Sigorta Eksper Raporuna İtiraz ve Hasar Ödemesi: Eksik Ödemeye Karşı Ne Yapılır?
Kısaca
- Sigorta şirketinin görevlendirdiği eksperin hazırladığı rapor, sigortalı bakımından kesin delil teşkil etmez ve bağlayıcı değildir. Rapor delil niteliğindedir; hâkim veya hakem heyeti onunla bağlı değildir.
- Eksper atama tekeli sigorta şirketinde değildir. 5684 sayılı Kanun m.22/19 uyarınca eksper; sigortacı, sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından atanabilir.
- Şirketçe atanan eksperin tespitlerine, Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6/2 uyarınca 3 iş günü içinde itiraz edilebilir. Süre, raporun EKSİST’e girişine ilişkin bildirimle başlar; itiraz hâlinde sistem üzerinden tesadüfi olarak yeni eksper atanır.
- Eksper tarafsız olmak zorundadır. Taraflardan biriyle tarafsızlığı şüpheye düşürecek bağı, belirli derecede akrabalığı veya iş ortaklığı bulunan eksperin düzenlediği raporlar kanunen geçersizdir.
- Maddi hasarlı trafik kazalarında yetkili eksperce düzenlenen rapor, KTK m.99’daki tespit tutanağı hükmündedir.
- Tazminat, belgelerin verilmesinden ve sigortacının araştırmalarının bitmesinden sonra, her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; can sigortalarında bu süre on beş gündür. Borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.
- Araştırmalar ihbardan itibaren üç ay içinde tamamlanamazsa sigortacı, hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak ödemek zorundadır.
- Teminat dışılık iddiasının ispat yükü sigortacıya aittir (TTK m.1409/2). “Aracı göstermedi, inceleme yaptırmadı” savunması da somut delille desteklenmedikçe soyut itiraz sayılır.
- Ödeme alırken imzalanan ibraname veya mutabakat metni en kritik noktadır. Alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmiş, kesin bir ibra iradesi taşıyan belge geçerli sayılır ve bakiye tazminat davası reddedilir.
Kaza sonrası süreç çoğu kişide aynı biçimde ilerler: hasar ihbarı yapılır, birkaç gün sonra bir eksper aracı görür, ardından telefonla bir rakam bildirilir. Rakam beklenenin çok altındadır ama karşı taraftan gelen cevap nettir: “Eksper raporu böyle çıktı.” Bu cümle, uygulamada olduğundan çok daha fazla kesinlik taşıyormuş gibi kullanılır.
Oysa eksper raporu bir bilirkişi mütalaası değil, bir delildir; üstelik sigortalıyı bağlamayan bir delildir. Sigortalının hem rapora itiraz etme hem de kendi eksperini atama hakkı vardır. Aşağıda eksper raporunun hukuki niteliğini, itiraz usulünü ve sürelerini, sigortacının ödeme takvimini ve eksik ödemeye karşı izlenecek yolu Yargıtay kararlarıyla birlikte ele alıyoruz.
Eksper raporunun hukuki niteliği
Sigorta eksperi, rizikonun ve zararın niteliği ile miktarını tespit eden bağımsız bir meslek mensubudur. Ücretini kim ödüyor olursa olsun, kanunen tarafsızlık yükümlülüğü altındadır.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.22/13: “Sigorta eksperi tarafsız olmak zorundadır. Sigorta eksperleri, taraflardan birisi ile arasında tarafsızlığını şüpheye düşürecek önemli nedenler veya taraflardan birisi ile … yazılı derecelerde akrabalığı veya bir iş ortaklığı varsa, sigorta eksperliği görevini kabul edemez. … Bu hükme aykırı olarak düzenlenen raporlar geçersizdir.”
Aynı maddenin on dördüncü fıkrası, sigorta şirketlerinin, acentelerinin ve brokerlerin ortakları ile yönetim ve denetimde bulunan kişilerin ve bunlar adına imza atmaya yetkili olanların sigorta eksperliği yapamayacağını düzenler. Raporu düzenleyen kişinin bu yasaklardan birine girip girmediği, itiraz dilekçesinde ilk sorgulanacak hususlardandır.
