Damga Vergisi Uyuşmazlıkları: Belli Para, Nüsha Sayısı ve Müteselsil Sorumluluk
Kısaca
- Damga vergisinin konusu, 488 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlardır.
- “Kâğıt” terimi, imzalanan veya imza yerine geçen işaret konulan ve bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek belgeleri kapsar.
- Elektronik imzayla oluşturulan elektronik veriler de kâğıt sayılır.
- Mükellef, kâğıtları imza edenlerdir (m.3).
- Vergi nispî veya maktu olarak alınır; nispî vergide kâğıtta yazılı belli para esastır (m.10).
- “Belli para”, kâğıdın içerdiği veya kâğıtta yazılı rakamların hâsıl edeceği paradır.
- Bedel açıkça yazılmasa da matematiksel olarak hesaplanabiliyorsa kâğıt belli para içerir.
- Bir kâğıttaki akitler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma ise en yüksek vergi gerektiren işlem üzerinden alınır (m.6).
- Cezaî şart, cayma tazminatı gibi müeyyide taahhütlerinden başlı başına sözleşme konusu olmadıkça vergi alınmaz (m.6, 6728 s.K. ile eklenen fıkra).
- 09.08.2016’dan itibaren nispî vergiye tâbi kâğıtların yalnız bir nüshası vergilendirilir (m.5, 6728 s.K. m.23).
- Bu tarihten önce düzenlenen kâğıtlarda her nüsha ayrı ayrı vergiye tâbidir.
- Nüsha değişikliği, geçmiş dönem vergi ziyaı cezalarını lehe kanun ilkesiyle ortadan kaldırmaz.
- Birden fazla kişi tarafından imzalanan kâğıtlarda vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludur (m.24).
- Her bir kâğıt için hesaplanacak vergi, kanunda öngörülen azamî tutarı aşamaz; bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (m.14).
- Matrah KDV hariç işin bedeli üzerinden hesaplanır.
Damga vergisi, bir işlemin kendisini değil onu belgeleyen kâğıdı vergilendirir. Bu özellik, uygulamada beklenmedik sonuçlar doğurur: imzalanan ama hiç uygulanmayan bir sözleşme de vergiye tâbi olabilir; aynı metnin birden fazla nüshası ayrı vergi doğurabilir.
Aşağıda “belli para” ölçütünün nasıl uygulandığı, nüsha sayısına göre vergilemede 2016 değişikliğinin sonuçları, müteselsil sorumluluk ve matrahın belirlenmesi, güncel Danıştay kararları üzerinden ele alınmıştır.
Kanunî dayanak
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu m.1, m.3 ve m.10 — Konu, mükellef ve belli para
“Madde 1 – Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder. Madde 3 – Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder. Madde 10 – Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır. Nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetleri esastır. Belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder.”
488 sayılı Kanun m.6 ve m.24 — Birden fazla akit ve müteselsil sorumluluk
“Madde 6 – Bir kağıtta biribirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde bunların herbirinden ayrı ayrı vergi alınır. Bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde Damga Vergisi, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınır. … Pey akçesi, cayma tazminatı, ücret tevkifi, cezai şart gibi bir sözleşmenin müeyyidesi mahiyetinde olan taahhütlerden, başlı başına bir sözleşmeye konu olmadıkça damga vergisi alınmaz. Madde 24 – … Birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludurlar. Bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunması Damga Vergisinin noksan ödenmesini gerektirmez.”
Değişiklik uyarısı — Nüsha kuralı ve azamî tutar
Nüsha sayısını düzenleyen m.5, 15.07.2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle değiştirilmiş ve 09.08.2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yürürlükteki metin şöyledir: “Madde 5 – Bir nüshadan fazla olarak düzenlenen kâğıtlardan, maktu vergiye tabi olanların her bir nüshası ayrı ayrı aynı miktarda; nispi vergiye tabi olanların ise sadece bir nüshası damga vergisine tabidir. Şu kadar ki, poliçe ve emre yazılı ticari senetlerin yalnız tedavüle çıkarılan nüshaları vergiye tabi tutulur.” Bu tarihten önce düzenlenen kâğıtlarda ise her nüsha ayrı ayrı vergiye tâbidir. Ayrıca m.14 uyarınca her bir kâğıt için hesaplanacak vergi tutarı kanunda belirtilen azamî tutarı aşamaz; bu tutar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır. Azamî tutardan vergi alınan sözleşmelerin, diğer hükümlerinde değişiklik olmaksızın sadece bedelinin artması durumunda artan bedel yeniden vergilendirilmez (m.14, 6728 s.K. m.25 ile eklenen cümle).
