Anonim Şirkette İmtiyazlı Paylar (TTK m.478-479) ve İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu
Kısaca
- İmtiyaz, ilk esas sözleşmeyle veya esas sözleşme değiştirilerek bazı paylara tanınır (TTK m.478/1).
- İmtiyaz; kâr payı, tasfiye payı, rüçhan ve oy hakkı gibi haklarda üstün bir hak ya da kanunda öngörülmemiş yeni bir pay sahipliği hakkıdır.
- Yönetim kurulunda temsil edilme hakkı tanınan paylar da imtiyazlı sayılır (m.360/2).
- İmtiyaz paya tanınır; pay devredildiğinde yeni ortağa geçer.
- Müktesep hak ise ortağın şahsına tanınır ve pay devriyle yeni ortağa geçmez (m.452).
- Payda imtiyaz oluşturulması sermayenin en az %75’ini oluşturan pay sahiplerinin olumlu oyunu gerektirir (m.421/3-b).
- Belirli bir ortak lehine müktesep hak oluşturulması ise tüm pay sahiplerinin olumlu oyunu gerektirir.
- Oyda imtiyaz, eşit itibarî değerdeki paylara farklı sayıda oy verilerek tanınır (m.479/1).
- Bir paya en çok on beş oy hakkı tanınabilir; kurumlaşma veya haklı sebep hâlinde mahkeme kararıyla bu sınır uygulanmaz.
- Oyda imtiyaz, esas sözleşme değişikliğinde ve ibra ile sorumluluk davası açılmasında kullanılamaz (m.479/3).
- Belirli kamu tüzel kişilerinin hâkim olduğu şirketlerde imtiyaz tesisi sınırlandırılmıştır (m.478/4).
- Aday önerme imtiyazı yalnız belirli pay gruplarına, grup oluşturan pay sahiplerine ve azlığa tanınabilir; ismen kişilere tanınamaz.
- Önerilen adayın seçimi zorunludur; ancak haklı sebep varsa genel kurul reddedebilir.
- İmtiyaz haklarını ihlal eden esas sözleşme değişikliği ve sermaye artırımı kararı, özel kurulun onayı olmadıkça uygulanamaz (m.454).
- Yönetim kurulu bir ay içinde özel kurulu çağırmazsa, imtiyazlı pay sahibi on beş gün içinde mahkemeden çağrı isteyebilir.
Anonim şirkette kural, her payın eşit hak vermesidir. İmtiyaz bu kuralın istisnasıdır ve şirketin kuruluşundaki dengeyi ya da sonradan kurulan ortaklık yapısını korumak amacıyla kullanılır. Ancak imtiyaz, çoğunluğun elinde bir baskı aracına da dönüşebilir.
Aşağıda imtiyazın nasıl kurulduğu, imtiyaz ile müktesep hak arasındaki fark, oyda imtiyazın sınırları ve imtiyazın kaldırılmasına karşı işleyen özel kurul mekanizması, güncel Yargıtay kararları üzerinden ele alınmıştır.
Kanunî dayanak
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.478 — İmtiyazlı paylar
“MADDE 478 – (1) İlk esas sözleşme ile veya esas sözleşme değiştirilerek bazı paylara imtiyaz tanınabilir. (2) İmtiyaz; kâr payı, tasfiye payı, rüçhan ve oy hakkı gibi haklarda, paya tanınan üstün bir hak veya kanunda öngörülmemiş yeni bir pay sahipliği hakkıdır. (3) 360 ıncı madde hükmü saklıdır. (4) Sermayesinin yarısından fazlası tek başına veya birlikte; Devlet, il özel idaresi, belediye ve diğer kamu tüzel kişileri, sendikalar, dernekler, vakıflar, kooperatifler ve bunların üst kuruluşlarına ait anonim şirketlerde ve bu şirketlerin aynı oranda sermaye payına sahip oldukları iştiraklerinde; bunların sahip oldukları paylara tesis edilebilecek imtiyazlar hariç olmak üzere, diğer paylara, belirli bir grup oluşturan pay sahiplerine, belirli pay gruplarına ve azlığa bu Kanunda düzenlenen herhangi bir imtiyaz tesis edilemez. Bu hüküm, payları borsada işlem gören anonim şirketlere, 5411 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan kredi kuruluşlarına ve finansal kuruluşlara uygulanmaz.”