5684 sayılı Kanun m.22/17: “Maddî hasarla sonuçlanan trafik kazaları için yetkili sigorta eksperleri tarafından düzenlenmiş, örneği İçişleri Bakanlığınca tespit olunacak rapor, sigorta tazminatının ödenmesinde Karayolları Trafik Kanununun 99 uncu maddesindeki kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağı hükmündedir. Eksperler tarafından düzenlenen raporlar delil niteliğindedir.”
Kanun raporu “delil” olarak nitelendirmiştir; kesin delil olarak değil. Bunun sonucu şudur: sigortalı raporun tespitlerini çürütebilir, hakem heyeti veya mahkeme bilirkişi incelemesi yaptırarak farklı bir sonuca ulaşabilir. Sigorta şirketinin atadığı eksperin raporu, sigortalı yönünden bağlayıcı değildir.
İtiraz: üç iş günü ve kendi eksperinizi atama hakkı
Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6/2: “Sigorta şirketince atanan eksper tarafından yapılan tespitlere, 3 iş günü içinde sigortalı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişi tarafından itiraz edilebilir. İtiraz süresi, eksper raporunun EKSİST’e girişine ilişkin olarak muhataba yapılan bildirimle başlar. İtiraz halinde, … Bakanlıkça belirlenecek bölge, branş, iş dağılımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak EKSİST üzerinden tesadüfi olarak eksper ataması yapılır.”
Bu düzenlemenin üç pratik sonucu vardır. Birincisi, süre kısa ve iş günü esaslıdır; hafta sonu ve resmî tatiller sayılmaz. İkincisi, sürenin başlangıcı raporun size ulaştığı an değil, raporun sisteme girişine ilişkin bildirimin yapıldığı andır. Üçüncüsü, itiraz üzerine atanacak yeni eksperi sigorta şirketi seçmez; atama sistem üzerinden tesadüfi olarak yapılır.
İtiraz süresini kaçırmak, hakkınızı tümüyle yitirdiğiniz anlamına gelmez. Rapor kesin delil olmadığından, hasar bedeline yönelik itirazlarınızı tahkim veya dava aşamasında bilirkişi incelemesiyle ileri sürebilirsiniz. Ancak süresinde yapılmış bir itirazın dosyada bulunması, sonraki aşamalarda konumunuzu belirgin biçimde güçlendirir.
Ayrıca 5684 m.22/19 uyarınca eksper ataması yalnızca sigortacıya ait bir yetki değildir; sigorta ettiren veya sözleşmeden menfaat sağlayan kişi de kendi eksperini atayabilir. Uygulamada bu yola “özel eksper” veya “hasar danışmanı” denmektedir. Kendi eksperinizin raporu da aynı şekilde delil niteliğindedir ve iki rapor arasındaki fark, uyuşmazlığın esasını oluşturur.
Sigortacının ödeme takvimi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1427/2 ve 4: “Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. … Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.”
Uygulamada en az bilinen hüküm ise aynı maddenin üçüncü fıkrasıdır ve sigortalıya güçlü bir koz verir.
TTK m.1427/3: “Araştırmalar, 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan başlayarak üç ay içinde tamamlanamamışsa; sigortacı, tazminattan veya bedelden mahsup edilmek üzere, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak ön ekspertiz sonucuna göre süratle tespit edilecek hasar miktarının veya bedelin en az yüzde ellisini avans olarak öder.”
Dosyası aylarca “incelemede” bekletilen sigortalı, üç aylık sürenin dolmasıyla birlikte hasar bedelinin en az yarısını avans olarak talep edebilir. Ayrıca m.1427/5 uyarınca, sigortacının temerrüt faizi ödeme borcundan kurtulmasını öngören sözleşme hükümleri geçersizdir.
| Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Rizikonun sigortacıya ihbarı | Gecikmeksizin | TTK m.1446 |
| Eksper raporuna itiraz | 3 iş günü (EKSİST bildiriminden) | Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6/2 |
| Tazminatın muacceliyeti | Her hâlde ihbardan 45 gün (can sigortalarında 15 gün) | TTK m.1427/2 |
| Avans ödemesi | İhbardan 3 ay geçmişse hasarın en az %50’si | TTK m.1427/3 |
| Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru | Şirkete başvuru sonuçsuz kaldıktan sonra | 5684 sayılı Kanun m.30 |
“Aracı göstermediniz” savunması
Eksik ödeme dosyalarında en sık karşılaşılan savunma, sigortalının aracı eksper incelemesine sunmadığı, dolayısıyla gerçek zararın tespit edilemediği iddiasıdır. Bu savunma kabul edildiğinde başvuru dava şartı yokluğundan usulden reddedilebilmektedir.
Ancak iddia soyut kaldığı sürece sonuç doğurmaz. Sigortacının, sigortalıya yazılı bildirimde bulunduğunu, istenen belgelerin verilmemesi ve aracın gösterilmemesi hâlinde artan hasardan sorumlu olmayacağını ihtar ettiğini gösteren bir belge sunması beklenir. Böyle bir belge yoksa ve aracın gösterilmediğine dair somut delil bulunmuyorsa, itiraz yerinde görülmemektedir.
TTK m.1409/2: “Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.”
İbraname ve mutabakat metni: en kritik imza
Sigorta şirketleri ödemeyi çoğu zaman “teslim, ibra ve temlik belgesi”, “kasko pert mutabakatı” veya benzeri başlıklı bir metnin imzalanması karşılığında yapar. Bu metnin içeriği, sonradan bakiye tazminat istenip istenemeyeceğini doğrudan belirler.
| Belgenin durumu | Sonuç |
|---|---|
| Alacağın türü ve miktarı açıkça yazılı, kesin ibra iradesi taşıyor | Geçerli ibraname; bakiye tazminat davası reddedilir |
| Alacağın türü ve miktarı belirsiz, ödenen ile gerçek zarar arasında açık nispetsizlik var | Geçerli ibraname sayılmayabilir |
| “Fazlaya ilişkin haklarım saklıdır” kaydı bulunuyor | Kaydın metne ne zaman ve nasıl eklendiği ile metnin bütünü birlikte değerlendirilir |
| Metinde gerçek zararın belirtilen tutar olduğu kabul edilmiş | Saklı tutma kaydı tek başına yeterli görülmeyebilir |
Pratik sonuç açıktır: ödeme alırken imzalanan belgeye ihtirazi kayıt konulacaksa bu, metnin kendi içinde ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde yapılmalıdır. “Şu tarihli kaza nedeniyle eksik ödeme yapıldığı kanaatindeyim; fazlaya ilişkin tüm haklarım saklıdır” gibi somut bir kayıt, imza kenarına iliştirilmiş tek satırdan çok daha güçlüdür.
Nereye başvurulur?
Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılıp sonuç alınamadığında iki yol vardır: Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru veya ticaret mahkemesinde dava. Tahkim yolu genellikle daha hızlıdır. Tahkim yargılamasında vekâlet ücreti bakımından özel bir rejim uygulanır: 5684 sayılı Kanun m.30/17 talebi kısmen veya tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücretini Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde belirlenenin beşte biri olarak belirlemiş; Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik m.16/13 ise tarafların avukatla temsil edildiği hâllerde “taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir” düzenlemesini getirmiştir.
Ne yapmalı?
- Kaza sonrası hasarı gecikmeksizin ihbar edin ve ihbarın tarihini belgeleyen bir kayıt (e-posta, çağrı merkezi referans numarası, yazılı başvuru) saklayın.
- Aracı onarıma göndermeden önce her açıdan detaylı fotoğraflayın; hasarlı parçaları ayrı ayrı ve okunur biçimde kaydedin.
- Eksper incelemesine izin verin ve inceleme tarihini, eksperin adını ve ruhsat bilgisini not edin. İnceleme talep edilmediyse bunu da yazılı olarak kayıt altına alın.
