Bu sayfadaki örnek, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya reklam niteliği taşımaz, avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz ve hiçbir sonuç için garanti oluşturmaz. Dilekçeler dosyaya göre yazılır: aynı konuda iki dosyanın talep sonucu, delil listesi, görevli–yetkili mahkemesi ve hukuki sebepleri birbirinden farklı olabilir. Örneği olduğu gibi kullanmak, eksik talep, yanlış mahkeme, süre kaçırma veya usulden ret gibi telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Mevzuat ve parasal sınırlar değişir; kullanmadan önce yürürlükteki metni doğrulayın ve mutlaka bir avukata danışın.
İlk derece mahkemesi kararına karşı bölge adliye mahkemesine yapılan başvuruya istinaf denir. Hukuk davalarında süre, kararın tebliğinden itibaren iki hafta (HMK m.345); ceza yargılamasında hüküm yüze karşı açıklanmışsa açıklanmadan, yokluğunuzda verilmişse tebliğden itibaren yedi gündür (CMK m.273). Dilekçe, kararı veren mahkemeye verilir. İnceleme kural olarak dilekçede gösterilen sebeplerle sınırlıdır; yazılmayan sebep incelenmez.
- Nereye verilir
- Kararı veren ilk derece mahkemesine
- İnceleyen
- Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk/ceza dairesi
- Süre
- Hukukta 2 hafta · ceza yargılamasında 7 gün
- Kapsam
- Dilekçedeki sebeplerle sınırlı (kamu düzeni hariç — HMK m.355)
Bu dilekçe ne zaman kullanılır?
Karar aleyhinize çıktığında ya da kısmen kabul edildiğinde kullanılır. Ancak her karara istinaf yolu açık değildir: miktar veya değeri kanunda belirlenen kesinlik sınırının altında kalan davalarda verilen kararlar kesindir. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir; başvurudan önce kararın altındaki kanun yolu bildiriminden ve güncel sınırdan teyit edilmelidir.
Süre kararın kendisiyle değil, tebliğle başlar. Duruşmada tefhim edilen kısa karar (hüküm fıkrası) süreyi kural olarak başlatmaz; hukuk davalarında süre gerekçeli kararın tebliği ile işlemeye başlar. Ceza yargılamasında ise hüküm yüze karşı açıklanmışsa süre açıklanma tarihinden işler. Bu ayrım kaçırılan istinafların en sık sebebidir.
Dilekçeyi yazmadan önce
- Gerekçeli kararı isteyin ve okuyun. İstinaf sebepleri, gerekçenin hangi noktada hatalı olduğunu göstermek zorundadır; karar okunmadan sebep yazılamaz.
- Kanun yolu bildirimini kontrol edin. Kararın sonunda hangi kanun yoluna, hangi sürede ve nereye başvurulacağı yazılıdır.
- Sebepleri numaralandırın. Usul hataları ve esasa ilişkin hatalar ayrı başlıklarda toplanmalıdır.
- Harç ve gideri yatırın. Başvuru harcı ile istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve posta gideri süresinde yatırılmazsa başvuru reddedilir.
- İcranın geri bırakılmasını (tehir-i icra) değerlendirin. Karar icraya konulmuşsa, teminat karşılığında icranın durdurulması ayrıca talep edilmelidir.
Örnek istinaf başvuru dilekçesi (hukuk davası)
[ŞEHİR] BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİ'NE
Sunulmak Üzere
[ŞEHİR] [NUMARA]. [ASLİYE HUKUK / İŞ] MAHKEMESİ'NE
DOSYA NO : [Yıl]/[Numara] E. — [Yıl]/[Numara] K.
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN
[DAVACI/DAVALI] : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Açık adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad]
[Adres]
KARŞI TARAF : [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
[Adres]
KONU : [Mahkeme adı]'nın [tarih] tarih ve [Esas]/[Karar]
sayılı kararının KALDIRILMASI / DÜZELTİLEREK
yeniden hüküm kurulması talebimizdir.
TEBLİĞ TARİHİ : [Tarih] (İşbu başvuru iki haftalık yasal süre
içindedir.)
AÇIKLAMALAR :
A. DAVANIN ÖZETİ
1. Müvekkil tarafından [tarih] tarihinde [dava konusu] talebiyle dava
açılmış; yerel mahkeme [tarih] tarihli kararıyla davanın
[reddine/kısmen kabulüne] karar vermiştir.
B. İSTİNAF SEBEPLERİMİZ
2. EKSİK İNCELEME — Mahkeme, müvekkilin [tarih] tarihli dilekçesiyle
toplanmasını talep ettiği [delil] hakkında olumlu ya da olumsuz bir
karar vermemiş; bu delil toplanmadan hüküm kurulmuştur. Anılan
delil, [vakıa] bakımından belirleyicidir.
3. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE HATA — Dosyada bulunan [belge],
[içerik] göstermesine rağmen gerekçede hiç tartışılmamıştır.
Hükmün gerekçesinde bu belgeye neden itibar edilmediği
açıklanmamıştır. Gerekçe, Anayasa m.141/3 anlamında yeterli
değildir.