6102 sayılı Kanun m.479 ve m.360 — Oyda imtiyaz ve yönetim kurulunda temsil
“MADDE 479 – (1) Oyda imtiyaz, eşit itibarî değerdeki paylara farklı sayıda oy hakkı verilerek tanınabilir. (2) Bir paya en çok onbeş oy hakkı tanınabilir. Bu sınırlama, kurumlaşmanın gerektirdiği veya haklı bir sebebin ispatlandığı durumlarda uygulanmaz. … (3) Oyda imtiyaz aşağıdaki kararlarda kullanılamaz: a) Esas sözleşme değişikliği. … c) İbra ve sorumluluk davası açılması. MADDE 360 – (1) Esas sözleşmede öngörülmek şartı ile, belirli pay gruplarına, özellik ve nitelikleriyle belirli bir grup oluşturan pay sahiplerine ve azlığa yönetim kurulunda temsil edilme hakkı tanınabilir. … Genel kurul tarafından yönetim kurulu üyeliğine önerilen adayın veya hakkın tanındığı gruba ve azlığa mensup adayın haklı bir sebep bulunmadığı takdirde üye seçilmesi zorunludur. Bu şekilde tanınacak temsil edilme hakkı, halka açık anonim şirketlerde yönetim kurulu üye sayısının yarısını aşamaz. … (2) Bu maddeye göre yönetim kurulunda temsil edilme hakkı tanınan paylar imtiyazlı sayılır.”
6102 sayılı Kanun m.454 — İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu
“MADDE 454 – (1) Genel kurulun esas sözleşmenin değiştirilmesine, yönetim kuruluna sermayenin arttırılması konusunda yetki verilmesine dair kararıyla yönetim kurulunun sermayenin arttırılmasına ilişkin kararı imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal edecek nitelikte ise bu karar anılan pay sahiplerinin yapacakları özel bir toplantıda … alacakları bir kararla onanmadıkça uygulanamaz. (2) Yönetim kurulu, en geç genel kurul kararının ilan edildiği tarihten itibaren bir ay içinde özel kurulu toplantıya çağırır. Aksi hâlde, her imtiyazlı pay sahibi yönetim kurulunun çağrı süresinin son gününden başlamak üzere, onbeş gün içinde, bu kurulun toplantıya çağrılmasını şirketin merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir. (3) Özel kurul imtiyazlı payları temsil eden sermayenin yüzde altmışının çoğunluğuyla toplanır ve toplantıda temsil edilen payların çoğunluğuyla karar alır. … (5) Çağrıya rağmen, süresi içinde özel kurul toplanamazsa, genel kurul kararı onaylanmış sayılır.”
| Ölçüt | İmtiyaz (m.478) | Müktesep hak (m.452) |
|---|---|---|
| Kime tanınır | Paya veya pay grubuna | Ortağın şahsına |
| Pay devrinde | Yeni ortağa geçer | Yeni ortağa geçmez |
| Kuruluş nisabı | Sermayenin en az %75’i (m.421/3-b) | Tüm pay sahiplerinin olumlu oyu |
| Hukukî niteliği | Pay sahipliği hakkı | Sözleşmesel hak |
| Esas sözleşmede yer alma | Zorunlu | Zorunlu |
| Yönetimde temsil | Grup ve azlığa tanınabilir | İsmen kişiye tanınamaz |
| Kaldırılması | Özel kurul onayına tâbi | Saklıdır, tek taraflı kaldırılamaz |
| İhlal hâlinde | m.454 özel kurul yolu | İptal veya butlan |
| Uygulamadaki görünüm | A/B/C grubu paylar | Ortağa ismen tanınan yetki |
Kritik nokta
İmtiyaz ile müktesep hak arasındaki ayrım, uygulamada en çok karıştırılan ve en ağır sonuç doğuran noktadır. İmtiyaz paya bağlıdır; payın devriyle birlikte yeni ortağa geçer ve kurulması için sermayenin en az dörtte üçünün olumlu oyu yeter. Müktesep hak ise ortağın şahsına bağlıdır, pay devriyle geçmez ve kurulması için tüm pay sahiplerinin olumlu oyu gerekir. Esas sözleşmeye “yönetim kuruluna aday önerme hakkı X kişisine aittir” biçiminde bir hüküm konulması, imtiyaz değil müktesep hak yaratma girişimidir; bir pay sahibi bile karşı oy kullanmışsa bu düzenleme geçerli olmaz. İkinci kritik nokta süredir: imtiyazı ihlal eden karar ilan edildikten sonra yönetim kurulunun özel kurulu çağırması için bir ay, imtiyazlı pay sahibinin mahkemeye başvurması için ise bunu izleyen on beş gün vardır.
