Özel Öğretim Kurumunun Ruhsatı Ne Zaman İptal Edilir? Kurum Açma İzni (5580 m.7)
- 5580 sayılı Kanun’un 7. maddesi, özel öğretim kurumlarına uygulanacak yaptırımları iki ayrı fıkrada, iki ayrı ağırlık düzeyinde düzenler.
- Birinci fıkradaki hâllerde yaptırım doğrudan ve tek seferliktir: kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.
- Bu hâller şunlardır: iki yıl içinde faaliyete başlamamak, izinsiz ara vermek, kurum türüne uygun olmayan program uygulamak ve izni amacı dışında kullanmak.
- İkinci fıkradaki sekiz hâlde ise sistem kademelidir: önce idari para cezası, tekrarında beş katı, üçüncü kez işlenmesinde iptal.
- Uygulamadaki asıl tartışma, “izni amacı dışında kullanma” kavramının kapsamıdır.
- Dar yorum, bunu ancak eğitim öğretim faaliyetinin tamamen dışına çıkılmasıyla sınırlar.
- Geniş yorum ise kurum açma izninde onaylanan program dışında ders verilmesini de bu kapsamda görür.
- Danıştay 8. Dairesi ve İdari Dava Daireleri Kurulu, geniş yorumu benimsemiştir.
- Gerekçe, denetimin “kurum açma izninde onaylanan program” üzerinden yapılması ve amaç dışı kullanma yasağının bu denetimi sağlamaya yönelik bir tedbir olmasıdır.
- Karşı oyda ise tipiklik ve ölçülülük ilkelerine dayanılarak dar yorum savunulmuştur.
- 24/7/2026 tarihli 7590 sayılı Kanun, birinci fıkraya “kurum türüne uygun olmayan program uygulayan” ibaresini ekleyerek tartışmanın bir bölümünü kanun metnine taşımıştır.
- Aynı Kanun’la tekerrüre esas alma süresi getirilmiştir: (a)–(d) bentlerinde dört yıl, (e)–(g) bentlerinde beş yıl.
- İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından ve kurum bazlı olarak verilir.
- Okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni valilikçe verilir; bu nedenle kapatma yetkisi de kural olarak valiliktedir.
- Ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yıl geçmeden yeniden kurum açma, devralma veya ortak olma izni verilmez.
Kısa cevap: 5580 sayılı Kanun’un 7. maddesi yaptırımları iki fıkrada düzenler: birinci fıkradaki hâllerde (iki yıl içinde faaliyete başlamamak, izinsiz ara vermek, kurum türüne uygun olmayan program uygulamak, izni amacı dışında kullanmak) kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilir. İkinci fıkradaki sekiz hâlde ise önce idari para cezası, tekrarında beş katı, üçüncü kez işlenmesinde iptal uygulanır.
Bir özel öğretim kursunda, kurum açma izninde yazılı programın dışında bir ders anlatılırsa ne olur? Bu soru basit görünür; ancak cevabı, kurumun brüt asgari ücretin beş katı tutarında bir para cezasıyla mı yoksa doğrudan kapatılmayla mı karşılaşacağını belirler. İki sonuç arasındaki fark, 5580 sayılı Kanun’un 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları arasındaki farktır.
Aşağıda önce maddenin kurduğu iki katmanlı yaptırım sistemini, sonra “izni amacı dışında kullanma” kavramının Danıştay içtihadında nasıl yorumlandığını, ardından 2026 yılında yapılan kanun değişikliğinin bu tartışmayı nasıl etkilediğini ve son olarak dava sürecinde nelere dikkat edilmesi gerektiğini ele alıyoruz.
Kanunî dayanak
“Kurum açma izni verilen kurumlardan iki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara veren, kurum türüne uygun olmayan program uygulayan veya söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.”