| Ölçüt | 09.08.2016 öncesi | 09.08.2016 sonrası |
|---|---|---|
| Nispî vergiye tâbi kâğıt | Her nüsha ayrı ayrı vergilendirilir | Yalnız bir nüsha vergilendirilir |
| Maktu vergiye tâbi kâğıt | Her nüsha ayrı ayrı | Her nüsha ayrı ayrı (değişmedi) |
| Poliçe ve emre yazılı senet | Genel kural | Yalnız tedavüle çıkarılan nüshalar |
| Vergi ziyaı cezası | Her nüsha için doğar | Yalnız bir nüsha üzerinden |
| Eski dönem cezası | Geçerliliğini korur | Lehe kanun ilkesi uygulanmaz |
| Nüsha ispatı | Metindeki ibare esas alınabilir | Tartışma büyük ölçüde kalkmıştır |
| Cezaî şart kaydı | Ayrı vergi tartışması | Başlı başına sözleşme değilse vergi yok |
| Adi kefalet/garanti | Her biri ayrı | Yalnızca birinden alınır |
| Azamî tutar | Uygulanır | Uygulanır; bedel artışında yeniden alınmaz |
Kritik nokta
İki soru bu vergideki uyuşmazlıkların büyük bölümünü belirler. Birincisi: kâğıt belli para içeriyor mu? Bedel açıkça yazılmasa bile, kâğıtta yer alan rakamlar basit bir çarpma ile bedeli veriyorsa cevap evettir ve nispî vergi uygulanır. Sözleşmedeki miktarın fiilen gerçekleşmemiş olması bu sonucu değiştirmez. İkincisi: kaç nüsha düzenlenmiştir? 09.08.2016’dan önce düzenlenen kâğıtlarda bu soru doğrudan matrahı katlar. Sözleşme metnindeki “üç nüsha olarak düzenlenmiştir” ibaresinin tek başına yeterli bir tespit sayılıp sayılmayacağı ise yargıda tartışmalıdır: bir yaklaşım bu ibareyi somut tespit sayıp aksini ispat yükünü mükellefe yüklerken, diğer yaklaşım idarenin diğer nüshaların varlığını fiilen ortaya koymasını arar.
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Kâğıdın (1) sayılı tabloda yer alıp almadığını ve nispî mi maktu mu vergiye tâbi olduğunu belirleyin.
- Kâğıdın düzenlenme tarihini saptayın; 09.08.2016 öncesi mi sonrası mı sorusu matrahı belirler.
- Metinde bedel yazılı değilse, bedeli hesaplamaya yarayan rakamların bulunup bulunmadığını inceleyin.
- Miktar ve birim fiyat birlikte yazılıysa çarpım sonucu belli para sayılacağını hesaba katın.
- Nüsha sayısına ilişkin ibareyi ve tarafların sayısını karşılaştırın.
- Fiilen tek nüsha düzenlendiğini savunacaksanız bunu somut delillerle destekleyin.
- Kâğıtta birden fazla akit varsa bunların bağlı mı bağımsız mı olduğunu ayrı ayrı değerlendirin.
- Cezaî şart, cayma tazminatı gibi müeyyide kayıtlarının ayrıca vergilendirilip vergilendirilmediğini kontrol edin.
- Matrahın KDV hariç işin bedeli üzerinden hesaplanıp hesaplanmadığını denetleyin.
- Hesaplanan verginin ilgili yıl için geçerli azamî tutarı aşıp aşmadığını teyit edin.
- Vergi ödenmemişse müteselsil sorumluluk nedeniyle tüm imzalayanların muhatap olabileceğini hesaba katın.
- Tarhiyata karşı vergi mahkemesinde süresinde dava açın; açık bir vergi hatası varsa düzeltme ve şikâyet yolunu ayrıca değerlendirin.
Danıştay ne diyor?
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 08.10.2025 T., 2023/1477 E., 2025/722 K.