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Esas sözleşmedeki imtiyaz hükmünü çıkarın; imtiyazın paya mı yoksa kişiye mi tanındığını belirleyin.
- İmtiyazın türünü saptayın: kâr payı, tasfiye payı, rüçhan, oy hakkı ya da yönetimde temsil.
- Oyda imtiyaz varsa bir paya kaç oy verildiğini ve on beş oy sınırının aşılıp aşılmadığını kontrol edin.
- Oyda imtiyazın esas sözleşme değişikliği ile ibra ve sorumluluk davası kararlarında kullanılmadığını denetleyin.
- Şirket m.478/4 kapsamındaki kamu ağırlıklı şirketlerden mi, buna bakın; kapsamdaysa imtiyaz tesisi sınırlıdır.
- Aday önerme imtiyazının bir gruba mı yoksa ismen bir kişiye mi tanındığını ayırt edin.
- Genel kurul kararının imtiyazı ihlal edip etmediğini, temsil oranındaki değişim üzerinden sayısal olarak gösterin.
- Kararın ilan tarihini not edin; yönetim kurulunun bir aylık çağrı süresini takip edin.
- Çağrı yapılmazsa on beş gün içinde asliye ticaret mahkemesinden özel kurulun toplantıya çağrılmasını isteyin.
- Özel kurulu tek başınıza toplayıp tutanak düzenlemeyin; kanunî prosedür dışında alınan karar geçersizdir.
- Aynı olguları m.445-446 uyarınca iptal davası bakımından da değerlendirin; bu dava üç ay içinde açılmalıdır.
- Adayınız haklı sebep gösterilerek reddedilirse, aynı toplantıda yeni aday gösterme imkânı verilip verilmediğini tutanağa geçirtin.
Yargıtay ne diyor?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 14.12.2022 T., 2021/3844 E., 2022/9063 K.
İmtiyaz paya, müktesep hak kişiye tanınır; ismen kişiye tanınan yönetim hakkı tüm ortakların oyunu gerektirir. Bir enerji şirketinde gerçek kişi ortaklara tanınmış yönetim kurulunda temsil imtiyazı, olağanüstü genel kurulda esas sözleşme değiştirilerek daraltılmış ve kalan hak ismen bir ortağa tanınmıştı. Daire ayrımı net biçimde koymuştur: “Dairemizin yerleşik içtihatları doğrultusunda imtiyaz belirli grup ortaklık paylarına veya azlığa tanınır. TTK’nın 452. maddesinde bahsedilen müktesep haklar ise bizzat ortağın şahsına tanınır. İmtiyazlı paylar ortaklık paylarının devriyle birlikte aynı niteliği haiz olan yeni ortağa geçerken, müktesep haklar ortaklık paylarının devriyle birlikte yeni ortağa geçmez.” Nisap bakımından da: “TTK’nın 421/3-b maddesi uyarınca sermayenin en az %75’ini oluşturan pay sahiplerinin olumlu oyu ile payda imtiyaz oluşturulması mümkün iken, belirli bir ortak lehine oluşturulan müktesep haklar ise sözleşmesel haklar niteliğindedir ve oluşturulması diğer tüm pay sahiplerinin olumlu oyunu gerektirir.” Somut olayda gerçek kişi ortakların yönetimde temsil oranının %33,3’ten %12,5’e düşürülmesi dürüstlük kuralına aykırı bulunmuş; ayrıca yönetim kurulu başkanının ve müdürlerin seçimi yetkisinin bir ortağa bırakılması “emredici hükümler ilkesine aykırı” sayılmıştır. Sonuç: Asıl davada kararın ONANMASINA, birleşen dava yönünden BOZULMASINA, 14.12.2022 tarihinde oy birliğiyle.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 25.11.2024 T., 2023/4662 E., 2024/8264 K.