“Özel öğretim kurumunun; a) Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması, b) Gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam ya da ilan vermesi, reklam veya ilanlarda öğrenci resim ya da bilgilerini kullanması, c) Haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulaması, d) Bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması, e) Mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırması, f) … 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uymaması, g) Kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi, … h) Mevzuata uygun olarak kapatılmaması, hâllerinde; (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beş katı; (e) ve (f) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin on katı ve (g) bendindeki fiil için brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır. … İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından kurum bazlı olarak verilir.”
Bu maddenin metni son on yılda birkaç kez değişmiştir; dosyada hangi metnin uygulanacağı fiilin işlendiği tarihe göre belirlenmelidir. Maddenin birinci ve ikinci fıkraları 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’un 62. maddesiyle tümüyle değiştirilmiş ve yürürlüğe 9/12/2016 tarihinde girmiştir; bu değişiklikle geçici kapatma cezası yerine idari para cezası sistemi getirilmiştir. Aynı Kanun’un 61. maddesiyle 3. maddeye eklenen fıkra, ruhsatsız eğitim faaliyeti yürütenlere brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanmasını ve bu yerlerin valiliklerce kapatılmasını öngörmüştür. İkinci fıkranın (b) bendi 27/6/2019 tarihli ve 7180 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle değiştirilerek “yanıltıcı reklam” ibaresi eklenmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin 11/2/2025 tarihli ve E:2024/163, K:2025/41 sayılı kararı 7. maddeye ilişkin olup, iptal hükmü yayımından başlayarak dokuz ay sonra, 21/2/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Son olarak 24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle birinci fıkraya “kurum türüne uygun olmayan program uygulayan” ibaresi, ikinci fıkraya milletlerarası okullara ilişkin (ğ) bendi ve tekerrüre esas alma sürelerini gösteren cümle eklenmiş, para cezasının “kurum bazlı olarak” verileceği belirtilmiştir; bu düzenlemeler 31/7/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Aynı Kanun’un 20. maddesiyle eklenen geçici 8. madde, yürürlükten önce işlenen fiillerin de anılan süreler dikkate alınarak tekerrüre esas alınacağını hükme bağlamıştır.
| Konu | Birinci fıkra yolu | İkinci fıkra yolu |
|---|---|---|
| Kapsanan fiiller | Faaliyete başlamama, izinsiz ara verme, kurum türüne uygun olmayan program, amaç dışı kullanma | (a)–(h) bentlerinde sayılan sekiz hâl |
| İlk ihlalde yaptırım | Kurum açma izni ve ruhsatın iptali | İdari para cezası |
| Tekrarda | Birinci fıkrada tekrar aranmaz; ikinci fıkrada ceza beş katı olarak uygulanır | |
| Üçüncü ihlalde | Konu dışı | Kurum açma izni ve ruhsat iptal edilir |
| Ceza tutarı ölçütü | Yok | Brüt asgari ücretin beş, on veya yirmi katı |
| Tekerrür süresi | Yok | (a)–(d) için dört, (e)–(g) için beş yıl |
| Yetkili makam | Kurum açma iznini vermeye yetkili makam | |
| Kurucuya etkisi | Ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yıl yeni izin verilmez | |
| Yargı yolu | İdare mahkemesinde iptal davası | |
Bu uyuşmazlıklarda dosyanın kaderini belirleyen tek soru şudur: tespit edilen fiil, birinci fıkradaki “amaç dışı kullanma” mı, yoksa ikinci fıkranın (c) bendindeki “programları Bakanlık izni olmadan uygulama” mı? İki nitelendirme arasındaki fark, para cezasıyla kapatma arasındaki farktır. İdare mahkemeleri uzun süre dar yorumu benimseyerek onaylı program dışında ders verilmesini (c) bendi kapsamında görmüş; Danıştay ise kurum açma izninin “onaylanan program” üzerinden anlam kazandığını, dolayısıyla program dışına çıkılmasının doğrudan amaç dışı kullanma sayılacağını kabul etmiştir. Bu nedenle savunma, olayın hangi fıkraya girdiğini tartışmakla başlamalı; tespit tutanağının içeriği, kurum müdürünün ifadesi ve kurum açma izninde yazılı program adı dosyaya eksiksiz konulmalıdır. Ayrıca fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan metin ile bugünkü metin karşılaştırılmalı; lehe olan hüküm varsa açıkça talep edilmelidir.
