Yargılama Giderleri, Teminat ve Vekâlet Ücreti (HMK 323-334): Masrafı Kim Öder?
- Yargılama giderleri; harçlar, tebligat ve posta giderleri, keşif giderleri, tanık ve bilirkişi ücretleri ile vekâlet ücretini kapsar (HMK m. 323).
- Geçici hukukî koruma, protesto, ihtarname ve vekâletname düzenleme giderleri de bu kapsamdadır.
- Kural: yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (m. 326/1).
- İki taraf da kısmen haklı çıkarsa mahkeme giderleri haklılık oranına göre paylaştırır (m. 326/2).
- Aleyhine hüküm verilenler birden fazlaysa mahkeme, giderleri paylaştırabileceği gibi müteselsil sorumluluğa da karar verebilir.
- Gereksiz yere davayı uzatan taraf, lehine karar verilmiş olsa bile giderlerin bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir (m. 327/1).
- Kendisini davalı gibi göstererek yanıltan kişi lehine, sıfat yokluğundan ret hâlinde vekâlet ücretine hükmedilemez (m. 327/2).
- Kötüniyetli taraf, karşı tarafın vekiliyle kararlaştırdığı ücretin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir (m. 329/1).
- Ayrıca 500 TL ile 5.000 TL arasında disiplin para cezası verilebilir; kusur vekilde ise ceza vekile uygulanır.
- Vekâlet ücreti taraf lehine hükmedilir (m. 330); avukatın kendi ücret alacağından ayrıdır.
- Dava konusuz kalırsa hâkim, dava tarihindeki haklılık durumuna göre giderleri takdir eder (m. 331/1).
- Davanın açılmamış sayılmasına karar verilirse giderler davacıya yükletilir (m. 331/3).
- Yargılama giderlerine resen hükmedilir; tutar, oran ve döküm hükümde gösterilir (m. 332).
- Belirli hâllerde davacıdan, davalının muhtemel giderlerini karşılayacak teminat istenir (m. 84).
- Taşınmazın aynına ilişkin davalarda eksik nispî harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilemez; bu husus kamu düzenindendir.
Bir davanın gerçek maliyeti, dilekçe verilirken ödenen harçtan ibaret değildir. Keşif avansı, bilirkişi ücreti, tanık gideri, tebligat masrafları ve nihayet karşı taraf lehine hükmedilecek vekâlet ücreti bir araya geldiğinde ortaya, çoğu zaman dava değerine yaklaşan bir tablo çıkar. Bu tablonun kime yükleneceğini belirleyen kurallar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 323 ve devamı maddelerindedir.
Kural basit görünür: kaybeden öder. Ancak uygulamada bu kuralın çok sayıda kırılması vardır: kısmen haklılık, davanın konusuz kalması, görevsizlik, gereksiz yere gider yapılmasına sebebiyet verme, kötüniyet. Aşağıda bu kırılmaları, dökümün neden hükümde gösterilmesi gerektiğini ve harç eksikliğinin dosyayı nasıl kilitlediğini ele alıyoruz.
Kanunî dayanak
HMK m. 323 — Yargılama giderlerinin kapsamı
“(1) Yargılama giderleri şunlardır: a) Başvurma, karar ve ilam harçları. b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri. c) Dosya ve sair evrak giderleri. ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderler. d) Keşif giderleri. e) Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler. f) Resmî dairelerden alınan belgeler için ödenen harç, vergi, ücret ve sair giderler. g) Vekil ile takip edilmeyen davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik, seyahat ve konaklama giderlerine karşılık hâkimin takdir edeceği miktar… ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti. h) Yargılama sırasında yapılan diğer giderler.”
HMK m. 326 ve m. 327 — Sorumluluk kuralı ve istisnaları
“MADDE 326- (1) Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. (2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. (3) Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir.”
“MADDE 327- (1) Gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebebiyet vermiş olan taraf, davada lehine karar verilmiş olsa bile, karar ve ilam harcı dışında kalan yargılama giderlerinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir. (2) Bir kişi davada sıfatı olmadığı hâlde, davacıyı, davalı sıfatı kendisine aitmiş gibi yanıltıp, kendisine karşı dava açılmasına sebebiyet verirse, davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddi hâlinde, davalı yararına yargılama giderlerine hükmedilemez.”
HMK m. 329, 330, 331 ve 332 — Kötüniyet, vekâlet ücreti, esastan sonuçlanmayan dava ve döküm
“MADDE 329- (1) Kötüniyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir… (2) Kötüniyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, bundan başka beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahkûm edilebilir. Bu hâllere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır.”
“MADDE 330- (1) Vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücreti, taraf lehine hükmedilir.”
“MADDE 331- (1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. (2) Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder… (3) Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir.”
“MADDE 332- (1) Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. (2) Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir…”
HMK m. 84 — Teminat gösterilecek hâller
“(1) Aşağıdaki hâllerde davalı tarafın muhtemel yargılama giderlerini karşılayacak uygun bir teminat gösterilir: a) Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşının dava açması, davacı yanında davaya müdahil olarak katılması veya takip yapması. b) Davacının daha önceden iflasına karar verilmiş, hakkında konkordato veya uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma işlemlerinin başlatılmış bulunması; borç ödemeden aciz belgesinin varlığı gibi sebeplerle, ödeme güçlüğü içinde bulunduğunun belgelenmesi…”
Hangi sonuçta gideri kim öder?
| Durum | Yargılama giderleri | Dayanak |
|---|---|---|
| Davanın tam kabulü | Davalıya yüklenir | m. 326/1 |
| Davanın tam reddi | Davacıya yüklenir | m. 326/1 |
| Kısmen kabul, kısmen ret | Haklılık oranına göre paylaştırılır | m. 326/2 |
| Birden fazla kaybeden taraf | Paylaştırma veya müteselsil sorumluluk | m. 326/3 |
| Gereksiz yere gider yapılmasına sebebiyet | Kazanan taraf dahi sorumlu tutulabilir | m. 327/1 |
| Sıfat yokluğuna kendi yanıltmasıyla sebep olma | Davalı lehine vekâlet ücreti verilmez | m. 327/2 |
| Kötüniyetli dava veya savunma | Sözleşmesel vekâlet ücreti + disiplin para cezası | m. 329 |
| Davanın konusuz kalması | Dava tarihindeki haklılığa göre takdir | m. 331/1 |
| Davanın açılmamış sayılması | Davacıya yüklenir | m. 331/3 |
Kritik nokta: Kısmen kabul edilen davalarda mahkemenin yapması gereken iki iş vardır ve ikisi de sık atlanır. Birincisi, giderleri haklılık oranına göre paylaştırmak ve bu arada davalı lehine de vekâlet ücretine hükmetmektir; reddedilen kısım bakımından davalı kazanmış sayılır. İkincisi, HMK m. 332/2 uyarınca tutarı, oranı ve dökümü hükümde göstermektir. Döküm yapılmazsa hangi kaleme ne kadar hükmedildiği denetlenemez ve karar bu yönüyle bozulur. Bu iki eksiklik, esasta tamamen haklı çıkmış bir tarafın kararının bile bozulmasına yol açar.
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Dava açarken talebinizi gerçekçi belirleyin; fahiş talep, kısmen ret nedeniyle gider yükü doğurur.
- Taşınmazın aynına ilişkin davalarda dava değerini doğru gösterin; eksik değer nispî harç tamamlama sorununa yol açar.
- Keşif, bilirkişi ve tanık avanslarını süresinde yatırın; yatırılmaması delilden vazgeçilmiş sayılmayla sonuçlanabilir.
- Yaptığınız her masrafın makbuzunu dosyaya koydurun; dökümde gösterilmeyen gider tahsil edilemez.
- İhtarname, protesto ve vekâletname giderlerinin de yargılama gideri olduğunu bilerek bunları talep edin.
- Kısmen kabul hâlinde karşı taraf lehine de vekâlet ücretine hükmedileceğini hesaba katın.
- Hükümde gider dökümünün yapılıp yapılmadığını kontrol edin; eksikse tavzih ya da kanun yolu ile düzeltilmesini isteyin.
- Karşı taraf gereksiz yere davayı uzatıyorsa bunu tutanağa geçirtin ve m. 327/1’in uygulanmasını talep edin.
- Açıkça dayanaksız bir dava veya savunmayla karşılaşırsanız m. 329’daki kötüniyet sonuçlarını isteyin.
- Dava konusuz kalırsa, dava tarihindeki haklılığınızı gösteren delilleri özellikle vurgulayın.
- Görevsizlik veya yetkisizlik çıkarsa, giderlere hangi mahkemenin hükmedeceğini m. 331/2’ye göre belirleyin.
