Eczane Açılışı, Nakli ve Muvazaa Nedeniyle Ruhsat İptali (6197 s. K.)

legapro kapak 16887 LegaPro Hukuk Eczane Açılışı, Nakli ve Muvazaa Nedeniyle Ruhsat İptali (6197 s. K.)
Kısaca
  • Serbest eczaneler, eczacılık yapma hakkını haiz bir eczacının sahip ve mesul müdürlüğünde, il sağlık müdürlüğünce düzenlenip valilikçe onaylanan bir ruhsatname ile açılır.
  • Eczaneler için belediyeden ayrıca iş yeri ruhsatı alınması ve harç ödenmesi gerekmez; başka kurumdan kayıt veya onay belgesi de aranmaz.
  • Serbest eczane sayıları, ilçe sınırları içindeki nüfusa göre en az üç bin beş yüz kişiye bir eczane olacak şekilde düzenlenir.
  • Hiç eczanesi olmayan yerleşim birimlerinde nüfus kriterine bakılmaz; ancak bu şekilde açılan eczanelerin başka yerlere naklinde nüfus kriteri işletilir.
  • Aynı ilçe içindeki nakillerde nüfus kriteri uygulanmaz; ilçe dışına nakilde ise uygulanır.
  • Nüfus kriterine göre eczane açılabilecek yerler yılda en az iki kez ilan edilir; başvuranlar arasında yerleştirme puanı en yüksek olan hak kazanır.
  • Yerleştirme puanı, meslekte geçirilen toplam yıl sayısı ile ilçe katsayısına bağlı hizmet puanının toplamıdır; eşitlik hâlinde kura çekilir.
  • Eczanesini devretmiş bir eczacı yeni eczane açmak istediğinde yerleştirme puanı yarı oranında düşürülür.
  • Serbest eczane açmak veya mesul müdür olmak isteyen eczacı, kural olarak en az bir yıl yardımcı eczacı olarak çalışmak zorundadır.
  • 2012 yılında getirilen geçici 3. madde, o takvim yılında eczacılık yapma hakkını haiz olanlara bir defaya mahsus muafiyet tanır.
  • Danıştay, bu maddedeki eczane açma hakkı ile nakil hakkının ayrı ayrı kullanılabileceğini kabul etmektedir.
  • Eczacının ölümü hâlinde eczane, eşi veya çocukları adına mesul müdür eliyle en çok beş yıl işletilebilir.
  • Çocuk beş yılın sonunda reşit değilse reşit oluncaya, eczacılık fakültesine girmişse tahsilini bitirinceye kadar bu süre uzar.
  • Muvazaalı olarak eczane açıldığının tespiti hâlinde ruhsatname iptal edilir ve eczacı beş yıl süreyle eczane açamaz.
  • Muvazaanın ispatı tam delille değil, somut olaydaki emarelerden oluşacak vicdani kanaate göre yapılır.

Eczacılık, ruhsatın kişiye ve yere birlikte bağlandığı ender mesleklerden biridir. Ruhsat, belirli bir eczacı adına ve belirli bir adres için düzenlenir; nüfus kriteri, yerleştirme puanı ve nakil kuralları bu iki bağı korumaya yöneliktir.

Uyuşmazlıkların çoğu üç başlıkta toplanır: eczane açma veya nakil başvurusunun reddi, vereseli eczanenin işletme süresi ve muvazaa iddiasıyla ruhsatın iptali. Aşağıda bu üç başlığı, kanunun aradığı ölçütleri ve Danıştay’ın ispat standardını ele alıyoruz.

Kanunî dayanak

6197 sayılı Kanun m.5 – Eczane açılması ve nüfus kriteri
“Serbest eczaneler, eczacılık yapma hakkını haiz bir eczacının sahip ve mesul müdürlüğünde yönetmelikte belirlenen belgelerle il sağlık müdürlüğünce düzenlenmiş ve valilikçe onaylanmış bir ruhsatname ile açılır. … Serbest eczane sayıları, ilçe sınırları içindeki nüfusa göre en az üç bin beş yüz kişiye bir eczane olacak şekilde düzenlenir. Hiç eczanesi olmayan yerleşim birimlerinde nüfus kriterine bakılmaksızın bir eczanenin açılmasına müsaade edilir. Ancak bu şekilde açılan eczanelerin başka yerlere naklinde nüfus kriteri işletilir. Eczanelerin aynı ilçe içerisindeki nakillerinde nüfusa göre eczane açılması kriteri uygulanmaz.”
6197 sayılı Kanun m.6 ve m.9 – Muvazaa ve vereseli işletme
“Muvazaalı olarak eczane açıldığının tespiti hâlinde, ruhsatname iptal edilir ve eczacı beş yıl süreyle eczane açamaz. Muvazaanın eczacılar arasında yapılmış olması hâlinde, eczane açma yasağı hepsi hakkında uygulanır.” — “Ölen bir eczacının karısı veya kocası veya çocukları namına mesul müdür tarafından idaresi (5) seneyi geçemez. Şu kadar ki; ölen eczacının çocuğu bu müddetin hitamında reşit değilse reşit oluncaya ve eczacı mektebine veya fakültesine girdiği takdirde bu tahsili bitirinceye kadar devam eder.”
Değişiklik uyarısı
Bu alanın bugünkü çerçevesi 2012 yılında kurulmuştur. 6197 sayılı Kanun’un 5. maddesi 17/5/2012 tarihli 6308 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle bütünüyle değiştirilmiş; nüfus kriteri, ilçe katsayısı, hizmet puanı ve yerleştirme puanı sistemi ile yardımcı eczacı ve ikinci eczacı çalıştırma zorunluluğu bu değişiklikle getirilmiştir. Muvazaa hâlinde ruhsatnamenin iptali ve beş yıllık eczane açma yasağını öngören fıkra, 6. maddeye yine 6308 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle eklenmiştir. Aynı Kanun’un 9. maddesiyle eklenen geçici 3. madde, maddenin yürürlüğe girdiği takvim yılında eczacılık yapma hakkını haiz olanlar ile eczacılık fakültelerinde okuyanlar hakkında bir defaya mahsus olmak üzere nüfusa göre eczane açılmasına ve nakline dair sınırlamaları ve yardımcı eczacılık zorunluluğunu uygulanmaz kılmıştır. Ayrıca 5. maddeye, eczaneler için başka herhangi bir kurum veya kuruluştan kayıt ya da onay belgesi aranmayacağına ilişkin cümle 2/1/2014 tarihli 6514 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle eklenmiştir. Uygulamanın ayrıntıları 12/4/2014 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik’te düzenlenmiş olup, bu Yönetmelik’in muvazaa değerlendirmesine ilişkin 11. maddesindeki süreler 28/3/2016 tarihli değişiklikle yeniden belirlenmiştir.
KonuAynı ilçe içindeİlçe dışına
Nüfus kriteriUygulanmazUygulanır
Yerleştirme puanıAranmazİlan edilen yerlerde aranır
Nüfussuz yerde açılan eczaneSerbestNakilde nüfus kriteri işletilir
Geçici 3. madde muafiyetiBir defaya mahsus, açma ve nakil için ayrı ayrı
DevirGeçici maddede bir sefere mahsus tanınmıştır
Devirden sonra açmaYerleştirme puanı yarı oranında düşer
Vereseli işletmeEn çok beş yıl; eğitim hâlinde uzar
MuvazaaRuhsat iptali ve beş yıl açma yasağı
KapatmaMuvazaada derhâl; diğer hâllerde tasfiye süresi
Kritik nokta
Muvazaa dosyalarında belirleyici olan, ispat standardıdır. Danıştay, muvazaanın niteliği gereği tam bir ispatla ortaya konulmasının mümkün olmadığını, bu nedenle somut olayda elde edilen emareler gözetilerek oluşacak vicdani kanaate göre hüküm verilmesi gerektiğini kabul etmektedir. Bu, idarenin lehine bir esneklik gibi görünse de aynı zamanda bir sınırdır: emare, tek başına anlam taşımayan genel bir çıkarım değil, dosyaya somut olarak yansımış bir olgu olmalıdır. Savunma bu nedenle her emareyi ayrı ayrı ele almalı; ilaç alım-satım kayıtlarının, banka hareketlerinin, çalışan beyanlarının ve denetim sırasındaki davranışların her birinin başka bir açıklaması bulunup bulunmadığı gösterilmelidir. Eczanenin fiilen kim tarafından sevk ve idare edildiği sorusu, dosyanın tek gerçek konusudur.

Ne yapmalı? Adım adım yol haritası

  1. Başvurunuzun hangi hükme dayandığını belirleyin: yeni açılış mı, aynı ilçe içi nakil mi, ilçe dışı nakil mi, devir mi?
  2. Nüfus kriterinin uygulanıp uygulanmayacağını buna göre saptayın.
  3. Geçici 3. madde kapsamında olup olmadığınızı, 2012 takvim yılındaki durumunuza göre belgeleyin.
  4. Bu maddedeki açma, nakil ve devir haklarından hangilerini daha önce kullandığınızı ayrı ayrı çıkarın.
  5. Yerleştirme puanı hesabına esas hizmet yıllarını ve ilçe katsayılarını denetleyin.
  6. Eczane olacak yerin kanunda ve yönetmelikte aranan fizikî şartları taşıdığını belgelerle ortaya koyun.
  7. Vereseli eczanede beş yıllık sürenin bitiş tarihini ve o tarihteki öğrencilik durumunu belgeleyin.
  8. Yurt dışında eğitim söz konusuysa üniversitenin tanınırlığına ve denklik durumuna ilişkin belgeleri baştan sunun.
  9. Muvazaa incelemesi başlatılmışsa, oda ve il sağlık müdürlüğü aşamalarının süresinde yürütülüp yürütülmediğini denetleyin.
  10. Muvazaa raporundaki her tespiti ayrı bir başlık altında ve belgeyle karşılayın.
  11. Eczanenin sevk ve idaresinin bizzat eczacıda olduğunu gösteren kayıtları toplayın: imza sirküleri, banka yetkileri, personel sözleşmeleri, sipariş ve fatura süreçleri.
  12. Ruhsat iptali işlemine karşı süresinde dava açın ve yürütmenin durdurulmasını isteyin; muvazaada kapatma derhâl uygulanır.
Danıştay kararları

Danıştay 10. Daire, 01.07.2025 T., 2021/7329 E., 2025/3450 K.
Daire, muvazaanın ispatında aranan ölçütü belirlemiş ve emarelerden oluşan vicdani kanaate göre karar verilebileceğini kabul etmiştir. Eczanesinin muvazaalı işletildiğinden bahisle ruhsatı ve sertifikası iptal edilen davacı lehine verilen iptal kararı, “her türlü şüpheden uzak delillerle ortaya konulamadığı” gerekçesine dayanıyordu. Daire önce muvazaayı tanımlamıştır: “eczacı muvazaasının, üçüncü kişileri ve idareyi aldatma amacıyla gizli ya da açık, yazılı veya sözlü anlaşmalarla mevzuata aykırı şekilde eczanenin bir başkası tarafından işletilmesi anlamına geldiği kabul edilmektedir.” Ardından ispat ölçütünü kurmuştur: “muvazaa hususunun tam bir ispatla ortaya konulabilmesi mümkün olmamakla birlikte, somut olay kapsamında elde edilen emareler gözetilerek oluşacak vicdani kanaate göre hüküm verilmesi gerekmektedir.” Dosyadaki emareleri değerlendirerek şu sonuca varmıştır: “davacının eczanenin gerçek sahibi olmadığı, eczanenin iş ve işlemlerinden haberdar olmadığı, eczane faaliyetlerinin kendisini işveren ve eczane sahibi olarak tanıtan, eczacının dayısı E.Y. tarafından yürütüldüğü, böylece eczanenin muvazaalı işletildiği sonucuna varılmıştır.” Sonuç: Davalı idarenin temyiz istemi kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı BOZULMUŞ; karar 01.07.2025 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.

Danıştay 10. Daire, 30.06.2025 T., 2021/241 E., 2025/3330 K.
Daire, vereseli eczanede beş yıllık sürenin uzaması için “reşit olmamak” ve “eczacılık fakültesine girmek” şartlarının birlikte aranmayacağını belirlemiştir. Vefat eden eczacının varisi olan davacı, beş yıllık sürenin sonunda eczacılık fakültesi öğrencisi olduğundan bahisle sürenin uzatılmasını istemiş; idare, davacının sürenin başlangıcında reşit olduğu gerekçesiyle talebi reddetmişti. Daire, hükmün amacını ortaya koyduktan sonra şu sonuca varmıştır: “5 yıllık vereseli eczane işletme süresinin bitimi tarihinde reşit olmakla birlikte eğitim görmeye devam edilmesi halinde eğitim süreci boyunca eczanenin işletilebileceği, 5 yıllık işletme süresinin uzamasında aranan ‘reşit olmak’ ve ‘eczacılık fakültesine girmek’ şartlarının birlikte gerçekleşmesine gerek olmadığı, aksi yorumun maddenin düzenleniş amacı ile bağdaşmayacağı anlaşılmaktadır.” Kararda yer alan ve yurt dışındaki üniversitenin Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınıp tanınmadığının araştırılması gerektiği yönündeki değerlendirme, çoğunluk gerekçesine dâhil edilmeyen bir KARŞI OY görüşüdür. Sonuç: Davacının temyiz istemi kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı BOZULMUŞ; karar 30.06.2025 tarihinde oy çokluğuyla ve kesin olarak verilmiştir.

Danıştay 10. Daire, 28.10.2025 T., 2022/3859 E., 2025/4902 K.
Daire, geçici 3. maddedeki eczane açma hakkı ile nakil hakkının birbirinden bağımsız olduğunu ve birinin kullanılmasının diğerini tüketmediğini kabul etmiştir. Davacı, 2012 yılından sonra bir eczaneyi devralarak açma hakkını kullanmış; sonra eczanesini ilçe dışına nakletmek istemiş, talebi nüfus kriterine tâbi olduğu gerekçesiyle reddedilmişti. Daire, geçici maddenin koruma amacını hatırlattıktan sonra şu sonuca varmıştır: “davacı tarafından Kanun’un tanıdığı bir defaya mahsus eczane açma hakkı kullanılmakla birlikte, bir defaya mahsus olmak üzere tanınan nakil hakkının kullanılmadığı, bu nedenle anılan Kanun’un geçici 3. maddesinde bir defaya mahsus olmak üzere eczane naklinde nüfus kriterinin aranmayacağına yönelik muafiyetten davacının da yararlandırılması gerektiği açık olup, eczane nakil talebine ilişkin başvurunun 6197 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi kapsamında olmadığından bahisle reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” Sonuç: Davacının temyiz istemi kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı BOZULMUŞ; karar 28.10.2025 tarihinde oy çokluğuyla ve kesin olarak verilmiştir.

Danıştay 10. Daire, 28.04.2025 T., 2021/4814 E., 2025/2274 K.
Bu kararda, geçici 3. maddedeki muafiyetin kullanılması için bir süre sınırı bulunmadığı ve önceki ruhsatın iptal edilmiş olmasının bu haktan yararlanmayı engellemediği kabul edilmiştir. Alışveriş merkezinin yıkılması nedeniyle eczanesi askıya alınan, sonra ruhsatı iptal edilen davacı, merkezin yeniden inşasının ardından ruhsat verilmesini istemişti. Daire, önceki ruhsatın iptalinden doğan bir kazanılmış haktan söz edilemeyeceğini belirtmekle birlikte şu sonuca varmıştır: “davacının, 6197 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin yürürlüğe girdiği 31/05/2012 tarihinde eczacı olduğu, eczanesinin 2016 yılı içerisinde kapatıldığı, davacının anılan Kanun’un geçici 3. maddesindeki haktan daha önce yararlandığına ilişkin bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, hakkın kullanılmasına ilişkin bir süre tahdidinin de konulmadığı, bu nedenle anılan Kanun’un geçici 3. maddesinde bir defaya mahsus olmak üzere eczane açılmasına ilişkin nüfus kriterinin aranmayacağına yönelik muafiyetten davacının da yararlandırılması gerektiği” belirtilmiştir. Daire ayrıca kararın doğrudan eczane açma sonucu doğurmayacağını, idarece başvuru tarihi itibarıyla gerekli şartların sağlanıp sağlanmadığının değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç: Davalı idarelerin temyiz istemleri reddedilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı belirtilen gerekçe ile ONANMIŞ; karar 28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.

Bu dört karar birlikte okunduğunda eczane uyuşmazlıklarının nasıl kurgulandığı görünür hâle gelir. İlk halka, ruhsatın kişiye bağlılığıdır. Eczane, eczacılık yapma hakkını haiz bir eczacının sahip ve mesul müdürlüğünde açılır. Bu kural, halkın eczanelerden işin ehli kişiler eliyle hizmet almasını sağlamayı amaçlar ve muvazaa yasağının temelidir.

İkinci halka, ruhsatın yere bağlılığıdır. Ruhsat belirli bir adres için düzenlenir; eczane olacak yerin fizikî şartları yönetmelikte ayrıntılı olarak belirlenmiştir. Alışveriş merkezleri, havaalanları, limanlar, otogarlar ve tren garları bakımından bazı zorunluluklar aranmaz. Bu nedenle nakil ve yeniden açılış talepleri, yalnızca puan ve nüfus üzerinden değil, yerin nitelikleri üzerinden de değerlendirilir.

Üçüncü halka, nüfus kriteri ve puan sistemidir. İlçe sınırları içinde en az üç bin beş yüz kişiye bir eczane ölçütü, açılabilecek yerlerin yılda en az iki kez ilan edilmesi ve başvuranlar arasında yerleştirme puanına göre sıralama yapılması, sistemin çekirdeğini oluşturur. Devretmiş bir eczacının yeni eczane açmak istemesi hâlinde puanının yarı oranında düşürülmesi, devir hakkının kötüye kullanılmasını önlemeye yöneliktir.

Dördüncü halka, 2012 geçiş rejimidir. Geçici 3. madde, o takvim yılında eczacılık yapma hakkını haiz olanlara bir defaya mahsus muafiyet tanır. Danıştay bu maddeyi, tanınan hakların birbirinden bağımsız olduğu yönünde yorumlamaktadır: açma hakkının kullanılmış olması, nakil hakkını tüketmez. Ayrıca hakkın kullanılması bir süreye bağlanmadığından, yıllar sonra da ileri sürülebilir.

Beşinci halka, vereseli eczanedir. Eczacının ölümü hâlinde eczane, eşi veya çocukları adına mesul müdür eliyle en çok beş yıl işletilebilir. Hükmün amacı, kurulmuş ve çalışmakta olan bir eczanenin ani biçimde kapanmaması ve ailenin geçiminin korunmasıdır. Bu amaç doğrultusunda Danıştay, sürenin uzaması için reşit olmama ile eczacılık fakültesine girme şartlarının birlikte aranmayacağını benimsemiştir.

Altıncı halka, muvazaa kavramıdır. Muvazaa, eczacının sahip ve mesul müdür olarak göründüğü eczanenin gizli ya da açık anlaşmalarla bir başkası tarafından işletilmesidir. Tespiti hâlinde ruhsatname iptal edilir ve eczacı beş yıl süreyle eczane açamaz; muvazaa eczacılar arasında yapılmışsa yasak hepsi hakkında uygulanır. Bu, meslekten men benzeri ağır bir sonuçtur ve hekimin disiplin sorumluluğunda olduğu gibi mesleğe girişi doğrudan etkiler.

Yedinci halka, muvazaa incelemesinin usulüdür. İnceleme, bölge eczacı odasının raporu ile il sağlık müdürlüğünün görüşünün karşılaştırılması esasına dayanır. İki görüş örtüşmezse konu Muvazaa Değerlendirme Komisyonu’na taşınır; burada da mutabakat sağlanamazsa dosya Kuruma gönderilir. Bu aşamaların ve sürelerin usulüne uygun işletilip işletilmediği, işleme karşı ileri sürülebilecek bağımsız bir iptal sebebidir.

Son halka, sonucun ağırlığıdır. Muvazaa sebebiyle kapatmada tasfiye süresi tanınmaz; kapatma derhâl uygulanır. Bu nedenle iptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması talebi mutlaka kurulmalıdır. İşlemin geri alınması ya da kaldırılması tartışmaları bakımından idari işlemin geri alınması, faaliyeti durduran işlemler bakımından ise mühürleme ve faaliyetten men kuralları yol gösterir.

Sık yapılan hatalar

HataSonucuDoğrusu
Açma ve nakil hakkını tek hak saymakMuafiyetten yararlanılamazHaklar ayrı ayrı değerlendirilmeli
Nüfus kriterini her nakilde uygulamakGereksiz ret işlemi kabul edilirAynı ilçe içi nakilde kriter aranmaz
Geçici 3. madde için süre olduğunu sanmakHak kullanılmadan bırakılırKanunda süre tahdidi yoktur
Vereseli sürede öğrencilik belgesini geç sunmakSüre dolar ve ruhsat iptal edilirBelge süre dolmadan sunulmalı
Yurt dışı eğitimde denklik belgesini eklememekEksik inceleme sorunu doğarTanınırlık ve denklik baştan belgelenmeli
Muvazaa raporunu toptan reddetmekEmareler çürütülemezHer tespit ayrı ayrı karşılanmalı
Eczanenin sevk ve idaresini belgelememekFiilî işletenin başkası olduğu kabul edilirYetki ve imza kayıtları sunulmalı
Muvazaa usulünü denetlememekUsul sakatlığı kaçırılırOda, müdürlük ve komisyon aşamaları incelenmeli
Yürütmenin durdurulmasını istememekEczane derhâl kapatılırTalep dava dilekçesinde kurulmalı
Eczane nasıl açılır?

Serbest eczaneler, eczacılık yapma hakkını haiz bir eczacının sahip ve mesul müdürlüğünde, yönetmelikte belirlenen belgelerle il sağlık müdürlüğünce düzenlenmiş ve valilikçe onaylanmış bir ruhsatname ile açılır. Ruhsatname konusunda çıkacak sorunların çözüm yeri Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu’dur.

Belediyeden ayrıca ruhsat gerekir mi?

Gerekmez. Kanun, eczaneler için belediyeden ayrıca bir iş yeri ruhsatı alınmasının ve belediyeye harç ödenmesinin gerekmediğini; ayrıca başka herhangi bir kurum veya kuruluştan kayıt ya da onay belgesi aranmayacağını açıkça belirtir.

Nüfus kriteri nedir?

Serbest eczane sayıları, ilçe sınırları içindeki nüfusa göre en az üç bin beş yüz kişiye bir eczane olacak şekilde düzenlenir. Hiç eczanesi olmayan yerleşim birimlerinde bu kritere bakılmaz; ancak bu şekilde açılan eczanelerin başka yerlere naklinde kriter işletilir.

Nakilde nüfus kriteri uygulanır mı?

Aynı ilçe içerisindeki nakillerde nüfusa göre eczane açılması kriteri uygulanmaz. İlçe dışına nakilde ise kural olarak uygulanır. Doğal afet ve mücbir sebep nedeniyle nüfus azalması hâlinde de kriter aranmaz.

Yerleştirme puanı nasıl hesaplanır?

Eczacıya, o ilçede mesleki faaliyetini sürdürdüğü yıl sayısı ile ilçe katsayısının çarpımı kadar hizmet puanı verilir; birden fazla ilçede çalışılmışsa puanlar toplanır. Meslekte geçirilen toplam yıl sayısı ile hizmet puanının toplamı yerleştirme puanını oluşturur. Eşitlik hâlinde kura çekilir.

Eczanesini devreden eczacı yeniden açabilir mi?

Açabilir; ancak Kanun’a göre eczanesini devretmiş bir eczacı yeni bir eczane açmak istediğinde yerleştirme puanı yarı oranında düşürülür.

Yardımcı eczacılık zorunlu mu?

Kural olarak zorunludur. Serbest eczane açmak veya serbest eczanelerde mesul müdür olmak isteyen eczacı, en az bir yıl hizmet sözleşmesine bağlı olarak yardımcı eczacı olarak çalışmak zorundadır. Hastane eczanelerinde veya ikinci eczacı olarak en az bir yıl çalışanlar bu şartı yerine getirmiş sayılır.

Geçici 3. madde kimleri kapsar?

Maddenin yürürlüğe girdiği takvim yılında (2012) eczacılık yapma hakkını haiz eczacılar ile eczacılık fakültelerinde okumakta olan ve okumaya hak kazanmış bulunanları kapsar. Bu kişiler hakkında bir defaya mahsus olmak üzere nüfus sınırlamaları ve yardımcı eczacılık zorunluluğu uygulanmaz.

Açma hakkını kullanan nakil hakkını da kullanmış sayılır mı?

Sayılmaz. Danıştay 10. Daire’nin 2025 tarihli kararına göre, bir defaya mahsus eczane açma hakkının kullanılmış olması, yine bir defaya mahsus tanınan nakil hakkının kullanıldığı anlamına gelmez.

Bu muafiyet için süre sınırı var mı?

Yok. Danıştay 10. Daire, hakkın kullanılmasına ilişkin bir süre tahdidi konulmadığını belirterek, önceki eczanesi kapatılmış bir eczacının da yıllar sonra bu muafiyetten yararlanabileceğini kabul etmiştir.

Eczacı ölürse eczane ne olur?

Vefat eden eczane sahibinin eşi veya çocukları varsa, eczanenin bunlar hesabına bir mesul müdürün idaresi altında işletilmesine ruhsat verilir. Bu işletme süresi beş yılı geçemez.

Beş yıllık süre hangi hâlde uzar?

Ölen eczacının çocuğu bu sürenin sonunda reşit değilse reşit oluncaya, eczacı mektebine veya fakültesine girmişse bu tahsili bitirinceye kadar uzar. Danıştay’a göre bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmez.

Muvazaa nedir?

Danıştay 10. Daire’nin tanımına göre eczacı muvazaası, üçüncü kişileri ve idareyi aldatma amacıyla gizli ya da açık, yazılı veya sözlü anlaşmalarla mevzuata aykırı şekilde eczanenin bir başkası tarafından işletilmesidir.

Muvazaa nasıl ispatlanır?

Aynı karara göre muvazaanın tam bir ispatla ortaya konulması mümkün olmadığından, somut olay kapsamında elde edilen emareler gözetilerek oluşacak vicdani kanaate göre hüküm verilir.

Muvazaanın sonucu nedir?

Kanun’un 6. maddesine göre muvazaalı olarak eczane açıldığının tespiti hâlinde ruhsatname iptal edilir ve eczacı beş yıl süreyle eczane açamaz. Muvazaa eczacılar arasında yapılmışsa eczane açma yasağı hepsi hakkında uygulanır. Ayrıca muvazaa sebebiyle kapatmada tasfiye süresi tanınmaz.

İlgili mevzuat
  • 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun m.1 ilâ m.4 – Eczacılık yapma hakkı
  • 6197 sayılı Kanun m.5 – Eczane açılması, nüfus kriteri ve yerleştirme puanı
  • 6197 sayılı Kanun m.6 – Ruhsatnamenin geri alınması ve muvazaa
  • 6197 sayılı Kanun m.7 ve m.8 – Ruhsatın sukutu ve vereseli işletme
  • 6197 sayılı Kanun m.9 – Mesul müdür eliyle işletme süresi
  • 6197 sayılı Kanun m.20 – Eczane binasının vasıfları
  • 6197 sayılı Kanun geçici m.3 – Bir defaya mahsus muafiyet
  • 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu m.20 – Oda idare heyetlerinin görevleri
  • 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname m.40 – Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu
  • Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik m.11 – Muvazaa değerlendirmesi
  • Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik m.20 – Eczane olacak yerin şartları
  • Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik m.48 – Eczanenin kapatılması

İlgili yazılarımız: hekimin disiplin sorumluluğu, sağlık hizmetinde hizmet kusuru, ruhsat iptali davası, mühürleme ve faaliyetten men kararına itiraz ve idari işlemin geri alınması.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

Sağlık ve tıp hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

Makaleler

Ticaret Sicilinde Tescil, Geçici Tescil, Terkin ve Sicil Müdürlüğü Kararına İtiraz

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Ticaret siciline tescil kural olarak istem üzerine yapılır;…

11.09.2026 Yazıyı oku ›
Gayrimenkul Hukuku Makale

Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzin Belgesi: Başvuru, Süreler, Yenileme ve İptal

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca 3194 sayılı İmar Kanunu m.21 uyarınca, m.26’daki istisna…

11.09.2026 Yazıyı oku ›
Makaleler

Aldatıcı Reklam ve Haksız Ticari Uygulama: Reklam Kurulu Kararları (6502)

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Ticari reklam, bir mal veya hizmetin satışını sağlamak…

11.09.2026 Yazıyı oku ›
İş Hukuku Makale

Fiilî Hizmet Süresi Zammı (Yıpranma Payı) – 5510 Sayılı Kanun m.40

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Fiilî hizmet süresi zammı, halk arasındaki adıyla yıpranma…

11.09.2026 Yazıyı oku ›
Kira Hukuku Makale

Kiracının Geri Verme Borcu ve Hor Kullanma Tazminatı (TBK m.334)

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Kiracı, kiralananı ne durumda teslim almışsa o durumda…

11.09.2026 Yazıyı oku ›
Aile Hukuku Makale

Evlenmenin Butlanı Davası (TMK m.145-160)

İçindekilerKanunî dayanakNe yapmalı? Adım adım yol haritasıSık yapılan hatalar Kısaca Evlenmenin butlanı, şeklen kurulmuş bir evliliğin kanunun aradığı…

10.09.2026 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara