Garanti Belgesi ve Ücretsiz Onarım Hakkı
Kısaca
- Üretici ve ithalatçılar, tüketiciye yönelik ürettikleri veya ithal ettikleri mallar için garanti belgesi düzenlemek zorundadır; belgeyi tekemmül ettirip tüketiciye verme sorumluluğu satıcıya aittir.
- Garanti süresi, malın teslim tarihinden başlamak üzere asgari iki yıldır.
- Ücretsiz onarım hakkını kullanan tüketici; malın garanti süresi içinde tekrar arızalanması, azami tamir süresinin aşılması veya tamirin mümkün olmadığının anlaşılması hâllerinde diğer seçimlik haklarına geçebilir. Satıcı bu talebi reddedemez.
- Bu talebin yerine getirilmemesinde satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.
- Azami tamir süresi, yönetmelik ekindeki listede mal grubu bazında belirlenmiştir; binek otomobiller için 45 iş günüdür.
- Süre, arızanın garanti süresi içinde yetkili servise veya satıcıya bildirildiği tarihte; garanti süresi dışında ise malın servise teslim tarihinden başlar.
- Onarım tamamlanmış, arıza gerçekten giderilmiş ve mal ihtirazi kayıtsız teslim alınmışsa seçimlik hak tükenmiş sayılır; azami süre itirazı sonradan ileri sürülemez.
Garanti belgesi, çoğu tüketicinin kutuda unuttuğu bir kâğıt sanılır. Oysa uygulamada açılan davaların büyük kısmı ayıbın kendisi üzerinden değil, garanti sürecinin nasıl yürütüldüğü üzerinden kazanılıp kaybediliyor: aracın serviste kaç iş günü kaldığı, teslim tutanağına kayıt düşülüp düşülmediği, arızanın gerçekten giderilip giderilmediği.
Aşağıda garanti belgesinin kapsamını, ücretsiz onarım hakkının nasıl kullanıldığını, azami tamir süresinin nasıl hesaplandığını ve süre aşıldığında hangi hakların doğduğunu ele alıyoruz.
Garanti belgesi kimin yükümlülüğü?
6502 sayılı Kanun m.56 – Garanti belgesi: “(1) Üretici ve ithalatçılar, tüketiciye yönelik üretilen veya ithal edilen mallar için içeriği yönetmelikle belirlenen bir garanti belgesi düzenlemek zorundadır. Bu belgenin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu satıcıya aittir.
(2) Garanti süresi malın teslim tarihinden itibaren başlamak üzere asgari iki yıldır. Ancak, özelliği nedeniyle bazı malların garanti şartları Bakanlıkça başka bir ölçü birimi ile belirlenebilir.
(3) Tüketici bu Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen seçimlik haklarından onarım hakkını kullanmışsa, malın garanti süresi içinde tekrar arızalanması veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması hâllerinde 11 inci maddede yer alan diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı tüketicinin talebini reddedemez. Bu talebin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.”
Azami tamir süresi nasıl hesaplanır?
Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği m.10/4: “Kullanım ömrü süresince, malın yetkili servis istasyonlarındaki bakım ve onarım süresi azami tamir süresini geçemez. Bu süre, garanti süresi içerisinde mala ilişkin arızanın yetkili servis istasyonuna veya satıcıya bildirimi tarihinde, garanti süresi dışında ise malın yetkili servis istasyonuna teslim tarihinden itibaren başlar.”
Garanti Belgesi Yönetmeliği m.9/1-b: “Tüketicinin, ücretsiz onarım hakkını kullanması halinde malın; tamiri için gereken azami sürenin aşılması durumunda; tüketici malın bedel iadesini, ayıp oranında bedel indirimini veya imkân varsa malın ayıpsız misli ile değiştirilmesini satıcıdan talep edebilir. Satıcı, tüketicinin talebini reddedemez. Bu talebin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.”
| Durum | Sürenin başlangıcı |
|---|---|
| Arıza garanti süresi içinde bildirilmişse | Yetkili servise veya satıcıya bildirim tarihi |
| Arıza garanti süresi dışında ise | Malın servise teslim tarihi |
| Yönetmelik eki listede yer almayan mallar | 6502 s. K. m.11/4: azami 30 iş günü |
| Konut ve tatil amaçlı taşınmazlar | Azami 60 iş günü |
| Binek otomobiller | Yönetmelik eki liste uyarınca 45 iş günü |
Süre aşılırsa hangi haklar doğar?
- Bedel iadesi (sözleşmeden dönme),
- Ayıp oranında bedel indirimi,
- İmkân varsa ayıpsız misli ile değiştirme.
Satıcı bu talebi reddedemez; yerine getirilmezse satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. Ancak bedel indirimi ve dönme bakımından üretici/ithalatçının sorumluluğu 6502 s. K. m.11/2 çerçevesinde sınırlıdır; bu ayrım davada husumet yönünden sonuç doğurur.
Mücbir sebep savunması işe yarar mı?
- Parça tedarikinde gecikme, pandemi koşulları gibi savunmalar belgelendirilmedikçe kabul görmemektedir.
- Servis formu, iş emri ve teslim belgesi sunulmaması satıcı aleyhine değerlendirilir.
- Gecikmenin parça tedarikinden mi yoksa operasyonel bir sorundan mı kaynaklandığı bilirkişi raporuyla ortaya konulamıyorsa mücbir sebebin varlığı kabul edilmez.
- Onarımın süresinde yapıldığını ispat yükü, malı teslim alan tarafta değil onarımı üstlenen taraftadır.
Hakkın tükenmesi: ne zaman geri dönülemez?
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Arıza giderildi, mal ihtirazi kayıtsız teslim alındı | Onarım seçimlik hakkı kullanılmış ve tükenmiş sayılır |
| Onarım yapıldı ama ayıp tam ve kalıcı giderilmedi | Hak kullanılmış sayılmaz; diğer haklara geçilebilir |
| Garanti süresi içinde aynı arıza tekrarladı | m.56/3 uyarınca diğer haklara geçilir |
| Azami tamir süresi aşıldı | m.56/3 uyarınca diğer haklara geçilir |
| Tamirin mümkün olmadığı anlaşıldı | m.56/3 uyarınca diğer haklara geçilir |
| Süre aşımı iddiası ilk kez temyizde ileri sürüldü | Genişletme yasağı nedeniyle dinlenmez |
Ne yapmalı?
- Garanti belgesini teslim alın. Belgeyi tekemmül ettirip vermek satıcının yükümlülüğüdür; verilmemesi ayrı bir aykırılıktır.
- Arızayı yazılı bildirin. Süre, garanti içindeyken bildirim tarihinden işler; sözlü bildirim ispat sorunu doğurur.
- İş günü sayın. Takvim günü değil iş günü esastır; resmî tatiller hesaba katılmaz.
- Teslim tutanağına ihtirazi kayıt düşün. Süre aşılmışsa veya arıza sürüyorsa bunu belgeye yazdırın; sonradan ileri sürmek zordur.
- Her servis girişini ayrı belgeleyin. Tekrarlayan arıza iddiası ancak kayıtlarla kurulur.
- Talebinizi yazılı ve tek olarak bildirin. Seçimlik hak yenilik doğurucudur; bildirimle sonuç doğurur.
- Doğru davalıyı seçin. Bedel indirimi ve dönmede üretici/ithalatçının sorumluluğu sınırlıdır.
- Mücbir sebep savunmasını belgeye bağlatın. Karşı taraftan servis formu, parça sipariş ve tedarik kayıtlarını isteyin.
- İddialarınızı ilk dilekçede toplayın. Azami süre aşımı gibi vakıaları sonradan eklemek genişletme yasağına takılır.
Yargıtay ne diyor?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/3812, K. 2026/1206, 05.03.2026
Belgelendirilmeyen parça tedariki gecikmesi mücbir sebep sayılmaz. Araç 15.12.2021’de tamir için yetkili servise alınmış, 19.04.2022’de teslim edilmişti. Davalılar, onarımın pandemi koşullarında yapıldığını, otomotiv sektöründe parça temini krizi yaşandığını ve bunun servis kayıtlarına yansımasının beklenemeyeceğini savunmuştu. Bölge adliye mahkemesi bu savunmayı belgesizlik nedeniyle reddetmiştir: davalılarca araca yapılan işlemlere ilişkin servis formu ve teslim belgesi sunulmadığı, tamirin ne şekilde gerçekleştirildiğine ve parça temin edildiğine ilişkin bir belgeye dayanılmadığı, bilirkişi raporunda da gecikmenin “bir parçanın tedarikinin gecikmesinden mi yoksa operasyonel bir sorundan mı kaynaklandığının anlaşılamadığı” belirtildiğinden “gecikmenin mücbir sebebe dayalı olduğunu kabul etmenin mümkün olmadığı” sonucuna varılmış; aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine ve tüm takyidatlardan ari olarak iadesine hükmedilmişti. Daire, binek otomobiller için yönetmelikte 45 iş günü olarak belirlenen azami tamir süresinin aşıldığını ve m.56/3’teki koşulların oluştuğunu saptayarak kararı oy birliğiyle onamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/2957, K. 2026/1559, 24.03.2026
Elli beş iş günü: arıza giderilse bile süre aşımı yeter. Satın alınmasından yaklaşık bir ay sonra far beyni arızalanan araç 03.02.2024’te servise bırakılmış, arıza giderilerek 29.04.2024’te — yani 55 iş günü sonra — ihtirazi kayıtla teslim alınmıştı. Davalılar, arızanın giderildiğini, ikame araç desteği sağlandığını, onarım hakkının kullanılmasıyla seçimlik hakkın tükendiğini ve misli değişimin orantısız güçlük doğuracağını savunmuştu. Mahkeme, davacının önce ücretsiz onarım hakkını kullandığını, ancak 45 iş günlük azami tamir süresinin aşıldığının sabit olduğunu belirterek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine; aracın takyidatlardan arındırılmış şekilde iadesine; değişim mümkün olmazsa ÖTV indirimi de gözetilerek İİK m.24’e göre işlem yapılmasına hükmetmişti. Daire kararı oy birliğiyle onamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/4665, K. 2024/2813, 07.10.2024
İlk onarımda dahi süre aşılırsa m.56/3 devreye girer. İlk derece mahkemesi, m.56/3’ün uygulanabilmesi için önce onarım yapılması ve sonra tekrar arıza çıkması ya da sürenin aşılması gerektiğini; davacının ise ilk ücretsiz onarımda azami sürenin aşıldığını ileri sürdüğünü belirterek davayı reddetmişti. Davacı istinafta, hükmün hatalı yorumlandığını, ilk kez onarım hakkının kullanıldığı hâllerde de azami sürenin aşılmasıyla m.11’deki hakların doğacağını ileri sürmüştü. Daire, aracın 07.06.2021’de tamir için yetkili servise alındığını ve 08.09.2021’de teslim edildiğini, “yasa ve yönetmelik kapsamında 45 iş gün olarak belirlenen azami tamir süresinin aşıldığının, 6502 sayılı Kanun’un 56/3 maddesindeki koşulların oluştuğunun anlaşılmasına göre” temyiz itirazlarını reddederek kararı oy birliğiyle onamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/2986, K. 2026/125, 15.01.2026
Arıza giderilmiş ve mal kayıtsız teslim alınmışsa hak tükenir. Aracın elektronik beyninde çıkan arıza yeniden kodlama ile giderilmiş, araç tekrar arıza yapmamış ve keşif tarihinde herhangi bir arıza tespit edilmemişti. Daire şu tespitleri sıralamıştır: davacı “ücretsiz onarım hakkını kullanarak aracı herhangi bir ihtirazi kayıt olmadan teslim aldığı”, sorunun dava açılmadan önce giderildiği, m.11’deki hakların “seçimlik hak niteliğinde olup karşı tarafın rızasına veya onayına bağlı olmadığı” ve “kullanılmakla tükenen haklardan olduğu”. Davacı temyiz aşamasında azami tamir süresinin aşıldığını ileri sürmüşse de, bu husus dava sürecinde ileri sürülmediğinden genişletme yasağı kapsamında dinlenmemiş; karar oy birliğiyle onanmıştır.
Bu kararlar, garanti hukukunun aslında bir süre ve belge hukuku olduğunu gösteriyor. Ayıbın büyüklüğü, arızanın teknik niteliği, hatta sonradan giderilmiş olması bile çoğu zaman belirleyici olmuyor; belirleyici olan iki tarih: arızanın bildirildiği gün ile malın teslim edildiği gün. Bu iki tarih arasındaki iş günü sayısı yönetmelikteki eşiği — binek otomobilde 45 iş günü — aşıyorsa m.56/3’ün koşulu gerçekleşiyor ve satıcının “ama arızayı giderdik” savunması sonucu değiştirmiyor. Kanun koyucu burada bilinçli bir tercih yapmış: tüketicinin katlandığı mahrumiyetin kendisi bağımsız bir ihlal sayılıyor. İkinci nokta ispat yönü. Servis formu, iş emri, parça sipariş kaydı, teslim tutanağı — bunların tamamı karşı tarafın elinde olduğu için, sunulmamaları mücbir sebep savunmasını çökertiyor; pandemi ya da tedarik krizi gibi genel gerekçeler somut belgeyle desteklenmedikçe kabul görmüyor. Üçüncü nokta ise tüketici tarafındaki risk: seçimlik hak yenilik doğurucu olduğundan, arıza gerçekten giderilip mal ihtirazi kayıtsız teslim alındığında hak tükeniyor ve süre aşımı itirazının sonradan — hele temyizde — ileri sürülmesine izin verilmiyor. Yani teslim tutanağına düşülen tek bir cümle, dosyanın kaderini belirleyebiliyor. Son olarak m.56/3’ün üç şıkkının seçenekli olduğunu belirtmek gerekiyor: tekrar arıza, süre aşımı ve tamirin imkânsızlığı birbirini tamamlayan değil, ayrı ayrı yeten sebepler; ilk onarımda sürenin aşılması da tek başına yeterli.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun yaratır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Teslim tutanağını kayıtsız imzalamak | Onarım hakkı tükenmiş sayılabilir | Süre aşımı veya süren arıza için kayıt düşmek |
| Arızayı sözlü bildirmek | Sürenin başlangıcı ispatlanamaz | Yazılı veya kayıt altına alınmış bildirim yapmak |
| Takvim günü hesaplamak | Yönetmelik iş günü esasını alır | Tatilleri düşerek iş günü saymak |
| Süre aşımını sonradan ileri sürmek | Genişletme yasağına takılır | Tüm vakıaları ilk dilekçede toplamak |
| “Onarım yapıldı” savunmasını kabullenmek | Süre aşılmışsa onarım sonucu değiştirmez | Servise giriş ve çıkış tarihlerini karşılaştırmak |
| Belge istemeden mücbir sebebe inanmak | Belgesiz savunma kabul görmez | Servis formu ve tedarik kayıtlarını talep etmek |
| Bedel indirimini ithalatçıdan istemek | Husumet yönünden ret riski doğar | Talebe göre doğru davalıyı belirlemek |
| Garanti belgesini almamak | Süre ve kapsam tartışmalı hâle gelir | Belgeyi satıştan itibaren saklamak |
Garanti belgesini kim düzenler, kim verir?
Üretici ve ithalatçılar, tüketiciye yönelik üretilen veya ithal edilen mallar için garanti belgesi düzenlemek zorundadır. Belgenin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu ise satıcıya aittir.
Garanti süresi ne kadar ve ne zaman başlar?
Garanti süresi, malın teslim tarihinden itibaren başlamak üzere asgari iki yıldır. Özelliği nedeniyle bazı malların garanti şartları Bakanlıkça başka bir ölçü birimiyle belirlenebilir.
Ücretsiz onarım hakkını kullandım, başka hak kalır mı?
Evet. Onarım hakkını kullanan tüketici; malın garanti süresi içinde tekrar arızalanması, tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün olmadığının anlaşılması hâllerinde 6502 sayılı Kanun m.11’deki diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı bu talebi reddedemez.
Azami tamir süresi ne kadar?
Yönetmelik eki listede mal grubu bazında belirlenmiştir; binek otomobiller için 45 iş günüdür. Listede yer almayan mallarda 6502 sayılı Kanun m.11/4 uyarınca azami otuz iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise altmış iş günü uygulanır.
Süre ne zaman işlemeye başlar?
Arıza garanti süresi içindeyse, arızanın yetkili servis istasyonuna veya satıcıya bildirildiği tarihte; garanti süresi dışındaysa malın yetkili servis istasyonuna teslim tarihinden itibaren başlar.
İlk onarımda süre aşılırsa da hak doğar mı?
Evet. Yargıtay’ın onadığı kararlarda, ilk ücretsiz onarımda azami tamir süresinin aşılmış olması hâlinde de 6502 sayılı Kanun m.56/3’teki koşulların oluştuğu kabul edilmiştir.
Arıza giderilmişse yine de değişim isteyebilir miyim?
Azami tamir süresi aşılmışsa evet. Yargıtay’ın onadığı bir kararda, arıza giderilmiş olmasına ve ikame araç sağlanmış olmasına rağmen 45 iş günlük sürenin aşılması nedeniyle aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine hükmedilmiştir.
Pandemi veya parça tedariki gecikmesi mazeret olur mu?
Belgelendirilmedikçe olmaz. Servis formu ve teslim belgesi sunulmayan, tamirin ne şekilde yapıldığına ve parça teminine ilişkin kayda dayanılmayan bir dosyada, gecikmenin mücbir sebebe dayandığının kabul edilemeyeceği belirtilmiştir.
İhtirazi kayıt koymazsam ne olur?
Arıza gerçekten giderilmiş ve mal ihtirazi kayıtsız teslim alınmışsa, onarım seçimlik hakkının kullanıldığı ve tükendiği kabul edilmektedir. Seçimlik haklar karşı tarafın rızasına bağlı olmayan, kullanılmakla tükenen haklardır.
Süre aşımını sonradan ileri sürebilir miyim?
Hayır. Yargıtay, azami tamir süresinin aşıldığı iddiasının dava sürecinde ileri sürülmemesi hâlinde, genişletme yasağı kapsamında temyiz aşamasında dinlenemeyeceğine karar vermiştir.
Talebimi kime yöneltmeliyim?
Ücretsiz onarım ve ayıpsız misli ile değiştirme talepleri satıcı, üretici ve ithalatçıya yöneltilebilir; bunlar müteselsilen sorumludur. Bedel iadesi ve bedel indirimi bakımından ise üretici ve ithalatçının sorumluluğu 6502 sayılı Kanun m.11/2 çerçevesinde sınırlıdır.
Değişim mümkün olmazsa ne yapılır?
Uygulamada, misliyle değişimin mümkün olmaması hâlinde ilamın icrası bakımından İcra ve İflas Kanunu m.24 hükümlerine göre işlem yapılmasına karar verilmektedir. Malın, tüketicinin sebep olduğu takyidatlardan arındırılmış şekilde iadesi de esastır.
İlgili mevzuat
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.11 — Tüketicinin seçimlik hakları
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.56 — Garanti belgesi
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.57 — Tanıtma ve kullanma kılavuzu
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.58 — Satış sonrası hizmetler
- Garanti Belgesi Yönetmeliği m.9 — Tüketicinin diğer hakları
- Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği m.10 — Azami tamir süresi
- Satış Sonrası Hizmet Verilmesi Zorunlu Olan Tüketici Ürünleri Listesi
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.24 — Taşınır teslimine ilişkin ilamların icrası
Bu konuyla bağlantılı diğer yazılarımız: ayıplı aracın misli ile değişimi, ayıplı malda iade ve değişim hakkı, tüketici hakem heyeti kararının iptali davası ve tüketici kredisinde erken ödeme ve cayma.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi belge ve olgularıyla değerlendirilir, benzer görünen olaylarda dahi farklı sonuçlara ulaşılabilir. Kararların güncel hâli ve tam metinleri için bağlantı verilen resmî kaynaklara başvurulmalıdır.