- Karşı taraf yurt dışında yaşıyor ya da ödeme güçlüğü içindeyse HMK m. 84 uyarınca teminat talep edin.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2022/3661, K. 2022/8017, 26.12.2022
Gider dökümü yapılmayan hüküm denetime elverişli değildir. Miras payının devrine dayalı tapu iptali ve tescil davasında mahkeme, davayı kısmen kabul etmiş ancak eksik nispî harcı tamamlatmamış ve gider dökümünü yapmamıştır. Daire önce kavramı tanımlamıştır: “Tarafların, davanın görülmesi ve sonuçlandırılması için ödedikleri paraların tümüne yargılama giderleri denir. Keşif giderleri, tanık ve bilirkişiye ödenen ücret ve giderler, yargılama sırasında yapılan diğer tüm giderler, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti yargılama giderleri kapsamındadır (HMK m 323).” Ardından kuralı ve şeklî zorunluluğu ortaya koymuştur: “Kural olarak yargılama giderleri davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir (HMK m 326). Yargılama giderlerine mahkemece resen hükmedilir. Yargılama gideri tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir (HMK m. 332/1,2).” Somut olayda “kısmen kabul ve ret oranına göre yargılama dökümü yapılmaması nedeniyle denetime elverişli bir hüküm mevcut bulunmadığından, taraflara hangi oranlarda yargılama giderine hükmedildiğinin de denetimi mümkün değildir” denilmiştir. Daire, hükmün BOZULMASINA, 26.12.2022 tarihinde oy birliği ile karar vermiştir.
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2017/46, K. 2018/1692, 22.02.2018
Kısmen kabul hâlinde davalı lehine de vekâlet ücretine hükmedilmelidir. Hizmet tespiti davasında mahkeme istemi kısmen kabul etmiş, ancak davalı kurum lehine vekâlet ücretine hükmetmemiştir. Daire kuralı şöyle ortaya koymuştur: “Kural olarak davayı kaybeden taraf yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden sorumludur. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa mahkemenin yargılama giderlerini taraflar arasında paylaştırması gerekir (HMK md.326).” Somut olayda “davanın kısmen kabul edilmesine rağmen davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir” denilmiş; ancak bu yanlışlığın yeniden yargılamayı gerektirmediği belirtilmiştir. Daire, hüküm fıkrasına davalı lehine vekâlet ücreti eklenmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 22.02.2018 tarihinde oy birliği ile karar vermiştir.
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2015/2739, K. 2015/21751, 03.12.2015
Davası tamamen kabul edilen taraf, giderleri kendi üzerinde bırakılarak cezalandırılamaz. Kurumun prim alacağından sorumlu olmadığının tespiti istemiyle açılan davada mahkeme, istemi tamamen kabul etmiş; ancak davacının davaya kendi eylemiyle sebebiyet verdiği gerekçesiyle yargılama giderini davacı üzerinde bırakmış ve lehine vekâlet ücretine hükmetmemiştir. Daire aynı kuralı tekrarladıktan sonra somut sonucu değerlendirmiştir: “davacının isteminin tam kabulüne karar verilmiş olduğu halde davacının davaya kendi eylemi ile sebebiyet verdiği gerekçesi ile yargılama giderinin üzerinde bırakılmış olması ve lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” Daire, hükmün BOZULMASINA, 03.12.2015 tarihinde oy birliğiyle karar vermiştir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/822, K. 2024/1583, 18.03.2024
Eksik nispî harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilemez; bu husus kamu düzenindendir. Miras payının devrine dayalı tapu iptali ve tescil davası 10.000 TL değer gösterilerek açılmış, taşınmazların değeri keşfen saptanmadan karar verilmiştir. Daire, Harçlar Kanunu’nun ilgili hükümlerini aktardıktan sonra ilkeyi koymuştur: “Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re’sen) gözetilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır… Harçlar Kanunu’nun uygulaması kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle hakim tarafından re’sen gözetilmesi gereken bir husustur.” Yapılması gereken ise “çekişme konusu taşınmaz başında keşif yapılarak Harçlar Kanunu’nun 16 ncı maddesi uyarınca dava değerinin belirlenmesi ve belirlenen değer üzerinden peşin nispi harç tamamlatılarak davaya devam edilmesi” olarak gösterilmiştir. Daire, hükmün BOZULMASINA, 18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar vermiştir.
İlk halka, giderin kapsamı. Yargılama gideri yalnız harç değildir; keşif, bilirkişi, tanık, tebligat ve vekâlet ücreti gibi kalemlerin tamamını içerir. Kanun bu kalemleri tek tek saymış, ayrıca ihtarname ve vekâletname düzenleme giderlerini de listeye almıştır. Bu nedenle talep dilekçelerinde “yargılama giderleri” ifadesinin kapsamı geniştir.