4. BİLİRKİŞİ RAPORUNA İTİRAZLARIN KARŞILANMAMASI — [Tarih] tarihli
rapora karşı [tarih] tarihli dilekçemizle ileri sürdüğümüz
itirazlar karşılanmamış, ek rapor alınmamıştır. Rapor [somut
hata: hesaplama yöntemi, esas alınan ücret, dönem] yönünden
hatalıdır.
5. HUKUKUN YANLIŞ UYGULANMASI — Uyuşmazlığa [doğru kanun ve madde]
uygulanması gerekirken [uygulanan hüküm] esas alınmıştır.
[Kısa hukuki gerekçe.]
6. TALEPLE BAĞLILIK İLKESİNE AYKIRILIK — Mahkeme, HMK m.26 uyarınca
taleple bağlı olmasına rağmen [talep edilmeyen husus] hakkında
hüküm kurmuştur / talep edilen [kalem] hakkında olumlu olumsuz
karar vermemiştir.
7. FAİZ VE YARGILAMA GİDERLERİ — Hükmedilen alacağa [faiz türü]
yerine [yanlış faiz] uygulanmış, faiz başlangıç tarihi hatalı
belirlenmiştir. Ayrıca vekâlet ücreti [gerekçe] nedeniyle eksik
hesaplanmıştır.
C. SONUÇ
8. Yukarıda açıklanan nedenlerle yerel mahkeme kararı usul ve yasaya
aykırıdır ve kaldırılması gerekmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER : HMK m.341, 342, 344, 345, 353, 355 ve devamı;
[ilgili maddi hukuk mevzuatı].
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) İstinaf başvurumuzun KABULÜ ile [Mahkeme adı]'nın [tarih] tarih
ve [Esas]/[Karar] sayılı kararının KALDIRILMASINA,
b) Dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere yerel mahkemeye
GÖNDERİLMESİNE ya da HMK m.353/1-b uyarınca DURUŞMA AÇILARAK
yeniden hüküm kurulmasına,
c) İstinaf yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa
yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla vekâleten talep ederim. [Tarih]
İSTİNAF YOLUNA BAŞVURAN VEKİLİ
Av. [Ad Soyad]
(İmza)
EKLER:
1. Vekâletname
2. Gerekçeli karar ve tebliğ belgesi
3. Harç ve gider makbuzlarıCeza yargılamasında istinaf
Ceza yargılamasında istinaf, CMK m.272 vd. hükümlerine tabidir ve önemli farklar taşır:
- Süre yedi gündür. Hüküm yüze karşı açıklanmışsa açıklandığı tarihten, yokluğunuzda verilmişse tebliğ tarihinden itibaren işler.
- Sebep göstermek zorunlu değildir. CMK m.273/4 uyarınca başvuruda sebep gösterilmemesi başvuruyu geçersiz kılmaz; sebepler, başvuru süresinin bitiminden itibaren yedi gün içinde ayrıca bildirilebilir. Yine de sebeplerin baştan yazılması incelemeyi yönlendirir.
- Bazı hükümler kesindir. Kanunda öngörülen sınırın altındaki adli para cezalarına ve beraat kararlarının bir kısmına ilişkin sınırlamalar CMK m.272’de düzenlenmiştir.
- Sanık aleyhine bozma yasağı. Yalnız sanık lehine başvurulmuşsa, yeniden verilen hüküm önceki hükümde belirlenen cezadan daha ağır olamaz (CMK m.283).
- Tutuklu sanık, başvurusunu ceza infaz kurumu müdürüne yaptığı beyanla da gerçekleştirebilir.
Sık yapılan hatalar
- Sürenin kısa karardan başlatıldığının sanılması. Hukuk davalarında süre gerekçeli kararın tebliğiyle işler; erken verilen dilekçe geçerlidir ama geç verilen reddedilir.
- Sebeplerin somutlaştırılmaması. “Karar usul ve yasaya aykırıdır” ifadesi tek başına inceleme kapsamını çizmez; HMK m.355 uyarınca inceleme, gösterilen sebeplerle sınırlıdır.
- Harç ve giderin yatırılmaması. Eksiklik giderilmezse başvuru yapılmamış sayılabilir.
- Dilekçenin yanlış mercie verilmesi. Dilekçe, kararı veren ilk derece mahkemesine verilir; doğrudan bölge adliye mahkemesine verilmesi zaman kaybettirir.
- Tehir-i icra talebinin unutulması. İstinaf, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz.
- Kesinlik sınırının kontrol edilmemesi. Sınırın altındaki kararlar için yapılan başvuru reddedilir ve harç iade edilmez.
Sıkça sorulan sorular
İstinaf başvurusu kararın icrasını durdurur mu?
Kural olarak durdurmaz; para alacaklarına ilişkin kararlar istinaf aşamasında da icraya konulabilir. İcranın durdurulması için icra dosyasından icranın geri bırakılması (tehir-i icra) talep edilmeli ve bölge adliye mahkemesinden alınacak karar icra dairesine sunulmalıdır; bu genellikle teminat gösterilmesine bağlıdır. Aile ve şahsın hukukuna ilişkin bazı kararlar ise kesinleşmeden icra edilemez.
İstinaf incelemesi duruşmalı mı yapılır?
Bölge adliye mahkemesi, dosya üzerinden inceleme yapabileceği gibi duruşma da açabilir. HMK m.353 uyarınca daire, açıkça sayılan hâllerde (görevsizlik, yetkisizlik, davanın usulden reddi, gerekçesizlik, delillerin toplanmaması gibi) kararı kaldırıp dosyayı yerel mahkemeye gönderir. Diğer hâllerde ise gerekirse duruşma açarak yeniden hüküm kurar.
İstinaftan sonra temyiz yolu açık mı?
Bölge adliye mahkemesi kararlarının bir kısmı kesindir, bir kısmına karşı Yargıtay’a temyiz yolu açıktır. Temyiz sınırı da her yıl güncellenir ve HMK m.362’de sayılan bazı dava türlerinde miktara bakılmaksızın temyiz kapalıdır. Kararın altındaki kanun yolu bildirimi bu konuda esas alınmalıdır.
Karşı taraf istinafa başvurdu, ben de başvurabilir miyim?
Evet. Kendi süreniz içinde asıl istinaf başvurusunda bulunabilirsiniz. Süreniz geçmişse, karşı tarafın istinaf dilekçesinin size tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi verirken katılma yoluyla istinaf başvurusunda bulunmanız mümkündür (HMK m.348). Ancak asıl başvurudan feragat edilirse katılma yoluyla başvuru da düşer.
Gerekçeli karar aylardır yazılmadı, sürem işliyor mu?
Hayır; hukuk davalarında süre gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğiyle başlar. Gerekçeli karar yazılmadan tebligat yapılamayacağı için süre de işlemez. Yine de kısa kararın tefhiminden sonra “istinaf yoluna başvuruyoruz” beyanını dosyaya sunmak, iradenizi kayda geçirmesi bakımından yararlıdır; sebepleri gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra sunabilirsiniz.
İstinaf dilekçesinde yeni delil sunabilir miyim?
Kural olarak hayır. HMK m.357 uyarınca bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde karşı dava açılamaz, davaya müdahale talebinde bulunulamaz, ıslah yapılamaz ve ilk derecede ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenmez. İlk derecede usulüne uygun olarak ileri sürüldüğü hâlde incelenmeyen bir delilin bulunması ise başlı başına bir istinaf sebebidir.
İlgili sayfalar
Dava savunması için cevap dilekçesi, rapora itiraz için bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi örneğine bakabilirsiniz. İdari yargıda kanun yolu için idari işlemin iptali sayfasındaki açıklamalar yol gösterir.
Genel UsulCevap Dilekçesi · Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi · İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi · Delil Tespiti Talebi Dilekçesi · Adli Yardım Talebi Dilekçesi · Kararın Kesinleşmesi (Şerh) Talep Dilekçesi
Aile ve BoşanmaAnlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokolü · Çekişmeli Boşanma Dava Dilekçesi · Nafaka Artırım Davası Dilekçesi · Velayetin Değiştirilmesi Dava Dilekçesi · İsim ve Soyisim Değiştirme Dava Dilekçesi · Yaş Düzeltme Dava Dilekçesi · Soybağının Reddi Dava Dilekçesi
İş Hukukuİşe İade Dava Dilekçesi · İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi · İş Kazası Tazminat Dava Dilekçesi · Hizmet Tespiti Dava Dilekçesi
İcraİcra Takibine (Ödeme Emrine) İtiraz Dilekçesi · İtirazın İptali Dava Dilekçesi · Menfi Tespit Dava Dilekçesi · Maaş Haczine İtiraz (Haczedilmezlik Şikâyeti)
TüketiciTüketici Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi
KiraKira Borcu İhtarnamesi ve Tahliye Dilekçesi · Kira Bedelinin Tespiti Dava Dilekçesi · İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi
GayrimenkulOrtaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Dilekçesi · Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi · Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Dilekçesi
MirasMirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Dilekçesi · Mirasın Reddi Dilekçesi · Veraset İlamının İptali Dava Dilekçesi
CezaCumhuriyet Başsavcılığına Şikâyet Dilekçesi · Hakaret Savunma (Beyan) Dilekçesi · Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Silme Dilekçesi
TrafikTrafik Kazası Tazminat Dava Dilekçesi
İdareİdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi · İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi
Dilekçenizi göndermeden önce
Bir dilekçenin sonucu çoğu zaman içeriğinden önce zamanında ve doğru mercie verilmiş olmasına bağlıdır. Hak düşürücü süreler, dava şartı arabuluculuk ve görevli–yetkili mahkeme hataları sonradan düzeltilemez. Dosyanıza özgü değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilir, sürecin nasıl işlediğini Sıkça Sorulan Sorular ve Çalışma İlkelerimiz sayfalarından okuyabilirsiniz. Tazminat kalemleri için hesaplama araçlarımız yaklaşık bir fikir verir.