bulun. Hangi mahkemenin, hangi esas ve karar numarasıyla, hangi tarihte ne kadar nafakaya hükmettiği dilekçede yazılmalı ve karar örneği eklenmelidir.
- Artan giderleri belgeleyin. Okul ücreti, kira sözleşmesi, sağlık raporu, kurs ve servis ücretleri, fatura ve dekontlar en güçlü delillerdir.
- Karşı tarafın gelirini araştırılmasını isteyin. SGK, vergi dairesi, banka ve tapu kayıtlarının celbini talep edin; nafaka yükümlüsünün ekonomik durumu artırım miktarında belirleyicidir.
- Talebinizi rakamla yazın. “Uygun bir miktara yükseltilmesi” ifadesi harç hesabını ve talep sonucunu belirsiz bırakır; aylık kaç TL’ye çıkarılmasını istediğinizi yazın.
- Gelecek yıllar için artış kaydı isteyin. Her yıl yeniden dava açmak zorunda kalmamak için, nafakanın yıllık TÜFE oranında artırılmasını talep edin.
Örnek nafaka artırım davası dilekçesi
[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Müşterek çocuk [Ad Soyad]'a velayeten]
[Açık adres]
DAVALI : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Açık adres]
KONU : Hâlen ödenmekte olan aylık [mevcut tutar] TL iştirak
nafakasının aylık [talep edilen tutar] TL'ye
yükseltilmesi talebidir.
DAVA DEĞERİ : [Aylık artış farkı x 12] TL
AÇIKLAMALAR :
1. Taraflar, [Mahkeme adı]'nın [tarih] tarih ve [Esas No] E., [Karar No] K.
sayılı kararı ile boşanmıştır. Karar [tarih] tarihinde kesinleşmiştir.
2. Anılan kararla müşterek çocuk [Ad Soyad]'ın velayeti müvekkile
verilmiş; çocuk için aylık [tutar] TL iştirak nafakasına
hükmedilmiştir. Bu tutar [tarih] tarihinden bu yana değişmemiştir.
3. Karardan bu yana [süre] geçmiştir. Bu süre içinde çocuğun ihtiyaçları
nitelik ve nicelik olarak artmıştır:
a) Çocuk [tarih] tarihinde [okul kademesi]'ne başlamış; yıllık
[tutar] TL okul ve servis gideri doğmuştur.
b) [Tarih] tarihinde konulan [tanı] nedeniyle aylık [tutar] TL
düzenli tedavi ve ilaç gideri ortaya çıkmıştır.
c) Oturulan konutun kira bedeli [tarih] tarihinde [tutar] TL'den
[tutar] TL'ye yükselmiştir.
4. Aynı dönemde genel fiyat düzeyindeki artış nedeniyle nafakanın alım
gücü belirgin biçimde azalmıştır. Hükmedilen tutar, çocuğun asgari
ihtiyaçlarını dahi karşılamaktan uzaktır.
5. Davalının ekonomik durumu ise iyileşmiştir. Davalı hâlen [işyeri]'nde
çalışmakta olup geliri artmıştır. Bu husus davalının SGK ve vergi
kayıtlarının celbi ile ortaya çıkacaktır.
6. Müvekkilin geliri [tutar] TL olup çocuğun giderlerini tek başına
karşılayamamaktadır. TMK m.176/4 uyarınca nafakanın artırılması
koşulları gerçekleşmiştir.
HUKUKİ SEBEPLER : TMK m.176/4, m.177, m.182, m.327 vd., HMK m.316 vd.
ve ilgili mevzuat.
DELİLLER :
- [Mahkeme adı]'nın [Esas/Karar No] sayılı ilamı ve kesinleşme şerhi
- Nüfus kayıt örneği
- Okul kayıt belgesi ve ödeme dekontları
- Kira sözleşmesi ve ödeme belgeleri
- Sağlık raporu, reçete ve eczane fişleri
- Tarafların SGK, vergi, banka ve tapu kayıtları (celbi talep olunur)
- Sosyal ve ekonomik durum araştırması
- Tanık beyanları, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil
TALEP SONUCU : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Müşterek çocuk [Ad Soyad] için hâlen ödenmekte olan aylık
[mevcut tutar] TL iştirak nafakasının DAVA TARİHİNDEN İTİBAREN
geçerli olmak üzere aylık [talep edilen tutar] TL'ye
YÜKSELTİLMESİNE,
b) Nafakanın her yıl [Ocak] ayında bir önceki yılın TÜİK TÜFE yıllık
değişim oranında ARTIRILMASINA,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla talep ederim. [Tarih]
DAVACI
[Ad Soyad]
(İmza)
EKLER:
1. Boşanma ilamı ve kesinleşme şerhi
2. Nüfus kayıt örneği
3. Okul, sağlık ve kira giderlerine ilişkin belgelerSık yapılan hatalar
- Değişikliğin somutlaştırılmaması. Yalnızca “hayat pahalılığı arttı” demek yeterli görülmeyebilir; artan giderin belgesi dosyaya konmalıdır.
- Yanlış mahkemeye başvurmak. Boşanmadan sonraki nafaka davalarında yetki, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesindedir; davalının adresi esas alınarak açılan dava yetki itirazıyla karşılaşabilir.
- Talep tutarının yazılmaması. Harç, artış farkının yıllık tutarı üzerinden hesaplanır; rakam yazılmadığında harç eksik yatırılır ve dosya işlemden kaldırılabilir.
- Yıllık artış kaydının istenmemesi. İstenmezse birkaç yıl sonra aynı dava yeniden açılmak zorunda kalınır.
- İştirak nafakası ile yoksulluk nafakasının aynı kalemde istenmesi. İkisi ayrı hukuki temele dayanır; talep sonucunda ayrı ayrı gösterilmelidir.
- Kesinleşme şerhinin eklenmemesi. Dayanılan ilamın kesinleştiği gösterilmezse mahkeme ek süre verir ve dosya gecikir.
Sıkça sorulan sorular
Nafaka artırım davası için belirli bir süre beklemem gerekir mi?
Kanunda belirli bir bekleme süresi yoktur; koşullar değiştiği anda dava açılabilir. Uygulamada mahkemeler, önceki karardan bu yana geçen süreyi ve bu sürede meydana gelen değişikliği birlikte değerlendirir. Kararda yıllık artış oranı öngörülmüşse ve bu artış ihtiyacı karşılıyorsa dava açmak gerekmeyebilir.
Artırılan nafaka hangi tarihten itibaren işler?
Kural olarak dava tarihinden itibaren hüküm doğurur; bu nedenle talep sonucunda “dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere” ifadesinin yazılması önemlidir. Karar kesinleştikten sonra, dava tarihi ile karar tarihi arasındaki fark tutar da alacaklıya ödenir; ödenmezse ilamlı icra takibine konu edilebilir.
Nafaka ödenmezse ne yapabilirim?
İlama dayalı olarak ilamlı icra takibi başlatılabilir. Ayrıca 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.344 uyarınca nafaka hükmüne uymayan borçlu hakkında icra ceza mahkemesinde şikâyet yoluna gidilebilir; şikâyet, icra takibinin yapılmış olması ve ödeme emrinin tebliğine rağmen ödenmemesi koşuluna bağlıdır. Şikâyet için kanunda öngörülen süreye dikkat edilmelidir.
Karşı taraf nafakanın azaltılmasını isteyebilir mi?
Evet. TMK m.176/4 hem artırma hem azaltma yönünde uygulanır. Nafaka yükümlüsü, gelirinin azalması, iş kaybı, sağlık sorunu veya yeni bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ortaya çıkması gibi nedenlerle nafakanın indirilmesini ya da kaldırılmasını talep edebilir. Bu talep de somut belgelerle desteklenmelidir.
Çocuk 18 yaşını doldurdu, nafaka kesilir mi?
İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla sona erer. Ancak TMK m.328/2 uyarınca çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durumları imkân verdiği ölçüde eğitimi sona erinceye kadar bakım yükümlülüğünü sürdürür. Bu durumda nafakanın devamı için ergin çocuğun kendi adına dava açması gerekir.
Avukat olmadan nafaka artırım davası açabilir miyim?
Açabilirsiniz; nafaka davaları basit yargılama usulüne tabidir ve zorunlu vekil temsili aranmaz. Ancak talep tutarının belirlenmesi, harcın doğru yatırılması, yetkili mahkemenin seçimi ve delillerin süresinde bildirilmesi teknik konulardır. Bu noktalardaki eksiklikler davanın reddine ya da uzamasına yol açabilir.
İlgili sayfalar
Alan hakkında bilgi için Aile ve Boşanma Hukuku sayfamıza; boşanma aşamasındaki dosyalar için anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma dilekçe örneklerine bakabilirsiniz.
Aile ve BoşanmaAnlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokolü · Çekişmeli Boşanma Dava Dilekçesi · Velayetin Değiştirilmesi Dava Dilekçesi · İsim ve Soyisim Değiştirme Dava Dilekçesi · Yaş Düzeltme Dava Dilekçesi · Soybağının Reddi Dava Dilekçesi
İş Hukukuİşe İade Dava Dilekçesi · İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi · İş Kazası Tazminat Dava Dilekçesi · Hizmet Tespiti Dava Dilekçesi
İcraİcra Takibine (Ödeme Emrine) İtiraz Dilekçesi · İtirazın İptali Dava Dilekçesi · Menfi Tespit Dava Dilekçesi · Maaş Haczine İtiraz (Haczedilmezlik Şikâyeti)
TüketiciTüketici Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi
KiraKira Borcu İhtarnamesi ve Tahliye Dilekçesi · Kira Bedelinin Tespiti Dava Dilekçesi · İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi
GayrimenkulOrtaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Dilekçesi · Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi · Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Dilekçesi
MirasMirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Dilekçesi · Mirasın Reddi Dilekçesi · Veraset İlamının İptali Dava Dilekçesi
CezaCumhuriyet Başsavcılığına Şikâyet Dilekçesi · Hakaret Savunma (Beyan) Dilekçesi · Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Silme Dilekçesi
TrafikTrafik Kazası Tazminat Dava Dilekçesi
İdareİdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi · İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi
BilişimErişimin Engellenmesi Talebi Dilekçesi
Genel UsulCevap Dilekçesi · İstinaf Başvuru Dilekçesi · Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi · İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi · Delil Tespiti Talebi Dilekçesi · Adli Yardım Talebi Dilekçesi · Kararın Kesinleşmesi (Şerh) Talep Dilekçesi
Dilekçenizi göndermeden önce
Bir dilekçenin sonucu çoğu zaman içeriğinden önce zamanında ve doğru mercie verilmiş olmasına bağlıdır. Hak düşürücü süreler, dava şartı arabuluculuk ve görevli–yetkili mahkeme hataları sonradan düzeltilemez. Dosyanıza özgü değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilir, sürecin nasıl işlediğini Sıkça Sorulan Sorular ve Çalışma İlkelerimiz sayfalarından okuyabilirsiniz. Tazminat kalemleri için hesaplama araçlarımız yaklaşık bir fikir verir.