Bu sayfadaki örnek, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya reklam niteliği taşımaz, avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz ve hiçbir sonuç için garanti oluşturmaz. Dilekçeler dosyaya göre yazılır: aynı konuda iki dosyanın talep sonucu, delil listesi, görevli–yetkili mahkemesi ve hukuki sebepleri birbirinden farklı olabilir. Örneği olduğu gibi kullanmak, eksik talep, yanlış mahkeme, süre kaçırma veya usulden ret gibi telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Mevzuat ve parasal sınırlar değişir; kullanmadan önce yürürlükteki metni doğrulayın ve mutlaka bir avukata danışın.
Yargılama aylar sürerken dava konusu malın satılması, taşınmazın devredilmesi ya da durumun geri dönülemez biçimde değişmesi, kazanılan davayı anlamsız kılabilir. İhtiyati tedbir, bu riski önleyen geçici hukuki korumadır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389 uyarınca; hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı, tamamen imkânsız hâle geleceği ya da gecikme yüzünden ciddi bir zarar doğacağı endişesi varsa tedbir kararı verilebilir.
- Nereye verilir
- Dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeye; sonra asıl davanın mahkemesine
- Teminat
- Kural olarak istenir (HMK m.392) — kesin delil varsa aranmayabilir
- Dava açma süresi
- Dava açılmadan alınan tedbirde, uygulamadan itibaren 2 hafta
- İtiraz
- 1 hafta (HMK m.394)
Bu dilekçe ne zaman kullanılır?
Tedbir, dava açılmadan önce, dava dilekçesiyle birlikte ya da yargılamanın herhangi bir aşamasında istenebilir. Uygulamada en sık başvurulan hâller şunlardır: tapu kaydına şerh konulması, taşınır ya da taşınmazın devrinin önlenmesi, şirket genel kurul kararının uygulanmasının durdurulması, marka ya da eser bakımından tecavüzün önlenmesi, aile hukukunda çocukla kişisel ilişkinin geçici düzenlenmesi ve internet içeriğine ilişkin geçici tedbirler.
İki hafta kuralı. HMK m.397 uyarınca, dava açılmadan önce alınan ihtiyati tedbir kararının uygulanmasından itibaren iki hafta içinde esas hakkında dava açılmazsa tedbir kendiliğinden kalkar. Bu süre hak düşürücüdür ve mahkemeden ayrıca kaldırma kararı alınmasına gerek yoktur. Kararı aldıktan sonra dava açma yükümlülüğü unutulduğunda, tedbir için yatırılan teminat da riske girer.
Karar verilmesi için gerekenler
- Yaklaşık ispat. HMK m.390/3 uyarınca talep eden, davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Tam ispat aranmaz, ancak dilekçeye belge eklemeden yapılan talep kabul görmez.
- Tedbir sebebinin somutlaştırılması. Hangi davranışın hangi geri dönülemez sonucu doğuracağı yazılmalıdır: “taşınmaz üçüncü kişiye devredilirse iyiniyetli kazanım nedeniyle geri alınamaz” gibi.
- Tedbirin türünün açıkça istenmesi. Sadece “ihtiyati tedbir kararı verilmesi” demek yetmez; tapuya şerh mi, devir yasağı mı, yediemine teslim mi istendiği yazılmalıdır.
- Teminat. Kural olarak teminat gösterilir. Talebin dayandığı vakıalar kesin delille ispat ediliyorsa mahkeme teminat aramayabilir; adli yardımdan yararlananlar da teminattan muaf tutulabilir.
- Uygulama talebi. HMK m.393 uyarınca karar, verildiği tarihten itibaren bir hafta içinde uygulanmasının talep edilmesi gerekir; aksi hâlde kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi tedbir kararı kendiliğinden kalkar.
Örnek ihtiyati tedbir talep dilekçesi
[ŞEHİR] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR
(Karşı taraf dinlenmeden karar verilmesi
talebiyle — HMK m.390/2)
TALEP EDEN : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Açık adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad]
[Adres]
KARŞI TARAF : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Açık adres]
KONU : [İl/İlçe] [Ada]/[Parsel] sayılı taşınmazın tapu
kaydına DEVİR VE TEMLİKİNİN ÖNLENMESİ yönünde
ihtiyati tedbir şerhi konulması talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1. Müvekkil ile karşı taraf arasında [tarih] tarihinde [sözleşme
türü] akdedilmiş; müvekkil sözleşme bedeli olarak [tutar] TL'yi
[tarih] tarihinde [banka] aracılığıyla ödemiştir. Ödemeye ilişkin
dekont ektedir.
2. Sözleşmeye konu [il/ilçe] [ada]/[parsel] sayılı taşınmazın tapuda
müvekkil adına tescili gerekirken, karşı taraf edimini yerine
getirmemiştir. Müvekkil [tarih] tarihli ihtarnamesine de cevap
alamamıştır.
