Kredi Kartı Dolandırıcılığı Suçu ve Cezası (TCK 245)
Kısa cevap: Başkasına ait kredi veya banka kartının kullanılması, Türk Ceza Kanunu’nun 245. maddesinde “banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması” suçu olarak düzenlenmiştir. Başkasının kartını ele geçirip kart sahibinin rızası olmadan kullanarak yarar sağlayan kişi üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası alır (m.245/1). Sahte kart kullanımında ceza dört yıldan sekiz yıla çıkar (m.245/3).
TCK 245’e Göre Cezalar
| Fıkra | Fiil | Ceza |
|---|---|---|
| 245/1 | Başkasına ait banka veya kredi kartını her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimsenin, kart sahibinin veya kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine veya başkasına yarar sağlaması | 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası |
| 245/2 | Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı üretmek, satmak, devretmek, satın almak veya kabul etmek | 3 yıldan 7 yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adli para cezası |
| 245/3 | Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan kartı kullanarak kendisine veya başkasına yarar sağlamak (fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde) | 4 yıldan 8 yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası |
Kanun metninde hapis ve adli para cezası birlikte öngörülmüştür. Madde, kart bilgilerinin ele geçirilmesine ilişkin ayrı bir hüküm içermez; internet üzerinden veya kart bilgisiyle yapılan işlemlerin hangi suç tipine girdiği somut olayın kurgusuna göre belirlenir ve aynı olayda başka suçlar da (örneğin dolandırıcılık veya bilişim sistemine girme) gündeme gelebilir. Bu nedenle olayın nitelendirilmesi dosyadaki delillere bağlıdır.
Yakınlar Arasında ve Etkin Pişmanlık
245/1’deki suç; haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun ya da bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen ya da evlatlığın, aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (m.245/4).
245/1 kapsamına giren fiillerde malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (m.245/5). TCK m.168’e göre fail, suç tamamlandıktan sonra ve kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararını aynen geri vererek veya tazmin ederek tamamen giderirse verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir; pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce gösterilirse indirim yarısına kadardır. Zararın kısmen giderilmesi hâlinde ayrıca mağdurun rızası aranır (m.168/4).
Yasak Cihaz ve Programlar
TCK m.245/A, münhasıran bu bölümdeki suçların veya bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla işlenebilen diğer suçların işlenmesi için yapılan veya oluşturulan bir cihazı, bilgisayar programını, şifreyi veya güvenlik kodunu imal eden, ithal eden, sevk eden, nakleden, depolayan, kabul eden, satan, satışa arz eden, satın alan, başkalarına veren veya bulunduran kişi için bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası öngörür.
Mağdurun İzleyebileceği Yol
- Kartı veya kart bilgisini kullanan işlemin fark edildiği anda bankayı arayıp kartı kullanıma kapattırın ve bildirimi yazılı olarak da yapın; arama tarihini ve saatini kayda geçirin.
- Bilginiz dışındaki işlemlere bankaya yazılı olarak itiraz edin; hangi işlemlerin size ait olmadığını tarih ve tutarlarıyla belirtin.
- Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa suç duyurusunda bulunun (CMK m.158). Banka ekstrelerini, SMS ve arama kayıtlarını, yazışmaları ve ekran görüntülerini ekleyin.
- Banka itirazı reddederse uyuşmazlığı tüketici mevzuatındaki başvuru yollarıyla (hakem heyeti veya tüketici mahkemesi) götürmek mümkün olabilir. Başvuru yeri ve sınırı uyuşmazlık tutarına göre her yıl değiştiğinden güncel sınır için ilgili tebliğe bakılmalıdır.
Ceza davası ile zararın tazmini ayrı süreçlerdir; mağdur ceza davasına katılan sıfatıyla katılabilir ve ayrıca hukuk mahkemesinde tazminat isteyebilir. Bankanın sorumluluğu, işlemin nasıl gerçekleştiğine ve kart hamilinin davranışına göre değerlendirilir; bu konu bu yazıda kapsam dışı bırakılmıştır.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.168, 245 ve 245/A
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.158