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Kurum açma izni belgesinde yazılı program adını, bilim grubunu ve öğrenim seviyesini tam olarak çıkarın.
- Denetim tutanağını inceleyin; hangi sınıf düzeyine hangi dersin verildiğinin somut olarak tespit edilip edilmediğine bakın.
- Tutanağa dayanak yapılan fotoğraf, yoklama listesi ve öğrenci kayıtlarının dosyada bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Kurum müdürünün ve öğretmenlerin ifade tutanaklarını okuyun; kabul beyanı olup olmadığını belirleyin.
- Soruşturma raporundaki teklifin hangi fıkraya dayandığını ve idarenin işlemde hangi fıkrayı gösterdiğini karşılaştırın.
- İşlemi tesis eden makamın kurum açma iznini vermeye yetkili makam olup olmadığını denetleyin.
- Fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan kanun ve yönetmelik metnini çıkarın; sonraki değişikliklerle karşılaştırın.
- Lehe hüküm varsa dilekçede ayrı bir başlık altında ileri sürün ve uygulamanın tamamlanıp tamamlanmadığını belirtin.
- İşlemin tebliğinden itibaren idare mahkemesinde dava açma süresini takvime alın.
- Kapatma ve ruhsat iptali gibi telafisi güç sonuç doğuran işlemlerde yürütmenin durdurulmasını talep edin.
- Kurum evraklarının teslimine ilişkin bağlı işlemi de aynı dilekçede dava konusu yapın.
- Kurucuya uygulanacak beş yıllık izin yasağının doğuracağı sonuçları baştan değerlendirin.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 30.10.2025 T., 2025/92 E., 2025/2268 K.
Bu kararla, “kurum açma izninin amacı dışında kullanılması” kavramının onaylı program dışına çıkılmasını da kapsadığı, bölge idare mahkemesinin ısrar kararı bozularak kabul edilmiştir. Uyuşmazlıkta kursa “Matematik Bilim Grubu I, II, III, IV, V” programları için kurum açma izni verilmiş; denetimde 7. ve 8. sınıf öğrencilerine matematik, lise mezunu öğrencilere Türkçe, tarih ve kimya dersi verildiği tespit edilmiştir. Kurul önce kanunun mimarisini ortaya koymuştur: “kanun koyucunun özel öğretim kurumlarında yönetim ve eğitim öğretim alanlarındaki disiplinin korunması ve kurumların yasal düzenlemelere uyumunun sağlanmasına yönelik kademeli bir cezalandırma sistemi içinde kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesini öngörmek suretiyle etkili bir denetim sistemi kurmayı hedeflediği anlaşılmaktadır.” Ardından denetimin ölçütünü belirlemiştir: “özel öğretim kurumlarının denetimi ve gözetimi için belirli bir standart belirlenmesi ve her kurum türü düzeyinde belirlenen standartlara uyulup uyulmadığının kontrolünün saptanabilmesi için ‘kurum açma izninde onaylanan program’ kapsamında Talim Terbiye Kurulunca onaylanan müfredat dikkate alınarak denetim yapılacağı açık olup kurum açma iznini amacı dışında kullanma yasağının da anılan denetimin sağlanması kapsamında öngörülen bir tedbir olduğu görülmektedir.” Sonuç cümlesi nettir: “mevzuatta ifade edilen ‘kurum açma izninin amacı dışında kullanılması’ fiilinin, eğitim öğretim faaliyetinin dışına çıkılarak başka bir amaç için faaliyet gösterilmesi şeklinde yorumlanmasının Kanun’un ilgili hükmünün amacıyla bağdaşmayacağı sonucuna varılmıştır.” Sonuç: Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne ve ısrar kararının BOZULMASINA, 30/10/2025 tarihinde kesin olarak oy çokluğuyla karar verilmiştir. Karara katılmayan üye, karşı oyunda ölçülülük ve tipiklik ilkelerine dayanarak dar yorumu savunmuş ve madde gerekçesine atıf yapmıştır; bu görüş çoğunluk gerekçesine dâhil edilmeyen bir karşı oy görüşüdür ve Kurul’un hükmü değildir.
