İcra Edilebilirlik Şerhi Nasıl Alınır? Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ve İlam Niteliği
- Arabuluculuk sonunda anlaşan taraflar, anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesini isteyebilir; şerhi içeren anlaşma ilam niteliğinde belge sayılır (6325 sayılı Kanun m.18/2).
- Dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuşsa şerh, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden; dava sırasında başvurulmuşsa davanın görüldüğü mahkemeden istenir.
- Şerh verilmesi çekişmesiz yargı işidir ve inceleme dosya üzerinden yapılır; arabuluculuğa elverişli aile hukuku uyuşmazlıklarında inceleme duruşmalıdır (m.18/3).
- Mahkemenin incelemesi yalnızca anlaşmanın içeriğinin arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığıyla sınırlıdır.
- Kanunlarda şerh alınması zorunlu kılınan haller hariç, taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı belge şerh aranmaksızın ilam niteliğinde sayılır; ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ile arabulucunun imzası yeterlidir (m.18/4).
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2023 tarihli kararında, şerhli arabuluculuk anlaşmasına dayalı ilamlı takipten sonra doğrudan iflas isteyen davacının davasını reddeden bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır.
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararında, anlaşma belgesinin geçersizliğini ileri süren tarafın iptali ayrı davayla veya aynı davada isteyebileceğini belirtmiş; karar oyçokluğuyla verilmiştir.
- Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk sonunda düzenlenen belge için şerh alınması zorunludur (m.18/B/3).
- Anayasa Mahkemesi, 6.3.2025 tarihli kararında bu zorunluluğu ve mahkemenin içerik denetimini oyçokluğuyla Anayasa’ya aykırı bulmamıştır; iki üye karşı oy kullanmıştır.
- Şerhli belge her koşulda ilamlı takibe konu olmaz: Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre şarta bağlı ve eda hükmü içermeyen edim ilamlı takip yapılamaz.
- Anlaşmaya varıldıktan sonra üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz (m.18/5); Yargıtay bu yasağı iptal davasıyla aşılabilecek bir engel olarak ele almıştır.
- Anlaşma belgesi, imzanın sahteliği, iradenin fesada uğratılması veya görüşmenin usulüne uygun yapılmaması hâlinde iptal edilebilir; iddia ispat ister.
- Taşınmaz devrini içeren anlaşma belgesinde şerh zorunludur; şerhten sonra taraflardan biri tapu müdürlüğünden tescil isteyebilir (m.17/B).
- Arabuluculuk sonucu düzenlenen milletlerarası sulh anlaşmaları için şerh asliye ticaret mahkemesinden alınır (m.17/A).
- En güvenli yol; edimleri açık, süreli ve eda hükmü içerecek biçimde yazmak, ödemeyi belgelemek ve gerekiyorsa şerh başvurusunu hemen yapmaktır.
Kısa cevap: Arabuluculukta anlaşan taraflar, anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi verilmesini sulh hukuk mahkemesinden (dava sırasında ise davanın görüldüğü mahkemeden) isteyebilir; şerhi taşıyan belge ilam niteliğinde sayılır ve ilamlı icraya konulabilir. Taraflar ve avukatları ile arabulucu belgeyi birlikte imzalamışsa, şerh aranmaksızın da ilam niteliği doğar. Ancak şarta bağlı ve eda hükmü içermeyen bir belge, şerhli olsa bile ilamlı takibe konu olamaz.
Arabuluculuk masasında anlaşmaya varıldığında iş çoğu zaman bitmiş sayılır; sorun, karşı taraf ödemediğinde başlar. O noktada elinizdeki kâğıdın bir ilam gibi icraya konulup konulamayacağı, şerh alıp almamanız gerektiği ve hangi mahkemeye gideceğiniz belirleyici hâle gelir. Üstelik her uyuşmazlıkta aynı kural işlemez: iş uyuşmazlıkları, ticari davalar, kira, ortaklığın giderilmesi ve taşınmaz devri için ayrı hükümler vardır.
