Bilişim Sistemini Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme (TCK 244): Hesap Şifresini Değiştirmek ve Suç Ayrımları
- TCK m.244/1’e göre bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- TCK m.244/2’ye göre bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren ya da verileri başka yere gönderen kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası alır.
- Fiillerin banka, kredi kurumu veya kamu kurumuna ait bir bilişim sisteminde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
- Bu fiillerle kişinin kendisine veya başkasına haksız çıkar sağlaması hâlinde TCK m.244/4’teki daha ağır hâl uygulanır; hapis ve adli para cezası birlikte öngörülmüştür.
- Yargıtay, başkasının sosyal medya hesabının şifresini değiştirerek hesap sahibinin erişimini engellemeyi TCK m.244/2 kapsamında değerlendirmektedir.
- Bu eylemi yalnızca bilişim sistemine girme (TCK m.243/1) olarak nitelendirmek Yargıtay’ca suç vasfında hata sayılmıştır.
- Şifre değiştirilerek erişim engellendiğinde, ayrıca TCK m.243/1’deki bilişim sistemine girme suçundan hüküm kurulmaması gerektiği belirtilmiştir.
- Başkasının şifresini rızası dışında ele geçirmek ise ayrıca TCK m.136’daki verileri hukuka aykırı ele geçirme suçunu oluşturabilir.
- Suç mağdur sayısınca oluşur; farklı mağdurların hesaplarına yönelik eylemler için ayrı hükümler kurulmalıdır.
- Aynı mağdura ait farklı bilişim sistemlerine (örneğin iki ayrı hesap) değişik zamanlarda yapılan eylemlerde zincirleme suç hükümleri uygulanır.
- Çalışanın işyeri sistemindeki kayıtları açığa alıp aynı ürünü tekrar satması, sisteme bozma veya engelleme içermiyorsa Yargıtay’ca güveni kötüye kullanma olarak nitelendirilmiştir.
- Ele geçirilen hesap üzerinden hesap sahibinin tanıdıklarından para istenmişse nitelikli dolandırıcılık da ayrıca gündeme gelebilir.
- TCK m.244/2 için dava zamanaşımı Yargıtay kararlarında sekiz yıl olarak hesaplanmıştır.
- Suç şikâyete bağlı değildir; ancak mağdurun şikâyeti ve delil sunması soruşturmanın başlaması bakımından belirleyicidir.
- Kesinleşmiş hatalı nitelendirmeler Adalet Bakanlığının istemiyle kanun yararına bozma yoluyla düzeltilebilmektedir.
Bir ilişkinin bitmesinin ardından eski partnerin sosyal medya hesabına girilip şifresinin değiştirilmesi, iş yerinden ayrılan bir çalışanın sistemdeki verileri silmesi ya da ele geçirilen bir hesap üzerinden tanıdıklara mesaj atılması, bilişim suçlarının en sık karşılaşılan örnekleridir. Bu olaylarda aynı eylem TCK’nın 136, 243, 244 veya 158. maddelerinden hangisine gireceği tartışılır.
Doğru nitelendirme cezanın miktarını, zamanaşımını ve kaç ayrı hüküm kurulacağını doğrudan belirler. Yargıtay’ın kararları, şifre değiştirerek erişim engellemenin bilişim sistemine girmekten farklı ve daha ağır bir suç olduğunu, sisteme müdahale içermeyen haksız kazanç eylemlerinin ise başka suç tiplerine girdiğini göstermektedir. Aşağıda bu ayrımlar kararlar üzerinden ele alınmaktadır.
Kanunî dayanak
| Konu | Dayanak | Yargıtay yaklaşımı |
|---|---|---|
| Sistemin işleyişini engelleme | TCK m.244/1 | Bir yıldan beş yıla kadar hapis |
| Verileri değiştirme veya erişilmez kılma | TCK m.244/2 | Altı aydan üç yıla kadar hapis |
| Haksız çıkar sağlama | TCK m.244/4; Y2CD 03.03.2022 | Hapis ve adli para cezası birlikte |
| Şifre değiştirerek erişim engelleme | Y8CD 16.04.2019 | TCK 244/2; TCK 243/1 değil |
| 243/1’den ayrıca hüküm | Y12CD 11.10.2017 | Uygulama alanı yok |
| Şifreyi ele geçirme | Y12CD 11.10.2017 | TCK 136/1 kapsamında değerlendirildi |
| Birden fazla mağdur ve hesap | Y12CD 11.10.2017 | Mağdur sayısınca hüküm; farklı sistemlerde zincirleme |
| Sisteme müdahalesiz haksız kazanç | Y15CD 24.09.2018 | Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma |
| Zamanaşımı | Y11CD 05.11.2025 | TCK 244/2 için sekiz yıl; düşme |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Hesabınıza erişemediğinizi fark ettiğiniz anda platformun hesap kurtarma sürecini başlatın ve güvenlik bildirimlerinin ekran görüntülerini alın.
- Şifre değişikliği, yeni cihaz girişi veya e-posta değişikliği bildirimlerini tarih ve saatleriyle birlikte saklayın.
- Hesabınız üzerinden tanıdıklarınıza gönderilen mesajları, ilgili kişilerden ekran görüntüsü alarak toplayın.
- Cumhuriyet başsavcılığına gecikmeden şikâyette bulunun; platformlardaki giriş kayıtları sınırlı süre saklanır.
- Şikâyet dilekçesinde eylemin girişten mi ibaret olduğunu, şifrenin değiştirilip değiştirilmediğini ve bir çıkar sağlanıp sağlanmadığını ayrı ayrı anlatın.
- Hesap üzerinden para istenmişse para gönderen kişilerin dekontlarını ve yazışmalarını dosyaya ekleyin.
- Birden fazla hesabınız etkilenmişse her birini ayrı ayrı belirtin; zincirleme suç değerlendirmesi buna bağlıdır.
- Şüpheli konumundaysanız ifade vermeden önce hangi eylemin hangi maddeye girdiğini hukuki destekle değerlendirin.
- İddianamedeki suç vasfının eylemle uyumlu olup olmadığını kontrol edin; nitelendirme hatası bozma nedenidir.
- Aynı fiil için hem TCK 243 hem TCK 244’ten hüküm kurulmuşsa bunu kanun yolunda ileri sürün.
- İşyeri sistemine ilişkin uyuşmazlıklarda sisteme gerçek bir müdahale olup olmadığını teknik bilirkişi raporuyla ortaya koyun.
- Uzun süren dosyalarda dava zamanaşımını, kesen son işlem tarihinden itibaren hesaplayın.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 16.04.2019 T., 2018/8369 E., 2019/5454 K.
Eski nişanlısının sosyal medya şifresini değiştirip erişimini engelleyen sanığın eylemi bilişim sistemine girme değil, TCK 244/2’deki suçtur. Sanık, nişanın bozulmasından sonra katılanın sosyal medya hesabının şifresini değiştirerek hesaba girmiş ve katılanın bazı arkadaşlarına mesaj atmıştır. Asliye ceza mahkemesi sanığı TCK 243/1 uyarınca 2.000 TL adli para cezasıyla cezalandırmış ve karar kesinleşmiştir. Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma istemi üzerine inceleme yapan Daire, sanığın “facebook hesabının şifresini kırarak, hesaba giriş şifresini değiştirip müştekinin erişimini engellemesi şeklinde gerçekleşen eyleminin TCK’nun 244/2. maddesinde düzenlenen bilişim sistemine erişimi engelleme, bozma, değiştirme suçunu oluşturduğu gözetilmeden” suç vasfında hataya düşülerek hüküm kurulduğunu belirtmiştir. Kanun yararına bozma aleyhe sonuç doğurmayacağından karar bu koşulla bozulmuştur. Karar 16.04.2019 tarihinde oybirliğiyle, aleyhe sonuç doğurmamak ve yeniden yargılama yapılmamak koşuluyla kanun yararına bozulmuştur.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 11.10.2017 T., 2016/10818 E., 2017/7390 K.
