Yasak Cihaz veya Programlar Suçu (TCK 245/A): Kart Kopyalama Aparatı, Kart Basım Cihazı ve Yargıtay Kararları
- TCK m.245/A’ya göre münhasıran bilişim suçları ile bilişim sistemleri araç olarak kullanılarak işlenebilen suçlar için yapılmış cihaz, program, şifre veya güvenlik kodunu imal eden, satan, satın alan veya bulunduran kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası alır.
- Madde 6698 sayılı Kanunla eklenmiş ve 07.04.2016’da yürürlüğe girmiştir; bu tarihten önceki fiiller 245/A’ya göre cezalandırılamaz.
- 8. Ceza Dairesine göre ATM’ye kart kopyalama aparatı yerleştiren, ancak aparatta ve telefonunda kimseye ait bilgi bulunmayan sanığın eylemi TCK 136 kapsamında değil, TCK 245/A kapsamındadır.
- Aynı olayda verilen beraat kararı hukuka aykırı bulunarak bozulmuştur.
- Kopyalamaya elverişli cihaz bulundurmanın yanında sahte kart üretme eylemi de varsa fiiller birden fazla olduğundan TCK 44 uygulanmaz; 245/A’dan ayrıca ceza verilir.
- Cihazın münhasıran suç için yapılıp yapılmadığı tartışmalıysa piyasada serbestçe satılıp satılmadığı ve uzman bilirkişi heyetinin görüşü araştırılmalıdır.
- Otel kartı basım cihazı olduğu savunulan cihaz hakkında bu araştırmalar yapılmadan verilen beraat kararı bozulmuştur.
- 2016 öncesinde ATM’ye düzenek yerleştirilen, ancak veri ele geçirilemeyen olayda eylem hazırlık hareketinde kalmış sayılmış ve beraat gerektiği belirtilmiştir.
- Kişisel veri ele geçirilmişse TCK 136, sahte kart üretilmişse TCK 245/2, sahte kart kullanılmışsa TCK 245/3 ayrıca gündeme gelir.
- Suç şikâyete bağlı değildir ve CMK m.253’te sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında yer almaz.
- Cezanın üst sınırı üç yıl olduğundan basit yargılama usulü ve önödeme uygulanmaz.
- Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşulları değerlendirilebilir.
- İlk derece mahkemesinin beş yıl veya daha az hapis cezasına karşı istinaf başvurusunun esastan reddi kararı temyiz edilemez.
- Bulundurulması suç oluşturan cihaz TCK m.54/4 uyarınca müsadere edilir.
- Olağan dava zamanaşımı sekiz yıldır.
ATM’lere yerleştirilen kart kopyalama aparatları, gizli kameralar, kartların manyetik şerit bilgilerini okuyup yazan encoder cihazları ve bu işler için hazırlanmış yazılımlar, banka kartı dolandırıcılığının en çok karşılaşılan araçlarıdır. Uzun süre bu araçları yalnızca bulunduranlar hakkında hangi suçun oluştuğu tartışmalıydı; kimi dosyalarda kişisel verileri ele geçirme, kimilerinde sahte kart üretmeye teşebbüs iddiası ileri sürülüyordu.
2016 yılında TCK’ya eklenen 245/A maddesi, bu tür cihaz ve programları imal etmeyi, satmayı ve bulundurmayı bağımsız bir suç olarak düzenledi. Yargıtay 8. Ceza Dairesi ise veri içermeyen aparatların hangi maddeye gireceğini, sahte kart suçlarıyla ilişkiyi, cihazın niteliğinin nasıl araştırılacağını ve 2016 öncesi olayların akıbetini kararlarında ortaya koymaktadır. Aşağıda suçun unsurları ve bu kararlar ele alınmaktadır.
Kanunî dayanak
| Konu | Dayanak | Yargıtay yaklaşımı |
|---|---|---|
| Temel hâl | TCK m.245/A | Bir–üç yıl hapis ve adli para cezası |
| ATM’ye veri içermeyen aparat yerleştirme | Y8CD 06.03.2024 | TCK 136 değil 245/A; beraat bozuldu |
| Encoder ve kopyalamaya hazır boş kartlar | Y8CD 01.07.2024 | 245/2 yanında 245/A’dan ayrıca ceza |
| Birden fazla fiil | TCK m.44 | Fikri içtima uygulanmaz |
| Cihazın niteliği tartışmalı | Y8CD 11.09.2024 | Serbest satış araştırması ve uzman heyet raporu |
| 07.04.2016 öncesi fiil | Y8CD 26.10.2022; TCK m.7/1 | Suç yok; beraat gerekir |
| Kişisel veri ele geçirilmesi | TCK m.136 | Ayrı suç olarak değerlendirilir |
| İstinafta esastan ret | CMK m.286/2-a; Y8CD 27.11.2024 | Beş yıla kadar hapiste temyiz yolu kapalı |
| Ele geçen cihaz | TCK m.54/4 | Müsadere |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Arama ve el koyma tutanaklarını, varsa rıza ile teslim yazısını ve el koyma kararını inceleyin.
