Kamu İhalesine İtiraz ve KİK Başvurusu: Şikâyet ve İtirazen Şikâyet Rehberi
Kısaca
- Şikâyet ve itirazen şikâyet, 4734 sayılı Kanun m.54 uyarınca dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Doğrudan dava açılamaz.
- Başvuru hakkı; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylem nedeniyle hak kaybına ya da zarara uğradığını veya uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklere aittir.
- İdareye şikâyet süresi kural olarak on gün; 4734 s.K. m.21/(b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gündür ve sözleşme imzalanmadan önce yapılmalıdır.
- Süre, işlem veya eylemin farkına varıldığı ya da varılmış olması gereken tarihi izleyen günden başlar. İlanla ilgili başvurularda ilk ilan tarihi, ilana yansımayan doküman hükümlerinde dokümanın satın alındığı tarih esastır.
- Doküman ve ilana yönelik şikâyetler bu süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
- İdare, şikâyeti on gün içinde gerekçeli kararla sonuçlandırır ve kararı üç gün içinde bildirir. Karar verilmezse veya karar uygun bulunmazsa on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusu yapılır.
- Şikâyet aşamasında ileri sürülmeyen bir iddia, süresi geçmişse doğrudan itirazen şikâyette incelenemez; bu, merci tecavüzü oluşturur.
- Teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olan istekli de istekli sıfatını korur ve başvuruda bulunabilir.
- İdarenin kararında başvuru mercii ve süresi gösterilmemişse süre hiç işlemez sayılmaz; makul süre ölçütü uygulanır.
- Kurul kararlarına karşı idari yargıda dava açılır; bu davalar 2577 s.K. m.20/A’daki ivedi yargılama usulüne tabidir ve verilen karar kesindir.
Kamu ihalelerinde hukuki mücadele, klasik idari davadan çok farklı bir ritimle işler. Süreler gün değil saat hassasiyetindedir, aşamalar birbirine sıkı sıkıya bağlıdır ve bir adımı atlamak sonraki adımı da kapatır. Uygulamada en sık görülen kayıp, esasa ilişkin son derece güçlü bir iddianın yanlış aşamada ya da bir gün geç ileri sürülmesi nedeniyle hiç incelenmemesidir.
Bu yazıda ihaleye itiraz sürecinin üç aşamasını — idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet ve idari yargıda dava — sürelerle birlikte ele alıyor; hangi iddianın hangi aşamada ileri sürülmesi gerektiğini ve Danıştay 13. Dairesi’nin bu konudaki yerleşik çizgisini inceliyoruz.
Üç aşamalı yapı
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.54/1: “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.”
| Aşama | Nereye | Süre |
|---|---|---|
| 1. Şikâyet | İhaleyi yapan idareye | Kural olarak 10 gün; m.21/(b)-(c) ihalelerinde 5 gün |
| İdarenin kararı | — | 10 gün içinde gerekçeli karar; 3 gün içinde bildirim |
| 2. İtirazen şikâyet | Kamu İhale Kurumu’na | Kararın bildirimini veya karar süresinin bitimini izleyen 10 gün |
| İptal kararlarına karşı | Doğrudan Kuruma | 5 gün |
| 3. Dava | İdari yargı | Kurul kararına karşı; ivedi yargılama usulü (m.20/A) |
4734 sayılı Kanun m.55 (özet): “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. (…) İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. (…) Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise (…) idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.”
Sürenin başlangıcı: “farkına varıldığı tarih”
Süre hesabında en tartışmalı nokta, hangi tarihin başlangıç sayılacağıdır. Danıştay 13. Dairesi’nin ölçütü açıktır: ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem veya eylemlerin “farkına varıldığı tarih”, ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilir.
Buna karşılık ihale dokümanına ve ilana yönelik iddialarda özel bir rejim vardır: süre ilk ilan tarihinden veya dokümanın satın alındığı tarihten başlar ve bu süreleri aşmamak üzere şikâyetin en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerekir. İhale yapıldıktan sonra dokümana itiraz edilemez.
Şikâyette söylenmeyen, itirazen şikâyette söylenebilir mi?
Bu konuda Danıştay 13. Dairesi’nin çizgisi zaman içinde değişmiştir. Önceki dönemde, 4734 sayılı Kanun’un 56. maddesinin lafzından hareketle, itirazen şikâyet dilekçesindeki iddiaların şikâyet aşamasında ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği kabul ediliyordu. Daire bu yaklaşımını sonradan değiştirmiştir: şikâyet aşaması, Kurul kararından önceki idari usulün bir parçasıdır ve iddiaların farkına varıldığı tarihi izleyen on gün içinde ileri sürülmesi gerekir; süresinde ileri sürülmeyen iddialar süre aşımı nedeniyle Kurulca incelenemez.