- Rapor sisteme girildiğinde size yapılan bildirimin tarihini esas alarak 3 iş günü içinde itiraz edin; itirazı yazılı ve gerekçeli yapın.
- İtiraz dilekçenizde raporun hangi kalemlerine karşı çıktığınızı somutlaştırın: eksik yazılan parça, işçilik saati, iskonto uygulaması, KDV, değer kaybı.
- Gerekiyorsa 5684 m.22/19’a dayanarak kendi eksperinizi atayın ve karşı rapor aldırın.
- Eksperin tarafsızlığını sorgulayın: şirketle ortaklık, akrabalık veya iş ilişkisi varsa raporun geçersizliğini ileri sürün.
- Kırk beş günlük süre dolduğunda ödeme yapılmamışsa temerrüdün ihtara gerek kalmaksızın gerçekleştiğini belirterek faiz talep edin.
- İhbardan üç ay geçmiş ve inceleme bitmemişse hasar bedelinin en az %50’sini avans olarak talep edin.
- Ödeme teklifi geldiğinde imzalayacağınız belgeyi baştan sona okuyun; “gerçek zararım budur” anlamına gelen ifadeleri imzalamayın.
- Kısmi ödeme kabul edecekseniz ihtirazi kaydı metnin içine, tutar ve gerekçe belirterek yazdırın.
- Şirkete yazılı başvurunuz sonuçsuz kalırsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurun; başvuru dosyanıza kendi eksper raporunuzu, fotoğrafları ve fatura/proforma belgelerini ekleyin.
Yargı kararlarından
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/4259, K. 2025/10237, 30.06.2025
Şirketin atadığı eksperin raporu sigortalı bakımından kesin delil değildir ve bağlayıcı değildir. Ekspertiz raporunun hasarsız araç üzerinde düzenlendiği ileri sürülerek eksperin sorumluluğuna gidilen davada Daire, kararı onarken eksperlik kurumuna ilişkin ölçütleri bir arada saymıştır: “sigorta eksperinin sadece sigorta şirketi tarafından değil sigorta ettiren/sigortalı ve sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından da görevlendirilebilmesine, ekspertiz raporu KTK’nın 99. maddesindeki kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağı hükmünde olup delil niteliğinde olmasına, eksperler görevlerinde bağımsız olup sigorta şirketince atanan eksper tarafından yapılan tespitlere 3 iş günü içinde sigortalı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişi tarafından itiraz edilebilmesine, itiraz halinde yeni bir eksper ataması yapılabilmesine, sigortacının atadığı sigorta eksperinin hazırladığı eksper raporunun sigorta ettiren/sigortalı tarafından kesin delil teşkil etmeyip bağlayıcı da olmamasına” göre karar sonucu itibarıyla usul ve kanuna uygun bulunmuştur. Daire ayrıca somut olayda böyle bir itirazın yapıldığına ilişkin bilgi bulunmadığını ve eksperin kasten hatalı rapor düzenlediğine dair delil olmadığını vurgulamıştır.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/13443, K. 2024/665, 18.01.2024
“Aracı göstermedi” savunması somut delille desteklenmelidir. Tek taraflı kazada hasar gören aracın onarım bedeli istenen dosyada Uyuşmazlık Hakem Heyeti, sigortalının ihbar mükellefiyetine aykırı davrandığı ve araç üzerinde inceleme imkânı tanımadığı gerekçesiyle başvuruyu usulden reddetmişti. İtiraz Hakem Heyeti ise “davacı tarafından hasarlı aracın davalı … şirketine gösterilmediğine dair somut delil bulunmadığı, davacının usulüne uygun şekilde gerekli belgelerle sigorta şirketine başvuru yaptığı” gerekçesiyle bu kararı kaldırmış ve başvurunun kabulüyle 41.989,75 TL hasar bedeli ile 414,62 TL ekspertiz ücretine hükmetmiştir. Daire, tazminat raporunun gerekçeli ve denetime uygun olduğunu belirterek davalının esasa ilişkin temyiz itirazlarını reddetmiş; kararı yalnızca vekâlet ücreti yönünden, tahkim yargılamasında Tarife’ye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle oybirliğiyle düzelterek onamıştır.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2025/5945, K. 2025/10219, 30.06.2025
Kesin ibra iradesi taşıyan belge geçerlidir; bakiye tazminat istenemez. Kasko poliçesine dayalı bakiye hasar bedeli talebinde İtiraz Hakem Heyeti, dosyadaki “teslim, ibra ve temlik belgesi”nde alacağın türü ve miktarının açıkça belirtilmediği, ödenen tutar ile gerçek zarar arasında fahiş fark bulunduğu gerekçesiyle davayı kabul etmişti. Daire ise belgenin içeriğini esas alarak farklı sonuca varmıştır: “20.12.2021 tarihli ‘teslim, ibra ve temlik belge’ içeriğinden davacının tazminat ödemesi karşılığında başkaca alacaklarının kalmadığını beyan ettiği ve kazaya ilişkin olarak kesin şekilde bir ibranın mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde ibranamenin geçerli olup davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.” Karar oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2024/11111, K. 2024/12113, 04.11.2024
Mutabakat imzalanmışsa önce itiraz prosedürünün işletilip işletilmediği araştırılmalıdır. Pert olan araç için rayiç bedel farkından doğan bakiye tazminatın istendiği dosyada, sigorta şirketinin belirlediği 185.000 TL ödenmiş ve bir “ibraname” imzalanmıştı. Daire, Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6/2’yi aktardıktan sonra dosyadaki eksiklikleri sıralamıştır: davacı tarafından eksper raporuna itiraz edilip edilmediği anlaşılamamakta, hasar dosyasında belirlenen rayiç bedel ile hakem heyetinin bilirkişisinin belirlediği rayiç bedel arasındaki farkın nedeni açıklanamamaktadır. Vekilin imzası yanına yazılan “fazlaya ilişkin haklar saklıdır” kaydı ise tek başına yeterli görülmemiş, davacının ibraname metninde gerçek zararının belgede belirlenen tutar olduğunu kabul ettiği vurgulanmıştır. Daire, “öncelikle hasar dosyası istenerek itiraz prosedürünün işletilip işletilmediği, rayiç bedel farkının neden kaynaklandığı da kontrol edilmek sureti ile araştırılması” ve saklı tutma beyanının anlaşma metnine ne zaman eklendiğinin metnin bütünüyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Karar oy çokluğuyla verilmiş, karşı oy kullanan üyeler kararın onanması gerektiği görüşünü açıklamıştır.
Dört karar, eksik hasar ödemesi uyuşmazlığının iki ayrı cephede yürüdüğünü gösterir. Birinci cephe delil cephesidir ve burada sigortalının konumu sanıldığından güçlüdür: kanun eksper raporunu “delil” saymış, kesin delil saymamıştır; şirketin atadığı eksperin tespiti sigortalıyı bağlamaz, sigortalı hem üç iş günü içinde itiraz edip sistem üzerinden tesadüfi olarak atanacak yeni bir eksper isteyebilir hem de doğrudan kendi eksperini atayabilir. Teminat dışılık iddiasının ispat yükü sigortacıdadır ve “aracı göstermedi, inceleme yaptırmadı” savunması, yazılı ihtar ya da başka somut delille desteklenmedikçe soyut itiraz olarak değerlendirilmektedir. İkinci cephe ise imza cephesidir ve burada dengeler tersine döner: ödeme karşılığında imzalanan belge, alacağın türünü ve miktarını içeren kesin bir ibra iradesi taşıyorsa bakiye tazminat talebi reddedilmektedir. Vekilin imzası yanına iliştirilen “fazlaya ilişkin haklarım saklıdır” ibaresi de otomatik bir güvence değildir; metnin bütünü, kaydın ne zaman eklendiği ve davacının gerçek zararı kabul edip etmediği birlikte değerlendirilmektedir. Uygulamadaki sonuç şudur: dosyayı kazandıran şey çoğu zaman raporun içeriğinden çok, süresinde yapılmış bir itirazın ve dikkatle kaleme alınmış bir ihtirazi kaydın dosyada bulunmasıdır.