Bu yazıda 6325 sayılı Kanun m.18 ve ilgili maddeler ile Yargıtay’ın şerhin sınırları, ilamlı takibe elverişlilik, doğrudan iflas ve anlaşmanın geçerliliği konularındaki kararları birlikte ele alınmaktadır. Arabuluculuk sürecinin önceki aşamaları için arabuluculuk başvurusu nasıl yapılır, ilamlı icranın işleyişi için ilamlı icra ve icra emri yazılarına bakılabilir.
Kanunî dayanak
| Konu | Dayanak | Kural |
|---|---|---|
| Şerh talebi | 6325 m.18/2 | Taraflar anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi verilmesini isteyebilir; şerhli belge ilam niteliğindedir. |
| Yetkili mahkeme | 6325 m.18/2 | Dava öncesi arabuluculukta arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesi; dava sırasındaki arabuluculukta davanın görüldüğü mahkeme. |
| İnceleme | 6325 m.18/3 | Çekişmesiz yargı işi, dosya üzerinden; kapsam arabuluculuğa ve cebri icraya elverişlilikle sınırlı. |
| Şerhsiz ilam niteliği | 6325 m.18/4 | Taraflar ve avukatları ile arabulucunun (ticari uyuşmazlıkta avukatlar ile arabulucunun) birlikte imzaladığı belge; kanunla şerh zorunlu kılınan haller hariç. |
| Şerhli belgeyle doğrudan iflas | İİK m.177/4; Y6HD 18.05.2023 | Şerhli arabuluculuk anlaşmasına dayalı ilamlı takipten sonra doğrudan iflas isteyen davacının davası reddedilmiş, Yargıtay bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır. |
| Zorunlu şerh | 6325 m.18/B/3, m.17/B/4 | Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti, komşuluk ve taşınmaz devri anlaşmalarında şerh zorunludur; AYM 6.3.2025 aykırılık görmemiştir. |
| İlamlı takibe elverişlilik | Y12HD 26.09.2022 | Şarta bağlı ve eda hükmü içermeyen anlaşma, şerhli olsa da ilamlı takibe konu edilemez. |
| Dava yasağı | 6325 m.18/5; Y9HD 08.12.2025 | Üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz; geçersizlik iddiası iptal davasıyla ileri sürülebilir. |
| Anlaşmanın iptali | Y9HD 08.12.2025; Y9HD 22.01.2025 | İptal ayrı davayla veya aynı davada istenebilir; irade fesadı iddiası ispatlanmalıdır. |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Anlaşma metnini yazmadan önce uyuşmazlığın türünü belirleyin: ihtiyari arabuluculuk mu, dava şartı arabuluculuk mu; kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti, komşuluk veya taşınmaz devri varsa şerh zorunludur.
- Edimleri açık yazın: kim, kime, ne kadar, hangi tarihte, hangi hesaba ödeyecek; yapma veya yapmama borçlarını da somut tanımlayın.
- Edimi bir şarta veya belirsiz bir olguya bağlamaktan kaçının; şarta bağlı ve eda hükmü içermeyen hüküm ilamlı takibe konu olmayabilir.
- Ödeme belge imzalanırken yapılıyorsa makbuz veya banka dekontunu belgeye bağlayın; “nakden ödendi” ifadesi tek başına ileride tartışma doğurabilir.
- Belgeyi taraflar, avukatları ve arabulucu birlikte imzalasın; m.18/4 şerhsiz ilam niteliği için bu imza düzenini arar.
- Şerh almak isteyip istemediğinize karar verin; zorunlu haller dışında şerh ihtiyaridir, ancak ödeme riski varsa başvuru yapmak ileride tereddüdü ortadan kaldırır.
- Yetkili mahkemeyi doğru belirleyin: dava öncesi arabuluculukta arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesi, dava sırasındaki arabuluculukta davanın görüldüğü mahkeme; taşınmaz devrinde taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi.
- Dilekçeye anlaşma belgesinin tüm sayfalarını ekleyin ve belgenin hangi taraf imzalarını taşıdığını açıkça belirtin.