Önerilen aday haklı sebeple reddedilebilir; ama yerine doğrudan başka grubun adayı seçilemez. C grubu imtiyazlı pay sahibinin yönetim kurulu üyeliğine önerdiği aday, hisse devri planlanan ve aynı sektörde faaliyet gösteren bir şirketin ortağı olduğu gerekçesiyle reddedilmiş, yerine B grubunun önerdiği kişi seçilmişti. Daire önce reddi haklı bulmuştur: “bir şirkette güven ilişkisinin, birlikte ve ortak çalışma isteğinin önemli ve vazgeçilmez olması karşısında … yönetim kurulu adaylığının genel kurul tarafından reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta, 6102 sayılı Kanun’un 360 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca …’ın reddi, haklı neden oluşturmaktadır.” Ancak kanunda bu hâlde nasıl hareket edileceği düzenlenmediğinden TMK m.1 uyarınca boşluk doldurulmuştur: “ilgili genel kurulda … yönetim kurulu adaylığının reddinden sonra tutanakta açıkça belirtilmek suretiyle C grubu pay sahibi … temsilcisine başka bir yönetim kurulu adayı göstermesi için aynı toplantı içinde makul bir süre verilmesi, gerekirse toplantıya kısa bir ara verilmesi … reddedilen aday … da ısrar edilmesi hâlinde ise diğer pay gruplarından aday sorulması gerekirken bu prosedür izlenmeden yönetim kuruluna …’ın seçilmesi isabetli değildir.” Sonuç: Bölge adliye mahkemesi kararının gerekçesi DEĞİŞTİRİLEREK VE DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 25.11.2024 tarihinde oy çokluğuyla. Karşı oyda derece mahkemesi gerekçesinin yerinde olduğu belirtilmiştir; bu görüş Dairenin hükmü değildir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 13.12.2022 T., 2021/3726 E., 2022/9001 K.
Sermaye artırımı azlığın temsil oranını eşiğin altına düşürüyorsa imtiyaz ihlal edilmiştir. Olağanüstü genel kurulda 16.333.350 lira olan sermayenin 26.333.350 liraya çıkarılmasına karar verilmiş; buna karşı oy kullanan imtiyazlı pay sahibi, özel kurulu toplantıya çağırmak için mahkemeden izin istemişti. Mahkemeler, artırımdan önce azlık paylarının toplamının %19,8 olduğunu, esas sözleşme ve TTK m.360 kapsamında %15 eşiğinin üzerinde bulunduğu için yönetimde temsil hakkı doğduğunu, “sermaye artırım kararı ile birlikte azınlık paylarının toplamının %12’ye düşeceği ve bu durumda azınlık paylarının yönetimde temsil edilebilme olanağını yitireceği, hal böyle olunca da sermaye artırım kararının imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal edeceği” sonucuna varmıştır. Kararda ayrıca özel kurulun toplanmasının temel şartının hakların ihlali olduğu, ilk değerlendirmeyi yönetim kurulunun yapacağı, çağrı yapılmazsa bu hakkın mahkeme aracılığıyla imtiyazlı pay sahiplerine tanındığı vurgulanmıştır. Sonuç: Bölge adliye mahkemesi kararının ONANMASINA, 13.12.2022 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 27.03.2023 T., 2021/8009 E., 2023/1869 K.
Aday gösterme imtiyazı, ayrı oylama hakkı anlamına gelmez. Esas sözleşmede yönetim kurulunun üç üyesinin A, iki üyesinin B grubu hissedarların göstereceği adaylar arasından seçileceği yazılıydı. A grubu pay sahibi olan davacı, seçimin yalnız kendi grubunun oylarıyla yapılması gerektiğini ileri sürerek genel kurul kararının iptalini istemişti. İlk derece mahkemesi, esas sözleşmenin ilgili maddesinde “genel kurulda oy kullanacakları sınırlandıran bir hüküm bulunmadığı” ve “iptali istenilen genel kurulda seçilen yönetim kurulu üyelerinden 3’ünün A, 2’sinin B grubu pay sahibi olduğuna göre seçimde ana sözleşmeye aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi de “şirket tüzüğünde A ve B grubu hissedarların kendi içerisinde ayrı ayrı oy kullanacağının yazılı olmadığı” tespitiyle istinafı esastan reddetmiştir. Daire bu değerlendirmeyi usul ve yasaya uygun bulmuştur. Sonuç: Bölge adliye mahkemesi kararının ONANMASINA, 27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle.
Bu dört karar birlikte okunduğunda ne çıkıyor?
Birinci halka — imtiyazın adresi paydır. Kanun “bazı paylara imtiyaz tanınabilir” der. Yerleşik içtihada göre imtiyaz belirli grup ortaklık paylarına veya azlığa tanınır; ortağın şahsına tanınan yetki imtiyaz değil müktesep haktır. Bu ayrım hem kuruluş nisabını hem de payın devrindeki akıbeti belirler.
İkinci halka — ismen kişiye yetki vermek ağır bir nisap gerektirir. Payda imtiyaz sermayenin en az dörtte üçünün olumlu oyuyla kurulabilirken, belirli bir ortak lehine müktesep hak yaratmak tüm pay sahiplerinin olumlu oyunu gerektirir. Tek bir karşı oy bu düzenlemeyi geçersiz kılar.
Üçüncü halka — emredici hükümler ilkesi imtiyazın sınırını çizer. Yönetim kurulu başkanının seçimi ancak genel kurula bırakılabilir; bir ortağa imtiyaz olarak tanınamaz. Müdürlerin atanması ise yönetim kurulunun devredilemez yetkisidir ve bu yetkinin esas sözleşmeyle bir ortağa verilmesi butlan sebebidir.
Dördüncü halka — imtiyaz mutlak değildir, haklı sebep sınırıdır. Aday önerme imtiyazında kural, önerilen adayın seçilmesidir. Ancak güven ilişkisini zedeleyen somut olgular varsa genel kurul adayı reddedebilir. Haklı sebebin somut uyuşmazlık bazında değerlendirilmesi gerekir; soyut gerekçe yeterli değildir.
Beşinci halka — ret hâlinde izlenecek usul kanunda yoktur ama içtihatla kurulmuştur. 25.11.2024 tarihli karar, TMK m.1 uyarınca boşluğu doldurarak bir sıra öngörür: aynı toplantı içinde imtiyaz sahibine yeni aday gösterme imkânı verilir, gerekirse toplantıya ara verilir, bunlar tutanağa geçirilir; ısrar hâlinde ancak diğer gruplardan aday sorulur.
Altıncı halka — ihlal sayısal olarak gösterilebilmelidir. 13.12.2022 tarihli karara konu olayda ihlal, sermaye artırımının azlık payı toplamını %19,8’den %12’ye düşürerek esas sözleşmedeki %15 eşiğinin altına indirmesiyle somutlaşmıştır. İmtiyaz ihlali iddiası kurulurken böyle bir oran hesabı yapılmalıdır.
Yedinci halka — özel kurul yolu sıkı sürelere bağlıdır. Yönetim kurulu, kararın ilanından itibaren bir ay içinde özel kurulu çağırmalıdır. Çağırmazsa her imtiyazlı pay sahibi, bu sürenin son gününden başlamak üzere on beş gün içinde mahkemeden çağrı isteyebilir. Süresinde toplanamazsa genel kurul kararı onaylanmış sayılır.
Sekizinci halka — imtiyaz, ayrı oylama hakkı vermez. 27.03.2023 tarihli karar bunu açıkça gösterir: esas sözleşme grup bazında aday gösterme ve seçilme sayısı öngörmüş olsa da, oyların yalnız o grup içinde kullanılacağı ayrıca yazılmadıkça genel kurulda tüm paylar oy kullanır. Esas sözleşme kaleme alınırken bu ayrıntının açıkça düzenlenmesi gerekir. Bağlantılı konular için genel kurul kararlarının iptali, azlık hakları ve sermaye artırımı ve rüçhan hakkı yazıları incelenebilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| İmtiyazı ismen bir ortağa tanımak | Müktesep hak sayılır, tüm ortakların oyu gerekir | İmtiyazı pay grubuna veya azlığa tanımak |
| Yönetim kurulu başkanlığını ortağa bırakmak | Emredici hükümlere aykırılık, butlan | Bu yetkiyi ancak genel kurula devretmek |
| Müdür atamasını ortağa vermek | Devredilemez yetkiye aykırılık | Yetkiyi yönetim kurulunda bırakmak |
| Bir paya on beşten fazla oy tanımak | Sınır aşılır; mahkeme kararı olmadan geçersiz | Kurumlaşma veya haklı sebep için mahkeme kararı almak |
| Oyda imtiyazı esas sözleşme değişikliğinde kullanmak | m.479/3’e aykırılık | Bu kararlarda imtiyazlı oyu kullanmamak |
| Özel kurulu tek başına toplamak | Alınan karar geçersiz sayılır | Önce yönetim kurulundan, sonra mahkemeden çağrı istemek |
| Bir aylık ve on beş günlük süreleri kaçırmak | Genel kurul kararı onaylanmış sayılır | İlan tarihinden itibaren süreleri takip etmek |
| İhlali soyut iddiayla ileri sürmek | Talep sonuç vermez | Temsil oranındaki değişimi sayısal göstermek |
| Grup içi ayrı oylamayı sözleşmede yazmamak | Seçim tüm payların oylarıyla yapılır | Ayrı oylama usulünü esas sözleşmeye açıkça koymak |
Sık sorulan sorular
İmtiyazlı pay nedir?
İlk esas sözleşmeyle veya esas sözleşme değiştirilerek bazı paylara tanınan üstün haktır. İmtiyaz kâr payı, tasfiye payı, rüçhan ve oy hakkı gibi haklarda olabileceği gibi kanunda öngörülmemiş yeni bir pay sahipliği hakkı da olabilir.
İmtiyaz ile müktesep hak arasındaki fark nedir?
İmtiyaz paya ya da pay grubuna tanınır ve payın devriyle yeni ortağa geçer. Müktesep hak ise ortağın şahsına tanınır, sözleşmesel niteliktedir ve pay devriyle yeni ortağa geçmez.
İmtiyaz oluşturmak için hangi nisap gerekir?
Payda imtiyaz oluşturulması sermayenin en az yüzde yetmiş beşini oluşturan pay sahiplerinin olumlu oyunu gerektirir. Belirli bir ortak lehine müktesep hak oluşturulması ise tüm pay sahiplerinin olumlu oyunu gerektirir.
Bir paya kaç oy hakkı tanınabilir?
En çok on beş oy. Bu sınırlama, kurumlaşmanın gerektirdiği ya da haklı bir sebebin ispatlandığı durumlarda uygulanmaz; ancak bu iki hâlde asliye ticaret mahkemesinin istisna kararı vermesi gerekir.
Oyda imtiyaz her kararda kullanılabilir mi?
Kullanılamaz. TTK m.479/3 uyarınca oyda imtiyaz, esas sözleşme değişikliği ile ibra ve sorumluluk davası açılması kararlarında kullanılamaz.
Yönetim kurulunda temsil hakkı imtiyaz mıdır?
Evet. TTK m.360/2 uyarınca bu maddeye göre yönetim kurulunda temsil edilme hakkı tanınan paylar imtiyazlı sayılır. Hak; belirli pay gruplarına, grup oluşturan pay sahiplerine ve azlığa tanınabilir.
Esas sözleşmede ismen bir kişiye aday önerme hakkı tanınabilir mi?
Uygulamada bu, imtiyaz değil müktesep hak yaratma olarak değerlendirilmektedir. Kanunun aradığı çerçeve grup, grup oluşturan pay sahipleri ve azlıktır; ismen kişiye tanınan yetki için tüm pay sahiplerinin olumlu oyu aranmaktadır.
