İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi Örneği

Disiplin cezası, atama ve görevden alma, ruhsat iptali, imar işlemi, idari para cezası, sınav sonucunun iptali veya sosyal güvenlik kurumu işlemleri gibi tek yanlı idari işlemlere karşı açılan davaya iptal davası denir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 uyarınca dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmemişse idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Bu süre hak düşürücüdür ve tebliğ tarihiyle başlar.

Görevli mahkeme

İdare Mahkemesi (vergi uyuşmazlıklarında Vergi Mahkemesi)

Yetkili mahkeme

Kural olarak işlemi yapan idarenin bulunduğu yer; kamu görevlileri için görev yeri

Süre

60 gün (vergide 30 gün) — tebliğ tarihinden itibaren

Ek imkân

Yürütmenin durdurulması talebi (İYUK m.27)

İptal sebepleri

İdari işlem, İYUK m.2 uyarınca yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptal edilebilir. Dilekçenin gücü, işlemin bu beş unsurdan hangilerini ihlâl ettiğinin ayrı ayrı ve somut olarak gösterilmesinden gelir:

1. Yetki. İşlemi yapan makam bu konuda karar almaya yetkili mi? Yetki devri usulüne uygun mu? Kurul kararı gerekiyorsa kurul toplanmış mı?
2. Şekil. Savunma alınmış mı, soruşturma yapılmış mı, gerekçe yazılmış mı, tebligat usulüne uygun mu? Disiplin işlemlerinde savunma hakkı tanınmaması tek başına iptal sebebidir.
3. Sebep. İşlemin dayandığı maddi olay gerçekten var mı ve doğru nitelendirilmiş mi? Sebep gösterilmemişse ya da gösterilen sebep gerçek değilse işlem sakattır.
4. Konu. Verilen ceza veya tesis edilen sonuç, mevzuatın öngördüğü sonuç mu? Fiil ile yaptırım arasında ölçülülük var mı?
5. Maksat. İşlem kamu yararı dışında bir amaçla mı yapılmış? Yetki saptırması iddiası burada ileri sürülür.

Dava öncesi hazırlık

1. Tebliğ tarihini belgeleyin. Süre bu tarihte başlar. Tebligat usulsüzse öğrenme tarihi esas alınır; bu iddia dilekçede açıkça ileri sürülmelidir.
2. İşlemin dayanağı belgeleri isteyin. Soruşturma raporu, savunma tutanağı, kurul kararı ve yazışmalar bilgi edinme başvurusu veya dilekçe ekinde celp talebiyle temin edilir.
3. Zorunlu idari başvuru var mı bakın. Bazı işlemlerde (örneğin bazı vergi ve gümrük işlemleri) dava açmadan önce idari itiraz zorunludur.
4. Yürütmenin durdurulmasını değerlendirin. İşlemin uygulanması telafisi güç veya imkânsız zarar doğuracaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa bu talep dilekçede yapılmalıdır.
5. Tam yargı talebini gözden geçirin. İşlem nedeniyle maddi zarara uğradıysanız, iptal davasıyla birlikte ya da iptal kararından sonra tam yargı davası açabilirsiniz.

Örnek idari işlemin iptali dava dilekçesi

[ŞEHİR] NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA

                              YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR

DAVACI            : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
                    [Açık adres]

VEKİLİ            : Av. [Ad Soyad]
                    [Adres]

DAVALI İDARE      : [İdarenin tam adı]
                    [Açık adres]

DAVA KONUSU       : Davalı idarenin [tarih] tarih ve [sayı] sayılı
                    işlemiyle davacı hakkında tesis edilen
                    [işlemin adı: kınama cezası / görevden alma /
                    ruhsat iptali / idari para cezası] işleminin
                    İPTALİ ile YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI talebidir.

TEBLİĞ TARİHİ     : [Tarih] (İşbu dava, yasal altmış günlük süre
                    içinde açılmaktadır.)

AÇIKLAMALAR       :

1. Davacı, davalı idare bünyesinde [tarih] tarihinden bu yana
   [unvan/görev] olarak görev yapmaktadır.

2. Davalı idare, [tarih] tarih ve [sayı] sayılı işlemi ile davacı
   hakkında [işlemin içeriği] tesis etmiştir. İşlem davacıya [tarih]
   tarihinde tebliğ edilmiştir.

3. İŞLEM YETKİ YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRIDIR.
   Dava konusu işlem [makam] tarafından tesis edilmiştir. Oysa
   [mevzuat ve madde] uyarınca bu konuda karar almaya yetkili makam
   [yetkili makam]'dır. Usulüne uygun bir yetki devri de
   bulunmamaktadır.

4. İŞLEM ŞEKİL YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRIDIR.
   a) Davacının SAVUNMASI ALINMAMIŞTIR. Savunma hakkı tanınmadan
      disiplin cezası verilmesi, Anayasa m.129/2 ve ilgili mevzuat
      hükümlerine açıkça aykırıdır.
   b) Usulüne uygun bir disiplin soruşturması yürütülmemiş, soruşturmacı
      görevlendirilmemiştir.
   c) İşlemde GEREKÇE gösterilmemiş; hangi fiilin hangi maddeye
      dayandırıldığı belirtilmemiştir.

5. İŞLEM SEBEP YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRIDIR.
   İşleme dayanak yapılan [olay] gerçekleşmemiştir. Nitekim aynı olay
   nedeniyle yürütülen [soruşturma/inceleme] sonucunda [sonuç]
   verilmiştir. İdare, maddi olayı hatalı değerlendirmiştir.

6. İŞLEM KONU YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRIDIR.
   Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacıya isnat edilen fiil
   [mevzuat] uyarınca en fazla [daha hafif yaptırım] gerektirir.
   Verilen ceza, fiil ile ölçüsüzdür.

7. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEBİMİZ:
   Dava konusu işlem açıkça hukuka aykırıdır ve uygulanması hâlinde
   davacı [somut zarar: gelir kaybı, kariyer kaybı, ticari faaliyetin
   durması] biçiminde telafisi güç zarara uğrayacaktır. İYUK m.27
   koşulları birlikte gerçekleşmiştir.

HUKUKİ SEBEPLER   : T.C. Anayasası m.36, m.125, m.129; 2577 s. İYUK
                    m.2, 7, 11, 27; [ilgili özel mevzuat] ve ilgili
                    mevzuat.

DELİLLER          :
   - [Tarih] tarih ve [sayı] sayılı dava konusu işlem ve tebliğ belgesi
   - Disiplin soruşturma dosyasının tamamı (celbi talep olunur)
   - Savunma istem yazısı ve tutanaklar (celbi talep olunur)
   - Özlük dosyası (celbi talep olunur)
   - Tanık beyanları, bilirkişi incelemesi, keşif ve her türlü
     yasal delil

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

   a) Öncelikle dava konusu işlemin YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA,
   b) Yargılama sonunda [tarih] tarih ve [sayı] sayılı işlemin
      İPTALİNE,
   c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye
      yükletilmesine

karar verilmesini saygıyla vekâleten talep ederim. [Tarih]

                                            DAVACI VEKİLİ
                                          Av. [Ad Soyad]
                                              (İmza)

EKLER:
1. Vekâletname
2. Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi
3. [Belge adı]

Sık yapılan hatalar

• Altmış günlük sürenin kaçırılması. Süre tebliğ tarihinin ertesi günü başlar ve hak düşürücüdür; adli tatil kuralları ayrıca gözetilmelidir.
• Yürütmenin durdurulması talebinin unutulması. Talep edilmezse karar verilemez; işlem dava boyunca uygulanmaya devam eder.
• Telafisi güç zararın somutlaştırılmaması. Yürütmenin durdurulması için “açık hukuka aykırılık” ve “telafisi güç zarar” koşullarının ikisi birden aranır.
• Yanlış idarenin hasım gösterilmesi. İşlemi tesis eden idare davalı gösterilmelidir; yanlış hasım hâlinde mahkeme dilekçenin reddine karar verir ve yenilenmesi gerekir.
• Dilekçedeki şekil eksiklikleri. İYUK m.3 ve m.15 uyarınca eksiklik hâlinde dilekçe reddedilir; otuz gün içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.
• İptal ile tam yargının karıştırılması. İşlemin iptali ayrı, zararın tazmini ayrı taleptir; ikisi birlikte ya da ayrı ayrı ileri sürülebilir.

Sıkça sorulan sorular

İlgili sayfalar

Alan hakkında bilgi için İdare Hukuku sayfamıza, sosyal güvenlik ve iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar için İş Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.