Velayetin Değiştirilmesi Davası

400.000 Dolara Gayrimenkul Alarak Türk Vatandaşlığı

Velayet, küçüklerin (18 yaşından küçüklerin) ve istisnai olarak kısıtlı erginlerin (mahkeme kararıyla kısıtlanmış 18 yaşından büyük kişiler) bakımı, yetiştirilmesi, eğitimi, korunması, temsili ve mallarının yönetimi konularında anne ve babaya (veya yasal temsilciye) tanınan hak ve yükümlülüklerin bütünüdür. Velayet, sadece bir hak değil, aynı zamanda ağır bir sorumluluktur.

Boşanma davalarında, mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek, velayeti eşlerden birine verir veya ortak velayete hükmedebilir. Ancak, velayet kararı kesin ve değişmez değildir. Koşullar değiştiğinde, velayetin değiştirilmesi için dava açılabilir.

Bu kapsamlı rehber, velayetin değiştirilmesi davasını tüm yönleriyle ele almaktadır. Rehberde, velayetin değiştirilmesi davasının tanımından, şartlarına, nedenlerinden, dava sürecine, görevli ve yetkili mahkemeden, delillerden, çocuğun görüşünden, Yargıtay kararlarından, sıkça sorulan sorulardan ve örnek dilekçeden oluşan tüm önemli bilgilere ulaşabilirsiniz.

Velayet Kavramı ve Hukuki Dayanak

Velayet Nedir?

Velayet, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 335 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Velayet, küçüklerin ve istisnai olarak kısıtlı erginlerin (mahkeme kararıyla kısıtlanmış 18 yaşından büyük kişiler) bakımı, yetiştirilmesi, eğitimi, korunması, temsili ve mallarının yönetimi konularında anne ve babaya (veya yasal temsilciye) tanınan hak ve yükümlülüklerin bütünüdür.

Velayetin Kapsamı:

  • Kişi Varlığına İlişkin Hak ve Yükümlülükler:
    • Çocuğun bakımı ve beslenmesi.
    • Çocuğun sağlığının korunması.
    • Çocuğun eğitimi ve öğretimi.
    • Çocuğun ahlaki, zihinsel ve sosyal gelişiminin sağlanması.
    • Çocuğun temsil edilmesi (örneğin, okul kaydı, pasaport işlemleri, sağlık işlemleri).
    • Çocuğun korunması (örneğin, şiddetten, ihmalden, istismardan korunması).
    • Çocuğun yeri ve adının belirlenmesi.
  • Mal Varlığına İlişkin Hak ve Yükümlülükler:
    • Çocuğun mallarının yönetimi.
    • Çocuğun mallarının korunması.
    • Çocuğun mallarından elde edilen gelirlerin çocuğun ihtiyaçları için kullanılması.
    • Çocuğun malları üzerinde tasarruf (satma, kiralama, rehin verme vb.) (Ancak, önemli tasarruflar için hakimin izni gerekir).

Velayetin Hukuki Dayanağı

  • Türk Medeni Kanunu (TMK): Velayet, TMK’nın İkinci Kitabı, Aile Hukuku, İkinci Kısım, Hısımlık, Birinci Bölüm, Soybağının Kurulması, İkinci Ayırım, Velayet başlığı altında, 335-351. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
  • Çocuk Haklarına Dair Sözleşme: Türkiye’nin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, velayet konusunda temel ilkeleri belirler. Bu sözleşmeye göre, çocuğun üstün yararı, velayetle ilgili tüm kararlarda öncelikli olarak dikkate alınmalıdır.
  • Diğer İlgili Mevzuat: Çocuk Koruma Kanunu, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun (6284 sayılı Kanun), Nüfus Hizmetleri Kanunu, ilgili yönetmelikler ve genelgeler.

Velayet Kimlere Verilir?