İki mağdurun şifrelerini ele geçirmek TCK 136, şifreleri değiştirip erişimi engellemek TCK 244/2 suçudur; mağdur sayısınca hüküm kurulmalı, ayrıca TCK 243’ten ceza verilmemelidir. Sanık, iki mağdura ait anlık mesajlaşma ve sosyal medya hesaplarının şifrelerini rızaları dışında ele geçirmiş ve değiştirerek mağdurların hesaplarına erişimini engellemiştir. Asliye ceza mahkemesi sanığı TCK 136/1, 243/1 ve 244/2’den ayrı ayrı mahkûm etmiştir. Daire önce, tebligatın usulüne uygun yapılmadığını belirterek temyiz isteğinin süresinde olduğunu kabul etmiş ve temyizi reddeden ek kararı kaldırmıştır. Şifreleri ele geçirme eylemi yönünden TCK 136/1’den mağdur sayısınca iki hüküm kurulması gerektiğini, ancak aleyhe temyiz bulunmadığını belirterek bu hükmü onamıştır. Diğer hükümler yönünden ise şifrelerin değiştirilerek erişimin engellenmesinden dolayı “TCK’nın 244/2. madde ve fıkrasında tanımı yapılan sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçundan mağdur sayısınca iki ayrı mahkumiyet hükmü kurulması” ve iki hesabın farklı bilişim sistemleri olması nedeniyle zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Daireye göre “olayda uygulama alanı bulunmayan TCK’nın 243/1. madde ve fıkrasındaki bilişim sistemine girme suçundan da ayrıca mahkumiyet hükmü kurulması” kanuna aykırıdır. Bu hükümler 11.10.2017 tarihinde oybirliğiyle bozulmuş ve ceza miktarı yönünden kazanılmış hak saklı tutulmuştur.
Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 24.09.2018 T., 2015/9097 E., 2018/5873 K.
Satılmış biletleri sistemde açığa alıp tekrar satan çalışanın eylemi, sisteme bozma veya engelleme içermediği için TCK 244 değil, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadır. Sanık, bir otobüs firmasının yazıhanesinde çalıştığı dönemde satışı yapılmış toplam 19 bileti sistemde açığa alarak ikinci baskılarını yapmış ve tekrar satarak haksız kazanç sağlamıştır. Asliye ceza mahkemesi sanığı TCK 244/4 ve TCK 207/1 uyarınca zincirleme suç hükümleriyle mahkûm etmiştir. Daire, sahte olduğu iddia edilen biletlerin ele geçmemesi nedeniyle aldatma yeteneklerinin araştırılamayacağını ve özel belgede sahtecilik suçunun unsurlarının oluşmadığını belirtmiştir. Bilişim suçu yönünden ise dosya kapsamına göre “sanığın otobüs firmasının web sitesine yönelik sistemi bozma, işleyişini engelleme veya erişilmez kılma gibi bir eyleminin bulunmadığı”, eylemin TCK 155/2’deki hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturacağı gözetilmeden suç vasfında hata yapıldığı sonucuna varmıştır. Hükümler 24.09.2018 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.11.2025 T., 2021/25001 E., 2025/14273 K.
Hesaba izinsiz girip yazışma yapmak ve sahibinin erişimini engellemek TCK 244/2 suçudur; sekiz yıllık dava zamanaşımı dolduğu için dava düşmüştür. Sanığın, katılanın sosyal paylaşım hesabının şifresini hukuka aykırı olarak ele geçirip katılanın arkadaşlarından menfaat temin ettiği iddia edilmiş, ağır ceza mahkemesi sanığın beraatine karar vermiştir. Daire, hesap üzerinden para gönderen kişilere yönelik bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçundan suç duyurusunda bulunulmasına karar verildiğini ve bunun mahallinde takibinin mümkün olduğunu belirtmiştir. Katılana yönelik eylem bakımından ise “katılan …’e ait sosyal paylaşım hesabına izinsiz girip katılanın arkadaşlarıyla yazışmalar yapmak ve katılanın hesabına erişimini engellemek şeklindeki eyleminin 5237 sayılı Kanun’un 244 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki suçu oluşturduğu” sonucuna varmıştır. Suçun cezasının türü ve üst sınırına göre TCK 66/1-e’deki olağan dava zamanaşımının, kesen son işlem olan sorgu tarihinden inceleme tarihine kadar dolduğu tespit edilmiştir. Hüküm 05.11.2025 tarihinde tebliğnameye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuş ve kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiştir.
İlk ayrım TCK 243 ile TCK 244 arasındadır. Bilişim sistemine girme suçu, sisteme hukuka aykırı olarak girme ve orada kalmayı cezalandırır. Şifre değiştirilerek hesap sahibinin erişimi engellendiğinde ise sistemdeki veriler değiştirilmiş ve erişilmez kılınmış olur. 8. Ceza Dairesinin 2019 tarihli kanun yararına bozma kararı ile 12. Ceza Dairesinin 2017 tarihli kararı, bu eylemin TCK 244/2 kapsamında olduğunu ve ayrıca TCK 243’ten hüküm kurulmayacağını açıkça belirtmiştir. Bilişim sistemine girme suçunun ayrıntıları için bilişim sistemine girme yazımıza bakılabilir.
İkinci ayrım şifrenin ele geçirilmesi ile değiştirilmesi arasındadır. 12. Ceza Dairesi, şifrelerin rıza dışında ele geçirilmesini TCK 136’daki verileri hukuka aykırı ele geçirme suçu olarak değerlendirmiş ve bu hükmü onamıştır. Aynı kararda mağdur sayısınca ayrı hükümler kurulması ve aynı mağdurun farklı bilişim sistemlerine yönelik eylemlerde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Kişisel verilere ilişkin suç için verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme yazımız incelenebilir.
Üçüncü ayrım, bir bilişim sisteminin kullanıldığı her haksız kazanç eyleminin TCK 244 kapsamına girmediğidir. 15. Ceza Dairesinin 2018 tarihli kararında çalışan, işyeri sistemindeki kayıtları kullanarak satılmış biletleri tekrar satmış; ancak sisteme bozma veya engelleme niteliğinde bir müdahalesi bulunmadığından eylem hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma olarak nitelendirilmiştir. Bu suç için güveni kötüye kullanma yazımıza bakılabilir.
Son olarak 11. Ceza Dairesinin 2025 tarihli kararı, ele geçirilen hesap üzerinden tanıdıklardan para istenmesi hâlinde hesap sahibine yönelik TCK 244/2 suçu ile para gönderenlere yönelik nitelikli dolandırıcılık suçunun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Aynı karar, eski tarihli dosyalarda zamanaşımının sonuçları nasıl belirleyebildiğini de ortaya koymaktadır. Bilişim yoluyla dolandırıcılık için bilişim aracıyla nitelikli dolandırıcılık yazımıza bakılabilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Şifre değiştirmeyi yalnızca sisteme girme saymak | Erişim engellemek TCK 244/2’yi oluşturur | Eylemin tamamını nitelendirin |
| Hem TCK 243 hem TCK 244’ten hüküm istemek | Yargıtay 243’ün ayrıca uygulanmayacağını belirtmiştir | Tek fiilde doğru suç tipini belirleyin |
| Şifreyi ele geçirmeyi göz ardı etmek | Eylem TCK 136 kapsamında da değerlendirilebilir | Şikâyette ele geçirme aşamasını ayrıca anlatın |
| Birden fazla mağdur için tek hüküm kurmak | Suç mağdur sayısınca oluşur | Her mağdur için ayrı olgu ve delil sunun |
| Farklı hesaplarda zincirleme suçu gözden kaçırmak | Ceza hesabı değişir | Her hesabı ve eylem tarihini ayrı belirtin |
| Her sistem kullanımını TCK 244 saymak | Müdahale yoksa başka suç oluşabilir | Sisteme gerçek müdahaleyi teknik olarak gösterin |
| Para isteme mesajlarını ayrıca şikâyet etmemek | Dolandırıcılık ayrı suç olarak değerlendirilir | Para gönderenlerin de başvurusunu sağlayın |
| Giriş kayıtlarını geç talep etmek | Platform kayıtları sınırlı süre saklanır | Şikâyeti gecikmeden yapın |
| Zamanaşımını hesaplamamak | Uzun süren dosyalar düşebilir | Kesen son işlemden itibaren süreyi takip edin |
TCK 244 hangi eylemleri cezalandırır?
Bir bilişim sisteminin işleyişini engellemeyi veya bozmayı, sistemdeki verileri bozmayı, yok etmeyi, değiştirmeyi veya erişilmez kılmayı, sisteme veri yerleştirmeyi ve verileri başka yere göndermeyi cezalandırır. Bu fiillerle haksız çıkar sağlanması ayrıca daha ağır bir hâl olarak düzenlenmiştir.
Cezası nedir?
İşleyişi engelleme veya bozma bir yıldan beş yıla, verileri değiştirme veya erişilmez kılma altı aydan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir. Banka, kredi kurumu veya kamu kurumu sistemlerinde ceza yarı oranında artırılır. Haksız çıkar sağlanması hâlinde iki yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezası birlikte uygulanır.
Başkasının sosyal medya şifresini değiştirmek hangi suç?
Yargıtay 8. ve 12. Ceza Daireleri, şifre değiştirilerek hesap sahibinin erişiminin engellenmesini TCK 244/2’deki suç olarak değerlendirmiştir.
