Faktoring Sözleşmesi, Alacağın Temliki ve Borçlunun Defileri (6361 sayılı Kanun m. 9)

legapro kapak 16521 LegaPro Hukuk Faktoring Sözleşmesi, Alacağın Temliki ve Borçlunun Defileri (6361 sayılı Kanun m. 9)
Kısaca
  • Faktoring, müşteri (satıcı firma), faktoring şirketi (faktör) ve borçlu olmak üzere üç taraflı bir ilişkidir.
  • Faktoring şirketinin devraldığı alacak, alacağın temliki hükümlerine tabidir.
  • Faktoring şirketi, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile mal veya hizmet satışından doğmuş ve fatura ile tevsik edilen alacaklar dışındaki alacakları devralamaz (6361 sayılı Kanun m. 9/2).
  • Aynı faturaya dayalı olarak birden çok faktoring şirketine yapılan kısmî temliklerin toplamı fatura tutarını aşamaz.
  • m. 9/2 kamu düzenine ilişkin emredici bir hükümdür; mahkemece resen gözetilir.
  • Bu hüküm nedeniyle kambiyo senedindeki hakkın soyutluğu ilkesi ortadan kalkar; senetteki alacak sebebe bağlanır.
  • Faktoring işleminin tarafı olan borçlu, önceki alacaklısına karşı sahip olduğu şahsî defileri faktöre karşı da ileri sürebilir (TBK m. 188/1).
  • Bu hâlde faktoring şirketinin iyiniyetli olup olmamasının sonuca etkisi yoktur.
  • m. 9/3’teki “bile bile borçlunun zararına hareket” şartı, faktoring işleminin dışında kalan kambiyo borçluları için uygulanır.
  • Faktoring şirketinin yalnız fatura almış olması yetmez; satışın fiktif olup olmadığını araştırma ve teyit yükümlülüğü vardır.
  • Borçlunun verdiği temlik teyidi, kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliği taşıyabilir ve sonraki uyuşmazlıklardan etkilenmez.
  • Temlik edilen alacağın geç ödenmesinden doğan faiz isteme hakkı devralana aittir; devreden bunu isteyemez.

Vadeli satış yapan işletmeler için faktoring, bekleyen alacağı bugünün nakdine çeviren pratik bir finansman aracıdır. Ancak aynı işlem, çek ve senet veren borçlu için beklenmedik bir sonuç doğurabilir: mal hiç teslim edilmemiş olsa bile, senet artık bir finans kuruluşunun elindedir.

Türk hukuku bu gerilimi 6361 sayılı Kanun’un 9. maddesiyle çözer ve kambiyo senetlerinin soyutluğu ilkesine faktoring bakımından önemli bir istisna getirir. Aşağıda faktoring işleminin hukukî yapısını, borçlunun hangi savunmaları yapabileceğini ve faktoring şirketinin araştırma yükümlülüğünü ele alıyoruz.

Kanunî dayanak

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m. 9 (ilgili fıkralar)
“(2) Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.
(3) Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.”
TBK m. 188/1 — Borçlunun savunmaları (kararlarda aktarıldığı şekliyle)
“Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.”

Kim, hangi savunmayı yapabilir?

Borçlunun konumuUygulanacak hükümŞahsî defi ileri sürebilir mi?Faktörün iyiniyeti
Faktoring işleminin tarafı (keşideci–lehtar–faktör zinciri)6361 m. 9/2 ve TBK m. 188/1EvetSonuca etkisi yok
Faktoring işleminin dışında kalan kambiyo borçlusu6361 m. 9/3Kural olarak hayırBile bile zarara hareket ispatlanmalı
Fatura ile tevsik edilmeyen alacak6361 m. 9/2Temlik geçersiz; faktör yetkili hamil değilResen gözetilir
Fiktif faturaya dayalı temlik6361 m. 9/2 ve ilgili mevzuatAraştırma yükümlülüğü ihlaliFaktör ispatla yükümlü
Temlik teyidi vermiş borçluGenel hükümlerSınırlıTeyit borç ikrarı olabilir
Alacağı devreden (müşteri)TBK m. 183 vd.Geç ödeme faizini isteyemez
Kritik nokta. Faktoring dosyalarında iki hüküm sık sık birbirine karıştırılır. 6361 m. 9/3, kambiyo senetlerinin soyutluğunu korur ve şahsî defilerin faktöre karşı ileri sürülmesini “bile bile borçlunun zararına hareket” şartına bağlar. Ancak bu hüküm, faktoring işleminin tarafları dışında kalan kambiyo borçluları için öngörülmüştür. Keşideci, lehtar ve faktör arasındaki üçlü ilişkide ise m. 9/2 ile TBK m. 188/1 uygulanır ve borçlu, önceki alacaklısına karşı sahip olduğu bedelsizlik, hatır çeki, mal teslim edilmemesi gibi savunmaları faktöre karşı da ileri sürebilir. Bu ayrım yapılmadan verilen kararlar bozulmaktadır.