  • Evlilik Birliği İçinde: Evlilik devam ederken, velayet, ana ve baba tarafından birlikte kullanılır (TMK m. 336).
  • Boşanma Halinde: Boşanma durumunda, mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek, velayeti eşlerden birine verir veya ortak velayete hükmedebilir.
  • Evlilik Dışı Doğan Çocuk: Evlilik dışı doğan çocuğun velayeti, kural olarak, anneye aittir. Ancak, baba, tanıma veya babalık davası yoluyla velayeti talep edebilir.
  • Ölüm Halinde: Eşlerden birinin ölümü halinde, velayet, sağ kalan eşe geçer.
  • Velayetin Kaldırılması: Velayet hakkı, ağır şekilde kötüye kullanılması veya ihmal edilmesi durumunda, mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Bu durumda, çocuğa vasi atanır.

Velayetin Değiştirilmesi Davası: Tanım ve Amaç

Velayetin değiştirilmesi davası, boşanma veya ayrılık kararı ile velayet hakkı kendisine verilmeyen eşin, sonradan ortaya çıkan veya değişen koşullar nedeniyle, velayetin değiştirilmesini talep ettiği davadır.

Davanın Amacı:

  • Çocuğun üstün yararını korumak.
  • Velayet düzenlemesini, değişen koşullara uyarlamak.
  • Çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve sosyal gelişimini en iyi şekilde sağlayacak ortamı oluşturmak.

Önemli Not: Velayetin değiştirilmesi davası, boşanma davasından sonra açılır. Boşanma davası devam ederken, velayet konusunda geçici bir düzenleme yapılır (tedbir kararı).

Velayetin Değiştirilmesi Nedenleri

Velayetin değiştirilmesi, her zaman mümkün değildir. Velayetin değiştirilebilmesi için, haklı ve geçerli nedenlerin bulunması ve bu nedenlerin çocuğun üstün yararını gerektirmesi gerekir.

Başlıca Velayetin Değiştirilmesi Nedenleri:

  • Velayet Hakkı Sahibinin Durumunun Değişmesi:
    • Yeniden Evlenme: Velayet hakkı sahibi eşin yeniden evlenmesi, tek başına velayetin değiştirilmesi için yeterli değildir. Ancak, yeni evliliğin çocuğun menfaatlerini olumsuz etkilemesi (örneğin, üvey anne/babanın çocuğa kötü davranması, çocuğun ihmal edilmesi, çocuğun yeni ortama uyum sağlayamaması) durumunda, velayet değiştirilebilir.
    • Başka Bir Yere Taşınma: Velayet hakkı sahibi eşin, başka bir şehre veya ülkeye taşınması, tek başına velayetin değiştirilmesi için yeterli değildir. Ancak, taşınmanın çocuğun menfaatlerini olumsuz etkilemesi (örneğin, çocuğun okulundan, arkadaşlarından, sosyal çevresinden ayrılması, çocuğun yeni ortama uyum sağlayamaması) durumunda, velayet değiştirilebilir.