İkinci halka, kural ve oranlama. Giderler aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Ancak taraflardan her biri kısmen haklı çıkmışsa mahkeme, giderleri haklılık oranına göre paylaştırmak zorundadır. Bu, sadece giderler için değil vekâlet ücreti için de geçerlidir: reddedilen kısım bakımından davalı kazanmış sayıldığından onun lehine de ücret takdir edilir.
Üçüncü halka, tam kabulün sonucu. Davası tamamen kabul edilen tarafa gider yüklenmesi, kanunun kuralına aykırıdır. “Davaya kendi eylemiyle sebebiyet verdi” gibi bir gerekçe, kanunun açık hükmünü aşmaya yetmez. Bu yönde bir yaptırım ancak HMK m. 327’deki özel şartlar gerçekleştiğinde ve o çerçevede uygulanabilir.
Dördüncü halka, dökümün zorunluluğu. HMK m. 332/2, tutarın, oranın ve dökümün hükümde gösterilmesini emreder. Bu, tarafın hangi kalemden ne kadar sorumlu tutulduğunu görebilmesi ve kanun yolunda denetim yapılabilmesi içindir. Dökümü bulunmayan hüküm, esasında doğru olsa bile denetime elverişsiz sayılır.
Beşinci halka, resen hükmetme. Yargılama giderlerine mahkemece resen hükmedilir; ayrıca talep edilmesine gerek yoktur. Bununla birlikte, dosyaya girmemiş bir masrafın dökümde yer alması mümkün olmadığından, belgelerin süresinde sunulması tarafın kendi yükümlülüğüdür.
Altıncı halka, kötüniyetin ayrı yaptırımı. Kötüniyetli taraf yalnız yasal vekâlet ücretiyle değil, karşı tarafın vekiliyle kararlaştırdığı ücretle de sorumlu tutulabilir. Buna ek olarak disiplin para cezası öngörülmüştür ve kusur vekilde ise ceza vekile uygulanır. Bu, dayanaksız dava ve savunmaların caydırılmasına yönelik güçlü bir araçtır.
Yedinci halka, esastan sonuçlanmayan davalar. Dava konusuz kalırsa hâkim, dava tarihindeki haklılık durumuna bakar; yani sonradan ortadan kalkan uyuşmazlığın açıldığı andaki hâli belirleyicidir. Davanın açılmamış sayılması hâlinde ise giderler doğrudan davacıya yüklenir.
Sekizinci halka, harcın kamu düzeni niteliği. Özellikle taşınmazın aynına ilişkin davalarda dava değerinin doğru gösterilmesi ve eksik nispî harcın tamamlanması zorunludur. Bu, tarafların isteğine bırakılmış bir konu değildir; mahkeme resen gözetir. Harç tamamlanmadan devam edilen yargılamada verilen hüküm, esasa hiç girilmeden bozulur ve dosya yıllar sonra başa döner.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Dava değerini düşük göstermek | Harç tamamlama nedeniyle bozma | Gerçek değer gösterilmeli, keşifle saptanmalı |
| Masraf belgelerini dosyaya koymamak | Dökümde yer almaz, tahsil edilemez | Makbuzlar süresinde sunulmalı |
| Kısmen kabulde tek taraf lehine ücret | Bozma veya düzelterek onama | Her iki taraf lehine oranlama yapılmalı |
| Gider dökümünü hükme yazmamak | Karar denetime elverişsiz olur | Tutar, oran ve döküm gösterilmeli |
| Tam kabulde gideri davacıda bırakmak | Kanuna aykırılık | Kural gereği karşı tarafa yüklenmeli |
| Fahiş talepte bulunmak | Kısmen ret nedeniyle gider yükü | Talep gerçekçi belirlenmeli |
| İhtar ve vekâletname giderini istememek | Tahsil edilmez | Bunlar da yargılama gideridir |
| Kötüniyeti dile getirmemek | m. 329 uygulanmaz | Kötüniyet somut olgularla ileri sürülmeli |
| Teminat imkânını gözden kaçırmak | Tahsil riski doğar | HMK m. 84 şartları değerlendirilmeli |
Yargılama giderleri nelerdir?
Başvurma, karar ve ilam harçları; tebligat ve posta giderleri; dosya ve evrak giderleri; geçici hukukî koruma, protesto, ihbar, ihtarname ve vekâletname giderleri; keşif giderleri; tanık ve bilirkişi ücretleri; resmî dairelerden alınan belge giderleri; belirli hâllerde taraf gündelik ve yol giderleri ve vekâlet ücreti.
Giderleri kim öder?
Kanunda yazılı hâller dışında, aleyhine hüküm verilen taraf. Yani kural olarak davayı kaybeden öder.
Dava kısmen kabul edilirse ne olur?