Bedel yazılı olmasa da hesaplanabiliyorsa kâğıt belli para içerir. Bir şirket ile BOTAŞ arasında imzalanan doğal gaz alım satım sözleşmesi üzerinden ödenen damga vergisinin iadesi istenmişti. Vergi mahkemesi, gaz fiyatının BOTAŞ tarifesine bağlanmış olması ve fiilî çekiş miktarının önceden bilinememesi nedeniyle sözleşmenin belli para içermediği sonucuna varmış ve iadeye hükmetmişti. Kurul, Danıştay 9. Dairesinin gerekçesini benimseyerek bunu bozmuştur. Ölçüt şöyle konulmuştur: “damga vergisine tabi bir kâğıdın, nispi oranda vergilendirilebilmesi için ya kâğıda bağlanan işlem bedelinin (kâğıdın içerdiği meblağın) kâğıtta açıkça belirtilmiş olması ya da bu bedelin matematiksel olarak hesaplanmasına olanak sağlayan rakamların kâğıtta yer almış bulunması gerekmektedir.” Somut olayda sözleşmede hem çekilecek gaz miktarı hem de birim fiyat yer aldığından “sözleşmenin içerdiği bedelin çekişi öngörülen doğal gaz miktarı ile fiyatın çarpılması sonucu bulunabilmesi mümkündür” ve “Sözleşme’de öngörülen asgari veya azami tutar üzerinden doğal gaz çekişinin yapılıp yapılmamasının, damga vergisine konu Sözleşme’nin belli para ihtiva etmesi hususuna etkisinin olmayacağı” belirtilmiştir. Kararda ayrıca 6728 sayılı Kanun’un 28. maddesiyle doğal gaz satış sözleşmelerinin belli parayı ihtiva eden kâğıtlar arasına açıkça eklendiği ve tartışmanın bu yolla sonlandırıldığı vurgulanmıştır. Sonuç: Israr kararının BOZULMASINA, 08.10.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 28.01.2026 T., 2024/106 E., 2026/16 K.
Sözleşmedeki “üç nüsha” ibaresi somut tespit sayılabilir; aksini ispat mükellefe düşer. 2015 tarihli bir güneş enerjisi kurulum sözleşmesi üç taraflı imzalanmış ve metninde üç nüsha düzenlendiği yazılıydı. Vergi mahkemesi, idarenin diğer nüshaları fiilen tespit edemediği gerekçesiyle tarhiyatın bir nüshayı aşan kısmını kaldırmış; Danıştay 9. Dairesi de “sözleşmenin bir nüshadan fazlasına isabet eden matrah üzerinden yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatın varsayım ve kanaate dayalı olarak yapıldığı” sonucuna varmıştı. Bölge idare mahkemesi vergi dava dairesi ise ısrar etmiştir: “sözleşmelerin taraf sayısı ile çelişmeyecek şekilde kendi metninde belirtilmiş nüsha kadar düzenlendiğinin kabulü iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygun mutat bir durumdur” ve “Uyuşmazlığa konu sözleşmede, sözleşmenin üç nüsha olarak düzenlendiğine açıkça yer verilmesi somut bir tespit olup aksini ispat yükü davacı üzerine düşmektedir.” Kurul, ısrar kararını usul ve hukuka uygun bulmuştur. Sonuç: Israr kararının ONANMASINA, 28.01.2026 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak. Karşı oyda, Danıştay 9. Dairesinin gerekçesiyle bozma yapılması gerektiği savunulmuştur; bu görüş Kurulun hükmü değildir.
Danıştay 9. Daire, 05.11.2024 T., 2024/1909 E., 2024/6023 K.
2016 değişikliği, önceki dönem vergi ziyaı cezalarını lehe kanun ilkesiyle ortadan kaldırmaz. 2016 yılının Ocak ve Nisan aylarında düzenlenen sözleşmelerin üçer nüsha olduğu tespit edilerek fazladan nüshalar için cezalı tarhiyat yapılmıştı. Bölge idare mahkemesi, m.5’in 09.08.2016’da değiştirilmesini ceza hukukunun lehe kanun ilkesi kapsamında değerlendirerek fazla nüshalara ilişkin vergi ziyaı cezalarını kaldırmıştı. Daire bu yaklaşımı kabul etmemiştir: “anılan maddede 6728 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesiyle yapılan ve 09/08/2016 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik, nüshalara ilişkin olarak vergi ziyaı cezası kesilmemesi veya kesilecek vergi ziyaı cezalarının azaltılmasına yönelik olmayıp, nispi vergiye tabi kağıtların sadece bir nüshasından damga vergisi alınmasına ilişkin olduğundan … ‘lehe kanun’ ilkesinin asıl vergiye ilişkin hukuki değişiklik dikkate alınarak uyuşmazlıkta uygulanması mümkün değildir.” Buna göre 09.08.2016’dan önce düzenlenen sözleşmelerin nüshaları için tarh edilen vergilerin zamanında tahakkuk ettirilmemesi nedeniyle bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi hukuka uygundur. Sonuç: Kararın vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, diğer kısımlarının ONANMASINA, 05.11.2024 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle.