Danıştay 8. Daire, 21.05.2024 T., 2023/5520 E., 2024/2989 K.
Bu karar, yukarıdaki İdari Dava Daireleri Kurulu kararına konu olan ilk bozma kararıdır ve yorumun gerekçesini ayrıntılı biçimde kurar. Daire, kanunun iki fıkra arasında bir ağırlık sıralaması yaptığını belirtmiştir: “Kanun koyucunun mevzuata aykırı işlemleri, aykırılığın ağırlık derecesine göre sınıflandırdığı ve yaptırıma bağladığı; aykırılığın sınıflandırılmasında ise; fiilin ağırlığı, eğitim öğretim hizmetinin niteliği, bu fiillerin eğitim öğretim hizmetinin işleyişine olan etkisi ile etki alanı gibi faktörler önem arz etmektedir.” Kararın çekirdek ilkesi ise şudur: “Mevzuatta ifade edilen kurum açma izninin amacı dışında kullanılması halinin; eğitim öğretim faaliyetinin dışına çıkılarak başka bir amaç için faaliyet gösterilmesi durumu ile sınırlanmasının; düzenlemenin lafzı ve ruhuna uygun olmadığının kabulü gerekmektedir.” Daire, dosyadaki bilgi formu, sınıf tahtası fotoğrafları ve kurum müdürünün ifade tutanağını birlikte değerlendirerek fiilin sabit olduğu sonucuna varmıştır. Sonuç: Temyiz isteminin kabulüne ve Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 21/05/2024 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verilmiştir.
Danıştay 8. Daire, 05.04.2022 T., 2021/3311 E., 2022/2378 K.
Bu kararla, idari yaptırımlarda lehe olan hükmün uygulanması ilkesinin 5580 sayılı Kanun bakımından da geçerli olduğu kabul edilmiştir. Uyuşmazlıkta bir özel meslekî ve teknik Anadolu lisesi, mevzuata aykırı personel çalıştırma ve yerleşim planında izinsiz değişiklik yapma nedeniyle otuz gün süreyle geçici olarak kapatılmış; kapatma uygulanmış, ardından kanun değiştirilerek bu fiiller idari para cezası kapsamına alınmıştır. Daire ilkeyi şöyle kurmuştur: “Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda idari işlem niteliğindeki yaptırımın tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezadan lehe olan normun uygulanması kuralının bu yaptırımlar yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.” Kararın uygulamadaki asıl değeri, tükenmiş yaptırımlar bakımından yaptığı açıklamadadır: “uygulanan ve uygulanmakla etkisi tükenen geçici kapatma cezası gibi idari işlemler söz konusu olduğunda, eski ve yeni mevzuat hükümlerinden davacı lehine olanın uygulanması sureti ile tesis edilecek yeni işlem davacı hakkında uygulanması muhtemel tekerrür hükümleri yönünden önem arz etmekte olup, lehe Kanun hükmünün uygulanması suretiyle tesis edilecek yeni idari işlemin davalı idarece mükerrer cezalandırmaya neden olabilecek şekilde ikinci kez idari yaptırım işlemi tesisi şeklinde anlaşılmaması gerekmektedir.” Sonuç: Temyiz isteminin kabulüne ve Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 05/04/2022 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verilmiştir.
Danıştay 8. Daire, 07.10.2020 T., 2016/12817 E., 2020/4122 K.
Bu kararla, okullar dışındaki kurumların kapatılmasında yetkili makamın valilik olduğu ve usulde paralellik itirazının bu kurumlar bakımından sonuç doğurmadığı kabul edilmiştir. İdare mahkemesi, kuruma ait ruhsatnamenin Bakanlık emriyle verildiğinden hareketle kapatma kararının da Bakanlıkça alınması gerektiğini kabul ederek işlemi yetki yönünden iptal etmişti. Daire, 5580 sayılı Kanun’un 3. maddesindeki kural üzerinden farklı sonuca ulaşmıştır: “davacı şirkete ait kurumun kurs niteliğinde olduğu ve dava konusu işlem tarihinde de yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca okullar dışındaki kurumlara kurum açma izninin Valilikçe yapılan inceleme sonucunda verileceği, valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvuruların kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderileceği dikkate alındığında dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” Daire ayrıca, yetki yönünden hukuka uygun bulunan işlem hakkında işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç: Mahkeme kararının BOZULMASINA, 07/10/2020 tarihinde oy birliğiyle ve kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
İkinci halka, “amaç dışı kullanma” kavramının nasıl doldurulacağıdır. İdare mahkemeleri uzun süre, madde gerekçesinden hareketle bu kavramı yalnızca eğitim faaliyetinin tamamen terk edilmesiyle sınırlamıştı. Danıştay 8. Dairesi ve ardından İdari Dava Daireleri Kurulu bu yorumu benimsememiş; kurum açma izninin somut içeriğinin “onaylanan program” olduğunu, dolayısıyla program dışına çıkılmasının iznin amacına aykırı düştüğünü kabul etmiştir.
Üçüncü halka, bu yorumun neden denetim mantığından çıktığıdır. Özel öğretim kurumları, kurum türü ve bilim grubu düzeyinde belirlenmiş standartlara göre denetlenir. Denetimin ölçütü, kurum açma izninde onaylanan müfredattır. Bu ölçüt terk edilirse denetim tümüyle işlevsizleşir. Kararlar, amaç dışı kullanma yasağını bu nedenle bir “denetim tedbiri” olarak nitelendirmiştir.
Dördüncü halka, tartışmanın kanun koyucu tarafından da fark edilmiş olmasıdır. 24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun, birinci fıkraya “kurum türüne uygun olmayan program uygulayan” ibaresini eklemiştir. Bu ekleme, program uygunluğu meselesini artık doğrudan kanun metninde birinci fıkra hâli olarak konumlandırmaktadır. Aynı düzenlemeyle getirilen tekerrür süreleri de ikinci fıkranın uygulanmasını öngörülebilir kılmıştır.
Beşinci halka, zaman boyutudur. İdari yaptırım, kural olarak tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuata göre denetlenir. Ancak Danıştay, ceza hukuku kökenli lehe hüküm ilkesinin idari yaptırımlar bakımından da geçerli olduğunu kabul etmektedir. Bu nedenle 2016 ve 2026 değişiklikleri, eski tarihli fiiller yönünden de savunmaya dayanak olabilir.
Altıncı halka, lehe hükmün sınırıdır. Bu ilkenin işleyebilmesi için önceki metne göre tesis edilen işlemin uygulanmasının tamamlanmamış olması aranır. Uygulanmakla tükenen geçici kapatma gibi hâllerde ise yeni işlem, tekerrür hükümleri bakımından önem taşır ve mükerrer cezalandırma olarak anlaşılamaz. Bu ayrım, dilekçede açıkça kurulmalıdır. Yaptırımın niteliğini tartışırken idari para cezasının iptali başlığındaki genel esaslar da gözden geçirilmelidir.
Yedinci halka, yetkidir. Okullara kurum açma izni Bakanlıkça, okullar dışındaki kurumlara ise valilikçe verilir. Kapatma yetkisi de bu ayrıma bağlıdır. Kurs, etüt merkezi veya rehabilitasyon merkezi gibi kurumlarda valilik işlemine karşı ileri sürülen usulde paralellik itirazı, Danıştay tarafından kabul görmemiştir. Bu nedenle yetki itirazı, kurumun türü doğru tespit edilmeden ileri sürülmemelidir; ruhsat iptali davası bakımından yetkinin doğru belirlenmesi ilk incelemede sonuç doğurur.
Sekizinci halka, sonuçların ağırlığıdır. Kurum açma izninin iptali yalnızca kurumu kapatmaz; kurucuya beş yıl süreyle yeniden kurum açma, devralma veya ortak olma yasağı da getirir ve öğrenci ile kursiyerler bakımından zincirleme sonuçlar doğurur. Bu nedenle telafisi güç zarar koşulu bu dosyalarda somut olarak ortaya konulabilir; yürütmenin durdurulması talebi dava dilekçesiyle birlikte ve gerekçelendirilerek ileri sürülmelidir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| İki fıkrayı ayırt etmemek | Savunma yanlış zeminde kurulur | Fiilin hangi fıkraya girdiği önce belirlenmeli |
| Kurum açma izni belgesini dosyaya koymamak | Onaylı program tartışılamaz | İzin belgesi ve program adı sunulmalı |
| Tespit tutanağını incelememek | Sübut sorunu gözden kaçar | Tutanak ve ekleri ayrıntılı denetlenmeli |
| Fiil tarihindeki metni çıkarmamak | Yanlış hükme dayanılır | O tarihte yürürlükteki metin esas alınmalı |
| Lehe hüküm talebini ileri sürmemek | Değişikliğin yararı kaybedilir | Lehe hüküm ayrı başlıkta talep edilmeli |
| Yetki itirazını kurum türünü belirlemeden yapmak | İtiraz sonuçsuz kalır | Okul mu, kurs mu olduğu önce saptanmalı |
| Bağlı işlemleri dava dışı bırakmak | Evrak teslimi işlemi ayakta kalır | Bağlı işlemler de dava konusu yapılmalı |
| Yürütmenin durdurulmasını istememek | Kurum dava sonuna kadar kapalı kalır | Telafisi güç zarar somutlaştırılarak istenmeli |
| Beş yıllık izin yasağını gözden kaçırmak | Kurucu sonradan hazırlıksız yakalanır | Yasağın kapsamı baştan değerlendirilmeli |
5580 sayılı Kanun hangi kurumları kapsar?
Okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim ve özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, özel öğretim kurslarını, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kurslarını, hizmet içi eğitim merkezlerini, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerini, sosyal etkinlik merkezlerini, meslekî eğitim merkezlerini ve benzeri özel öğretim kurumlarını kapsar.
Kurum açma izni olmadan eğitim faaliyeti yapılabilir mi?
Yapılamaz. Kanun’un 3. maddesi bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasını zorunlu tutar ve izin alınmadıkça öğrenci kaydı yapılamayacağını belirtir. Ayrıca ruhsatsız faaliyet yürütenlere brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır.
Kurum açma iznini kim verir?
Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara izin valilikçe verilir. Okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.
“İzni amacı dışında kullanma” ne demektir?
Danıştay 8. Dairesi ve İdari Dava Daireleri Kurulu, bu kavramın yalnızca eğitim öğretim faaliyetinin tamamen dışına çıkılmasıyla sınırlandırılmasının düzenlemenin lafzı ve ruhuna uygun olmadığını kabul etmiştir. Kurum açma izninde onaylanan program dışında eğitim verilmesi de bu kapsamdadır.
Onaylı program dışında ders verilirse doğrudan kapatma mı uygulanır?
Danıştay’ın benimsediği yoruma göre bu fiil birinci fıkra kapsamındadır ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirir. Ayrıca 24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun’la birinci fıkraya “kurum türüne uygun olmayan program uygulayan” ibaresi eklenmiştir.
İkinci fıkradaki idari para cezalarının tutarı nedir?
(a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beş katı; (e) ve (f) bentlerindeki fiiller için on katı; (g) bendindeki fiil için yirmi katı idari para cezası uygulanır.
Aynı fiil tekrarlanırsa ne olur?
İkinci fıkranın (a)–(g) bentlerindeki fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezası beş katı olarak uygulanır; aynı bentlerdeki fiillerin üçüncü kez işlenmesi hâlinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.
Eski bir ceza sonsuza kadar tekerrüre esas alınır mı?
Alınmaz. 24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanun’la eklenen cümleye göre (a)–(d) bentlerindeki fiiller için cezanın tebliğinden itibaren dört yıl, (e)–(g) bentlerindeki fiiller için beş yıl geçmesi hâlinde o fiil tekerrüre esas alınmaz.
Bu süreler eski fiillere de uygulanır mı?
Aynı Kanun’un 20. maddesiyle eklenen geçici 8. madde, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 7. maddenin ikinci fıkrası kapsamında işlenen fiillerin de anılan sürelerin dikkate alınmasıyla tekerrüre esas alınacağını hükme bağlamıştır.
Lehe kanun hükmü idari yaptırımlarda uygulanır mı?
Danıştay 8. Dairesi, idari işlemlerin kural olarak tesis edildiği tarihteki mevzuata göre denetlendiğini, ancak suç ve cezada lehe olan normun uygulanması kuralının idari yaptırımlar yönünden de geçerli olduğunu kabul etmiştir.
Lehe hüküm her durumda uygulanabilir mi?
Uygulanabilmesi için değişiklikten önceki hüküm uyarınca tesis edilen işlemin uygulanmasının tamamlanmamış olması aranır. Uygulanmakla etkisi tükenen geçici kapatma gibi hâllerde ise yeni işlem tekerrür hükümleri bakımından önem taşır ve mükerrer cezalandırma sayılmaz.
Kapatma kararını Bakanlık mı vermelidir?
Kurs niteliğindeki kurumlarda hayır. Danıştay, okullar dışındaki kurumlara kurum açma izninin valilikçe verildiğini dikkate alarak valilik işleminde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Ruhsatı iptal edilen kurucu yeniden kurum açabilir mi?
Kanun’un 7. maddesine göre, şartlara uymadan kurumunu kapatanlar ile soruşturma sonucu kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yıl geçmeden tekrar kurum açma izni, bir kurumu devralma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmez.
Kurumu kendi isteğiyle kapatmak isteyen kurucu ne yapmalıdır?
Okul kurucusu Bakanlığa; okullar dışındaki kurumların kurucusu valiliğe, ayrıca yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve öğrenci ile kursiyerlere en az üç ay önce yazılı bildirimde bulunmalı ve gerekçesi uygun bulunmalıdır. Aksi hâlde mevzuata uygun kapatmama fiili gündeme gelir.
Dosyaya hangi belgeler konmalıdır?
Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı örnekleri, onaylı program ve bilim grubu bilgisi, denetim tespit tutanağı ve ekleri, kurum müdürü ile personelin ifade tutanakları, soruşturma raporu ve teklifi, dava konusu işlemler ile tebliğ belgeleri, varsa önceki idari para cezaları ve bunların tebliğ tarihleri.
- 2709 sayılı Anayasa m.42 – Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi
- 2709 sayılı Anayasa m.48 – Çalışma ve sözleşme hürriyeti
- 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu m.1 – Amaç ve kapsam
- 5580 sayılı Kanun m.2 – Tanımlar
- 5580 sayılı Kanun m.3 – Kurum açma izni
- 5580 sayılı Kanun m.6 – Eğitim öğretim ve kurumların yönetimi
- 5580 sayılı Kanun m.7 – Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli
- 5580 sayılı Kanun m.8 – Personel çalıştırılması
- 5580 sayılı Kanun m.11 – Denetim, reklâm ve ilânlar
- 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu – Genel ve özel amaçlar ile temel ilkeler
- Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m.9 – İptal ve idari para cezaları
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27 – Yürütmenin durdurulması
İlgili yazılarımız: eczane ruhsatının iptali, yapı denetim kuruluşunun faaliyetinin durdurulması, tütün ve alkol satış belgesinin iptali, idari yargıda temyiz kapsamı ve öğrenci disiplin cezası ve iptal davası.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.