Limited Şirket Ortağı Kamu Borcundan Sorumlu mu? Pay Devri ve Rücu (6183 m.35)

6183 sayılı Kanun m.35 uyarınca evet. Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumludur. Ancak bu ikincil bir sorumluluktur: önce alacağın şirketten tahsil edilemediğinin ya da edilemeyeceğinin usulünce saptanması gerekir. Bu şart yerine getirilmeden ortağa gönderilen ödeme emri hukuka aykırıdır.

Hayır. 4369 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önce ortaklar taahhüt ettikleri sermaye miktarı kadar sorumluydu; değişiklikten sonra sorumluluk sermaye payı oranında olmakla birlikte sınırsız hâle gelmiştir. Yani pay oranı bir orantı ölçütüdür, üst sınır değil. Örneğin %25 paya sahip bir ortak, tahsil edilemeyen kamu alacağının dörtte birinden, sermaye taahhüdünü aşsa bile sorumlu olur.

Bitmez. Danıştay, vergilendirmenin ait olduğu dönemde şirketin paylarına sahip ortakların, bu dönemden sonra paylarını devretmiş olsalar da ortaklık sıfatının sürdüğü dönemlere ilişkin sorumluluklarının kalkmayacağını kabul etmektedir. 5766 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle bu sorumluluk, payın devri hâlinde dahi ortadan kalkmayan bir nitelik kazanmıştır. Ayrıca payı devreden ve devralan, devir öncesine ait borçlardan müteselsilen sorumludur.

Değildir ve takipleri ayrı değerlendirilir. Kanuni temsilci, şirkete ait vergi ödevlerinin yerine getirilmemesi nedeniyle ve borcun tamamından müteselsilen sorumludur; ayrıca rücu olanağı vardır ve sonraki dönem temsilcilerinin ihmali nedeniyle önceki temsilcilere sorumluluk yüklenemez. Ortak ise doğrudan doğruya ve payı oranında sorumludur; dönem sınırlaması ve rücu imkânı bulunmamaktadır. Bu nedenle ödeme emrinde hangi sıfata dayanıldığı belirleyicidir.

Evet. Ortağın sorumluluğu kusursuz sorumluluktur; kusur yerine sorumluluğu doğuran olayla zarar arasında sebep-sonuç ilişkisi bulunması yeterli görülmektedir. Şirketin yönetiminde hiç yer almamış, kararlara katılmamış bir ortak da payı oranında sorumlu olur. Buna karşılık sorumluluğun doğması için kamu alacağının şirketten tahsil edilememesi ya da edilemeyeceğinin anlaşılması şartı her hâlde aranır.

Ödeme emrine karşı, tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde vergi mahkemesinde iptal davası açılır. İleri sürülebilecek başlıca iddialar; borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği, zamanaşımına uğradığı, şirketten tahsil imkânsızlığının usulünce saptanmadığı, ilgili dönemde ortak olunmadığı ve pay oranının yanlış uygulandığıdır. Ticaret sicil kayıtları, pay defteri ve devir sözleşmeleri bu iddiaların temel dayanağıdır.

Ortaklara açık bir rücu olanağı tanınmamıştır; bu, ortak ile kanuni temsilci arasındaki farklardan biridir. Kanuni temsilciler ise ödedikleri kamu alacağının tamamını öncelikle asıl mükelleften rücuen isteyebilir. Kanuni temsilcinin asıl mükellef dışındaki diğer sorumlulara başvurabilmesi ise alacağın asıl yükümlüden tahsilinin mümkün olmamasına bağlıdır; aksi hâlde diğer sorumlulardan talepte bulunulamaz.

Farklıdır. Sosyal güvenlik mevzuatında kanuni temsilcilerin sorumluluğuna ilişkin hükümler, prim alacakları söz konusu olduğunda özel düzenleme niteliği taşıdığından uygulanma önceliğine sahiptir. Bu nedenle kişinin şirketin müdürü ya da üst düzey yöneticisi olup olmadığının tespiti önem taşır: bu sıfat varsa özel hükümler, yoksa 6183 sayılı Kanun m.35 uyarınca pay oranında sorumluluk uygulanır. Her hâlde borcun şirketten tahsil imkânsızlığı aranır.