- Ele geçen cihazın marka, model ve teknik özelliklerini belirleyin.
- Cihazın piyasada serbestçe satılıp satılmadığının ve meşru bir kullanım amacı olup olmadığının araştırılmasını isteyin.
- Bilirkişi raporunun, cihazın münhasıran suç işlemek için yapılıp yapılmadığını açıklayıp açıklamadığını kontrol edin.
- Rapor yetersizse bilgisayar ve yazılım alanında uzman öğretim elemanlarından oluşan heyetten rapor alınmasını talep edin.
- Cihazda, telefonda veya bilgisayarda başkasına ait kart ya da kişisel veri bulunup bulunmadığını tespit ettirin.
- Cihazın kime ait olduğunu, bulunduğu yeri ve bu yere kimlerin erişebildiğini somutlaştırın.
- Fiil tarihini belirleyin; 07.04.2016’dan önceki olaylarda 245/A uygulanamaz.
- Aynı olayda sahte kart üretme veya kullanma iddiası varsa tek fiil mi birden fazla fiil mi bulunduğunu tartışın.
- Hükmolunan ceza iki yılı aşmıyorsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşullarını değerlendirin.
- İstinaf kararının temyiz edilebilir olup olmadığını CMK m.286’ya göre kontrol edin.
- Cihazın müsaderesi ve varsa iyiniyetli üçüncü kişilerin hakları yönünden ayrıca beyanda bulunun.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 06.03.2024 T., 2023/2555 E., 2024/2170 K.
ATM’ye kart kopyalama aparatı yerleştiren sanığın aparatında ve telefonunda başkasına ait bilgi bulunmuyorsa eylem kişisel verileri ele geçirme suçunu değil, TCK 245/A’daki yasak cihaz bulundurma suçunu oluşturur; bu durumda beraat kararı verilemez. Sanığın bir bankaya ait ATM’nin kart takma yerine kart kopyalama aparatı yerleştirdiği, banka görevlilerinin ihbarı üzerine ATM’ye yakın bir yerde yakalandığı ve takılı hâldeki aparatın kolluk tarafından çıkarıldığı ileri sürülmüştür. Bilirkişi raporuna göre aparat, ATM cihazına yerleştirilerek kartların manyetik şerit bilgilerini kopyalayıp şifrelerini ele geçirmeye yarayan bir düzenektir. İlk derece mahkemesi sanığı 2 yıl hapis ve 20.000 TL adli para cezasıyla cezalandırmış, bölge adliye mahkemesi ise hükmü düzelterek beraat kararı vermiştir. Daire, sanığın telefonunda ve aparatta herhangi bir kişiye ait bilgi veya kopyalanmış kart bilgisi bulunmadığını tespit ederek “sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun’un 136 ncı maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği ancak; sanığın eylemine uyan 5237 sayılı Kanun’un 245 inci maddesinin A bendinde düzenlenen yasak cihaz (Aparat) veya programlar bulundurma suçundan mahkumiyeti yerine” yasal olmayan gerekçeyle beraat hükmü kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur. Bölge adliye mahkemesi kararı 06.03.2024 tarihinde Cumhuriyet savcısının temyizi üzerine oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 01.07.2024 T., 2024/17730 E., 2024/5563 K.