Danıştay 9. Daire, 25.09.2025 T., 2023/428 E., 2025/3756 K.
İmzalayanlar tüm nüshaların vergisinden müteselsilen sorumludur; matrah ise KDV hariç hesaplanır. Bir avukatın müvekkiliyle 2015 yılında imzaladığı vekâlet ücreti sözleşmesi iki nüsha düzenlenmiş, damga vergisi beyan edilmemişti. Vergi mahkemesi, avukatın yalnız bir nüshadan sorumlu olduğunu kabul ederek tarhiyatın yarısını kaldırmıştı. Daire bu kabulü düzeltmiştir: “488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 24. maddesi gereğince birden fazla kişi tarafından imza edilen kâğıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olduğu kurala bağlandığından, olay tarihinde yürürlükte bulunan 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca bahsedilen sözleşmenin tüm nüshalarına dair damga vergisinden ve kesilen vergi ziyaı cezasından davacının müteselsilen sorumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.” Bununla birlikte Daire matrah yönünden de bir eksiklik saptamıştır: 30 seri numaralı Genel Tebliğ uyarınca damga vergisi KDV hariç işin bedeli üzerinden hesaplanması gerekirken takdir komisyonunca belirlenen matraha katma değer vergisinin de dâhil edildiği görülmüştür. Sonuç: Bölge idare mahkemesi vergi dava dairesi kararının BOZULMASINA, 25.09.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle.
Bu dört karar birlikte okunduğunda ne çıkıyor?
Birinci halka — vergilendirilen işlem değil kâğıttır. Kanun, imzalanan ve bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek belgeyi konu alır. Bu nedenle sözleşmenin fiilen uygulanıp uygulanmaması, öngörülen miktarın gerçekleşip gerçekleşmemesi kural olarak sonucu değiştirmez.
İkinci halka — belli para ölçütü matematikseldir. 08.10.2025 tarihli karar iki ihtimali eşit sayar: bedel ya kâğıtta açıkça yazılıdır ya da kâğıttaki rakamlardan hesaplanabilir. Miktar ve birim fiyatın ayrı maddelerde yer alması, çarpım yoluyla bedele ulaşılabildiği sürece yeterlidir.
Üçüncü halka — kanun koyucu tartışmayı zaman zaman doğrudan kapatır. Doğal gaz satış sözleşmeleri bakımından 6728 sayılı Kanun’un 28. maddesi, bu sözleşmeleri belli parayı ihtiva eden kâğıtlar arasına açıkça eklemiştir. Benzer biçimde m.6’ya eklenen fıkra, cezaî şart gibi müeyyide taahhütlerinin ayrıca vergilendirilmesini önlemiştir.
Dördüncü halka — nüsha kuralı tarihe bağlıdır. 09.08.2016’dan itibaren nispî vergiye tâbi kâğıtların yalnız bir nüshası vergilendirilir. Bu tarihten önce düzenlenmiş kâğıtlarda ise her nüsha ayrı ayrı vergiye tâbidir ve bu, eski dönem incelemelerinde matrahı katlayan bir sonuç doğurur.
Beşinci halka — nüsha sayısının ispatı yargıda tartışmalıdır. Danıştay 9. Dairesi, diğer nüshaların fiilen tespit edilmemesini varsayıma dayalı tarhiyat saymıştır. Bölge idare mahkemesi vergi dava dairesi ise metindeki “üç nüsha” ibaresini somut tespit kabul edip aksini ispat yükünü mükellefe yüklemiş ve Vergi Dava Daireleri Kurulu bu ısrar kararını onamıştır. Eski tarihli dosyalarda savunma bu ayrım üzerine kurulmalıdır.