    • Sağlık Sorunları: Velayet hakkı sahibi eşin, çocuğun bakımını ve ihtiyaçlarını karşılamasını engelleyecek derecede ağır ve sürekli bir hastalığa yakalanması (örneğin, akıl hastalığı, yatalak olması, madde bağımlılığı).
    • Ekonomik Durumun Kötüleşmesi: Velayet hakkı sahibi eşin, ekonomik durumunun önemli ölçüde kötüleşmesi ve çocuğun temel ihtiyaçlarını (beslenme, barınma, eğitim, sağlık) karşılayamaz hale gelmesi.
    • İş Değişikliği/Yoğun Çalışma: Velayet hakkı sahibi eşin, işini değiştirmesi veya iş yoğunluğunun artması nedeniyle, çocuğa yeterince zaman ayıramaması ve çocuğun ihmal edilmesi.
    • Cezai Sorumluluk: Velayet hakkı sahibi eşin, çocuğa karşı veya başka birine karşı kasıtlı bir suç işlemesi ve hapis cezası alması.
    • Ahlaka Aykırı Yaşam Tarzı: Velayet hakkı sahibi eşin, ahlaka aykırı bir yaşam tarzı sürmesi (örneğin, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kumar bağımlılığı, fuhuş, sık sık partner değiştirmek) ve bu durumun çocuğu olumsuz etkilemesi.
  • Çocuğun Menfaatinin Gerektirmesi:
    • Çocuğun İhmal veya İstismar Edilmesi: Velayet hakkı sahibi eşin, çocuğu ihmal etmesi (örneğin, çocuğun beslenmesine, giyimine, temizliğine, eğitimine, sağlığına özen göstermemesi) veya istismar etmesi (örneğin, çocuğa fiziksel, cinsel veya psikolojik şiddet uygulaması).
    • Çocuğun Eğitiminin Engellenmesi: Velayet hakkı sahibi eşin, çocuğun eğitim hakkını engellemesi (örneğin, çocuğu okula göndermemesi, okul başarısını önemsememesi, okul masraflarını karşılamaması).
    • Çocuğun Sağlığının Tehlikeye Atılması: Velayet hakkı sahibi eşin, çocuğun sağlığını tehlikeye atması (örneğin, çocuğun aşılarını yaptırmaması, hastalandığında doktora götürmemesi, sağlıksız koşullarda yaşamasına neden olması).
    • Çocuğun Ahlaki Gelişiminin Tehlikeye Atılması: Velayet hakkı sahibi eşin, çocuğun ahlaki gelişimini olumsuz etkileyecek davranışlarda bulunması (örneğin, çocuğun yanında alkol veya uyuşturucu kullanması, çocuğa kötü örnek olması, çocuğu suça teşvik etmesi).
    • Çocuğun Diğer Ebeveynle Görüşmesinin Engellenmesi: Velayet hakkı sahibi eşin, çocuğun diğer ebeveynle kişisel ilişki kurmasını engellemesi veya zorlaştırması.
    • Çocuğun Görüşünün Değişmesi: İdrak çağındaki (genellikle 8 yaş ve üzeri) çocuğun, velayet hakkı sahibi ebeveynle kalmak istememesi ve diğer ebeveynle kalmak istemesi. Ancak, çocuğun görüşü, tek başına belirleyici değildir. Hakim, çocuğun görüşünü, çocuğun üstün yararına uygun olup olmadığını değerlendirerek dikkate alır.
  • Velayet Görevinin Kullanılmasının Engellenmesi: Velayet hakkına sahip olan ebeveynin bu hakkını kullanmasının engellenmesi.