3. YAKLAŞIK İSPAT: Müvekkilin haklılığı; ekte sunulan [tarih] tarihli
sözleşme, [tutar] TL'lik banka dekontu, [tarih] tarihli ihtarname
ve taraflar arasındaki [yazışma] ile yaklaşık olarak
ispatlanmaktadır.
4. TEDBİR SEBEBİ: Müvekkilin öğrendiği kadarıyla karşı taraf,
taşınmazı [somut bilgi: emlak ilanı, üçüncü kişiyle görüşme]
yoluyla satışa çıkarmıştır. Taşınmazın üçüncü bir kişiye
devredilmesi hâlinde, iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı Türk
Medeni Kanunu m.1023 uyarınca korunacak ve müvekkilin taşınmaz
üzerindeki hakkını elde etmesi TAMAMEN İMKÂNSIZ hâle gelecektir.
Bu durumda açılacak dava sonuçsuz kalacaktır.
5. KARŞI TARAF DİNLENMEDEN KARAR VERİLMESİ: HMK m.390/2 uyarınca,
talebin karşı tarafa bildirilmesi hâlinde tedbirin amacının
tamamen ortadan kalkacağı açıktır; devrin bildirimden sonra
gerçekleştirilmesi kuvvetle muhtemeldir. Bu nedenle talebimizin
karşı taraf dinlenmeden karara bağlanmasını talep ediyoruz.
6. TEMİNAT: Sayın Mahkemece takdir edilecek teminatı yatırmaya
hazırız.
7. Esas hakkındaki tapu iptali ve tescil davası, tedbir kararının
uygulanmasından itibaren iki haftalık yasal süre içinde
açılacaktır.
HUKUKİ SEBEPLER : HMK m.389, 390, 391, 392, 393, 397; TMK m.1023,
6098 s. TBK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER :
- [Tarih] tarihli sözleşme
- [Banka] ödeme dekontu
- [Tarih] tarihli ihtarname ve tebliğ belgesi
- Taşınmaza ait tapu kaydı (celbi talep olunur)
- [Emlak ilanı çıktısı / yazışmalar]
- Keşif, bilirkişi ve her türlü yasal delil
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Öncelikle ve karşı taraf dinlenmeksizin, [il/ilçe] [ada]/[parsel]
sayılı taşınmazın tapu kaydına ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE DEVİR VE
TEMLİKİNİN ÖNLENMESİ yönünde İHTİYATİ TEDBİR ŞERHİ KONULMASINA,
b) Kararın ilgili Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere ile bildirilmesine,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa
yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla vekâleten talep ederim. [Tarih]
TALEP EDEN VEKİLİ
Av. [Ad Soyad]
(İmza)
EKLER:
1. Vekâletname
2. [Tarih] tarihli sözleşme
3. Ödeme dekontu
4. İhtarname ve tebliğ belgesiİhtiyati tedbir mi, ihtiyati haciz mi?
- İhtiyati haciz, yalnızca para alacakları için istenir ve İcra ve İflas Kanunu m.257 vd. hükümlerine tabidir. Amaç, borçlunun malvarlığını alacağın tahsili için önceden bağlamaktır.
- İhtiyati tedbir ise para alacağı dışındaki uyuşmazlıklarda, dava konusu şeyin mevcut durumunun korunması için istenir ve HMK m.389 vd. hükümlerine tabidir.
- Süreler farklıdır. İhtiyati hacizde, haciz kararının uygulanmasından itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunulmalı ya da dava açılmalıdır (İİK m.264); ihtiyati tedbirde bu süre iki haftadır.
- Yanlış kurumun seçilmesi, talebin reddine yol açar. Para alacağı için ihtiyati tedbir istenmesi tipik bir hatadır.
Sık yapılan hatalar
- Yaklaşık ispatın belgesiz bırakılması. Yalnızca anlatıma dayanan talepler kabul edilmez.
- Tedbirin türünün belirtilmemesi. Mahkeme, talep edilmeyen içerikte tedbire karar vermez.
- Bir haftalık uygulama süresinin kaçırılması. Karar alınmış olsa bile uygulanması istenmezse kendiliğinden kalkar.
- İki hafta içinde esas davanın açılmaması. Tedbir düşer ve karşı taraf, haksız tedbir nedeniyle tazminat talep edebilir.
- Teminatın yatırılmaması. Teminat yatırılmadan karar uygulanmaz.
- İtiraz süresinin kaçırılması. Aleyhine tedbir kararı verilen taraf için itiraz süresi bir haftadır.
Sıkça sorulan sorular
Aleyhime tedbir kararı verildi, ne yapabilirim?
HMK m.394 uyarınca, karşı taraf dinlenmeden verilen tedbir kararlarına itiraz edilebilir. Tedbir kararı yüzünüze karşı verilmişse tefhimden, yokluğunuzda verilip uygulanmışsa tedbirin uygulanmasından ya da kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde itiraz edilmelidir. İtirazda tedbirin şartlarının bulunmadığı, teminatın yetersiz olduğu ya da durumun değiştiği ileri sürülebilir. Mahkeme itirazı inceleyerek tedbiri değiştirebilir ya da kaldırabilir.