Sadece hesaba girip şifreyi değiştirmemek hangi suç?
Hesaba hukuka aykırı olarak girilip veriler değiştirilmemiş ve erişim engellenmemişse eylem kural olarak TCK 243’teki bilişim sistemine girme suçu kapsamında tartışılır. Somut olayda yapılan işlemler ayrıca değerlendirilmelidir.
Aynı olayda hem TCK 243 hem TCK 244’ten ceza verilir mi?
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, şifre değiştirilerek erişim engellenen olayda TCK 243/1’in uygulama alanı bulunmadığını ve ayrıca bu maddeden mahkûmiyet hükmü kurulmasının kanuna aykırı olduğunu belirtmiştir.
Şifreyi ele geçirmek ayrı bir suç mu?
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, başkalarının hesap şifrelerini rızaları dışında ele geçirmeyi TCK 136’daki verileri hukuka aykırı ele geçirme suçu olarak değerlendirmiş ve bu yöndeki mahkûmiyeti onamıştır.
Birden fazla kişinin hesabı ele geçirilirse kaç suç oluşur?
Suç mağdur sayısınca oluşur. Yargıtay, iki mağdura yönelik eylemlerde iki ayrı mahkûmiyet hükmü kurulması gerektiğini belirtmiştir.
Aynı kişinin iki farklı hesabı ele geçirilirse ne olur?
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, iki farklı hesabın ayrı bilişim sistemleri olması nedeniyle aynı suç işleme kararıyla değişik zamanlarda yapılan eylemlerde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğini belirtmiştir.
Ele geçirilen hesaptan para istemek hangi suç?
Hesap sahibine yönelik eylem TCK 244/2 kapsamında değerlendirilirken, para gönderen kişilere yönelik eylem nitelikli dolandırıcılık suçu olarak ayrıca soruşturulabilir. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2025 tarihli kararında bu yönde suç duyurusunda bulunulmasına karar verildiği belirtilmiştir.
İşyerindeki sistemi kullanarak haksız kazanç sağlamak TCK 244 mü?
Her zaman değil. Yargıtay 15. Ceza Dairesi, satılmış biletleri sistemde açığa alıp tekrar satan çalışanın eyleminde sisteme bozma veya engelleme niteliğinde bir müdahale bulunmadığını belirterek eylemi hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma olarak nitelendirmiştir.
Kamu kurumunun sistemine yönelik eylemde ceza artar mı?
Evet. TCK m.244/3’e göre fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
Dava zamanaşımı ne kadardır?
Yargıtay kararlarında TCK 244/2 için cezanın türü ve üst sınırı dikkate alınarak TCK 66/1-e uyarınca sekiz yıllık dava zamanaşımı uygulanmıştır. Zamanaşımı kesen işlemler süreyi yeniden başlatır.
Suç şikâyete bağlı mı?
TCK m.244’te şikâyet şartı bulunmamaktadır; suç resen soruşturulur. Ancak uygulamada soruşturmalar çoğunlukla mağdurun şikâyetiyle başlar.
Kesinleşmiş yanlış nitelendirme düzeltilebilir mi?
Adalet Bakanlığının istemi üzerine kanun yararına bozma yoluyla düzeltilebilir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, TCK 243/1’den kesinleşen bir kararı eylemin TCK 244/2’yi oluşturduğu gerekçesiyle, aleyhe sonuç doğurmamak koşuluyla bozmuştur.
Hesabım ele geçirildiğinde ilk olarak ne yapmalıyım?
Platformun hesap kurtarma sürecini başlatmalı, güvenlik bildirimlerinin ve hesabınızdan gönderilen mesajların ekran görüntülerini almalı ve giriş kayıtlarının kaybolmaması için gecikmeden Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunmalısınız.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.244 — Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.243 — Bilişim sistemine girme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.245 — Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.136 — Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.158/1-f — Bilişim sistemleri aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.155 — Güveni kötüye kullanma
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.43 — Zincirleme suç
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66 — Dava zamanaşımı
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/8 — Düşme kararı
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.309 — Kanun yararına bozma
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.134 — Bilgisayar ve kayıtlarda arama, kopyalama ve el koyma
- 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun — Trafik bilgisinin saklanması
İlgili yazılarımız: Bilişim sistemine girme · Verileri ele geçirme · Bilişim aracıyla dolandırıcılık · Bilişim sistemiyle hırsızlık · Güveni kötüye kullanma
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.