Altıncı halka — lehe kanun ilkesi burada işlemez. 05.11.2024 tarihli karar, 2016 değişikliğinin bir ceza düzenlemesi değil matrah düzenlemesi olduğunu belirtir. Asıl vergiye ilişkin bir değişiklik, geçmiş dönemde doğmuş vergi ziyaı cezasını geriye etkili biçimde ortadan kaldırmaz.
Yedinci halka — sorumluluk müteselsildir. Birden fazla kişinin imzaladığı kâğıtlarda vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin hepsi sorumludur. “Vergiyi karşı taraf ödeyecek” biçimindeki sözleşme kayıtları vergi dairesini bağlamaz; bu, iç ilişkide rücu hakkı doğurur ama idareye karşı ileri sürülemez.
Sekizinci halka — matrah KDV hariç hesaplanır. 25.09.2025 tarihli karar, takdir komisyonunun matraha katma değer vergisini dâhil etmesini ayrı bir bozma sebebi yapmıştır. Tarhiyata itiraz ederken matrahın nasıl oluşturulduğu kalem kalem denetlenmelidir. Bağlantılı konular için vergi ziyaı cezası, re’sen vergi tarhı ve takdir komisyonu ve vergi inceleme süreci yazıları incelenebilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Bedel yazılmadı diye vergi doğmaz sanmak | Nispî vergi ve ceza doğar | Rakamlardan hesaplanabilirliği kontrol etmek |
| Sözleşmeye gereksiz nüsha ibaresi koymak | Eski tarihli kâğıtlarda matrah katlanır | Nüsha sayısını fiilî duruma göre yazmak |
| “Vergiyi karşı taraf öder” kaydına güvenmek | Kayıt vergi dairesini bağlamaz | Beyan ve ödemeyi bizzat takip etmek |
| 2016 değişikliğini geçmişe uygulamak | Vergi ziyaı cezası ayakta kalır | Kâğıdın düzenlenme tarihini esas almak |
| Matraha KDV dâhil etmek | Vergi fazla hesaplanır | KDV hariç işin bedelini esas almak |
| Azamî tutarı gözetmemek | Yüksek bedelli sözleşmede fazla ödeme yapılır | İlgili yıl için geçerli azamî tutarı uygulamak |
| Bağlı akitleri ayrı ayrı vergilendirmek | m.6’ya aykırı fazla vergi doğar | En yüksek vergi gerektiren işlemi esas almak |
| Cezaî şart kaydını ayrı sözleşme saymak | Gereksiz vergi ödenir | Müeyyide taahhütlerinde m.6’ya dayanmak |
| Dava süresini kaçırmak | Esasa girilmeden ret | Tebliğden itibaren süreyi takip etmek |
Sık sorulan sorular
Damga vergisinin konusu nedir?
488 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlardır. Kâğıt terimi, imzalanan veya imza yerine geçen bir işaret konularak düzenlenen ve bir hususu ispat ya da belli etmek için ibraz edilebilecek belgeleri kapsar; elektronik imzalı belgeler de bu kapsamdadır.
Mükellef kimdir?
Kâğıtları imza edenlerdir. Resmî dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kâğıtların vergisini kişiler öder.
Belli para ne demektir?
Kâğıdın içerdiği veya kâğıtta yazılı rakamların hâsıl edeceği paradır. Bedel açıkça yazılmasa bile kâğıttaki rakamlarla matematiksel olarak hesaplanabiliyorsa kâğıt belli para içerir ve nispî vergiye tâbi olur.
Sözleşmedeki miktar gerçekleşmezse vergi iade edilir mi?
Kural olarak edilmez. Öngörülen asgarî veya azamî tutarın fiilen gerçekleşip gerçekleşmemesi, kâğıdın belli para ihtiva etmesi sonucunu etkilememektedir.
Kaç nüsha düzenlenirse ne kadar vergi öderim?
09.08.2016’dan itibaren nispî vergiye tâbi kâğıtların yalnız bir nüshası vergilendirilir. Maktu vergiye tâbi kâğıtlarda ise her nüsha ayrı ayrı aynı miktarda vergiye tâbidir.
2016 öncesi sözleşmelerde durum nedir?
O dönemde bir nüshadan fazla düzenlenen kâğıtların her nüshası ayrı ayrı aynı miktar veya nispette vergiye tâbiydi. Bu nedenle eski tarihli incelemelerde nüsha sayısı doğrudan matrahı belirlemektedir.
Sözleşmede “üç nüsha düzenlenmiştir” yazıyorsa ne olur?
Bir yaklaşıma göre bu ibare somut bir tespittir ve aksini ispat yükü mükellefe düşer. Diğer yaklaşıma göre ise diğer nüshaların fiilen düzenlendiğinin idarece ortaya konulması gerekir. Uyuşmazlıkta hangi görüşün uygulandığı sonucu belirlemektedir.
2016 değişikliği geçmiş cezaları kaldırır mı?
Kaldırmaz. Değişiklik bir ceza düzenlemesi değil matrah düzenlemesidir; bu nedenle ceza hukukundaki lehe kanun ilkesi uygulanmamaktadır. 09.08.2016’dan önce düzenlenen kâğıtların nüshalarına ilişkin vergi ziyaı cezaları ayakta kalır.
Sözleşmeye “damga vergisini karşı taraf öder” yazabilir miyim?
Yazabilirsiniz ancak bu kayıt vergi dairesini bağlamaz. Vergi Usul Kanunu m.8 uyarınca mükellefiyete ilişkin özel sözleşmeler vergi dairelerine karşı hüküm ifade etmez; kayıt yalnızca taraflar arasında rücu ilişkisi doğurur.
Birden fazla kişi imzaladıysa kim öder?
Vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludur. İdare imzalayanlardan herhangi birine başvurabilir; aralarında vergiden müstesna olanların bulunması verginin noksan ödenmesini gerektirmez.
Matraha KDV dâhil edilir mi?
Edilmez. Damga vergisi KDV hariç olmak üzere yalnız işin bedeli üzerinden hesaplanır. KDV dâhil düzenlenen kâğıtlarda vergi, KDV tutarı düşüldükten sonra kalan meblağ üzerinden bulunur.
Bir kâğıtta birden fazla işlem varsa ne olur?
İşlemler birbirinden tamamen ayrıysa her birinden ayrı ayrı vergi alınır. Birbirine bağlı ve bir asıldan doğma iseler en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden vergi alınır.
Cezaî şart için ayrıca vergi öder miyim?
Ödemezsiniz. Pey akçesi, cayma tazminatı, ücret tevkifi ve cezaî şart gibi bir sözleşmenin müeyyidesi niteliğindeki taahhütlerden, başlı başına bir sözleşmeye konu olmadıkça damga vergisi alınmaz.
Verginin bir üst sınırı var mı?
Vardır. Her bir kâğıt için hesaplanacak vergi tutarı kanunda öngörülen azamî tutarı aşamaz. Bu tutar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır; işlem tarihindeki tutar teyit edilmelidir.
Sözleşme bedeli sonradan artarsa yeniden vergi öder miyim?
Kural olarak artan miktar aynı nispette vergiye tâbidir. Ancak azamî tutardan vergi alınmış bir sözleşmenin diğer hükümlerinde değişiklik olmaksızın yalnızca bedelinin artması durumunda artan bedel için yeniden vergi alınmaz.
İlgili mevzuat
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu m.1 — Konu ve kâğıt tanımı
- 488 sayılı Kanun m.3 — Mükellef
- 488 sayılı Kanun m.5 — Kâğıt nüshalarının birden fazla olması (6728 s.K. m.23 ile değişik)
- 488 sayılı Kanun m.6 — Bir kâğıtta birden fazla akit ve işlem (6728 s.K. m.24 ile değişik)
- 488 sayılı Kanun m.7 — Birden fazla imzalı kâğıtlar
- 488 sayılı Kanun m.10 — Nispî ve maktu vergi, belli para
- 488 sayılı Kanun m.14 — Nispet ve azamî tutar (6728 s.K. m.25 ile değişik)
- 488 sayılı Kanun m.24 — Vergi ve cezada müteselsil sorumluluk
- 488 sayılı Kanun m.26 — Resmî dairelerin arama ve bildirim yükümlülüğü
- 488 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı Tablo — Damga vergisine tâbi kâğıtlar
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.8 — Özel sözleşmelerin vergi dairesini bağlamaması
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.341 ve m.344 — Vergi ziyaı ve cezası
İlgili yazılar: vergi ziyaı ve usulsüzlük cezaları, re’sen vergi tarhı, vergi inceleme süreci, ihtirazi kayıtla beyan, vergi uzlaşma başvurusu.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kâğıdın türü, düzenlenme tarihi ve içeriği sonucu değiştirebileceğinden hukukî danışmanlık yerine geçmez.