Mahkeme yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Reddedilen kısım bakımından davalı kazanmış sayıldığından onun lehine de vekâlet ücretine hükmedilir.
Birden fazla davalı varsa nasıl paylaştırılır?
Mahkeme giderleri aleyhine hüküm verilenler arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir.
Davayı kazandım ama gider ödeyebilir miyim?
Ödeyebilirsiniz. HMK m. 327/1 uyarınca gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebebiyet vermiş olan taraf, lehine karar verilmiş olsa bile karar ve ilam harcı dışındaki giderlerin tamamını ya da bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir.
Kötüniyetli tarafa ek yaptırım var mı?
Vardır. Kötüniyetli davalı ya da hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, karşı tarafın vekiliyle kararlaştırdığı vekâlet ücretini ödemeye ve ayrıca 500 TL ile 5.000 TL arasında disiplin para cezasına mahkûm edilebilir. Bu hâllere vekil sebebiyet vermişse ceza vekile uygulanır.
Vekâlet ücreti avukata mı, tarafa mı hükmedilir?
HMK m. 330 uyarınca taraf lehine hükmedilir. Bu ücret, avukatın müvekkiliyle arasındaki ücret sözleşmesinden ayrı bir kalemdir.
Dava konusuz kalırsa giderleri kim öder?
Hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir eder ve hükmeder.
Görevsizlik veya yetkisizlik hâlinde ne olur?
Davaya başka bir mahkemede devam edilirse giderlere o mahkeme hükmeder. Devam edilmemişse talep üzerine davanın açıldığı mahkeme durumu tespit ederek davacıyı giderleri ödemeye mahkûm eder.
Davanın açılmamış sayılması hâlinde giderler kime aittir?
Davacıya yükletilir.
Giderleri ayrıca talep etmem gerekir mi?
Gerekmez. Yargılama giderlerine mahkemece resen hükmedilir. Ancak masraf belgelerinin dosyaya sunulmuş olması gerekir.
Hükümde neyin yazılı olması gerekir?
Yargılama giderinin tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ile dökümü. Bu gösterilmezse karar denetime elverişsiz sayılır.
Hükümden sonraki giderler ne olur?
Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği mahkemece ilamın altına yazılır.
Hangi hâllerde teminat istenir?
Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşının dava açması, davacı yanında müdahil olması veya takip yapması ile davacının iflas, konkordato, yeniden yapılandırma ya da aciz belgesi gibi sebeplerle ödeme güçlüğü içinde bulunduğunun belgelenmesi hâllerinde. Yargılama sırasında bu koşullar ortaya çıkarsa da teminata karar verilir.
Harç eksikse yargılama devam eder mi?
Etmez. Harçlar Kanunu’nun uygulaması kamu düzenini ilgilendirir ve hâkim tarafından resen gözetilir. Taşınmazın aynına ilişkin davalarda değer keşfen belirlenip eksik nispî harç tamamlatılmadan yargılamaya devam edilemez.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 84-89 — Teminat gösterilecek hâller ve iadesi
- 6100 sayılı HMK m. 323 — Yargılama giderlerinin kapsamı
- 6100 sayılı HMK m. 324-325 — Delil ikamesi için avans ve resen yapılan işlemlerde avans
- 6100 sayılı HMK m. 326 — Yargılama giderlerinden sorumluluk
- 6100 sayılı HMK m. 327 — Dürüstlük kuralına aykırılık sebebiyle sorumluluk
- 6100 sayılı HMK m. 328 — Fer’î müdahale gideri
- 6100 sayılı HMK m. 329 — Kötüniyetle veya hakkı olmadan dava açanın sorumluluğu
- 6100 sayılı HMK m. 330 — Vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedilmesi
- 6100 sayılı HMK m. 331 — Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri
- 6100 sayılı HMK m. 332-333 — Giderlere hükmedilmesi ve avansın iadesi
- 6100 sayılı HMK m. 334-340 — Adli yardım
- 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 16, 30 ve 32 — Dava değeri, eksik harcın tamamlanması ve harç ödenmeden işlem yapılamaması
Masraf ve ücret konusundaki diğer yazılarımız için dava harcı hesaplama, vekâlet ücreti hesaplama ve vekâlet ücretinden kim sorumludur yazılarımızı; gideri karşılayamayan taraflar için adli yardım yazımızı; davanın esasa girilmeden sona erdiği hâller için görevsizlik ve yetkisizlik kararı ile davadan feragat yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Yargılama giderlerinin kime ve hangi oranda yükleneceği; davanın sonucuna, tarafların tutumuna ve dosyaya sunulan belgelere göre değişir. Her somut olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi gerekir.