Önemli Notlar:

  • Bu listede yer alan nedenler, örnek olarak verilmiştir. Velayetin değiştirilmesi için, başka nedenler de ileri sürülebilir.
  • Velayetin değiştirilmesi, istisnai bir durumdur. Mahkeme, velayetin değiştirilmesine karar verirken, çok dikkatli davranır ve tüm delilleri titizlikle değerlendirir.
  • Velayetin değiştirilmesi davalarında, çocuğun üstün yararı en önemli ilkedir. Mahkeme, her zaman, çocuğun yararına olan kararı verir.
  • Velayetin değiştirilmesi davaları, karmaşık ve duygusal davalardır. Bu nedenle, bir aile hukuku avukatından hukuki destek almak, hak kaybına uğramamak için çok önemlidir.

Velayetin Değiştirilmesi Davası Nasıl Açılır?

Velayetin değiştirilmesi davası, aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde, asliye hukuk mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Dava Açma Süreci:

  1. Dava Dilekçesi: Dava, yazılı bir dilekçe ile açılır. Dilekçede:
    • Tarafların kimlik ve adres bilgileri.
    • Çocuğun kimlik bilgileri.
    • Velayetin değiştirilmesi talebi.
    • Velayetin değiştirilmesi nedenleri (somut olaylar ve delillerle açıklanmalıdır).
    • Hukuki dayanak (TMK’nın ilgili maddeleri, Yargıtay kararları vb.).
    • Deliller (tanık, fotoğraf, video, mesaj, rapor vb.).
    • Sonuç ve istem (velayetin değiştirilerek davacıya verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti). yer alır.
  2. Harç ve Giderler: Dava açarken, mahkeme harçları ve gider avansı ödenir.
  3. Tebligat: Mahkeme, dava dilekçesini ve eklerini, davalıya tebliğ eder.
  4. Cevap Dilekçesi: Davalı, tebligatı aldıktan sonra, 2 hafta içinde yazılı olarak cevap dilekçesi sunabilir.
  5. Ön İnceleme Duruşması: Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra, mahkeme, ön inceleme duruşması yapar. Bu duruşmada, dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, uyuşmazlık konuları tespit edilir ve delillerin sunulması için süre verilir.
  6. Tahkikat Aşaması: Ön inceleme duruşmasından sonra, tahkikat (delillerin toplanması ve değerlendirilmesi) aşamasına geçilir. Bu aşamada:
    • Tarafların gösterdiği tanıklar dinlenir.
    • Bilirkişi incelemesi yaptırılabilir (örneğin, pedagog, psikolog, sosyal çalışmacıdan rapor alınabilir).
    • Keşif yapılabilir (örneğin, çocuğun yaşadığı ortamın incelenmesi).
    • Tarafların sunduğu yazılı deliller (örneğin, mektuplar, e-postalar, mesajlar, fotoğraflar, videolar, banka kayıtları, tapu kayıtları) incelenir.
    • Gerekirse, resmi kurumlardan bilgi ve belge istenebilir (örneğin, SGK kayıtları, nüfus kayıtları, okul kayıtları, sağlık raporları).
    • Çocuk dinlenebilir (idrak çağındaki çocukların görüşü alınır).
  7. Sözlü Yargılama (Duruşma): Tahkikat aşaması tamamlandıktan sonra, mahkeme, son duruşmayı yapar. Bu duruşmada, taraflara son sözleri sorulur ve karar verilir.
  8. Karar: Mahkeme, velayetin değiştirilmesine veya davanın reddine karar verebilir. Kararda, velayetin kime verildiği, çocukla kişisel ilişki düzenlemesi, iştirak nafakası gibi hususlar da belirtilir.
  9. Gerekçeli Karar: Mahkeme, kararını gerekçeli olarak yazar. Gerekçeli kararda, tarafların iddia ve savunmaları, deliller, hukuki değerlendirme ve kararın gerekçesi ayrıntılı olarak açıklanır.
  10. Tebliğ: Gerekçeli karar, taraflara tebliğ edilir. Tebligat, 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır.
  11. İstinaf ve Temyiz: Taraflar, mahkeme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, istinaf (bölge adliye mahkemesine) başvurusunda bulunabilirler. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı da, bazı durumlarda, temyiz (Yargıtay’a) başvurusunda bulunulabilir.
  12. Kesinleşme: İstinaf ve temyiz yolları tükendikten sonra veya bu yollara başvurulmazsa, karar kesinleşir. Velayetin değiştirilmesi kararı kesinleştikten sonra, nüfus kayıtlarına işlenir ve yeni velayet sahibi, çocuğun velayetini kullanmaya başlar.

Velayetin Değiştirilmesi Davasında Çocuğun Görüşü (Detaylı İnceleme)

Velayetin değiştirilmesi davalarında, çocuğun üstün yararı en önemli ilkedir. Bu nedenle, idrak çağındaki (kendini ifade edebilecek yaş ve olgunluktaki) çocuğun, velayet konusundaki görüşü alınır ve değerlendirilir.