Kopyalamaya elverişli cihaz bulundurma ile sahte kart üretme ayrı fiillerle gerçekleşmişse TCK 44’teki fikri içtima uygulanmaz; sanık TCK 245/2’nin yanında TCK 245/A’dan da ayrıca cezalandırılmalıdır. Polisin rutin uygulaması sırasında panik hâlindeki davranışları dikkat çeken ve çantasından bir şey attığı görülen sanığın üzerinde, çeşitli bankalara ait 19 kredi kartı, bir kart kopyalama aparatı, kopyalamaya hazır 20 adet manyetik şeritli beyaz plastik kart, flash bellekler ve dizüstü bilgisayar ele geçirilmiş; beyaz kartların manyetik şeritlerine farklı bankalara ait kartların kopyalandığı ileri sürülmüştür. İlk derece mahkemesi her iki suçtan da mahkûmiyet hükmü kurmuş, bölge adliye mahkemesi ise TCK 44 gereği en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırma yapılması gerektiğini belirterek yasak cihaz bulundurma suçundan hüküm kurulmasına yer olmadığına karar vermiştir. Katılan bankanın temyizi üzerine Daire, “Somut olayda işlenen fiil birden fazladır.” diyerek TCK 44’ün uygulanma imkânı bulunmadığını, ele geçen encoder cihazının rapora göre banka kartı kopyalamaya elverişli olduğunu ve sanığın bilişim sistemine giriş sağlayan manyetik kartları kopyalayabilen cihaz bulundurup kullandığını belirtmiştir. Sahte kart üretme suçu yönünden ise sanık müdafiinin temyizi, süresinde gerekçeli temyiz dilekçesi verilmediği için reddedilmiştir. Yasak cihaz bulundurma suçu yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına ilişkin karar 01.07.2024 tarihinde tebliğnameye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 11.09.2024 T., 2022/5800 E., 2024/6532 K.
Ele geçen cihazın otel oda kartı basmaya yarayan ve piyasada serbestçe satılan bir cihaz olduğu savunuluyorsa, bu husus kolluk aracılığıyla araştırılmadan ve uzman bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınmadan beraat kararı verilemez. Başka bir suç nedeniyle sanığın ikametinde yapılan aramada, çalışma odasındaki masa çekmecesinde kart kopyalamaya yarayan bir kart basım cihazı bulunmuştur. Bilirkişi raporunda cihazın aktif ve çalışır durumda olduğu, banka ve kredi kartlarını kopyalama işlemlerini de gerçekleştirebileceği belirtilmiştir. Sanık cihazın kendisiyle bir dönem çalışan başka bir kişiye ait olduğunu savunmuş; o kişi de cihazın kendisine ait olduğunu, otellerde oda kartlarını çoğaltmaya yarayan ve piyasada satışı serbest olan bir cihaz olduğunu ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi sanığı 1 yıl hapis ve 100 TL adli para cezasıyla cezalandırmış, bölge adliye mahkemesi ise istinaf başvurusunu kabul ederek beraat kararı vermiştir. Daire, ihbarda kart kopyalama cihazından da söz edildiğini ve cihazın sanığın çalışma odasında bulunduğunu belirterek sanığın cihazdan bilgisi olmamasının mümkün olmadığını kabul etmiş; ancak “Suça konu cihazın piyasada satışının serbest olup olmadığı yönünde kolluk araştırılması yapılması” ve üniversitelerin bilgisayar ve yazılım mühendisliği bölümü öğretim elemanlarından oluşan üç kişilik uzman bilirkişi heyetinden cihazın niteliği hakkında ayrıntılı rapor alınması gerektiğini belirtmiştir. Beraat kararı 11.09.2024 tarihinde Cumhuriyet savcısının temyizi üzerine tebliğnameye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 26.10.2022 T., 2021/18538 E., 2022/15447 K.
TCK 245/A yürürlüğe girmeden önce ATM’lere yerleştirilen, ancak kimseye ait veri ele geçirilemeyen kopyalama düzenekleri nedeniyle sanıklar ne kişisel verileri ele geçirme ne de sahte kart üretmeye teşebbüs suçundan cezalandırılabilir; eylem hazırlık hareketi aşamasında kalmıştır. Sanıkların ATM cihazlarına yerleştirilerek kartların manyetik şerit bilgilerini kopyalayıp şifreleri ele geçirmeye yarayan cihaz ve düzeneklerle yakalandığı, suç tarihinin 15.12.2014 olduğu anlaşılmaktadır. Bozma kararı sonrasında yapılan incelemede bu cihaz ve düzeneklerde herhangi bir kişiye ait bilgi tespit edilememiş, ancak yerel mahkeme sanıkları sahte kredi kartı üretme suçuna teşebbüsten mahkûm etmiştir. Daire, TCK 7/1’e göre işlendiği zaman suç sayılmayan fiilden dolayı ceza verilemeyeceğini hatırlatarak eylemin TCK 136 kapsamında değerlendirilemeyeceğini, “sanıkların hazırlık hareketi aşamasında kalmış olan eylemlerinin TCK.nın 245/2. maddesinde düzenlenen sahte kredi kartı üretme suçuna teşebbüs kapsamında değerlendirilemeyeceği” ve yasak cihaz bulundurma fiilinin suç tarihinden sonra, 07.04.2016’da suç olarak tanımlandığını belirterek beraat kararı verilmesi gerektiğini açıklamıştır. Mahkûmiyet hükümleri 26.10.2022 tarihinde sanıkların temyizi üzerine oybirliğiyle bozulmuş ve bozma temyiz dışı sanığa da sirayet ettirilmiştir.