- Başvuru ve istinaf için maktu harç alınacağını (m.18/3) önceden hesaba katın; güncel harç tutarını başvuru günündeki tarifeden öğrenin.
- Şerh verildikten sonra ödeme yapılmazsa belgeyi ilamlı takibe konu edin; takipte eda hükmünün ve imza şartlarının eksiksiz olduğunu kontrol edin.
- Taşınmaz devri varsa şerhli belgeyle tapu müdürlüğünden tescil isteyin; tescil için resmî senet düzenlenmesine gerek bırakılmamıştır.
- Anlaşmayı geçersiz saydırmak isteyen taraf için sahtelik, irade fesadı veya usulsüz görüşme iddialarını destekleyen delilleri baştan toplayın; 2025 tarihli Yargıtay dosyasında iddia ispatlanamadığı için iptal talebi sonuç vermemiştir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 18.05.2023 T., 2023/1767 E., 2023/1915 K.
Şerhli arabuluculuk anlaşmasına dayalı ilamlı takipten sonra doğrudan iflas isteyen davacının davası reddedilmiş, Yargıtay bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır. Davacı, davalı hakkında arabuluculuk anlaşma belgesine dayalı ilamlı takip yaptığını, davalının borcu ödemediğini ve doğrudan iflas koşullarının oluştuğunu ileri sürerek iflas kararı verilmesini istemiştir. Davalı, ilam niteliğinde belgeye dayanılarak doğrudan iflas istenemeyeceğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, davacının anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi aldığını, ilamlı takibe giriştiğini ve icra emrinin tebliğine rağmen ödeme yapılmadığını kabul etmiş; ancak “arabuluculuk tutanağının ilam niteliğinde belge olup ilam olmadığı” gerekçesiyle davayı dava şartı yokluğundan reddetmiştir (bu, ilk derece mahkemesinin gerekçesidir). Bölge adliye mahkemesi de arabuluculuk anlaşma tutanağına dayalı ilamlı takip yapılması ve icra emrine rağmen ödemeyen borçlu aleyhine İİK m.177/4 uyarınca doğrudan iflasının istenmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle istinafı esastan reddetmiştir. Yargıtay uyuşmazlığı “ilama müstenit alacağın ödenmemesi nedeniyle doğrudan iflas istemine” ilişkin saymış ve temyiz nedenlerini bozmayı gerektirecek nitelikte görmemiştir; ayrıntılı bir ek gerekçe yazmamıştır. Karar 18.05.2023 tarihinde oybirliğiyle onanmıştır.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 26.09.2022 T., 2022/9143 E., 2022/9318 K.
Şerh içeren ancak şarta bağlı ve eda hükmü taşımayan arabuluculuk anlaşması ilamlı takibe konu edilemez. Bölge adliye mahkemesi başkanlar kurulu, 5235 sayılı Kanun m.35 uyarınca iki hukuk dairesinin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesini istemiştir. Dairelerden biri, 20.08.2020 tarihli arabuluculuk tutanağına icra edilebilirlik şerhi verilmesine ilişkin kararı istinafta onamış; diğeri, aynı belgeye dayanılarak yapılan ilamlı takibi, belge eda hükmü içermediği için şikâyet üzerine iptal eden karara karşı yapılan istinafı reddetmiştir. Belgenin ilgili maddesinde yüklenicinin dükkânların iskânını üç ay içinde alacağı, aksi hâlde bağımsız bölüm başına aylık 2.000 TL ödeyeceği yazılıdır. Yargıtay, şerhli anlaşmanın özel kanunlarda sayılan ilam niteliğindeki belgelerden olduğunu söylemiş, ancak “bu durum bahsi geçen şerhi içeren belgenin her koşulda ilamlı takibe konu edileceği anlamına gelmez” demiştir. Dairenin değerlendirmesi, “alacağın şarta bağlandığı, eda hükmü içermediği” yönündedir. Uyuşmazlık, 26.09.2022 tarihinde oybirliğiyle ve kesin olarak, belgenin ilamlı takibe konu edilemeyeceği yönünde giderilmiştir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 08.12.2025 T., 2025/8371 E., 2025/9609 K.
Arabuluculuk tutanağının iptali müstakil dava olarak açılabilir; iptal talebi alacak veya işe iade davasıyla aynı davada da ileri sürülebilir. Davacı şirket, işçinin zorunlu arabuluculuk başvurusu üzerinde yapılan toplantıda anlaşılamadığını, arabulucunun daha sonra süreci başka bir tarihte tamamlanmış gibi tutanak düzenlediğini ileri sürerek tutanağın iptalini istemiştir; işçi ise bu arada işe iade davası açmıştır. İlk derece mahkemesi, tutanağın usulüne uygun olup olmadığının işe iade davasında tartışılabileceğini belirterek hukuki yarar yokluğundan davayı usulden reddetmiş; bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetmiştir. Yargıtay, “anlaşma belgesinin veya anlaşmaya dair son tutanağın, anlaşılan hususlarda dava açılmasının önünde hukuki bir engel oluşturduğu sonucuna varılmıştır” diyerek 6325 sayılı Kanun m.18’deki dava yasağına dikkat çekmiş ve geçersizlik iddiasındaki tarafın “bu belgenin iptalini ayrı bir dava ile talep edebileceği gibi anlaşma belgesinin iptali talebini, alacak veya işe iade talebi ile aynı davada da ileri sürebilir” sonucuna varmıştır. Müstakil iptal davasında hukuki yarar bulunduğundan davanın esasına girilmesi gerekmiştir. Karar 08.12.2025 tarihinde oyçokluğuyla bozulmuştur; karşı oy yazısı, iptal talebinin işe iade davasında ön sorun olarak incelenebileceğini, bu nedenle ayrı dava için güncel hukuki yarar bulunmadığını savunmuştur.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 22.01.2025 T., 2024/13293 E., 2025/791 K.
İşçinin, ödemenin yapılmadığı ve iradesinin sakatlandığı iddiasıyla ihtiyari arabuluculuk anlaşma belgesinin iptalini istediği dava reddedilmiş, Yargıtay bu sonucu onamıştır. Davacı işçi, iş sözleşmesinin feshinden bir gün sonra ihtiyari arabuluculuğa başvurulduğunu, aynı gün 22.750 TL ödenmesi konusunda anlaşıldığını, tutanakta paranın nakden ve defaten ödendiğinin yazılı olduğunu, oysa ödemeyi hiç almadığını ileri sürmüş; ibranamenin geçerliliği için TBK m.420 şartlarının aranması gerektiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, paranın banka kanalıyla ödenmemesini ve işçi lehine yorum ilkesini dikkate alarak son tutanağı iptal etmiş; bölge adliye mahkemesi ise imzası davacıca kabul edilen makbuzda paranın elden teslim edildiğinin yazılı olduğunu, banka ödemesi yapılmamasının iptal için yeterli olmadığını ve irade fesadının ispatlanamadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir. Yargıtay uyuşmazlığı “ihtiyari arabuluculuk anlaşma belgesinin 6325 sayılı Kanun’un 18/5 hükmü kapsamında geçerli bir anlaşma belgesi olup olmadığı” olarak nitelemiş ve temyiz nedenlerini bozmayı gerektirecek nitelikte görmemiştir; ayrıntılı bir ek gerekçe yazmamıştır. Karar 22.01.2025 tarihinde oybirliğiyle onanmıştır.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2022 tarihli kararı, şerhin sınırını gösterir. Şerh belgeye ilam niteliği kazandırır; ancak ilamlı takibin ön koşulu cebri icraya elverişli bir edim bulunmasıdır. Şarta bağlı veya eda hükmü içermeyen ifadeler, şerhli belgede de takibin iptaline yol açabilir. Uyuşmazlıkta iki daire farklı sonuçlara varmış, Yargıtay giderme kararıyla ilamlı takibe konu edilemeyeceği görüşünü benimsemiştir. İcra aşamasındaki itirazlar için icra takibine itiraz, ilamsız takip sonrası dava için itirazın iptali davası yazılarımıza bakılabilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 8 Aralık 2025 tarihli kararı, anlaşma belgesine karşı yolun nasıl açıldığını gösterir. Kanun anlaşılan hususlarda dava açılmasını yasaklasa da Daire, geçersizlik iddiasındaki tarafın iptali ayrı