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Eksper raporunu kesin ve tartışılmaz kabul etmek | Eksik ödemeye rıza gösterilmiş olur | Raporun delil niteliğinde olduğunu bilerek itiraz etmek |
| Üç iş günlük itiraz süresini kaçırmak | Sistem üzerinden yeni eksper atanma imkânı kaybedilir | EKSİST bildiriminden itibaren süreyi takip etmek |
| Aracı onardıktan sonra ihbar etmek | Sigortacının inceleme imkânı ortadan kalkar, ispat zorlaşır | Onarımdan önce ihbar ve fotoğraflı tespit |
| Ödeme belgesini okumadan imzalamak | Geçerli ibra nedeniyle bakiye talep reddedilir | Metni okuyup ihtirazi kaydı içeriğe yazdırmak |
| İhtirazi kaydı yalnızca imza kenarına yazmak | Kaydın ne zaman eklendiği tartışma konusu olur | Kaydı metnin gövdesine, tutar ve gerekçeyle koydurmak |
| Kırk beş günlük süreyi ve temerrüdü hesaba katmamak | Faiz kaybı doğar | Muacceliyet tarihinden itibaren faiz talep etmek |
| Üç ayı aşan incelemelerde avans istememek | Nakit ihtiyacı karşılanmadan süreç uzar | TTK m.1427/3’e dayanarak %50 avans talep etmek |
| Eksperin tarafsızlığını hiç sorgulamamak | Geçersiz rapor hükme esas alınabilir | Ortaklık, akrabalık ve iş ilişkisi yasaklarını denetlemek |
| Fatura almadan onarım yaptırmak | KDV ve gerçek zarar tartışması doğar | Onarım fatura ve belgelerini eksiksiz saklamak |
Eksper raporunu görebilir miyim?
Evet. Rapor hakkında size bildirim yapılması, itiraz süresinin başlangıcını oluşturur. Hasar dosyanızın ve raporun bir örneğini sigorta şirketinden yazılı olarak talep edebilirsiniz.
Kendi eksperimi atayabilir miyim, masrafını kim öder?
5684 m.22/19 uyarınca sigorta ettiren veya sözleşmeden menfaat sağlayan kişi de eksper atayabilir. Ücretin sigortacıdan istenip istenemeyeceği ise tartışmalıdır; kimi kararlarda makul gider sayılıp hükmedilmiş, kimilerinde teminat kapsamı dışında görülmüştür. Talebi ayrıca ve gerekçelendirerek ileri sürmek gerekir.
Üç iş günlük süreyi kaçırdım, hakkım bitti mi?
Hayır. Rapor kesin delil olmadığından hasar bedeline ilişkin itirazlarınızı tahkim veya dava aşamasında bilirkişi incelemesiyle ileri sürebilirsiniz. Ancak süresinde yapılmış itiraz, dosyanızı belirgin biçimde güçlendirir.
Sigorta şirketi parça bedellerine iskonto uygulayabilir mi?
Sigortacı gerçek zararı ödemekle yükümlüdür. Şirketin anlaşmalı servis veya tedarikçilerle yaptığı iskonto anlaşmalarının, bu anlaşmanın tarafı olmayan zarar göreni bağlamayacağı yönünde kararlar mevcuttur. İskonto iddiası somut olarak tartışılmalıdır.
KDV ödenir mi?
Onarım faturası sunulup sunulmadığına göre değerlendirilmektedir. Fatura ibraz edildiğinde KDV dahil hesaplama yapılması yönündeki uygulama yerleşiktir; fatura yoksa tartışma çıkar. Bu nedenle onarım faturasını mutlaka saklayın.
Aracım pert oldu, sovtaj kimde kalır?