  • İdrak Çağı: Yargıtay, genellikle 8 yaş ve üzerindeki çocukları, idrak çağında kabul eder. Ancak, bu kesin bir sınır değildir. Çocuğun zihinsel gelişimi, olgunluk düzeyi ve kendini ifade etme becerisi dikkate alınarak, 8 yaşından küçük bir çocuğun da görüşü alınabilir veya 8 yaşından büyük bir çocuğun görüşü alınmayabilir.
  • Çocuğun Görüşünün Alınması: Çocuğun görüşü, pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacı gibi bir uzman eşliğinde, çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun bir ortamda ve yöntemle alınır. Uzman, çocukla görüşür, oynar, resim çizdirir, çeşitli testler uygular ve çocuğun duygu, düşünce ve tercihlerini anlamaya çalışır. Uzman, görüşme sonucunda, bir rapor hazırlar ve mahkemeye sunar.
  • Çocuğun Görüşünün Değerlendirilmesi: Hakim, çocuğun görüşünü serbestçe değerlendirir. Ancak, çocuğun görüşü, tek başına belirleyici değildir. Hakim, çocuğun görüşünü, diğer delillerle birlikte ve çocuğun üstün yararını gözeterek değerlendirir. Çocuğun görüşü, çocuğun yaşına, olgunluk düzeyine, anne ve babasıyla olan ilişkisine, yaşadığı ortama ve diğer faktörlere göre farklı ağırlıkta olabilir.
  • Çocuğun Görüşüne Aykırı Karar Verilmesi: Hakim, gerekçesini açıkça belirtmek koşuluyla, çocuğun görüşüne aykırı bir karar da verebilir. Örneğin, çocuğun, velayet hakkı sahibi ebeveynin yanında kalmak istemesine rağmen, mahkeme, çocuğun üstün yararının diğer ebeveynin yanında kalmasını gerektirdiğine karar verebilir.
  • Uluslararası Sözleşmeler: Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi (Lanzarote Sözleşmesi), çocuğun görüşünün alınması ve bu görüşe gereken önemin verilmesi gerektiğini vurgular.  

Velayetin Değiştirilmesi Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

  • Görevli Mahkeme: Velayetin değiştirilmesi davalarında görevli mahkeme, aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde, asliye hukuk mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.  
  • Yetkili Mahkeme: Velayetin değiştirilmesi davasında kesin yetki kuralıyoktur. Dava, aşağıdaki mahkemelerden herhangi birinde açılabilir:
    • Çocuğun yerleşim yeri (ikametgahı) mahkemesi.
    • Davalının (velayet hakkı sahibi eşin) yerleşim yeri mahkemesi.
    • Davacının (velayetin değiştirilmesini talep eden eşin) yerleşim yeri mahkemesi.
    • Önemli Not: Yargıtay, çocuğun üstün yararını gözeterek, daha esnek bir yetki anlayışını benimsemektedir. Bu nedenle, çocuğun fiilen yaşadığı yer mahkemesi de yetkili kabul edilebilir.

Velayetin Değiştirilmesi Davası Ne Kadar Sürer?

Velayetin değiştirilmesi davasının süresi, birçok faktöre bağlı olarak değişebilir:

  • Mahkemenin İş Yükü: Davanın açıldığı mahkemenin iş yoğunluğu, davanın süresini doğrudan etkiler. Yoğun mahkemelerde, davalar daha uzun sürebilir.
  • Davanın Karmaşıklığı: Davanın karmaşık olması (örneğin, taraflar arasındaki anlaşmazlığın şiddetli olması, çok sayıda delilin sunulması, bilirkişi incelemesi ve keşif yapılması gerekmesi, çocuğun görüşünün alınması gerekmesi vb.), davanın süresini uzatabilir.
  • Tarafların Tutumu: Tarafların davayı uzatmaya yönelik davranışları (örneğin, duruşmalara katılmamak, delil sunmamak, itiraz etmek, süre uzatım talebinde bulunmak vb.), davanın süresini uzatabilir.
  • Adli Tatil: Adli tatil (20 Temmuz – 31 Ağustos), dava süresini etkileyebilir. Adli tatil süresince bazı işlemler yapılamaz ve süreler işlemez.
  • Kanun Yolları: Mahkeme kararına karşı istinaf ve temyiz yollarına başvurulması, davanın süresini önemli ölçüde uzatabilir.

Ortalama Süre:

Tüm bu faktörler göz önünde bulundurulduğunda, velayetin değiştirilmesi davaları, ortalama olarak 1-3 yıl arasında sürebilir. Ancak, bazı durumlarda, bu süre daha kısa veya daha uzun olabilir.

Velayetin Değiştirilmesi Davası Sırasında Nafaka Ödenir mi?