davayla ya da aynı davada isteyebileceğini kabul etmiştir. Karar oyçokluğuyla verilmiştir; karşı oy, ayrı dava için güncel hukuki yarar bulunmadığı görüşündedir. Çekişmesiz yargı işi niteliğindeki şerh başvurusunun genel rejimi için çekişmesiz yargı işleri, yargılama giderleri için yargılama giderleri ve vekâlet ücreti yazılarımız incelenebilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2025 tarihli bir diğer kararında ise anlaşmayı bozmak isteyen tarafın yükü görülmektedir. Bölge adliye mahkemesi, imzası kabul edilen makbuzda nakden ödemenin yazılı olduğunu ve irade fesadının ispatlanamadığını belirtmiş; Yargıtay bu sonucu onamıştır. Burada ödemenin banka kanalıyla yapılmamasının tek başına iptal sebebi sayılmadığı bölge adliye mahkemesinin gerekçesidir, Yargıtay bu konuda ayrıca bir açıklama yapmamıştır. Pratikte ödemeyi imzalı makbuz veya dekontla belgelemek, uyuşmazlığı en baştan önler. İbraname hükümleri için ibraname nedir ve geçerlilik şartları yazımıza bakılabilir.
Son olarak, zorunlu şerh bakımından Anayasa Mahkemesi, 6.3.2025 tarihli ve E.2024/161, K.2025/69 sayılı kararında 6325 sayılı Kanun m.18/B/3’teki şerhin zorunluluğunu ve mahkemenin içerik denetimini Anayasa’nın 36., 141. ve 142. maddelerine aykırı bulmamış; iki üye karşı oy kullanmıştır. “Ortaklığın giderilmesine” ibaresine yönelik başvuru ise Anayasa Mahkemesinin aynı konudaki önceki ret kararı nedeniyle oybirliğiyle reddedilmiştir. Bu uyuşmazlık türlerinde şerh almadan anlaşma belgesine dayanılamayacağı için süreç planı buna göre yapılmalıdır. Konuya ilişkin ayrıntılar için zorunlu arabuluculuk ve ortaklığın giderilmesi davalarında arabuluculuk yazılarımıza bakılabilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Belgeyi yalnızca vekillerin imzalaması | m.18/4 şerhsiz ilam niteliği için taraflar ve avukatları ile arabulucunun imzasını arar (ticari uyuşmazlıkta avukatlar ile arabulucu) | İmza düzenini kanuna uydurmak veya şerh almak |
| Zorunlu şerh hâllerini gözden kaçırmak | Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti, komşuluk ve taşınmaz devrinde şerhsiz belgeye dayanılamaz | Uyuşmazlık türüne göre şerhin zorunlu olup olmadığına bakmak |
| Edimi şarta bağlamak | Şerhli belge bile ilamlı takibe konu edilemeyebilir (Y12HD 2022) | Tutarı ve tarihi belli, şartsız verme, yapma veya yapmama edimi yazmak |
| Şerh başvurusunu yanlış mahkemeye yapmak | Yetki dava öncesi ve dava sırasındaki arabuluculukta farklıdır | Arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesine veya davanın görüldüğü mahkemeye başvurmak |
| İlam niteliğindeki belge ile ilamı aynı saymak | Y6HD 2023 dosyasında şerhli anlaşmaya dayalı doğrudan iflas istemi sonuç vermemiştir | İlamlı takip ve iflas koşullarını ayrıca değerlendirmek |
| Ödemeyi belgesiz bırakmak | Tutanakta “nakden ödendi” yazması ve makbuz bulunması, sonradan iptal davasında belirleyici olabilir | Banka dekontu veya imzalı makbuz almak |
| Anlaşmadan sonra aynı konuda yeniden dava açmak | m.18/5 üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılmasını yasaklar | Gerekiyorsa anlaşmanın iptali yolunu delillerle birlikte kullanmak |
| İrade fesadını delilsiz ileri sürmek | Y9HD 22.01.2025 dosyasında iddia ispatlanamadığı için dava reddedilmiş, karar onanmıştır | Süreç kayıtları, yazışmalar ve tanık gibi delilleri baştan toplamak |
| Taşınmaz devrini şerhsiz tapuya götürmek | m.17/B/4 şerhi zorunlu tutar; tescil talebi şerhten sonra yapılır | Şerhli belgeyle tapu müdürlüğüne başvurmak |
Arabuluculuk anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi nedir?
Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşan tarafların, anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin mahkemeden aldığı şerhtir. 6325 sayılı Kanun m.18/2 uyarınca bu şerhi içeren anlaşma ilam niteliğinde belge sayılır; yani ilamlı icraya konulabilir.
Şerh almak zorunlu mudur?
Genel kural olarak hayır; m.18/2 şerhin talep edilebileceğini düzenler. Ancak kanunlarda şerh alınmasının zorunlu kılındığı haller vardır: kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk uyuşmazlıkları (m.18/B/3), taşınmaz devrine veya sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin anlaşmalar (m.17/B/4) ve milletlerarası sulh anlaşmaları (m.17/A).
Şerh hangi mahkemeden alınır?
Dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuşsa arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden; davanın görülmesi sırasında başvurulmuşsa davanın görüldüğü mahkemeden istenir (m.18/2). Zorunlu şerh hâllerinde taşınmazla ilgili belgeler için taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi, milletlerarası sulh anlaşmaları için ise asliye ticaret mahkemesi yetkilidir.
Mahkeme şerh verirken neleri inceler?
İnceleme dosya üzerinden yapılır ve kapsamı, anlaşmanın içeriğinin arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığıyla sınırlıdır (m.18/3). Arabuluculuğa elverişli aile hukuku uyuşmazlıklarında inceleme duruşmalı yapılır. Taşınmazla ilgili zorunlu şerh hâllerinde mahkeme, kanunlardaki sınırlamalara ve usul esaslara uyulup uyulmadığını da denetler.
Şerh almadan da anlaşma belgesi ilam sayılır mı?
Evet, bazı hâllerde. m.18/4 uyarınca kanunlarda şerh zorunlu kılınan haller hariç, taraflar ve avukatları ile arabulucunun, ticari uyuşmazlıklarda ise avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı belge şerh aranmaksızın ilam niteliğinde sayılır.
Şerhli belge her zaman ilamlı takibe konu olur mu?
Hayır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, şerhli belgenin her koşulda ilamlı takibe konu edilemeyeceğini belirtmiş; edimin şarta bağlandığı ve eda hükmü içermediği belgeyi ilamlı takibe elverişli görmemiştir.
Şerhli belgeyle doğrudan iflas istenebilir mi?
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2023 tarihli dosyasında şerhli arabuluculuk anlaşmasına dayalı ilamlı takipten sonra İİK m.177/4 uyarınca doğrudan iflas isteyen davacının davası reddedilmiş ve karar onanmıştır. İlk derece mahkemesinin gerekçesi, belgenin ilam niteliğinde olduğu ancak ilam olmadığı yönündedir; Yargıtay ek bir gerekçe yazmamıştır. Somut olayda iflas yoluna gitmeden önce hukuki değerlendirme yapılmalıdır.
Şerh başvurusunda harç ne kadardır?
Kanun metni, şerh için mahkemeye yapılacak başvuruda ve bunun üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna gidilmesi hâlinde maktu harç alınacağını söyler (m.18/3). Güncel harç miktarı her yıl yeniden belirlendiğinden, başvuru zamanındaki tarifeden öğrenilmelidir.
Anlaşmadan sonra aynı konuda dava açabilir miyim?
m.18/5 uyarınca arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 8 Aralık 2025 tarihli kararında anlaşma belgesinin veya son tutanağın bu hususlarda dava açılmasının önünde engel oluşturduğunu belirtmiş; geçersizlik iddiasındaki tarafın belgenin iptalini ayrı dava ile veya alacak ya da işe iade davasıyla aynı davada isteyebileceğini kabul etmiştir. Karar oyçokluğuyla verilmiştir.