Teminat ne kadar olur ve geri alınır mı?
Teminatın türü ve miktarı mahkemenin takdirindedir; nakit, banka teminat mektubu ya da kanunda öngörülen diğer değerler kabul edilebilir. Uygulamada dava değeri ve tedbirin karşı tarafta doğurabileceği zarar esas alınır. Dava lehinize sonuçlanıp karar kesinleştiğinde teminat iade edilir. Aleyhinize sonuçlanırsa, karşı tarafın haksız tedbirden doğan zararı bu teminattan karşılanabilir.
Haksız çıkarsam tazminat öder miyim?
HMK m.399 uyarınca, lehine ihtiyati tedbir karar verilen taraf, tedbir talebinde haksız çıkarsa karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğradığı zararı tazminle yükümlüdür. Bu sorumluluk kusura bağlı değildir. Tazminat davası, asıl davanın karara bağlandığı mahkemede açılır ve hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde açılmazsa dava hakkı düşer.
Karşı taraf dinlenmeden karar verilir mi?
Kural, karşı tarafın dinlenmesidir. Ancak HMK m.390/2 uyarınca, tedbirin gecikmesinde sakınca bulunması ya da karşı tarafa bildirilmesi hâlinde tedbirin amacının tamamen ortadan kalkacak olması hâlinde karşı taraf dinlenmeden de karar verilebilir. Bu istisnanın dilekçede gerekçesiyle birlikte açıkça istenmesi gerekir; talep edilmezse mahkeme kural olarak duruşma açar.
Tedbir kararına karşı istinaf yolu var mı?
İhtiyati tedbir talebinin reddi ya da itiraz üzerine verilen karara karşı kanun yoluna başvurulabilir; bu başvuru öncelikle incelenir ve verilen karar kesindir. Ayrıntı ve süre bakımından kararın altındaki kanun yolu bildirimi esas alınmalıdır.
Dava açtıktan sonra da tedbir isteyebilir miyim?
Evet. Tedbir, yargılamanın her aşamasında istenebilir ve asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Dava sırasında istenen tedbirde iki haftalık dava açma yükümlülüğü söz konusu değildir, çünkü dava zaten derdesttir. Ancak yaklaşık ispat ve teminat koşulları aynen geçerlidir.
İlgili sayfalar
Taşınmaz uyuşmazlıkları için tapu iptali ve tescil dava dilekçesi, para alacaklarında borçlu tarafındaysanız menfi tespit dava dilekçesi örneğine bakabilirsiniz. Alan bilgisi için Gayrimenkul Hukuku ve İcra ve Tazminat Hukuku sayfalarımıza göz atabilirsiniz.
Genel UsulCevap Dilekçesi · İstinaf Başvuru Dilekçesi · Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi · Delil Tespiti Talebi Dilekçesi · Adli Yardım Talebi Dilekçesi · Kararın Kesinleşmesi (Şerh) Talep Dilekçesi
Aile ve BoşanmaAnlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokolü · Çekişmeli Boşanma Dava Dilekçesi · Nafaka Artırım Davası Dilekçesi · Velayetin Değiştirilmesi Dava Dilekçesi · İsim ve Soyisim Değiştirme Dava Dilekçesi · Yaş Düzeltme Dava Dilekçesi · Soybağının Reddi Dava Dilekçesi
İş Hukukuİşe İade Dava Dilekçesi · İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi · İş Kazası Tazminat Dava Dilekçesi · Hizmet Tespiti Dava Dilekçesi
İcraİcra Takibine (Ödeme Emrine) İtiraz Dilekçesi · İtirazın İptali Dava Dilekçesi · Menfi Tespit Dava Dilekçesi · Maaş Haczine İtiraz (Haczedilmezlik Şikâyeti)
TüketiciTüketici Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi
KiraKira Borcu İhtarnamesi ve Tahliye Dilekçesi · Kira Bedelinin Tespiti Dava Dilekçesi · İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi
GayrimenkulOrtaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Dilekçesi · Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi · Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Dilekçesi
MirasMirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Dilekçesi · Mirasın Reddi Dilekçesi · Veraset İlamının İptali Dava Dilekçesi
CezaCumhuriyet Başsavcılığına Şikâyet Dilekçesi · Hakaret Savunma (Beyan) Dilekçesi · Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Silme Dilekçesi
TrafikTrafik Kazası Tazminat Dava Dilekçesi
İdareİdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi · İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi
Dilekçenizi göndermeden önce
Bir dilekçenin sonucu çoğu zaman içeriğinden önce zamanında ve doğru mercie verilmiş olmasına bağlıdır. Hak düşürücü süreler, dava şartı arabuluculuk ve görevli–yetkili mahkeme hataları sonradan düzeltilemez. Dosyanıza özgü değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilir, sürecin nasıl işlediğini Sıkça Sorulan Sorular ve Çalışma İlkelerimiz sayfalarından okuyabilirsiniz. Tazminat kalemleri için hesaplama araçlarımız yaklaşık bir fikir verir.