  • Evet. Velayetin değiştirilmesi davası devam ederken, çocuğun bakımı ve ihtiyaçları için tedbir nafakası ödenmeye devam eder.
  • Tedbir Nafakası: Tedbir nafakası, boşanma davası veya velayetin değiştirilmesi davası sırasında, geçici olarak hükmedilen nafakadır. Amacı, çocuğun ve geçim sıkıntısı çeken eşin, dava süresince mağdur olmasını önlemektir.
  • Tedbir Nafakasının Miktarı: Tedbir nafakasının miktarı, hakim tarafından, tarafların mali durumları, çocuğun yaşı, ihtiyaçları ve yaşam standardı dikkate alınarak takdiren belirlenir.
  • Tedbir Nafakasının Sona Ermesi: Velayetin değiştirilmesi davası sonuçlandığında, tedbir nafakası kendiliğinden sona erer. Mahkeme, yeni velayet düzenlemesine göre, iştirak nafakasına hükmedebilir veya mevcut iştirak nafakasını değiştirebilir.

Velayetin Değiştirilmesine Karar Verilirse Nafaka Nasıl Belirlenir?

Velayetin değiştirilmesine karar verilirse, iştirak nafakası da yeniden düzenlenir.

  • İştirak Nafakası: İştirak nafakası, velayet hakkı kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve diğer giderlerine katkıda bulunmak amacıyla ödediği nafakadır.
  • Nafaka Yükümlüsünün Değişmesi: Velayet değiştiğinde, nafaka yükümlüsü de değişir. Yeni velayet sahibi, diğer eşten iştirak nafakası talep edebilir.
  • Nafaka Miktarının Belirlenmesi: İştirak nafakasının miktarı, hakim tarafından, çocuğun yaşı, ihtiyaçları, yaşam standardı, anne ve babanın mali durumu ve kusur durumu dikkate alınarak takdiren belirlenir.
  • Nafakanın Artırılması veya Azaltılması: Nafaka miktarı, koşullar değiştiğinde (örneğin, çocuğun ihtiyaçlarının artması, nafaka yükümlüsünün gelirinin azalması), yeniden dava açılarak artırılabilir veya azaltılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

  1. Velayetin değiştirilmesi davası açmak için avukat tutmak zorunlu mu?
    • Hayır, zorunlu değildir. Ancak, velayetin değiştirilmesi davası, hukuki bilgi ve deneyim gerektiren, karmaşık bir davadır. Bu nedenle, bir aile hukuku avukatından hukuki destek almak, haklarınızı korumak ve davanın lehinize sonuçlanma ihtimalini artırmak için önemlidir.
  2. Velayetin değiştirilmesi davası ne kadar sürer?
    • Davanın süresi, birçok faktöre bağlı olarak değişir. Ortalama olarak, 1-3 yıl arasında sürebilir.
  3. Velayetin değiştirilmesi davasında hangi deliller kullanılabilir?
    • Tanık beyanları, fotoğraflar, videolar, mesajlar, sosyal medya paylaşımları, okul kayıtları, sağlık raporları, pedagog/psikolog raporları, bilirkişi raporu, kolluk tutanakları, vs.
  4. Çocuğumun velayetini almak için ne yapmalıyım?
    • Öncelikle, velayetin değiştirilmesi için haklı ve geçerli nedenlerinizin olduğundan emin olun.
    • Bu nedenleri destekleyen delilleri toplayın.
    • Bir aile hukuku avukatına danışın.
    • Avukatınızla birlikte, velayetin değiştirilmesi davası açın.
  5. 18 yaşından büyük çocuğun velayeti değiştirilebilir mi? Kural olarak 18 yaşından büyük çocuğun velayeti değiştirilemez. Ancak, çocuğun kısıtlanması ve kendisine vasi atanması durumunda, velayet benzeri bir hukuki durum ortaya çıkabilir.
  6. Velayetin değiştirilmesi davasında çocuğun fikri sorulur mu? Evet. İdrak çağındaki (genellikle 8 yaş ve üzeri) çocuğun fikri sorulur ve uzman pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacı eşliğinde görüşü alınır.
  7. Velayeti alan taraf çocuğumu göstermezse ne yapabilirim? Mahkeme kararına rağmen velayeti alan taraf çocuğu göstermezse, icra kanalıyla çocuk teslimi talep edilebilir, suç duyurusunda bulunulabilir ve velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.
  8. Velayeti alan taraf çocuğuma kötü davranırsa ne yapabilirim? Bu durumda, acil olarak mahkemeye başvurarak tedbir kararı alınmasını talep edebilir ve velayetin değiştirilmesi davası açabilirsiniz. Gerekirse, savcılığa suç duyurusunda da bulunabilirsiniz.
  9. Anlaşmalı boşanmada velayet değiştirilebilir mi?

Anlaşmalı boşanma protokolünde velayet konusunda anlaşmış olsanız bile, sonradan değişen koşullar nedeniyle velayetin değiştirilmesi davası açabilirsiniz.

  1. Boşanma davası sırasında velayetin değiştirilmesi istenebilir mi? Boşanma davası sırasında velayetin değiştirilmesi istenemez. Boşanma davası ile birlikte velayetin düzenlenmesi talep edilebilir. Ancak koşulların değişmesi halinde boşanma davası kesinleştikten sonra velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.

Sonuç

Velayetin değiştirilmesi davası, çocuğun üstün yararını korumayı amaçlayan önemli bir hukuki yoldur. Bu rehber, velayetin değiştirilmesi davası hakkında kapsamlı ve güncel bilgiler sunmaktadır. Ancak, her dava farklı olduğu için, bu tür bir dava açmadan önce veya böyle bir dava ile karşı karşıya kalındığında, bir aile hukuku avukatına danışarak hukuki destek almak, hak kaybına uğramamak için en doğru ve güvenli yoldur.


Yargıtay uygulaması — ölçü tek: çocuğun üstün yararı
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2016/25683, K.2017/1606, 16.02.2017 Temel ilke ve zorunlu inceleme. Daire; velayet düzenlemesinde temel ilkenin çocuğun “üstün yararı” olduğunu belirtir (BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.3; Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi m.1; TMK m.339/1, 343/1, 346/1; 5395 sayılı Kanun m.4/b). Üstün yarar belirlenirken çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin sağlanması gözetilir; ana babanın boşanmadaki kusurları, ahlaki değer yargıları ve sosyal konumları ancak çocuğun üstün yararını etkilediği ölçüde dikkate alınır. Mahkeme, idrak çağındaki çocuğu bizzat dinlemeli ve 4787 sayılı Kanun m.5 uyarınca psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan oluşan heyete inceleme yaptırmalıdır.
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2018/5593, K.2018/13599, 27.11.2018 Velayet kamu düzenindendir; resen araştırılır. Daire; “Velayet kamu düzenine ilişkin olup, re’sen araştırma ilkesi geçerlidir. Bu nedenle yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin bile göz önünde tutulması gerekir” der. Çocuğun görüşünün alınmasının zorunluluğu vurgulandıktan sonra önemli bir sınır konur: “Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür.” Somut olayda baba, annenin yaşam tarzını ileri sürmüştü; uzman raporunda çocuğun anne yanında kalmasının psikolojik ve akademik gelişimi bakımından daha uygun olduğu belirtildiğinden dava reddedilmiştir.
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2013/14210, K.2014/186, 13.01.2014 Fiilî durum ve çocuğun isteği birlikte değerlendirilir. Boşanmayla velayeti anneye bırakılan çocuk, annenin yeniden evlenmesi üzerine baba yanında kalmaya başlamıştı. Dosyadaki uzman raporu, çocuğun alıştığı ortamın değişmesinin uygun olmadığı ve kendi isteği de gözetilerek velayetin babaya verilmesi gerektiği yönündeydi. Daire, bu olgular karşısında davanın kabulü gerekirken reddedilmesini bozma nedeni saydı.
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2015/14866, K.2016/6510, 31.03.2016 Kardeşler birlikte değerlendirilmeli. Daire; velayet konusunda uzman bilirkişiden sosyal inceleme raporu alınması, idrak çağındaki çocuğun bizzat dinlenip görüşünün alınması ve diğer müşterek çocuklarla birlikte, deliller hep birlikte değerlendirilerek düzenleme yapılması gerektiğini belirtir. Bu yapılmadan kurulan hüküm eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur. Kardeşlerin ayrılmaması ilkesi, uygulamada üstün yarar değerlendirmesinin önemli bir parçasıdır.
Kararlar Yargı PRO içtihat veri tabanından derlenmiştir. Dava aile mahkemesinde açılır ve süreye tabi değildir — koşullar değiştiği sürece her zaman açılabilir. TMK m.183 uyarınca ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, resen veya ana babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır. Uygulamada değişikliğe yol açan tipik sebepler: velayet sahibinin çocuğu ihmal etmesi, kişisel ilişkiyi sürekli engellemesi, çocuğun sağlık ve eğitimini aksatması, yaşam koşullarının çocuğu olumsuz etkilemesi, çocuğun fiilen diğer ebeveyn yanında yaşamaya başlaması ve idrak çağındaki çocuğun iradesi. Dosyanın belirleyici delilleri: uzman heyeti raporu (pedagog, psikolog, sosyal çalışmacı), çocuğun dinlenmesi, okul ve sağlık kayıtları, sosyal ve ekonomik durum araştırması, tanık beyanları. Velayetin değişmesi hâlinde iştirak nafakası ve kişisel ilişki de yeniden düzenlenir. Yargılama sürerken çocuğun korunması için geçici velayet ve kişisel ilişkiye dair tedbir istenebilir.