Sovtajın (hasarlı aracın kalan değeri) kimde kalacağı ödeme yöntemini değiştirir. Sovtaj sigortalıda bırakılırsa tazminattan hasar sonrası satılabilir ikinci el değer düşülür; sigortacıya devredilirse rayiç bedelin tamamı ödenir. Hangi seçeneğin uygulandığı hesap raporunda açıkça görünmelidir.
Sigorta şirketi “beyanla hasar uyuşmuyor” diyerek ödemeyi reddedebilir mi?
Reddedebilmesi için bunu ispat etmesi gerekir. TTK m.1409/2 uyarınca rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir; hasarın beyan edilen olayla uyuşmadığı iddiası da teknik incelemeyle ortaya konulmalıdır.
Değer kaybı da eksper raporuyla mı belirlenir?
Değer kaybı ayrı bir kalemdir ve kendi ölçütlerine göre hesaplanır. Hasar onarım bedeline ilişkin eksper raporu, değer kaybı talebinizi kendiliğinden karşılamaz; bu talebi ayrıca ileri sürmek gerekir.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na gitmek zorunda mıyım?
Zorunlu değildir; ticaret mahkemesinde dava açma yolu da açıktır. Ancak tahkim yolu genellikle daha hızlı sonuçlanır. Her iki yolda da öncesinde sigorta şirketine usulüne uygun yazılı başvuru yapılmış olması aranır.
Tahkimde vekâlet ücreti nasıl hesaplanır?
Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik m.16/13 uyarınca, tarafların avukatla temsil edildiği hâllerde taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti her iki taraf için de asliye mahkemeleri için hesaplanan ücretin beşte biridir.
Sigortacı hiç cevap vermezse ne olur?
TTK m.1427/2’ye göre tazminat her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur ve m.1427/4 uyarınca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer. Bu tarihten itibaren faiz işlemeye başlar.
Eksperin şirketle bağlantılı olduğunu öğrendim, ne yapabilirim?
5684 m.22/13 uyarınca tarafsızlığı şüpheye düşürecek bağ, belirli derecede akrabalık veya iş ortaklığı varsa düzenlenen rapor geçersizdir. Bu iddianızı belgeleyerek raporun hükme esas alınmamasını talep edebilirsiniz.
Avans ödemesini nasıl isterim?
İhbardan itibaren üç ay geçmiş ve araştırma tamamlanmamışsa, TTK m.1427/3’e dayanarak yazılı başvuruda bulunun ve hasar miktarının en az yüzde ellisinin avans olarak ödenmesini talep edin. Anlaşmazlık hâlinde ön ekspertiz yaptırılması gündeme gelir.
Poliçedeki “onarım yeri klozu” beni bağlar mı?
Kloz, onarımın belirli servislerde yapılmasını öngörür ve poliçe içeriğinin bir parçasıdır. Ancak klozun sigortalıya usulünce bildirilip bildirilmediği ve somut olayda uygulanabilirliği tartışılabilir; talebin tümüyle reddi sonucunu her hâlükârda doğurmaz.
İlgili mevzuat
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.22 (sigorta eksperleri; tarafsızlık, rapor niteliği, atama), m.30 (Sigorta Tahkim Komisyonu ve vekâlet ücreti)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1401 vd. (sigorta sözleşmesi), m.1409 (sigortanın kapsamı ve ispat yükü), m.1427 (tazminatın ödenmesi, muacceliyet, avans, temerrüt), m.1446 (rizikonun gerçekleştiğinin ihbarı)
- Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6 (eksper ataması ve rapora itiraz)
- Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik m.16 (yargılama usulü ve vekâlet ücreti)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.99 (kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağı)
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.13 ve m.17
Bağlantılı yazılarımız: sigorta tahkim komisyonuna başvuru, araç değer kaybı hasar tazminatı hesaplama, zorunlu trafik sigortasında kapsam dışı haller ve sigortada beyan yükümlülüğü.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Hasar dosyalarında sonucu belirleyen unsurlar poliçe içeriği, ihbar ve itiraz tarihleri ile ödeme sırasında imzalanan belgenin metnidir. İmzaladığınız belgenin içeriği, sonradan talep edebileceklerinizi doğrudan sınırlar.