İmam Nikâhlı Eşin Hakları Nelerdir? Mal Paylaşımı, Miras ve Tazminat Durumu

İmam Nikâhlı Eşin Hakları Nelerdir? Mal Paylaşımı, Miras ve Tazminat Durumu
Kısaca
  • Evlenme başvurusu evlendirme memurluğuna yapılır (TMK m.134); evlenmenin geçerli olması dinî törenin yapılmasına bağlı değildir (TMK m.143).
  • Kanun, evlenmenin geçerli olmasının dinî törenin yapılmasına bağlı olmadığını ve aile cüzdanı gösterilmeden dinî tören yapılamayacağını açıkça yazar (TMK m.143).
  • Yargıtay kararlarında imam nikâhı “gayriresmi evlilik” veya “evlilik dışı birliktelik” olarak anılmaktadır.
  • Edinilmiş mallara katılma rejimi eşler arasında uygulanır (TMK m.202); incelenen 2024 tarihli dosyada ilk derece mahkemesi, resmî evlilik bulunmayan dönem için katılma alacağı değerlendirmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir.
  • İmam nikâhlı dönemde edinilen mal için paylaşım isteyen taraf, katkısını ispat etmek zorundadır; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2024 tarihli kararında yazılı delil bulunmadığı için istemi reddetmiştir.
  • Katkı iddiasında tanık beyanı tek başına yeterli olmayabilir; bölge adliye mahkemesi HMK m.200 uyarınca yazılı delil aramıştır.
  • Davalıya teklif edilen yemin eda edilirse, yemin kesin delil olarak davayı sonuçlandırabilir.
  • Evli iken kurulan gayriresmi birliktelik için gönderilen paranın iadesi, TBK m.81 uyarınca istenemeyeceği gerekçesiyle reddedilmiştir (Yargıtay 3. HD, 10.03.2025).
  • İmam nikâhlı eşin ölümü hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı istenebilir; ancak Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tazminattan hak ve adalete uygun bir indirim yapılmasını gerekli görmüştür.
  • Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine mirasbırakanın eşi tanık olarak katılamaz (TMK m.536); 2025 tarihli dosyada ilk derece mahkemesi “eş”ten resmî nikâhlı eşin anlaşılması gerektiğini söylemiş, Yargıtay hükmü onamıştır.
  • Sağ kalan eşin yasal miras payı TMK m.499’da düzenlenmiştir; imam nikâhlı birlikteliğin bu hükümde eş sayıldığına dair bu yazıda incelenen kararlarda bir kabul yoktur.
  • Dul aylığı 5510 sayılı Kanun m.34’te “dul eş” için düzenlenmiştir; imam nikâhlı birlikteliğe aylık bağlanması konusu SGK uygulamasından ayrıca doğrulanmalıdır.
  • Mal paylaşımı mümkün olmayan durumda sebepsiz zenginleşme (TBK m.77) ve adi ortaklık (TBK m.620) gibi genel hükümler gündeme gelebilir; sonuç, olayın niteliğine ve delillere bağlıdır.
  • Resmî nikâh öncesi dönemde edinilen mallar için katkı iddiası belgeyle ispat gerektirir; 2024 tarihli dosyada bu yüzden istem sonuç vermemiştir.
  • Bütün bu belirsizliklerin pratik çözümü, birlikte edinilen malları paylı mülkiyetle tapuya yazdırmak, ortak parayı belgelemek ve gerekiyorsa resmî nikâh yaptırmaktır.

Kısa cevap: İmam nikâhı Türk hukukunda resmî evlilik sayılmadığı için eşler arasındaki mal rejimi, yasal miras ve dul aylığı gibi evliliğe bağlı haklar kural olarak doğrudan uygulanmaz. Buna karşılık imam nikâhlı eş, birlikte edinilen mallara yaptığı katkıyı genel borçlar hukuku yoluyla alacak olarak isteyebilir; ancak katkıyı belgeyle ispatlaması gerekir. Ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı istenebilir, fakat indirim yapılır.

Birçok çift yıllarca imam nikâhıyla birlikte yaşar; aynı evde oturur, birlikte çalışır, ev veya araç alır, çocuk büyütür. Ayrılık, ölüm ya da borç meselesi çıktığında ise aynı soru sorulur: “Hukuken karı koca olmadığımıza göre elimizde ne kaldı?” Cevap, çoğu zaman hakkın niteliğine göre değişir. Bazı haklar yalnızca resmî evliliğe bağlıdır; bazıları ise evlilikten bağımsız olarak, genel hükümlerle ileri sürülebilir.

Bu yazıda, kanunun evlenme şekline ilişkin kuralı ile Yargıtay’ın imam nikâhlı birlikteliklerde mal paylaşımı, para iadesi, destek tazminatı ve vasiyetname tanıklığı konularındaki kararları birlikte ele alınmaktadır. Katkı alacağı için ayrıca katkı payı alacağı, evlilik içi katkı için değer artış payı alacağı yazılarına bakılabilir.

Kanunî dayanak

TMK m.143 (Aile cüzdanı): “Evlenme töreni biter bitmez evlendirme memuru eşlere bir aile cüzdanı verir. Aile cüzdanı gösterilmeden evlenmenin dinî töreni yapılamaz. Evlenmenin geçerli olması dinî törenin yapılmasına bağlı değildir.”
Bağlantılı hükümler: TMK m.134’e göre birbiriyle evlenecek erkek ve kadın, içlerinden birinin oturduğu yer evlendirme memurluğuna birlikte başvurur; evlendirme memuru belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya görevlendireceği memur, köylerde muhtardır. TMK m.202 edinilmiş mallara katılma rejiminin eşler arasında asıl rejim olduğunu, m.227 ise eşlerden birinin diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunması hâlinde değer artışı için katkısı oranında alacak hakkı doğduğunu düzenler. Sebepsiz zenginleşme TBK m.77’de, hukuka veya ahlaka aykırı sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şeyin geri istenememesi m.81’de, adi ortaklık m.620’de düzenlenmiştir. Sağ kalan eşin miras payı TMK m.499’da, resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine eşin tanık veya memur olarak katılamaması ise m.536’dadır. Ölen sigortalının dul eşine aylık bağlanması 5510 sayılı Kanun m.34’tedir.
Değişiklik uyarısı: TCK m.230 metninde beşinci ve altıncı fıkralar, Anayasa Mahkemesinin 27/5/2015 tarihli ve E.2014/36, K.2015/51 sayılı kararıyla iptal edilmiş olarak gösterilmektedir; birinci ve ikinci fıkradaki hapis cezası düzenlemesi (altı aydan iki yıla kadar) yürürlüktedir. Bu yazıda anılan Yargıtay kararları için araçta çıkan “içtihat değişikliği” uyarıları ayrıca açılıp incelenmiş; uyarıya konu sonraki kararların müterafik kusur, maluliyet raporu ve faiz türü gibi başka sorunlara ilişkin olduğu, imam nikâhlı eşin hakları konusunu değiştirmediği görülmüştür.
KonuDayanakYaklaşım
Evlenmenin kurulmasıTMK m.134, 143Başvuru evlendirme memurluğuna yapılır; evlenmenin geçerliliği dinî törenin yapılmasına bağlı değildir.
Mal rejimiTMK m.202Katılma rejimi eşler arasındadır; resmî evlilik yokken edinilen mallar için ilk derece mahkemesi katılma alacağını kabul etmemiştir (Y3HD 08.10.2024).
Katkı iddiasıHMK m.200Bölge adliye mahkemesi yazılı delil aramış, delil sunulmadığı için istem reddedilmiştir (Y3HD 08.10.2024).
YeminHMK m.190 ve devamıTeklif edilen yemin davalıca eda edilirse kesin delil sonuç doğurur (Y3HD 08.10.2024).
Para iadesiTBK m.77, 81Hukuka aykırı sonuç için verilen şey geri istenemez; evli davacının gayriresmî birliktelik amacıyla gönderdiği para iade edilmemiştir (Y3HD 10.03.2025).
Destek tazminatıTBK m.51-52Talep edilebilir; nikâhsız eş için bakım ihtiyacının süresi bakımından indirim yapılır (Y4HD 30.11.2021, oyçokluğu).
Vasiyetname tanıklığıTMK m.536“Eş” ifadesinden resmî nikâhlı eş anlaşılmıştır (Y7HD 15.12.2025, ilk derece gerekçesi onanmıştır).
Yasal miras payıTMK m.499Sağ kalan eş için düzenlenmiştir; imam nikâhlı birlikteliğe uygulanacağına dair incelenen kararlarda kabul yoktur.
Dul aylığı5510 m.34Dul eşe aylık bağlanır; imam nikâhlı birliktelik bakımından SGK uygulaması ayrıca doğrulanmalıdır.
Kritik nokta: İmam nikâhının hukuki sonucu “ya hep ya hiç” değildir. Evliliğe özgü haklar (katılma rejimi, yasal mirasçılık, dul aylığı) resmî evliliğe bağlıdır; buna karşılık para, emek ve mal katkısı, genel borçlar hukuku kuralları gereği ispat edilirse alacak olarak talep edilebilir. İncelenen 2024 tarihli kararda davacı, taşınmazların alımına katkı sağladığını söylemiş, fakat miktar ve oran belirtememiş, yazılı delil sunamamış ve davalının yemin etmesiyle dava reddedilmiştir. Yani asıl sorun çoğu zaman hakkın bulunup bulunmaması değil, katkının belgeyle gösterilememesidir. Bu nedenle ortak parayla alınan mal için banka kayıtları, tapu ve kredi belgeleri ile yazılı bir anlaşma, birliktelik süresince saklanmalıdır.

Ne yapmalı? Adım adım yol haritası

  1. Önce hukuki durumunuzu netleştirin: resmî nikâhınız var mı, yoksa yalnızca imam nikâhı mı; evli iken kurulmuş bir birliktelik varsa sonuçları farklıdır.
  2. Birlikte yaşadığınız dönemde edinilen malların listesini çıkarın: taşınmaz, araç, devre mülk, banka hesabı ve kıymetli eşya.
  3. Her mal için tapu veya ruhsat kaydında kimin adına olduğunu, ne zaman ve hangi bedelle alındığını belgeleyin.
  4. Kendi katkınızı rakamla gösterin: banka dekontları, maaş kayıtları, kredi taksit ödemeleri ve nakit verdiğiniz paranın yazılı izleri.
  5. Katkıyı yalnızca tanıkla ispat etmeye güvenmeyin; incelenen karar, tanıkların görgüye dayalı bilgisi olmadığı ve yazılı delil bulunmadığı için sonuç vermemiştir.
  6. Karşı tarafla yapılmış yazılı bir mutabakat, borç senedi veya ortaklık sözleşmesi varsa saklayın; yoksa bundan sonra yazılı hâle getirin.
  7. Katkı miktarı ve oranı belirleyin; davada bunlar belirsiz bırakılırsa ilk derece mahkemesi isteminizi miktar yönünden de yetersiz bulabilir.
  8. Talebi hangi hukuki nitelikle istediğinizi tartın: katkı payı, sebepsiz zenginleşme veya adi ortaklık gibi; hâkim hukuki nitelendirmeyi kendisi yapar, ancak maddi olayları siz anlatırsınız.
  9. Tapuda yalnızca karşı tarafın adı varsa, dava açmadan önce banka kayıtlarıyla katkınızı ve bu katkının o malın alımında kullanıldığını bağlayan belgeleri toplayın.
  10. Ortak bir malvarlığı oluşturacaksanız tapuyu payla birlikte almak veya sonradan devir yapmak gibi yazılı ve resmî yolları değerlendirin.
  11. Ölüm ihtimaline karşı vasiyetname düzenlemeyi düşünün; vasiyetname tanıklığında eşin tanık olamayacağı kuralını (TMK m.536) unutmayın ve saklı pay sahiplerinin haklarını gözetin.
  12. Uzun vadeli çözüm olarak, evlenmek istiyorsanız resmî nikâhı yaptırın ve mal rejimi sözleşmesini gözden geçirin; resmî nikâh, mal rejimi ve miras bakımından ileriye dönük güvence sağlar.
Yargıtay kararları

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 08.10.2024 T., 2023/4334 E., 2024/2875 K.
Resmî evliliğin kurulmasından önceki dönemde edinilen taşınmazlar için katkı alacağı istemi, yazılı delil bulunmadığı ve yemin eda edildiği için reddedilmiştir. Davacı, davalı ile 26 yıl önce Hollanda’da imam nikâhıyla evlendiklerini, 10.02.2016’da resmî nikâh yaptıklarını ileri sürmüş; evlilik süresince sürekli çalıştığını belirterek Yozgat’taki bir ve Bayrampaşa’daki iki devre mülk ile davalının memleketindeki tripleks evin alımına katkısından, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 5.000 TL talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, katkı miktarı veya oranının belirtilmediğini, taşınmazların alındığı dönemde resmî bir evliliğin bulunmadığını ve bu nedenle aile hukukundan kaynaklanan katılma alacağı gibi bir değerlendirmenin mümkün olmadığını belirterek, tanıkların görgüye dayalı bilgisi bulunmadığı ve davacının teklif ettiği yemini davalının usulüne uygun eda ettiği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi de istinafı esastan reddetmiş; hukuki ilişkinin değeri itibarıyla iddianın ancak yazılı delille ispat edilebileceğini, dava konusunun tarafların evli olmadıkları döneme ilişkin olduğunu belirtmiştir. Yargıtay, uyuşmazlığı “tarafların evlilik birliğinin kurulmasından önceki düzenlemede taşınmaz edindiği iddiasıyla alacak istemine” ilişkin saymış ve gerekçesini şöyle özetlemiştir: “davacının iddiasını ispata yarar yazılı delil sunmamasına, davacı tarafından teklif edilen yeminin davalı tarafça eda edilmesine göre” temyiz itirazları reddedilmiştir. Bölge adliye mahkemesi kararı 08.10.2024 tarihinde oybirliğiyle onanmıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 10.03.2025 T., 2024/1960 E., 2025/1429 K.
Evli iken gayriresmî birliktelik amacıyla gönderilen para, TBK m.81 uyarınca geri istenememiştir. Davacı, Danimarka’da yaşadığını, orada resmî olarak boşandığını ancak bunun Türkiye kayıtlarına henüz geçmediğini, davalı ile bir internet sitesi üzerinden evlilik niyetiyle tanıştığını, 22.04.2022’de dinî nikâh yaptıklarını ve davalıya toplam 1.045.200 TL verdiğini ileri sürmüş; paranın evlenme vaadiyle aldatılarak alındığını belirterek sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini istemiştir. Davalı ise dinî nikâhla evlendiklerini, davacının evli olması nedeniyle resmî nikâhın mümkün olmadığını, paraların mehir olarak kararlaştırılan ev bedeli olarak gönderildiğini, sonra da hediye edildiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, davacının evli olduğu sırada gayriresmî birlikteliği sürdürebilmek amacıyla iradi olarak para gönderdiğini, bu nedenle hileden söz edilemeyeceğini ve TBK m.81 uyarınca isteyemeyeceğini belirterek davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetmiştir. Yargıtay uyuşmazlığı “gayriresmi evliliğin gerçekleşmesi amacıyla verilen paranın tahsili istemine” ilişkin saymış ve TBK m.81 uyarınca “hukuka aykırı bir sonucun gerçekleşmesini sağlamak için verilen şeyin geri istenemeyeceği” sonucuna varmıştır. Karar 10.03.2025 tarihinde oybirliğiyle onanmıştır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 30.11.2021 T., 2021/5895 E., 2021/9379 K.
İmam nikâhlı eşin destekten yoksun kalma tazminatı istenebilir, ancak tazminattan hak ve adalete uygun indirim yapılmalıdır. Zorunlu trafik sigortası bulunmayan bir kamyonetin, davacının imam nikâhlı eşi olan desteğin kullandığı traktöre çarpması sonucu destek hayatını kaybetmiş; davacı sigorta tahkim yoluyla 41.000 TL’den başlayan destek tazminatı istemiştir. Uyuşmazlık hakem heyeti, desteğin ehliyetsizliği nedeniyle %20 müterafik kusur indirimiyle 73.870 TL’ye hükmetmiş; itiraz hakem heyeti ise indirimi kaldırarak 92.259 TL’ye karar vermiştir. Daire, davanın imam nikâhlı eşin destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olduğunu belirtmiş ve nikâhsız eş bakımından şu değerlendirmeyi yapmıştır: “bakım ihtiyacının nikahlı eşte olduğu gibi bakiye ömrün sonuna kadar devam etmesi ihtimalinin zayıf olması varsayımının göz önünde tutulması gerekmektedir”. Bu nedenle itiraz hakem heyetinin TBK m.51-52 uyarınca belirlenen tazminattan hak ve adalete uygun bir miktar indirim yapması gerektiğini, bunu yapmamasını doğru bulmamıştır. Karşı oy yazısında ise TBK m.55’e dayanılarak, Kapatılan 17. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre bu tür bir indirim yapılmaması gerektiği görüşü savunulmuştur. Karar 30.11.2021 tarihinde oyçokluğuyla davalı yararına bozulmuştur.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 15.12.2025 T., 2025/1756 E., 2025/5414 K.
Vasiyetname tanıklığında “eş” ifadesinden ilk derece mahkemesince resmî nikâhlı eş anlaşılmış, karar onanmıştır. Mirasbırakanın kardeşi olan davacı, notere düzenlenen vasiyetnamede tanıklık yapan kişinin mirasbırakanla 1980’den beri imam nikâhıyla karı koca gibi yaşadığını, TMK m.536’daki “eş” kavramının imam nikâhlıyı da kapsayacak şekilde geniş yorumlanması gerektiğini, ayrıca vasiyetnamenin baskı altında düzenlendiğini ve mirasbırakanın fiil ehliyetinin tam olmadığını ileri sürerek vasiyetnamenin iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi, Adli Tıp Kurumu raporuna göre mirasbırakanın vasiyetname tarihinde fiil ehliyetine sahip olduğunu, “4721 sayılı Kanun’un 536. maddesindeki düzenlemede resmî nikahlı eş’in kastedildiği” sonucuna vardığını belirterek (bu, ilk derece mahkemesinin gerekçesidir) davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetmiştir. Yargıtay, temyiz nedenlerini kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görmemiş, ayrıca kendi gerekçesinde bu konuda ek bir açıklama yapmamıştır. Karar 15.12.2025 tarihinde oybirliğiyle onanmış ve kesin olmak üzere verilmiştir.

Kararlar birlikte okunduğunda, imam nikâhının hukuki sonuçlarının hak türüne göre farklılaştığı görülür. Mal paylaşımı bakımından Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli kararında ilk derece mahkemesi, resmî evliliğin bulunmadığı dönem için aile hukukundan kaynaklanan katılma alacağı değerlendirmesinin mümkün olmadığını belirtmiş; Yargıtay ise onama gerekçesinde ispat eksenini öne çıkarmıştır: yazılı delil sunulmamış ve davacının teklif ettiği yemin davalıca eda edilmiştir. Bu nedenle sonuç, “katkı alacağı hiç istenemez” değil, “katkı yazılı delille ispatlanamadığı için istem reddedilmiştir” biçiminde okunmalıdır. Aynı konuda evlilik içi ve evlilik öncesi ayrımı için katkı payı alacağı ile değer artış payı alacağı yazılarımız incelenebilir.

İkinci karar, para iadesi bakımından önemli bir sınırı gösterir. Dinî nikâh yapıldığı ileri sürülen olayda davacının evli olması, ilk derece mahkemesinin gerekçesinde belirleyici olmuş; gayriresmî birlikteliği sürdürmek amacıyla iradi olarak gönderilen para, TBK m.81 kapsamında geri istenemeyen şey sayılmıştır. Bu sonuç, imam nikâhlı birlikteliklerin genel kuralı değil, evli bir kişinin dahil olduğu somut olaya ilişkin bir değerlendirmedir. Sebepsiz zenginleşme hükümlerinin işleyişi için sebepsiz zenginleşme, ortak girişim niteliğindeki ilişkiler için adi ortaklık ve tasfiyesi yazılarımıza bakılabilir.

Üçüncü karar, ölüm hâlinde tazminat bakımından hem bir imkân hem de bir sınır gösterir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, imam nikâhlı eşin destekten yoksun kalma tazminatı isteyebileceğini kabul etmiş; ancak bakım ihtiyacının nikâhlı eşte olduğu gibi ömür boyu sürmesi ihtimalinin zayıf olduğunu varsayarak tazminattan indirim yapılması gerektiğini söylemiştir. Karar oyçokluğuyla verilmiştir; karşı oy yazısı, TBK m.55 gereği indirim yapılmaması görüşündedir. Bu fark, aynı daire içinde bile görüş ayrılığı bulunduğunu gösterir. Hesap yöntemi için destekten yoksun kalma tazminatı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Dördüncü karar, miras ve vasiyetname alanına dairdir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, “eş” kavramının geniş yorumlanmasını isteyen temyiz sebebini kabul etmemiş, ilk derece mahkemesinin resmî nikâhlı eşi esas alan gerekçesiyle verilen hükmü onamıştır. Ancak Daire kendi gerekçesinde bu konuda ayrıntılı bir açıklama yapmadığı için, bu karardan imam nikâhlı eşin yasal mirasçılığı hakkında genel bir sonuç çıkarılmamalıdır. Vasiyetname ile ilgili iptal sebepleri için vasiyetnamenin iptali davası, saklı pay sınırı için saklı pay oranları yazılarımız incelenebilir.

Sık yapılan hatalar

HataNeden sorun çıkarırDoğrusu
İmam nikâhını resmî evlilikle aynı saymakKatılma rejimi, yasal mirasçılık gibi hakların temeli resmî evliliktirHangi hakkın resmî evliliğe bağlı olduğunu ayırmak
Katkıyı yalnızca tanıkla ispat etmeye çalışmakİncelenen kararda yazılı delil bulunmadığı için istem reddedilmiştirBanka kayıtları ve yazılı belgeleri toplamak
Katkı miktarını ve oranını belirtmemekDava, miktar belirsizliği nedeniyle zayıflarRakamlarla ve hesapla talep oluşturmak
Tapuyu tek kişi adına yaptırıp yazılı anlaşma yapmamakSonradan kimin ne kadar katkı yaptığı ispat sorununa dönerPaylı mülkiyetle tapu veya yazılı ortaklık sözleşmesi yapmak
Evli birini ilişkiye dahil edip para göndermekSonradan iade istemi TBK m.81 engeline takılabilirÖdemeleri amacını gösteren yazılı kayıtla yapmak ve hukuki durumu önceden değerlendirmek
Yemin teklifini hafife almakDavalı yemin ederse kesin delil olarak davayı bitirebilirYemin teklifinden önce diğer delilleri tamamlamak
Vasiyetname tanığı olarak imam nikâhlı eşi seçmekTMK m.536 eşin tanıklığını yasaklar; iptal davası açılabilirTanık olarak eş, üstsoy ve altsoy dışında kişileri seçmek
Destek tazminatında indirim ihtimalini düşünmemekDaire nikâhsız eş için indirim yapılmasını gerekli görmüştürBeklentiyi ve talebi bu ihtimale göre kurmak
Dul aylığını kendiliğinden hak sanmak5510 m.34 “dul eş”ten söz ederSGK’dan güncel uygulamayı yazılı olarak sormak
İmam nikâhı hukuken evlilik sayılır mı?

Hayır. Türk hukukunda evlenme, evlendirme memuru önünde yapılan resmî işlemle kurulur (TMK m.134) ve evlenmenin geçerli olması dinî törenin yapılmasına bağlı değildir (TMK m.143). İncelenen Yargıtay kararlarında imam nikâhı “gayriresmi evlilik” veya “evlilik dışı birliktelik” olarak adlandırılmıştır.

İmam nikâhlı eşle boşanma davası açılabilir mi?

Boşanma, resmî evliliğin sona erdirilmesidir. Resmî evlilik yoksa boşanma kararı verilecek bir evlilik de bulunmaz. Ayrılık hâlinde çözüm, birlikte edinilen mallara ve yapılan harcamalara ilişkin alacak taleplerinde aranır.

Edinilmiş mallara katılma rejimi imam nikâhlı eşler için uygulanır mı?

TMK m.202 katılma rejimini eşler arasında asıl rejim olarak düzenler. İncelenen 2024 tarihli dosyada ilk derece mahkemesi, taşınmazların alındığı dönemde resmî evlilik bulunmadığı için aile hukukundan kaynaklanan katılma alacağı değerlendirmesinin mümkün olmadığını belirtmiş, Yargıtay da kararı onamıştır.

Mal paylaşımı istemek mümkün değilse hangi yollar vardır?

Genel borçlar hukuku hükümleri gündeme gelebilir; örneğin sebepsiz zenginleşme (TBK m.77) veya adi ortaklık (TBK m.620). Hangi hukuki nitelendirmenin yapılacağı olayın niteliğine ve delillere bağlıdır; hâkim hukuki nitelendirmeyi kendisi yapar, ancak maddi olayların ve katkının ileri sürülüp ispatlanması gerekir.

Tapu karşı tarafın adınaysa katkımı isteyebilir miyim?

Katkı iddiası ileri sürülebilir; ancak tapu kaydı karşı tarafı malik gösterdiği için katkının ve bu katkının o malın alımında kullanıldığının ayrıca ispatı gerekir. İncelenen 2024 tarihli dosyada davacı taşınmazların alımına katkı sağladığını söylemiş, fakat yazılı delil sunamamış ve istemi reddedilmiştir.

Katkıyı tanıkla ispat edebilir miyim?

Tek başına tanıkla ispat çoğu zaman yeterli olmayabilir. İncelenen kararda ilk derece mahkemesi tanıkların görgüye dayalı bilgisi bulunmadığını belirtmiş, bölge adliye mahkemesi ise hukuki ilişkinin değeri itibarıyla iddianın ancak yazılı delille ispat edilebileceğini söylemiştir (HMK m.200).

Davalı yemin ederse dava kaybedilir mi?

Davacının teklif ettiği yemini davalı usulüne uygun eda ederse yemin kesin delil olarak sonuç doğurur. İncelenen 2024 tarihli kararda davacının teklif ettiği yemin davalıca eda edilmiş ve bu durum davanın reddinde ve onanmasında dayanak olmuştur.

İmam nikâhlı eş miras alabilir mi?

TMK m.499 sağ kalan eşin yasal miras payını düzenler. İncelenen kararlarda imam nikâhlı birlikteliğin bu hükümde eş sayılacağına dair bir kabul yoktur; 2025 tarihli kararda TMK m.536’daki “eş” ifadesi ilk derece mahkemesince resmî nikâhlı eş olarak anlaşılmış ve karar onanmıştır. Mirasbırakan isterse, saklı pay sahiplerinin haklarını gözeterek vasiyetname düzenleyebilir.

Vasiyetname ile imam nikâhlı eşe mal bırakılabilir mi?

Mirasbırakan vasiyetname düzenleyebilir; ancak saklı pay sahibi mirasçıların payına dokunulamaz. Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine mirasbırakanın eşi tanık olarak katılamaz (TMK m.536), bu nedenle imam nikâhlı eşi tanık göstermek iptal davasına yol açabilir. Ayrıntı için vasiyetnamenin iptali ve saklı pay yazılarımıza bakılabilir.

İmam nikâhlı eşe dul aylığı bağlanır mı?

5510 sayılı Kanun m.34 ölen sigortalının dul eşine aylık bağlanmasını düzenler. İncelenen kararlarda imam nikâhlı eşe dul aylığı bağlanacağına dair bir kabul bulunmamaktadır; somut durumun SGK’dan yazılı olarak sorularak doğrulanması gerekir.

İmam nikâhlı eşin ölümü hâlinde tazminat istenebilir mi?

Evet. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, imam nikâhlı eşin destekten yoksun kalma tazminatı isteyebileceğini kabul etmiş, ancak bakım ihtiyacının nikâhlı eşte olduğu gibi ömür boyu sürmesinin zayıf olması nedeniyle tazminattan hak ve adalete uygun bir indirim yapılmasını gerekli görmüştür. Karar oyçokluğuyla verilmiştir.

Mehir olarak verilen para geri alınabilir mi?

Bu, olayın niteliğine bağlıdır. İncelenen 2025 tarihli dosyada davalı paraların mehir olarak gönderildiğini savunmuş; davacının evli olduğu sırada gayriresmî birlikteliği sürdürmek amacıyla iradi olarak para gönderdiği kabul edilerek TBK m.81 uyarınca iade istemi reddedilmiştir. Mehir alacağı için ayrıca mehir alacağı davası yazısına bakılabilir.

Taraflardan biri evliyse imam nikâhı ne sonuç doğurur?

TCK m.230, evli olmasına rağmen başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi için altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörür; evli olduğunu bildiği biriyle evlilik işlemi yaptıran kişi de aynı hükme tabidir. Para iadesi bakımından ise incelenen 2025 tarihli kararda davacının evli olması, istemin reddinde belirleyici olmuştur. Ayrıntı için birden çok evlilik ve hileli evlilik yazısına bakılabilir.

Resmî nikâh yaptırırsam ne değişir?

Resmî evlilik, katılma rejimi (TMK m.202) ve sağ kalan eşin yasal miras payı (TMK m.499) gibi eş sıfatına bağlı hakların dayanağıdır. Resmî nikâhtan önceki dönemde edinilen mallar için ise katkı alacağı ispat gerektirir; nitekim 2024 tarihli dosyada iddia yazılı delil bulunmaması ve yeminin eda edilmesi nedeniyle sonuç vermemiştir.

Hangi belgeleri saklamalıyım?

Tapu ve araç ruhsat kayıtlarını, bankadan yapılan ödemelerin dekontlarını, kredi sözleşmelerini, maaş ve gelir belgelerini, karşı tarafla yapılmış yazılı yazışma ve borç belgelerini saklamalısınız. Katkının miktarı ve malın alımına bağlantısı belgelerle gösterilebildiği ölçüde ispat kolaylaşır.

İlgili mevzuat
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.134 — Evlenme başvurusu ve evlendirme memuru
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.143 — Aile cüzdanı ve dinî tören
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.202 — Mal rejimi ve asıl rejim
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.227 — Değer artış payı
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.499 — Sağ kalan eşin miras payı
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.536 — Resmî vasiyetnamede tanık ve memur olamayacaklar
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.77 — Sebepsiz zenginleşme
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.81 — Hukuka veya ahlaka aykırı sonuç için verilen şey
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.620 — Adi ortaklık sözleşmesi
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.230 — Evlilik işlemine ilişkin suçlar
  • 5510 sayılı Kanun m.34 — Ölüm aylığı oranları
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.200 — Senetle ispat zorunluluğu

İlgili yazılarımız: Katkı payı alacağı · Değer artış payı alacağı · Destekten yoksun kalma tazminatı · Vasiyetnamenin iptali davası · Mehir alacağı davası

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Bu siteyi Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Google arama sonuçlarınızda legapro.net yazıları daha sık görünür. Ücretsizdir; Google hesabınızdan istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Google'da ekle

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp LinkedIn X

Aile ve boşanma hukuku — ilgili sayfalar

Bu yazıdaki konuyla ilgili rehberler, dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları.

Aynı kategoriden diğer yazılar

Makaleler

Boşanma Avukatı Ücreti 2024 Yılı

İçindekilerBoşanma Avukatı Ücreti 2024: Detaylı Bilgiler ve Dikkat Edilmesi GerekenlerBoşanma Avukatı Ücretleri 2024: Detaylı Bilgiler ve Dikkat Edilmesi…

24.04.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

İştirak Nafakası Nedir?

İçindekilerİştirak Nafakası: Çocukların Bakım ve Eğitim Giderlerine Katkıİştirak Nafakası ve Tedbir Nafakası: Çocukların Korunması İçin İki Farklı Nafaka…

21.06.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır Ne Kadar Sürer?

İçindekilerAnlaşmalı Boşanma Davası: Hızlı ve Düşük Maliyetli Bir Çözüm YoluAnlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?Anlaşmalı Boşanma ProtokolüÇekişmeli Boşanma DavasıAnlaşmalı…

14.08.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

Nafaka Avukatı

İçindekilerNafaka: Boşanma Sonrası Ekonomik GüvenceNafaka Avukatı: Uzmanlık Alanı ve Dava ÇeşitleriYoksulluk Nafakası: Boşanma Sonrası Ekonomik DestekNafaka Alma Şartları:…

19.08.2024 Yazıyı oku ›
Makaleler

Boşanma Davası Süresi: Ne Kadar Sürer?

İçindekilerBoşanma Davası Türleri ve Süreye EtkisiÇekişmeli Boşanma Davası Aşamaları ve Süreye EtkisiBoşanma Davası Süresini Etkileyen FaktörlerBoşanma Sürecini Hızlandırma…

15.02.2025 Yazıyı oku ›
Aile Hukuku Makale

Evlilik Birliğinin Sarsılması Nedeniyle Boşanma Nasıl İşler? Kusur, İtiraz ve Tazminat

İçindekilerm.166/1 — genel boşanma sebebiKusur dengesim.166/2 — az kusurlu eşin itirazıTazminat: kusur belirlemesinin asıl önemim.166/3 — anlaşmalı boşanmam.166/4…

24.08.2026 Yazıyı oku ›
WhatsApp İletişim Ara