Hukuki danışmanlık almak istemeniz halinde veya herhangi bir sorunla karşılaşmanız durumunda LegaPro Hukuk Bürosu olarak size yardımcı olabiliriz. Uzman Avukat haklarınızı korumanıza destek olacaktır. 📞 0507 606 15 14

🚨 Whatsapp’tan bize ulaşabilirsiniz! 🚨

https://legapro.net/

Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

Aile ve boşanma hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

Makaleler

Nafaka Ödememe Sorumluluğu ve Ödememenin Sonuçları

İçindekilerNafakayı Ödemedim Cezası Var Mı?Nafaka Nedir? Türleri ve Hukuki DayanakNafaka Ödeme YükümlülüğüNafakayı Ödememenin SonuçlarıA. Hukuki SonuçlarB. Cezai Sonuçlar…

16.02.2025 Yazıyı oku ›
Aile Hukuku Makale

Evlilik Birliğinin Korunması: Hâkimin Müdahalesi ve Alınabilecek Önlemler

İçindekilerHâkimin müdahalesi: TMK m.195Eşler birlikte yaşarken: parasal katkıAyrı yaşama hakkı: TMK m.197İki farklı tedbir nafakasıBorçlulara ait önlem: az…

25.08.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

İSTİNAF MAHKEMESİ NEDİR? İSTİNAF NE KADAR SÜRER?

İçindekilerİstinaf Mahkemesi Nedir Ne Kadar Sürer? 2024 Güncel Bilgilerİstinaf Mahkemesi Nedir?İş Mahkemesi İstinaf Süresi Hakkında BilgilerAğır Ceza İstinaf…

03.05.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

BOŞANMA DAVASINDA MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT

İçindekilerBoşanmada Maddi ve Manevi Tazminat: Haklarınız ve Talep SüreciBoşanmada Maddi ve Manevi Tazminat: Ayrıntılı İncelemeBoşanmada Tazminat Talepleri: Nasıl…

28.06.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

KONYA ANLAŞMALI BOŞANMA AVUKATI

İçindekilerKonya Boşanma Davaları: Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma SüreçleriKonya Anlaşmalı Boşanma Davasında Avukatın Rolü: Hukuki Rehberlik ve Sorunsuz Bir…

15.08.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

VELAYET DAVASI NASIL AÇILIR DİLEKÇE ÖRNEĞİ

İçindekilerVelayet Davası: Çocuğun Üstün Yararı İçin Hukuki SüreçVelayet Davası: Çocuğun Yararı İçin Velayetin DeğiştirilmesiVelayet Davası Nasıl ve Nerede…

14.10.2024 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara