Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Dava Dilekçesi Örneği

Ortaklığın giderilmesi — eski adıyla izale-i şüyu — birden çok kişiye ait bir malın paylaşımı için açılan davadır. Türk Medeni Kanunu m.698 uyarınca paydaşlardan her biri, hukuki bir engel yoksa her zaman paylaşmayı isteyebilir. Mahkeme önce aynen taksimin mümkün olup olmadığını araştırır; mümkün değilse satış suretiyle paylaşmaya karar verir ve satış, icra dairesi ya da satış memurluğu eliyle açık artırmayla yapılır.

Görevli mahkeme

Sulh Hukuk Mahkemesi

Yetkili mahkeme

Taşınmazın bulunduğu yer (kesin yetki)

Süre

Hak düşürücü süre yok

Dava şartı

Arabuluculuk — 6325 s. Kanun uyarınca dava şartıdır

Bu dava ne zaman açılır?

Paydaşlar taşınmazın kullanımı, kiraya verilmesi ya da satışı konusunda anlaşamıyorsa açılır. En sık görülen hâl, miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda mirasçıların uzlaşamamasıdır. Bu durumda önce mirasçılık belgesi alınmış olması gerekir; elbirliği mülkiyeti söz konusuysa mahkeme, paylı mülkiyete çevirme kararı da verebilir.

Dava, tüm paydaşlara karşı birlikte açılmak zorundadır — zorunlu dava arkadaşlığı vardır. Paydaşlardan biri dahi dışarıda bırakılırsa dava eksik husumetten reddedilir. Bu nedenle dilekçe yazılmadan önce güncel tapu kaydı ve mirasçılık belgesi ile paydaş listesi tam olarak çıkarılmalıdır.

Dava öncesi hazırlık

1. Güncel tapu kaydını alın. Tüm paydaşlar, pay oranları ve varsa şerhler (ipotek, haciz, intifa) buradan görülür.
2. Mirastan geliyorsa mirasçılık belgesini temin edin. Elbirliği mülkiyetinde mirasçıların tamamı davada yer almalıdır.
3. Vefat eden paydaş varsa mirasçılarını tespit edin. Ölü kişi aleyhine dava açılamaz; taraf teşkili sağlanmazsa dava yürümez.
4. Paylaşma yasağı olup olmadığını kontrol edin. TMK m.698 uyarınca paylaşmayı isteme hakkı sözleşmeyle en çok on yıl için sınırlandırılabilir; ayrıca paylaşma, uygun olmayan zamanda istenemez.
5. Arabulucuya başvurun. Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları dava şartı arabuluculuk kapsamındadır; son tutanak dilekçeye eklenmelidir.

Örnek ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DAVACI            : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
                    [Açık adres]

VEKİLİ            : Av. [Ad Soyad]

DAVALILAR         : 1- [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [Adres]
                    2- [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [Adres]
                    3- [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [Adres]
                    (Davacı dışındaki tüm paydaşlar)

KONU              : [İl/İlçe] [Mahalle] [Ada]/[Parsel] sayılı taşınmaz
                    üzerindeki ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ talebidir.

DAVA DEĞERİ       : [Tutar] TL (taşınmazın tahmini değeri)

AÇIKLAMALAR       :

1. [İl/İlçe] [Mahalle] [Ada]/[Parsel] sayılı, [yüzölçümü] m²
   yüzölçümlü [nitelik: arsa / mesken / tarla] vasfındaki taşınmaz;
   müvekkil ve davalıların paydaş olduğu PAYLI MÜLKİYETE tabidir.
   Güncel tapu kaydı ektedir.

   [Mirastan geliyorsa:]
   Taşınmaz, [tarih] tarihinde vefat eden [Ad Soyad]'dan mirasçılara
   intikal etmiş olup ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİNE tabidir. [Sulh Hukuk
   Mahkemesi / Noterlik] tarafından düzenlenen [tarih] tarih ve
   [numara] sayılı mirasçılık belgesi ektedir.

2. Paydaşlar ve pay oranları şu şekildedir:
   - [Ad Soyad] : [pay oranı]
   - [Ad Soyad] : [pay oranı]
   - [Ad Soyad] : [pay oranı]

3. Taraflar, taşınmazın kullanımı ve değerlendirilmesi konusunda uzun
   süredir anlaşamamaktadır. Taşınmaz [mevcut durum: boş / bir
   paydaşın kullanımında / kiraya verilmiş] olup, elde edilen gelir
   paydaşlar arasında paylaştırılmamaktadır. Rızai taksim yönündeki
   girişimler sonuçsuz kalmıştır.

4. TMK m.698 uyarınca paydaşlardan her biri, paylaşmayı isteme
   hakkına sahiptir. Paylaşmayı yasaklayan bir sözleşme ya da
   paylaşmaya engel bir hukuki durum bulunmamaktadır.

5. Taşınmazın niteliği, yüzölçümü ve imar durumu dikkate alındığında
   AYNEN TAKSİMİ mümkün görünmemektedir; aynen bölünmesi hâlinde
   değerinde önemli kayıp doğacaktır. Bu nedenle ortaklığın SATIŞ
   SURETİYLE giderilmesi gerekmektedir.

6. Uyuşmazlık konusunda [Arabuluculuk Bürosu] nezdinde [Dosya No]
   sayılı dosya ile arabuluculuğa başvurulmuş, [tarih] tarihli son
   tutanakla anlaşma sağlanamadığı tespit edilmiştir.

HUKUKİ SEBEPLER   : TMK m.640, 642, 698, 699, 700; 6325 s. Kanun;
                    HMK m.12 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER          :
   - Taşınmaza ait güncel tapu kaydı (celbi talep olunur)
   - Mirasçılık belgesi
   - İmar durumu ve çap belgesi (ilgili belediyeden celbi talep olunur)
   - Keşif ve bilirkişi incelemesi (talep olunur)
   - Taraf ve tanık beyanları
   - Arabuluculuk son tutanağı
   - Her türlü yasal delil

TALEP SONUCU      : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

   a) [Elbirliği mülkiyeti varsa] Taşınmaz üzerindeki ELBİRLİĞİ
      MÜLKİYETİNİN PAYLI MÜLKİYETE ÇEVRİLMESİNE,
   b) [Ada]/[Parsel] sayılı taşınmaz üzerindeki ORTAKLIĞIN
      GİDERİLMESİNE; öncelikle AYNEN TAKSİM mümkün ise bu şekilde,
      mümkün değilse SATIŞ SURETİYLE ortaklığın giderilmesine,
   c) Satış bedelinin paydaşlara payları oranında DAĞITILMASINA,
   d) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin paylar oranında
      taraflara yükletilmesine

karar verilmesini saygıyla vekâleten talep ederim. [Tarih]

                                            DAVACI VEKİLİ
                                          Av. [Ad Soyad]
                                              (İmza)

EKLER:
1. Vekâletname
2. Güncel tapu kaydı
3. Mirasçılık belgesi
4. Arabuluculuk son tutanağı

Dava kabul edilirse ne olur?

1. Karar kesinleşir. Ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmişse, kesinleşme beklenir.
2. Satış memurluğuna başvurulur. Paydaşlardan herhangi biri kararı satış memurluğuna sunarak satış talebinde bulunur.
3. Kıymet takdiri yapılır. Bilirkişi eliyle taşınmazın değeri belirlenir; takdire karşı süresinde şikâyet yolu açıktır.
4. Açık artırma ile satılır. Satış, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre elektronik ortamda ve fiziki artırma ile yapılır. Paydaşlar da artırmaya katılabilir; uygulamada taşınmaz çoğu kez paydaşlardan biri tarafından alınır.
5. Bedel paylaştırılır. Satış bedeli, satış giderleri düşüldükten sonra paydaşlara payları oranında dağıtılır.

Sık yapılan hatalar

• Paydaşlardan birinin davaya dâhil edilmemesi. Zorunlu dava arkadaşlığı vardır; eksik taraf dava reddine yol açar.
• Vefat etmiş paydaşın mirasçılarının tespit edilmemesi. Taraf teşkili sağlanmadan yargılama ilerlemez.
• Arabuluculuk aşamasının atlanması. Dava şartıdır; eksikliği usulden ret sebebidir.
• Yalnızca satış istenmesi. Talep, kademeli olarak “önce aynen taksim, mümkün değilse satış” biçiminde kurulmalıdır.
• Muhdesat (üzerindeki yapı) iddiasının belirtilmemesi. Taşınmaz üzerindeki bina ya da ağaçların bir paydaşa ait olduğu iddiası varsa, bunun ayrıca ileri sürülmesi ve tespit ettirilmesi gerekir.
• Ön alım hakkının gözden kaçırılması. Paydaşlardan biri payını üçüncü kişiye satmışsa, diğer paydaşların ön alım hakkı gündeme gelebilir.

Sıkça sorulan sorular

İlgili sayfalar

Mirastan gelen taşınmazlarda önce mirasçılık belgesi gerekir; tapu kaydının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa tapu iptali ve tescil dava dilekçesi örneğine bakın. Alan bilgisi için Gayrimenkul Hukuku ve Miras Hukuku sayfalarımız yol gösterir.