Ne yapmalı?
- İhale ilanını ve dokümanı alır almaz inceleyin. Dokümana ve ilana yönelik itirazlar en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir; sonrasında bu kapı kapanır.
- Her bildirimin tarihini ve saatini kaydedin: ilan tarihi, doküman satın alma tarihi, EKAP bildirimleri, kesinleşen ihale kararının tebliği.
- Şikâyet dilekçenizde bütün iddialarınızı tek tek ve numaralandırarak yazın. Bu aşamada yazılmayan bir iddia, sonradan Kurul önünde incelenmeyebilir.
- Dilekçenizde “başvuruya konu durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihi” açıkça belirtin; kanun bunu şekil şartı olarak arar.
- İdarenin on günlük karar süresini takip edin. Karar alınmazsa sürenin bitimini izleyen on gün içinde Kuruma başvurun.
- İdarenin ret kararında başvuru mercii ve süresinin gösterilip gösterilmediğine bakın. Gösterilmemişse bunu dilekçenizde belirtin; ancak bu, süresiz başvuru hakkı vermez.
- İtirazen şikâyet dilekçenizi, şikâyet dilekçenizle uyumlu hazırlayın; yeni iddia eklemenin süre riskini taşıdığını unutmayın.
- Teklifiniz değerlendirme dışı bırakılmış olsa bile başvuru hakkınızın devam ettiğini bilin; istekli sıfatı bu nedenle kaybolmaz.
- İhalenin iptaline ilişkin kararlarda sürenin beş gün olduğunu ve doğrudan Kuruma başvurulacağını gözden kaçırmayın.
- Sözleşme imzalanmadan hareket edin; şikâyet ve itirazen şikâyet, sözleşmenin imzalanmasından önce yapılmalıdır.
- Kurul kararına karşı dava açacaksanız ivedi yargılama usulünü dikkate alın; süreler kısadır ve verilen karar kesindir.
- Kurul tarafından daha önce karara bağlanmış bir hususu yeniden Kurul önüne getirmeyin; bu, “Kurul kararına itiraz” sayılır ve usulden reddedilir. Doğru yol, o karara karşı dava açmaktır.
Danıştay içtihadı ne diyor?
Danıştay 13. Daire, E. 2021/2251, K. 2023/5021, 23.11.2023
Şikâyet aşamasında ileri sürülmeyen iddia, süresi geçmişse doğrudan itirazen şikâyette incelenemez. Daire, bu kararda içtihat değişikliğini açıkça ortaya koydu: şikâyet başvurusunun “Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususlarla ilgili idarî usûlün bir parçası olduğu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen on gün içerisinde ileri sürülmesi gerektiği, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı sebebiyle Kurul tarafından incelenemeyeceği yönünde içtihat değişikliğine gidilmiştir.” Kararın gerekçesi şudur: Kurum, itirazen şikâyet başvurularını şikâyet dilekçesindeki iddialar ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlarla sınırlı olarak incelemelidir; aksi hâlde “süresi içinde şikâyet aşamasında ileri sürülmeyen hususlar yönünden Kanun’un aradığı ‘şikâyet’ aşaması atlanarak doğrudan itirazen şikâyet yolu açılmış olacaktır ki, bu durum merci tecavüzü oluşturacağı gibi, Kanun’un emredici bir hükmünün uygulanmaması sonucunu doğuracaktır.” Daire, başvurunun şekil ve süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararını hukuka uygun bularak davanın reddi yolundaki kararı gerekçesiyle onadı.
Danıştay 13. Daire, E. 2022/4687, K. 2023/203, 18.01.2023
Dokümana itiraz, en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmalıdır; ihaleden sonra ileri sürülemez. Bir yemek hizmeti alımı ihalesinde davacı, dokümanı 23.03.2022’de satın almış, aynı gün şikâyet başvurusunda bulunmuş; şikâyeti reddedilince 04.04.2022’de Kuruma itirazen şikâyet etmişti. Üçüncü iddiası ise şikâyet aşamasında hiç ileri sürülmemiş, ilk kez itirazen şikâyet dilekçesinde yer almıştı. İdare mahkemesi bu iddia yönünden Kurul kararını iptal etmişti. Daire ise iddianın niteliğini belirledi: “Davacının üçüncü iddiasının dokümana itiraz niteliğinde olduğu görülmektedir.” Ardından süre rejimini uyguladı: doküman itirazlarının on gün içinde “ve her hâlükârda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar şikâyet başvurusuna konu edilebileceği”, oysa iddianın ihale tarihinden (29.03.2022) sonra ilk kez 04.04.2022’de Kuruma yapılan başvuruda ileri sürüldüğü saptandı. Buna göre başvurunun süre yönünden reddi hukuka uygun bulundu; mahkeme kararının iptale ilişkin kısmı oybirliğiyle bozularak bu kısım yönünden dava reddedildi.
Danıştay 13. Daire, E. 2017/270, K. 2023/734, 22.02.2023
Teklifi reddedilmiş istekli de başvurabilir; süre kesinleşen ihale kararının tebliğinden işler. Bir otoyol onarım ihalesinde davacının teklifi, önceki bir yargı kararının uygulanması amacıyla alınan Kurul kararıyla reddedilmişti. Davacının sonraki itirazen şikâyet başvurusu Kurul tarafından ehliyet ve süre yönlerinden reddedildi. Daire iki tespit yaptı. Ehliyet yönünden: “ihaleye teklif veren ve ilk ihale komisyonu kararıyla ihale üzerinde bırakılan davacı da anılan Kanun maddesi gereği istekli statüsünde olduğundan, teklifinin değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığına bakılmaksızın uyuşmazlığa konu ihaleye yönelik olarak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecektir.” Davacının ihalenin iptalinde menfaati bulunduğu da vurgulandı. Süre yönünden ise: “ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem veya eylemlerin ‘farkına varıldığı tarihin’ ise ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği açıktır.” Buna göre davacının kesinleşen ihale kararının tebliğinden itibaren yasal süresi içinde yaptığı şikâyet başvurusunun süresinde olduğu kabul edildi. Karar, ilgili kısımlar yönünden oybirliğiyle bozuldu ve dava konusu işlemin bu kısmının iptaline karar verildi. Aynı kararda, Kurul tarafından daha önce karara bağlanmış hususların yeniden Kurul önüne getirilmesinin “Kurul kararına itiraz” niteliğinde olduğu ve usulden reddinin hukuka uygun bulunduğu da belirtilmiştir.
Danıştay 13. Daire, E. 2022/2943, K. 2023/771, 22.02.2023
İdarenin kararında başvuru yolu ve süresi gösterilmemişse süre hiç işlemez sayılmaz; “makul süre” ölçütü uygulanır. Bir üniversite ihalesinde davacının şikâyeti reddedilmiş, ret işleminde Anayasa’nın 40. maddesine uygun olarak başvurulacak merci ve süre gösterilmemişti. Davacı, bu eksiklik nedeniyle başvurusunun süresiz sayılması gerektiğini ileri sürerek 73 gün sonra Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulundu; Kurul başvuruyu süreden reddetti. Daire, Anayasa’nın 40. maddesinin ikinci fıkrasıyla idareye getirilen yükümlülüğü teyit etmekle birlikte dengeyi de kurdu: bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların “hukukî güvenlik ve idarî istikrar ile mahkemeye erişim hakkı arasında âdil bir denge gözetilerek çözümlenmesi” gerekir. Kararda, süre sınırlaması olmaksızın makul olmayacak ölçüde uzun bir süre başvuru yapılabileceğinin kabulünün “itirazen şikâyet hakkının suistimaline ve ivedi olarak sonuçlandırılması beklenen ihale süreçlerinin sürüncemede kalmasına neden olabileceği” belirtildi. Ayrıca kamu ihalelerine katılan ve “basiretli bir tâcir olduğu kabul edilen” şirketin mutlaka bir başvuru süresi bulunduğunu öngörmesi gerektiği vurgulandı. Daire, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun 15.03.2022 tarihli, E. 2021/2, K. 2022/1 sayılı kararına da atıf yaparak — dava açma süresinin belirtilmediği hâllerde bu sürenin altmış günü geçemeyeceği — 73 gün sonra yapılan başvurunun reddini hukuka uygun buldu ve kararı gerekçesiyle oybirliğiyle onadı.
Bu dört karar, ihaleye itirazın neden bir “usul disiplini” işi olduğunu gösteriyor. Birinci ve en sert kural aşama disiplinidir. 13. Dairenin 2023 tarihli içtihat değişikliği kararı, şikâyet aşamasının atlanamayacağını açıkça ortaya koyuyor: şikâyet dilekçesinde yer almayan ve süresi de geçmiş bir iddia, ne kadar haklı olursa olsun Kurul tarafından incelenemez; aksi hâl merci tecavüzü oluşturur. Bu, dilekçe yazımı açısından çok somut bir sonuç doğurur — şikâyet dilekçesi, sonradan eklenemeyecek bir liste olarak düşünülmelidir. İkinci kural süre disiplinidir ve burada iki farklı takvim işler. Doküman ve ilana yönelik iddialarda süre ilanla veya doküman alımıyla başlar ve her hâlükârda ihale tarihinden üç iş günü öncesinde kapanır; 2023 tarihli yemek ihalesi kararı, ihaleden sonra ileri sürülen bir doküman itirazının incelenemeyeceğini net biçimde göstermektedir. Buna karşılık ihale sürecindeki diğer işlemlerde süre, işlemin farkına varıldığı tarihten işler ve Daire bu tarihi kesinleşen ihale kararının tebliğ tarihi olarak somutlaştırmıştır. Üçüncü nokta ehliyettir ve burada içtihat başvurucu lehinedir: teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olmak istekli sıfatını ortadan kaldırmaz; ihalenin iptalinde menfaati bulunan istekli başvurabilir. İdarelerin ve Kurul’un “artık teklifi reddedildi, ehliyeti yok” gerekçesi bu nedenle her dosyada tartışılmalıdır. Dördüncü nokta ise ince bir dengeyi gösteriyor. Anayasa’nın 40. maddesi idareye, işlemlerinde başvuru mercii ve süresini gösterme yükümlülüğü yükler; ancak Daire, bu yükümlülüğün ihlalinin süreyi sonsuza kadar açık bırakmayacağını, “makul süre” ölçütünün devreye gireceğini kabul ediyor. Kararda ihale süreçlerinin ivediliği ve isteklinin basiretli tacir olarak bir süre bulunduğunu öngörmesi gerektiği vurgulanmış; İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun altmış günlük üst sınır kararına da atıf yapılmıştır. Pratik çıkarım şudur: idarenin kararında süre yazmasa bile, kendi takviminizi kurun ve on günlük süreyi esas alarak hareket edin.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Doğrudan Kuruma veya mahkemeye başvurmak | Başvuru usulden reddedilir | Önce idareye şikâyet zorunludur |
| Şikâyet dilekçesini eksik yazmak | Yeni iddialar Kurulca incelenmez | Tüm iddialar şikâyet aşamasında yazılmalıdır |
| Dokümana ihaleden sonra itiraz etmek | Süre yönünden reddedilir | En geç ihaleden 3 iş günü önce başvurulmalıdır |
| Süreyi yanlış tarihten başlatmak | Başvuru geç kalır | Kesinleşen ihale kararının tebliğ tarihi esastır |
| İdarenin cevabını süresiz beklemek | On günlük itirazen şikâyet süresi kaçar | Karar süresinin bitimi de süre başlangıcıdır |
| Kararda süre yazmıyor diye beklemek | Makul süre aşılır, başvuru reddedilir | On günlük süre esas alınarak hareket edilmelidir |
| İptal kararlarında on gün sanmak | Beş günlük süre kaçırılır | Şikâyet/itirazen şikâyet üzerine alınan iptal kararlarında süre 5 gündür |
| Aynı hususu yeniden Kurula taşımak | Kurul kararına itiraz sayılır, usulden reddedilir | Kurul kararına karşı dava açılmalıdır |
| Teklifi reddedildi diye vazgeçmek | Haklı iddialar hiç incelenmez | İstekli sıfatı ve menfaat devam eder |
Sık sorulan sorular
İhaleye doğrudan dava açabilir miyim?
Hayır. 4734 sayılı Kanun m.54 açıkça, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğunu belirtir. Önce ihaleyi yapan idareye şikâyet, ardından Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusu yapılmalıdır.
Kimler başvurabilir?
İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına ya da zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabilecekler. Kanun bunları ayrıca tanımlar: aday ön yeterlik için başvuran; istekli teklif veren; istekli olabilecek ise ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale ya da ön yeterlik dokümanı satın almış kişidir.
Teklifim değerlendirme dışı bırakıldı. Yine de başvurabilir miyim?
Evet. Danıştay 13. Dairesi, ihaleye teklif veren kişinin istekli statüsünde olduğunu ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığına bakılmaksızın şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceğini kabul etmiştir. Özellikle ihalenin iptalini isteyen bir isteklinin bunda menfaati bulunduğu açıktır.
Şikâyet süresi kaç gündür?
Kural olarak on gündür. 4734 sayılı Kanun’un 21. maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde ise beş gündür. Süre, işlem veya eylemin farkına varıldığı ya da varılmış olması gereken tarihi izleyen günden başlar ve şikâyet, sözleşme imzalanmadan önce yapılmalıdır.
“Farkına varıldığı tarih” ne demek?
Danıştay 13. Dairesi’ne göre ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem veya eylemlerin farkına varıldığı tarih, ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmelidir.
İhale dokümanına ne zamana kadar itiraz edebilirim?
İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, dokümanın ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihten başlar ve on gündür. Ancak bu süreleri aşmamak üzere doküman ve ilana ilişkin şikâyetler en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmalıdır. İhale yapıldıktan sonra dokümana itiraz edilemez.
Şikâyetime idare kaç günde cevap verir?
İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday, istekli ve istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir.
İdare hiç cevap vermezse ne olur?
Belirtilen on günlük süre içinde bir karar alınmaması durumunda, başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. Yani cevap gelmemesi süreyi durdurmaz; aksine yeni bir süreyi başlatır.
Şikâyette yazmadığım bir iddiayı Kurula sunabilir miyim?
Kural olarak hayır. Danıştay 13. Dairesi, içtihat değişikliğine giderek, iddiaların farkına varıldığı tarihi izleyen on gün içinde şikâyet aşamasında ileri sürülmesi gerektiğini, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı nedeniyle Kurulca incelenemeyeceğini kabul etmiştir. Aksi hâlde şikâyet aşaması atlanmış olur ve bu merci tecavüzü oluşturur.
İdarenin ret kararında başvuru mercii ve süresi yazmıyor. Süresiz başvurabilir miyim?
Hayır. Anayasa’nın 40. maddesi idareye bu bilgileri gösterme yükümlülüğü yükler; ancak Danıştay 13. Dairesi, bu eksikliğin süreyi sonsuza kadar açık bırakmayacağını, hukuki güvenlik ve idari istikrar ile mahkemeye erişim hakkı arasında adil bir denge gözetilerek makul süre ölçütünün uygulanacağını kabul etmiştir. Aynı kararda, ihale süreçlerinin ivediliği ve isteklinin basiretli tacir olarak bir süre bulunduğunu öngörmesi gerektiği vurgulanmıştır.
İhalenin iptali kararına itiraz süresi farklı mı?
Evet. 4734 sayılı Kanun m.56 uyarınca ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvurulabilir.
Kurul başvurumu incelerken neyi esas alır?
Kurum, itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. Başvuru üzerine gerekçeli olarak; düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılık varsa ihalenin iptaline, düzeltmeyle giderilebilecek durumlarda düzeltici işlem belirlenmesine, süre-usul-şekil kurallarına aykırılık ya da hukuka aykırılık tespit edilememesi hâlinde başvurunun reddine karar verilir.
Kurul kararını beğenmedim, yeniden Kurula başvurabilir miyim?
Hayır. Kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nitelikteki başvurular “Kurul kararına itiraz” sayılarak usul yönünden reddedilir. Doğru yol, Kurul kararına karşı idari yargıda dava açmaktır.
Kurul kararına karşı açılan dava ne kadar sürede sonuçlanır?
Bu davalar 2577 sayılı Kanun’un 20/A maddesindeki ivedi yargılama usulüne tabidir. Süreler kısaltılmıştır, yargılama öncelikle yürütülür ve temyiz incelemesi sonucunda verilen karar kesindir; karar düzeltme yolu kapalıdır.
İlgili mevzuat
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.4 (tanımlar), m.21 (pazarlık usulü), m.53 (Kamu İhale Kurumu), m.54 (ihalelere yönelik başvurular ve verilecek kararlar), m.55 (idareye şikâyet başvurusu), m.56 (Kuruma itirazen şikâyet başvurusu), m.57 (yargısal denetim)
- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik m.6 (başvuru süreleri), m.7 (sürelerle ilgili genel esaslar), m.8 (başvuruların şekil unsurları), m.16–17 (ön inceleme ve alınacak kararlar), m.24 (bildirim ve tebligat esasları)
- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ m.10 (itirazen şikâyet başvurularında süre)
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.20/A (ivedi yargılama usulü), m.27 (yürütmenin durdurulması), m.49 (temyiz)
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.36 (hak arama hürriyeti), m.40/2 (başvuru yolu ve süresini bildirme yükümlülüğü), m.125 (yargı yolu)
- Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun 15.03.2022 tarihli, E. 2021/2, K. 2022/1 sayılı kararı
Bağlantılı yazılarımız: mühürleme ve faaliyetten men kararına itiraz, yürütmenin durdurulması ve teminat, imar planı değişikliğine itiraz ve askı süresi ve Hazine taşınmazlarının satışı ve hak sahipliği.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. İhale uyuşmazlıklarında süreler çok kısadır ve aşamaların sırası bağlayıcıdır. Her ihale kendi dokümanı, ilanı ve bildirim tarihleri üzerinden değerlendirilmelidir.