06.03.2024 ve 26.10.2022 tarihli kararlar, veri içermeyen aparatlarda kişisel veri ele geçirilmediği için TCK 136’nın uygulanamayacağını; 2016 öncesi olaylarda ise zaman bakımından uygulama kuralı gereği sanıkların beraat etmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Aparatla birlikte bir bilişim sistemine girilmiş veya sistemdeki veriler değiştirilmişse bilişim sistemine girme ve sistemi engelleme, bozma, verileri değiştirme suçları da ayrıca değerlendirilmelidir.
01.07.2024 tarihli karar, cihaz bulundurmanın sahte kart üretme suçunun içinde erimediğini göstermektedir. Sahte kartların üretilmesi ve kullanılmasına ilişkin suçlar için banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması ve kredi kartı dolandırıcılığı yazılarımıza bakılabilir. 8. Ceza Dairesi 27.11.2024 tarihli ve 2023/4578 E., 2024/9098 K. sayılı kararında ise yasak cihaz bulundurma suçundan verilen 1 yıl 3 ay hapis cezasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararının CMK m.286/2-a uyarınca kesin olduğunu belirterek bu hükme yönelik temyiz istemini reddetmiştir; temyiz sınırlarının önceden kontrol edilmesi bu nedenle önemlidir.
11.09.2024 tarihli karar, “münhasıran” unsurunun ancak ayrıntılı teknik incelemeyle çözülebileceğini göstermektedir. Bilirkişi raporunun yetersiz olduğu dosyalarda bilirkişi raporuna itiraz yolu kullanılmalı; cihazın ele geçirilme biçimi için arama ve el koyma kuralları, akıbeti için ise müsadere hükümleri gözetilmelidir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Veri içermeyen aparatı TCK 136 kapsamında görmek | Kişisel veri ele geçirilmemiştir | TCK 245/A’yı değerlendirin |
| ATM’ye aparat takan sanığı beraat ettirmek | 8. Ceza Dairesi bu kararı bozmuştur | Bulundurma unsurunu tartışın |
| Her kart yazıcıyı yasak cihaz saymak | Cihaz münhasıran suç için yapılmış olmalıdır | Serbest satışı ve teknik niteliği araştırın |
| Genel nitelikli bilirkişi raporuyla yetinmek | Cihazın niteliği belirsiz kalır | Uzman heyet raporu isteyin |
| Sahte kart suçu varken 245/A’yı düşürmek | Fiiller birden fazla olabilir | TCK 44’ün koşullarını kontrol edin |
| 2016 öncesi fiile 245/A uygulamak | TCK 7/1 buna engeldir | Fiil tarihini tespit edin |
| Hazırlık hareketini teşebbüs saymak | Sahte kart üretmeye teşebbüs oluşmaz | İcra hareketinin başlayıp başlamadığını tartışın |
| Kesin kararı temyiz etmekle zaman kaybetmek | CMK 286/2-a temyiz yolunu kapatabilir | Kesinlik sınırını önceden kontrol edin |
| Cihazın aidiyetini araştırmamak | Cihaz başkasına ait olabilir | Erişim ve kullanım delillerini toplayın |
Yasak cihaz veya programlar suçu nedir?
TCK m.245/A’da düzenlenen; münhasıran bilişim suçlarının veya bilişim sistemleri araç olarak kullanılarak işlenebilen suçların işlenmesi için yapılmış cihaz, program, şifre veya güvenlik kodunu imal etme, ithal etme, satma, satın alma veya bulundurma gibi fiilleri cezalandıran suçtur.
Cezası nedir?
Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.
Hangi cihazlar kapsama girer?
Maddeye göre cihazın, programın veya kodun münhasıran bu tür suçların işlenmesi için yapılmış olması gerekir. 8. Ceza Dairesi, ATM’ye yerleştirilen kart kopyalama aparatını ve banka kartı kopyalamaya elverişli encoder cihazını bu kapsamda değerlendirmiştir.
Aparatta veri yoksa kişisel verileri ele geçirme suçu oluşur mu?
8. Ceza Dairesi, ATM’ye takılan aparatta ve sanığın telefonunda herhangi bir kişiye ait bilgi bulunmadığı olayda eylemin TCK 136 kapsamında değerlendirilemeyeceğini, TCK 245/A’daki suçu oluşturduğunu belirtmiştir.
ATM’ye aparat takıp yakalanan kişi beraat edebilir mi?
Fiil 07.04.2016’dan sonra işlenmişse 8. Ceza Dairesi, aparatta veri bulunmasa bile yasak cihaz bulundurma suçundan mahkûmiyet yerine beraat kararı verilmesini hukuka aykırı bulmuştur. Bu tarihten önceki bir olayda ise beraat gerektiğini belirtmiştir.
Aynı kişi sahte kart da üretmişse kaç suç oluşur?
8. Ceza Dairesi, encoder cihazı ve kopyalanmış beyaz kartlarla yakalanan sanık hakkında fiillerin birden fazla olduğunu, TCK 44’ün uygulanamayacağını ve sahte kart üretme suçunun yanında yasak cihaz bulundurma suçundan da ayrıca hüküm kurulması gerektiğini kabul etmiştir.
Otel kartı basım cihazı da yasak cihaz sayılır mı?
Bu, cihazın teknik niteliğine bağlıdır. 8. Ceza Dairesi, otel oda kartı basmaya yarayan ve serbestçe satılan bir cihaz olduğu savunulan olayda, satışın serbest olup olmadığının araştırılmasını ve üç kişilik uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasını istemiştir.
Cihaz evimde bulundu ama bana ait değil; ne olur?
Aidiyet ve bilgi sahibi olma ayrıca değerlendirilir. İncelenen bir kararda Daire, ihbarda cihazdan söz edilmesi ve cihazın sanığın kendi çalışma odasında bulunması nedeniyle sanığın cihazdan bilgisi olmamasının mümkün olmadığını kabul etmiştir. Her olayda erişim, kullanım ve ihbar içeriği somut olarak incelenmelidir.
2016’dan önce işlenen fiiller cezalandırılır mı?
TCK m.245/A 07.04.2016’da yürürlüğe girmiştir ve TCK m.7/1’e göre işlendiği zaman suç sayılmayan fiilden dolayı ceza verilemez. 8. Ceza Dairesi 15.12.2014 tarihli olayda veri ele geçirilemediği için sanıkların beraat etmesi gerektiğini belirtmiştir.
Suç şikâyete bağlı mı, uzlaştırma uygulanır mı?
Hayır. TCK m.245/A’da şikâyet şartı öngörülmemiştir ve suç CMK m.253’te sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında yer almaz.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün mü?
CMK m.231/5’e göre hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise ve diğer koşullar da varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.
Basit yargılama veya önödeme uygulanır mı?
Hayır. CMK m.251’deki basit yargılama usulü üst sınırı iki yıl veya daha az olan suçlarda, TCK m.75’teki önödeme ise üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda uygulanır; bu suçun üst sınırı üç yıldır.
Ele geçen cihaz iade edilir mi?
TCK m.54/4’e göre üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya müsadere edilir. TCK m.54/1 ise müsaderede iyiniyetli üçüncü kişilere ait eşyayı ayrıca korur.
İstinaf kararı temyiz edilebilir mi?
CMK m.286/2-a’ya göre ilk derece mahkemesinin beş yıl veya daha az hapis cezasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilemez. 8. Ceza Dairesi, 1 yıl 3 ay hapis cezasına ilişkin böyle bir kararı kesin sayarak temyiz istemini reddetmiştir.
Zamanaşımı ne kadar?
Cezanın üst sınırı beş yılı geçmediğinden TCK m.66/1-e uyarınca olağan dava zamanaşımı sekiz yıldır.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.245/A — Yasak cihaz veya programlar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.245 — Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.136 — Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.243 — Bilişim sistemine girme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.244 — Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.246 — Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.44 — Fikri içtima
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.54 — Eşya müsaderesi
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.7 — Zaman bakımından uygulama
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66 — Dava zamanaşımı
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231 — Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.286 — Temyiz edilemeyen kararlar
İlgili yazılarımız: Banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması · Bilişim sistemine girme · Sistemi engelleme ve verileri bozma · Kişisel veri nedir · Müsadere nedir
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.