Önerdiğim aday reddedilebilir mi?
Haklı bir sebep varsa reddedilebilir. Haklı sebebin varlığı somut uyuşmazlık bazında değerlendirilir; örneğin adayın rakip bir şirkette ortak olması güven ilişkisi bakımından haklı sebep sayılabilmektedir.
Adayım reddedilirse ne olur?
Uygulamada, aynı toplantı içinde imtiyaz sahibine yeni bir aday gösterme imkânı verilmesi, gerekirse toplantıya kısa bir ara verilmesi ve bu hususların tutanağa geçirilmesi aranmaktadır. Ancak reddedilen adayda ısrar edilirse diğer pay gruplarından aday sorulabilir.
Sermaye artırımı imtiyazımı ihlal eder mi?
Edebilir. Artırım sonucunda azlık paylarının toplamı esas sözleşmedeki temsil eşiğinin altına düşüyorsa, yönetimde temsil imkânının yitirilmesi nedeniyle imtiyazın ihlal edildiği kabul edilmektedir.
İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu nasıl toplanır?
Yönetim kurulu, genel kurul kararının ilan edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde özel kurulu toplantıya çağırır. Kurul, imtiyazlı payları temsil eden sermayenin yüzde altmışının çoğunluğuyla toplanır ve toplantıda temsil edilen payların çoğunluğuyla karar alır.
Yönetim kurulu çağrı yapmazsa ne yapabilirim?
Her imtiyazlı pay sahibi, yönetim kurulunun çağrı süresinin son gününden başlamak üzere on beş gün içinde özel kurulun toplantıya çağrılmasını şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir.
Özel kurulu kendim toplayabilir miyim?
Toplayamazsınız. Kanunî prosedür izlenmeden, yönetim kuruluna ve mahkemeye başvurulmaksızın tek başına düzenlenen özel kurul tutanağının hukukî geçerliliği bulunmamaktadır.
Özel kurul süresinde toplanamazsa ne olur?
Çağrıya rağmen süresi içinde özel kurul toplanamazsa genel kurul kararı onaylanmış sayılır. Bu nedenle sürelerin ve toplantı nisabının takibi kritik önemdedir.
Her şirkette imtiyaz tanınabilir mi?
Hayır. Sermayesinin yarısından fazlası Devlet, il özel idaresi, belediye ve diğer kamu tüzel kişileri, sendikalar, dernekler, vakıflar ve kooperatiflere ait anonim şirketlerde imtiyaz tesisi sınırlandırılmıştır. Bu sınır, payları borsada işlem gören şirketlere, kredi ve finansal kuruluşlara uygulanmaz.
İlgili mevzuat
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.340 — Emredici hükümler ilkesi
- 6102 sayılı Kanun m.357 — Eşit işlem ilkesi
- 6102 sayılı Kanun m.360 — Yönetim kurulunda temsil edilme hakkı
- 6102 sayılı Kanun m.366 — Yönetim kurulu başkanının seçimi
- 6102 sayılı Kanun m.375 — Yönetim kurulunun devredilemez görev ve yetkileri
- 6102 sayılı Kanun m.421 — Esas sözleşme değişikliğinde nisaplar
- 6102 sayılı Kanun m.445 ve m.446 — Genel kurul kararlarının iptali
- 6102 sayılı Kanun m.447 — Butlan
- 6102 sayılı Kanun m.452 — Müktesep ve vazgeçilmez haklar
- 6102 sayılı Kanun m.454 — İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu
- 6102 sayılı Kanun m.478 — İmtiyazlı paylar
- 6102 sayılı Kanun m.479 — Oyda imtiyazlı paylar
İlgili yazılar: anonim şirkette azlık hakları, genel kurul kararlarının iptali, sermaye artırımı ve rüçhan hakkı, yönetim kurulu kararlarının butlanı, anonim şirkette pay devri ve bağlam.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; esas sözleşme hükümleri, imtiyazın türü ve genel kurulun tarihi sonucu değiştirebileceğinden hukukî danışmanlık yerine geçmez.