Ne yapmalı? Adım adım yol haritası

  1. Faktoring şirketiyseniz her temlikte, alacağın gerçek bir mal veya hizmet satışından doğduğunu ve fatura ile tevsik edildiğini belgeleyin.
  2. Faturaya konu satışın fiktif olup olmadığını araştırın: işlem taraflarının ve faturanın güvenilirliği, ilgililerin malî durumu, sektör bilgisi.
  3. Kambiyo senedinin tutarı ile fatura tutarının uyumunu kontrol edin; açık uyumsuzluk varsa işlemden kaçının.
  4. Borçludan teyit alın; teyit yazısının kayıtsız şartsız borç ikrarı içermesi ve temlik edenle çıkacak uyuşmazlıklara rağmen ödeneceğini belirtmesi güçlü koruma sağlar.
  5. Aynı faturaya dayalı başka temlikler olup olmadığını kontrol edin; kısmî temliklerin toplamı fatura tutarını aşamaz.
  6. Alacak bildirim formlarının fatura tarihleriyle tutarlı olmasına dikkat edin; eski tarihli faturalarla yapılan temlikler şüphe doğurur.
  7. Müşteri (satıcı) iseniz temlikin borçluya usulüne uygun bildirildiğinden emin olun; bildirim, borçlunun defilerinin dondurulduğu andır.
  8. Temlik ettiğiniz alacağın geç ödenmesinden doğan faizi borçludan isteyemeyeceğinizi bilin; bu hak devralana geçmiştir.
  9. Borçlu iseniz temlik bildirimini aldığınız anda mevcut defilerinizi yazılı olarak faktöre bildirin.
  10. Bedelsizlik, hatır çeki ya da mal teslim edilmemesi savunmanız varsa bunu yazılı sözleşme, yazışma ve defter kayıtlarıyla belgeleyin.
  11. Menfi tespit davasında hem lehtarı hem faktoring şirketini davalı gösterin; yalnız birine karşı kazanılan hüküm diğerini bağlamayabilir.
  12. Faktoring şirketinin temliki mevzuata uygun yapıp yapmadığını dava dilekçenizde ayrıca tartışın; bu husus mahkemece resen de gözetilir.
Yargıtay ne diyor?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2019/259, K. 2022/426, 30.03.2022

Faktoring işleminin tarafı olan borçlu, şahsî defilerini faktöre karşı ileri sürebilir; m. 9/3 burada uygulanmaz. Demir alım-satım sözleşmesi kapsamında ön ödeme olarak verilen üç çek, mal teslim edilmediği hâlde eski tarihli faturalarla bir faktoring şirketine ciro edilmiştir. Derece mahkemesi, m. 9/3 uyarınca kişisel defilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle faktör yönünden davayı reddetmiş ve direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu önce hükmün niteliğini belirlemiştir: “6361 sayılı Kanun’un 9/2. maddesi, kamu düzenine ilişkin emredici bir hüküm olduğundan, mahkeme tarafından re’sen dikkate alınmalıdır.” Ardından soyutluk ilkesine getirilen istisnayı açıklamıştır: “Kanun’da açıkça, faktoring şirketlerinin kambiyo senedine dayalı olsa bile, bir mal satışından veya hizmet arzından doğmayan alacakları devralamayacakları düzenlenerek, kambiyo senedinin içerdiği hakkın soyutluğu ilkesi ortadan kaldırılmıştır… Senet borçlusu, faktoring işleminden haberdar olduğu andan itibaren, faktoring müşterisine karşı ileri sürebileceği şahsî def’ileri, faktöre karşı da ileri sürebilmektedir.” Kurul, m. 9/3’ün uygulama alanını da çizmiştir: “Çek/senette ciro zinciri içinde yer almakla birlikte faktoring işlemi içinde yer almayan kambiyo borçlusunun durumunun TBK’nın 188/1. maddesine göre değil 6361 sayılı Kanun’un 9/3. maddesi hükmüne göre değerlendirilmesi gerekmektedir.” Somut olayda taraflar faktoring işleminin içinde yer aldığından davanın faktoring şirketi yönünden de kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç: direnme kararının BOZULMASINA, 30.03.2022 tarihinde oy birliği ile karar verilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2022/1039, K. 2023/1275, 02.03.2023