Arabuluculuk anlaşma belgesi iptal edilebilir mi?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 8 Aralık 2025 tarihli kararında geçersizlik iddiasındaki tarafın iptali ayrı davayla veya aynı davada isteyebileceğini belirtmiştir. İddianın ispatı gerekir; Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 22 Ocak 2025 tarihli kararında irade fesadı ispatlanamadığı için dava reddedilmiş ve karar onanmıştır.
Ödeme yapılmadığı hâlde tutanakta “ödendi” yazıyorsa ne olur?
Bu, ayrı ve ispat gerektiren bir uyuşmazlıktır. 2025 tarihli Yargıtay 9. Hukuk Dairesi dosyasında işçi ödemeyi almadığını ileri sürmüş, ancak bölge adliye mahkemesi imzası kabul edilen makbuzda paranın elden teslim edildiğinin yazılı olduğunu belirterek iptal talebini reddetmiş; karar onanmıştır. Bu nedenle ödemenin gerçekten yapıldığı veya yapılmadığı belge ile ispatlanabilir olmalıdır.
Taşınmaz devrini içeren anlaşmada şerh gerekir mi?
Evet. 6325 sayılı Kanun m.17/B/4, taşınmazın devrine veya taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin anlaşma belgesinde icra edilebilirlik şerhinin alınmasını zorunlu tutar. Şerh verildikten sonra taraflardan biri tapu müdürlüğünden tescil talebinde bulunabilir (m.17/B/6).
Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk anlaşması şerhsiz geçerli olur mu?
Ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk sonunda düzenlenen belge için şerh alınması zorunludur (m.18/B/1-b ve 18/B/3). Anayasa Mahkemesi, bu zorunluluğu 6.3.2025 tarihli kararında oyçokluğuyla Anayasa’ya aykırı bulmamıştır.
Yabancı ülkede yapılan arabuluculuğun sonucu Türkiye’de icra edilebilir mi?
6325 sayılı Kanun m.17/A, arabuluculuk sonucunda yapılan milletlerarası sulh anlaşmalarına ilişkin Birleşmiş Milletler Konvansiyonu kapsamında düzenlenen belgelerin icrası için şerhin asliye ticaret mahkemesinden alınmasını zorunlu kılar. Her yabancı arabuluculuk sonucunun bu kapsama girip girmediği somut olaya göre belirlenmelidir.
İş davalarında arabuluculuk anlaşması ibranamenin yerine geçer mi?
Anlaşma belgesinin hukuki sonuçları 6325 sayılı Kanun m.18’e göre belirlenir; 2025 tarihli Yargıtay 9. Hukuk Dairesi dosyasında davacı işçi TBK m.420 şartlarını ileri sürmüş, ancak bölge adliye mahkemesi iptal için irade fesadı ispatı aramıştır. İş uyuşmazlıklarında ayrıntı için iş davalarında arabuluculuk yazısına bakılabilir.
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.17 — Arabuluculuğun sona ermesi ve tutanak
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.17/A — Milletlerarası sulh anlaşma belgelerinin icrası
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.17/B — Taşınmaz devrine ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuk
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18 — Tarafların anlaşması ve icra edilebilirlik şerhi
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A — Dava şartı olarak arabuluculuk
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B — Bazı uyuşmazlıklarda dava şartı olarak arabuluculuk
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.177 — Doğrudan iflas istemi
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.38 — İlam niteliğindeki belgeler
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.382 ve devamı — Çekişmesiz yargı işleri
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 — Dava şartı olarak arabuluculuk
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420 — İbraname
- 5235 sayılı Kanun m.35 — Bölge adliye mahkemeleri başkanlar kurulu uyuşmazlık giderme
İlgili yazılarımız: Zorunlu arabuluculuk · İhtiyari arabuluculuk · Arabuluculuk başvurusu · İlamlı icra ve icra emri · Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.