Faktoring şirketi fatura almakla yetinemez; satışın gerçekliğini araştırmakla yükümlüdür. Bankalardan kredi alınmasında teminat olarak kullanılmak üzere hatır çeki veren keşideci, çeklerin sahte faturalarla bir faktoring şirketine temlik edildiğini ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Derece mahkemesi, davacının kendi muvazaasına dayanamayacağı ve şahsî definin iyiniyetli faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Daire çoğunluğu, faktoring şirketinin yükümlülüğünü ayrıntılı biçimde ortaya koymuştur: “faktoring şirketleri ancak sahih ve fatura ile tevsik olunan mal veya hizmet satışına dayalı alacakları devralabilirler… faktoring işlemi bakımından mal veya hizmet satışının sadece fatura ile tevsik olunması yeterli olmayıp faktoring şirketince faturaya konu mal veya hizmet satışının fiktif nitelikte olup olmadığı, işlem taraflarının ve faturanın güvenilirliği, ilgililerin mali durumları konularında araştırma ve istihbarat çalışması yapılması gerektiği, ayrıca temlik alınan alacağı temsil eden kambiyo senedinin fatura tutarı ile uyumlu olup olmadığına bakılarak açık uyumsuzluk halinde işlem yapılmaktan kaçınılması, senedi düzenleyen ve sair ilgililer açısından da borcun varlığı bakımından teyit işlemleri yapıldıktan sonra ve ancak tüm bu araştırma ve soruşturma sonucunda olumlu bir sonuca varılması halinde faktoring işlemi yapılmasının öngörüldüğü açıktır.” Karara göre ispat yükü faktördedir: çeklerin gerçek mal ve hizmet ilişkisi karşılığında alındığını fatura ve benzeri belgelerle ortaya koymalıdır. Sonuç: mahkeme kararının BOZULMASINA, 02.03.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2024/652, K. 2024/8705, 05.12.2024

Borçlunun verdiği temlik teyidi, sonraki uyuşmazlıklardan etkilenmeyen bir borç ikrarı olabilir. Bir faktoring şirketi, müşterisinin bir enerji şirketinden olan 3.223.760 TL’lik faturalı alacağını temlik almış ve borçludan teyit mektubu edinmiştir. Borçlu, alacağın doğmamış olduğunu ve yüklenici şirketle sözleşmenin sonradan feshedildiğini savunmuştur. Derece mahkemesi bu savunmayı kabul etmemiştir: alacağın bildirim formunda faturaya bağlanmış bir alacak olduğu, “temlik alınan alacağın, 24.01.2017 tarihli yazı ile teyit ve temlik edenle çıkabilecek uyuşmazlık halinde dahi … Faktoring A.Ş.’ye ödeneceğinin taahhüt edildiği”, “temlik tarihinden sonra dava dışı şirketle olan hizmet alımı ticari ilişkisinin feshedilmesinin önceden doğmuş, fatura ve teyit edilmiş alacakları ortadan kaldırmayacağı ve temlik sözleşmesinin geçersizliği sonucunu doğurmayacağı”, borçlunun “kayıtsız-şartsız borç ikrarı niteliğindeki yazılı belge ile bağlı olduğu” saptanmıştır. Sonuç: bölge adliye mahkemesi kararının ONANMASINA, 05.12.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2022/1452, K. 2023/1462, 24.04.2023

Alacağını faktore temlik eden, geç ödeme nedeniyle katlandığı faizi borçludan isteyemez. Bir yüklenici, belediyeden olan hak ediş alacaklarını faktoring şirketlerine temlik ederek finansman sağlamış; belediyenin ödemeleri geciktirmesi nedeniyle faktoring şirketlerine ödemek zorunda kaldığı faiz ve masrafları belediyeden istemiştir. Derece mahkemeleri davayı reddetmiştir. Kararda: “temlike konu alacağın geç ödenmesinden dolayı faiz istenebilmesi bu alacağın fer’isi niteliğindeki haklardandır. Bunu borçludan isteme hakkı da temlik alana aittir. Davacının factoring ilişkisi nedeniyle ödediği para temlik edilen alacakla hukuken ilintili değildir.” Kararda ayrıca alacakların temlike konu edilerek kredi kullanılmasının yüklenicinin finansman olanaklarını artırmaya yarayan bir işlem olduğu, yüklenicinin işlerini kendi işletme sermayesiyle ya da borçlanarak sürdürmesinden doğacak sonuçların borçluyu yükümlülük altına sokmayacağı ve zarar iddiası ile geç ödeme arasında illiyet bağı bulunmadığı belirtilmiştir. Sonuç: bölge adliye mahkemesi kararının ONANMASINA, 24.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.

Bu dört karar, faktoring uyuşmazlıklarının hangi sırayla çözüldüğünü gösteriyor.

Birinci halka: faktoring üç taraflı bir ilişkidir. Müşteri (satıcı firma), faktör ve borçlu. Hukukî nitelik bakımından faktörün devraldığı alacak, alacağın temliki hükümlerine tabidir. Bu tespit, uyuşmazlığın çözümünde kullanılacak bütün araçları belirler: temlik bildirimi, borçlunun defileri, alacağın fer’ileri.

İkinci halka: soyutluk ilkesi faktoring bakımından kaldırılmıştır. Hukuk Genel Kurulu’nun 2022 tarihli kararı, 6361 m. 9/2’nin sonucunu açıkça ifade eder: faktoring şirketleri ancak mal satışından ya da hizmet arzından doğan alacağın ifası için verilen kambiyo senetlerini devralabildiğinden, kambiyo senedindeki hakkın soyutluğu ilkesi ortadan kalkar ve senetteki alacak sebebe bağlanır. Bu, kambiyo hukukunun temel ilkelerinden birine getirilmiş, kanun koyucunun bilinçli tercihine dayanan bir istisnadır; amaç, boş ve hileli senetlerin faktoring yoluyla dolaşıma sokulmasını engellemektir.

Üçüncü halka: iki fıkranın uygulama alanı ayrıdır. Uygulamadaki asıl karışıklık burada doğar. m. 9/3, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişinin şahsî defileri ileri sürmesini “bile bile borçlunun zararına hareket” şartına bağlar; ancak Hukuk Genel Kurulu bu hükmün faktoring işleminin tarafları dışındaki kambiyo borçluları için öngörüldüğünü belirlemiştir. Keşideci–lehtar–faktör zincirinde ise m. 9/2 ile TBK m. 188/1 uygulanır ve faktörün iyiniyetli olup olmaması sonuca etki etmez. Uyuşmazlığı çözerken atılacak ilk adım, borçlunun bu zincirin neresinde durduğunu belirlemektir.

Dördüncü halka: fatura bir kâğıt değil, bir denetim yükümlülüğüdür. 2023 tarihli 11. Hukuk Dairesi kararı, faktoring şirketinin ödevini fatura toplamanın çok ötesine taşır: satışın fiktif olup olmadığı, tarafların ve faturanın güvenilirliği, ilgililerin malî durumu araştırılmalı; senet tutarı ile fatura tutarı karşılaştırılmalı, açık uyumsuzlukta işlemden kaçınılmalı ve borcun varlığı teyit edilmelidir. Bu yükümlülüğün ihlâli, faktörü yetkili hamil olmaktan çıkarabilmektedir. Hatır ve teminat çeklerinin sahte faturalarla dolaşıma sokulduğu dosyalarda bu denetim, uyuşmazlığın merkezindedir.

Beşinci halka: teyit, faktörün en güçlü belgesidir. 2024 tarihli onama kararı madalyonun diğer yüzünü gösteriyor. Borçlunun verdiği ve “temlik edenle çıkabilecek uyuşmazlık hâlinde dahi ödenecektir” ifadesini taşıyan teyit yazısı, kayıtsız şartsız borç ikrarı sayılmış; temlikten sonra yüklenici ile arasındaki sözleşmenin feshedilmesi, önceden doğmuş ve teyit edilmiş alacağı ortadan kaldırmamıştır. Faktoring işleminde teyit almak, faktör için fatura kadar önemlidir; teyit veren borçlu için ise bağlayıcılığı yüksek bir taahhüttür.

Altıncı halka: temlikle birlikte alacağın fer’ileri de geçer. 2023 tarihli 6. Hukuk Dairesi kararı, sık gözden kaçan bir sonucu ortaya koyuyor: temlike konu alacağın geç ödenmesinden doğan faiz, alacağın fer’isi olduğundan bunu borçludan isteme hakkı devralana aittir. Alacağını faktore temlik ederek finansman sağlayan yüklenici, faktore ödediği faiz ve masrafları asıl borçludan isteyemez; çünkü bu ödeme, temlik edilen alacakla hukuken ilintili değildir ve geç ödeme ile arasında illiyet bağı kurulamaz. Kamu kurumlarıyla çalışan yükleniciler için bu, finansman maliyetinin baştan fiyatlanması gerektiği anlamına gelir.

Yedinci halka: kısmî temliklerde tavan fatura tutarıdır. m. 9/2’nin son cümlesi, aynı faturaya dayalı olarak birden çok faktoring şirketine yapılan kısmî temliklerin toplamının fatura tutarını aşamayacağını söyler. Aynı faturanın birden çok faktöre gösterilmesi hem temlikin geçerliliğini hem de faktörün araştırma yükümlülüğünü doğrudan ilgilendirdiğinden, temlik öncesi sorgulama bu bakımdan da yapılmalıdır.

Sık yapılan hatalar

YanlışDoğru
“Çek faktore geçtiyse hiçbir savunma yapamam.”Faktoring işleminin tarafı olan borçlu şahsî defilerini ileri sürebilir.
“Faktör iyiniyetliyse defi ileri sürülemez.”İşlemin tarafları arasındaki ilişkide iyiniyetin sonuca etkisi yoktur.
“m. 9/3 her faktoring uyuşmazlığında uygulanır.”Bu hüküm işlemin tarafları dışındaki kambiyo borçluları içindir.
“Fatura varsa temlik geçerlidir.”Satışın gerçekliği ayrıca araştırılmalı ve teyit edilmelidir.
“Faturayı sonradan da düzenleyebiliriz.”Eski veya fiktif tarihli faturalarla yapılan temlikler geçersiz sayılabilir.
“Aynı faturayı birden çok faktore verebilirim.”Kısmî temliklerin toplamı fatura tutarını aşamaz.
“Teyit yazısı sadece bilgilendirmedir.”Teyit, kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliği taşıyabilir.
“Sözleşmeyi feshedersem temlik de düşer.”Temlikten sonraki fesih, doğmuş ve teyit edilmiş alacağı ortadan kaldırmaz.
“Faktore ödediğim faizi borçludan alırım.”Geç ödeme faizini isteme hakkı devralana aittir.
Faktoring nedir?

Vadeli mal veya hizmet satışından doğan alacakların, tahsilinden önce bir finans kuruluşuna devredilerek karşılığının peşin alınmasıdır. Kredi riskini karşılama, tahsilat ve muhasebe ile finansman hizmetlerini kapsayabilir.

Faktoring işleminin tarafları kimlerdir?

Müşteri (alacaklarını devreden firma), faktoring şirketi (faktör) ve borçlu.

Faktoring hangi hükümlere tabidir?

Faktoring şirketinin devraldığı alacak, alacağın temliki hükümlerine tabidir. İşlemin tarafları arasındaki ilişkilerde 6361 sayılı Kanun m. 9/2 ile TBK m. 188/1 uygulanır.

Faktoring şirketi her alacağı devralabilir mi?

Hayır. Kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve fatura ile tevsik edilen alacaklar dışındaki alacakları devralamaz veya tahsilini üstlenemez.

Bu şart mahkemece resen gözetilir mi?

Evet. Yargıtay, 6361 sayılı Kanun m. 9/2’nin kamu düzenine ilişkin emredici bir hüküm olduğunu ve mahkemece resen dikkate alınması gerektiğini belirtmiştir.

Bedelsizlik savunmasını faktore karşı ileri sürebilir miyim?

Faktoring işleminin tarafı iseniz evet. Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilir.

Faktörün iyiniyetli olması sonucu değiştirir mi?

İşlemin tarafları arasındaki ilişkilerde şahsî defilerin ileri sürülmesinde faktoring şirketinin iyiniyetli ya da kötüniyetli olmasının sonuca etkisi bulunmamaktadır.

m. 9/3 ne zaman uygulanır?

Ciro zinciri içinde yer almakla birlikte faktoring işleminin dışında kalan kambiyo borçluları bakımından. Bu kişiler şahsî defilerini ancak faktörün bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini ispatlayarak ileri sürebilir.

Faktoring şirketinin araştırma yükümlülüğü nedir?

Faturaya konu satışın fiktif olup olmadığını, işlem taraflarının ve faturanın güvenilirliğini, ilgililerin malî durumunu araştırmak; senet ile fatura tutarının uyumunu kontrol etmek ve borcun varlığını teyit etmek.

Hatır çeki faktore geçerse ne olur?

Yargıtay, faktoring şirketinin çekleri gerçek mal ve hizmet ilişkisi karşılığında aldığını belgelerle ispatlaması gerektiğini, aksi hâlde keşidecinin şahsî defilerini faktore karşı ileri sürebileceğini kabul etmiştir.

Temlik teyidi vermek beni bağlar mı?

Teyit yazısı, içeriğine göre kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliği taşıyabilir ve bu durumda borçlu bu belgeyle bağlı olur.

Temlikten sonra sözleşmeyi feshedersem alacak düşer mi?

Hayır. Temlik tarihinden sonra ticarî ilişkinin feshedilmesi, önceden doğmuş, faturalanmış ve teyit edilmiş alacakları ortadan kaldırmaz ve temlik sözleşmesini geçersiz kılmaz.

Aynı faturayı birden çok faktore temlik edebilir miyim?

Kısmî temlikler mümkündür; ancak aynı faturaya dayalı temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.

Faktore ödediğim faizi borçludan isteyebilir miyim?

Hayır. Temlike konu alacağın geç ödenmesinden doğan faiz alacağın fer’isidir ve bunu borçludan isteme hakkı devralana aittir.

Menfi tespit davasını kime karşı açmalıyım?

Hem senedi devreden lehtara hem de faktoring şirketine karşı. Yalnız birine karşı kazanılan hüküm diğeri bakımından kendiliğinden sonuç doğurmayabilir.

İlgili mevzuat
  • 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m. 9 — Şirketin yapamayacağı iş ve işlemler
  • 6361 sayılı Kanun m. 38 — Faktoring sözleşmesi
  • 6361 sayılı Kanun m. 39 — Faktoring sözleşmesinin şekli
  • Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 183-186 — Alacağın devri
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 188 — Borçlunun savunmaları
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 189 — Alacağın devrinin sonuçları
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 687 — Kambiyo senetlerinde defiler
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 780-823 — Çek
  • 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72 — Menfi tespit ve istirdat davası
  • 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 67 — İtirazın iptali davası
  • 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 229-232 — Fatura

Konuyla bağlantılı diğer yazılarımız: Alacağın temliki, Bonoda aval veren, Teminat senedi, Cari hesap sözleşmesi, Faturaya itiraz, Kambiyo takibine itiraz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukukî görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Faktoring uyuşmazlıklarında borçlunun işlemin tarafı olup olmadığı belirleyici olduğundan, savunmanın bu tespit üzerine kurulması gerekir.

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

Şirketler hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

Makaleler

Akreditif (Vesikalı Kredi), Rezerv ve Teyit Bankasının Sorumluluğu

İçindekilerKanunî dayanakAkreditif ilişkisinde taraflarNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Akreditif (vesikalı kredi), alıcının bankasının, satıcıya…

01.09.2026 Yazıyı oku ›
İdare Hukuku Makale

Rekabet Kurulu Soruşturması, Yerinde İnceleme ve İdari Para Cezası (4054 sayılı Kanun)

İçindekilerKanunî dayanakSoruşturma süreci ve yargı denetimiNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Rekabeti engelleme, bozma ya…

01.09.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

Marka Lisans Sözleşmesi ve Lisans Alanın Dava Hakkı (SMK m. 24, 148, 158)

İçindekilerKanunî dayanakİnhisarî lisans ile inhisarî olmayan lisansNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Marka hakkı, tescil…

01.09.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık: Yönetim Kurulunun Yükümlülükleri (TTK m. 376)

İçindekilerKanunî dayanakÜç kademe, üç ayrı yükümlülükNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Son yıllık bilançoya göre…

01.09.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

Geminin İhtiyati Haczi, Seferden Men ve Deniz Alacakları (TTK m. 1352-1376)

İçindekilerKanunî dayanakGemi haczinin işleyişiNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Gemiler için özel bir cebrî icra…

01.09.2026 Yazıyı oku ›
Gayrimenkul Hukuku Makale

Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali ve Yokluk (1163 sayılı Kanun m. 53)

İçindekilerKanunî dayanakİptal, butlan ve yoklukNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Kooperatif genel kurul kararları, kanuna,…

01.09.2026 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara