İhaleye Fesat Karıştırma Suçu (TCK m.235): Fiiller, Zarar Şartı ve Edimin İfasına Fesat
Kısaca
- İhaleye fesat karıştırmanın temel cezası 3 yıldan 7 yıla kadar hapistir (TCK m.235/1).
- Fesat hâlleri m.235/2’de tahdidi olarak sayılmıştır; sayılanların dışına çıkmak kanunilik ilkesine aykırıdır.
- Kamu kurumu açısından zarar doğmamışsa ceza 1 yıldan 3 yıla iner (m.235/3-b) — cebir/tehdit hâli hariç.
- Cebir veya tehditle işlenirse temel cezanın alt sınırı 5 yıldan az olamaz (m.235/3-a).
- Yargıtay: suç özgü suçtur; m.235/2-(a) ve (b) hâllerinde ihale görevlileri, (d) hâlinde ihaleye katılan/katılmak isteyenler fail olabilir.
- Özgü suç olduğundan dolaylı failliğe elverişli değildir; diğer kişiler ancak azmettiren veya yardım eden olur.
- M.235/2-(c)’deki cebir veya tehdit, TCK m.86 veya m.106 kapsamında olmalıdır.
- Doğrudan temin bir ihale usulü değildir; bu yolla yapılan alımlarda ihaleye fesat suçu oluşmaz.
- Edimin ifasına fesat (m.236) ayrı bir suçtur: salt ayıplı/eksik ifa yetmez, hileyle gizleme ve zarar aranır.
- M.236/2’deki “kabul” ibaresi, yapım işlerinde kesin kabul işlemi olarak anlaşılır.
Kamu ihaleleri, ceza hukukunun en teknik alanlarından biridir. Bir usulsüzlüğün suç olup olmadığı, çoğu zaman fiilin ahlaki ağırlığına değil, kanunun saydığı dar kalıplardan birine girip girmediğine bağlıdır. Uygulamada mahkûmiyet kararlarının önemli bir kısmı tam da bu yüzden bozulmaktadır.
Bu yazıda ihaleye fesat karıştırma suçunun unsurlarını, kimin fail olabileceğini, zararın rolünü ve edimin ifasına fesat karıştırma suçundan farkını Yargıtay kararlarıyla ele alıyoruz.
Suçun düzenlenişi
TCK m.235: “(1) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Aşağıdaki hallerde ihaleye fesat karıştırılmış sayılır: a) Hileli davranışlarla; 1. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek, 2. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olmayan kişilerin ihaleye katılmasını sağlamak, 3. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olduğu halde, sahip olmadığından bahisle değerlendirme dışı bırakmak, 4. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı halde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye almak. b) Tekliflerle ilgili olup da ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak. c) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye, ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek. d) İhaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları.”
Cezalar
| Hâl | Ceza |
|---|---|
| Temel hâl (m.235/1) | 3 – 7 yıl hapis |
| Cebir veya tehditle işlenmesi (m.235/3-a) | Temel cezanın alt sınırı 5 yıldan az olamaz |
| Zarar meydana gelmemişse (m.235/3-b) | 1 – 3 yıl hapis |
| Menfaat temin eden görevli (m.235/4) | Ayrıca ilgili suç hükmüne göre cezalandırılır (rüşvet, irtikâp vb.) |
Maddenin beşinci fıkrası kapsamı genişletir: kamu kurumları aracılığıyla yapılan artırma ve eksiltmeler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bünyelerindeki vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ve kooperatifler adına yapılan alım-satım ve kiralamalar da suçun kapsamındadır.
Kim fail olabilir? Özgü suç tartışması
Yargıtay uygulamasında ihaleye fesat karıştırma özgü suç (TCK m.40/2) olarak kabul edilmektedir. Bunun üç önemli sonucu vardır:
| Fıkra/bent | Fail olabilecek kişi |
|---|---|
| m.235/2-(a) ve (b) | İhale sürecinde görev alan görevliler |
| m.235/2-(d) | İhaleye katılan veya katılmak isteyen kişiler |
| Diğer kişiler | Ancak azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilir |
Özgü suç niteliği aynı zamanda dolaylı failliğe elverişsizlik anlamına gelir. Bu nedenle ihale sürecinde görevli olmayan bir teklif sahibinin, m.235/2-(a) kapsamındaki bir fiilin faili sayılması mümkün değildir. Uygulamada özellikle kamu görevlileri hakkında hiç dava açılmamışken yalnızca yükleniciyi mahkûm eden kararlar bu gerekçeyle bozulmaktadır.
Zarar unsuru
2013 yılında 6459 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik, uygulamayı köklü biçimde etkilemiştir. Artık ihaleye fesat karıştırma sonucunda ilgili kamu kurumu veya kuruluşu açısından bir zarar meydana gelmemişse, cebir/tehdit hâli dışında ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapse iner.
Bu, yalnızca ceza miktarını değil, dava zamanaşımını da değiştirir: üst sınır 3 yıla indiğinde TCK m.66/1-(e) uyarınca asli dava zamanaşımı 8 yıl olur. Eski tarihli birçok dosya bu nedenle düşme kararıyla sonuçlanmaktadır.
Dikkat: Kurum zararının bulunup bulunmadığı, dosyanın en kritik araştırma konusudur. Zarar iddiası ve kabulü yoksa lehe olan m.235/3-b uygulanmalı, buna göre zamanaşımı hesaplanmalıdır.
Cebir ve tehdit ne demek?
M.235/2-(c), cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine sahip kişilerin katılmasını engellemeyi cezalandırır. Yargıtay burada bir sınır çizmiştir: bu bentteki cebir veya tehdidin TCK m.86 (kasten yaralama) veya m.106 (tehdit) kapsamında olması gerekir. Mahkemenin cebir veya tehdit uygulandığına dair bir kabulü yoksa bu bentten mahkûmiyet kurulamaz.
Doğrudan temin: ihale değildir
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda doğrudan temin, bir ihale usulü olarak düzenlenmemiştir. Yargıtay bu nitelendirmeyi ceza hukukuna doğrudan taşımaktadır: doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen mal alımı ve yapım işlerindeki usulsüzlükler, ihaleye fesat karıştırma suçunu oluşturmaz. Bu tür fiiller koşulları varsa görevi kötüye kullanma (TCK m.257) kapsamında değerlendirilir.
Edimin ifasına fesat karıştırma (TCK m.236)
TCK m.236: “(1) Kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Aşağıdaki fiillerin hileli olarak yapılması halinde, edimin ifasına fesat karıştırılmış sayılır: a) İhale kararında veya sözleşmede evsafı belirtilen maldan başka bir malın teslim veya kabul edilmesi. b) İhale kararında veya sözleşmede belirtilen miktardan eksik malın teslim veya kabul edilmesi. c) Edimin ihale kararında veya sözleşmede belirtilen sürede ifa edilmemesine rağmen, süresinde ifa edilmiş gibi kabul edilmesi. d) Yapım ihalelerinde eserin veya kullanılan malzemenin şartname veya sözleşmesinde belirlenen şartlara, miktar veya niteliklere uygun olmamasına rağmen kabul edilmesi. e) Hizmet niteliğindeki edimin, ihale kararında veya sözleşmede belirtilen şartlara göre verilmemesine veya eksik verilmesine rağmen verilmiş gibi kabul edilmesi.”
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Hileli hareket | Salt ayıplı veya eksik ifa yetmez; hileyle gizleme aranır |
| Zarar | Madde metninde yazılı olmasa da Yargıtay zorunlu unsur sayar |
| “Kabul” ibaresi | Yapım işlerinde kesin kabul işlemi olarak anlaşılır |
| Önceden bir ihale | Suçun oluşması için taahhüt altına girilen bir ihalenin varlığı aranır |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- İsnat edilen fiilin m.235/2’deki hangi bende girdiğini netleştirin; bentlerden birine girmiyorsa suç oluşmaz.
- Alımın hangi usulle yapıldığını belirleyin: doğrudan temin ise ihaleye fesat suçu gündeme gelmez.
- Sanığın ihale sürecinde görevli olup olmadığını tespit edin; özgü suçta faillik buna bağlıdır.
- Kamu görevlileri hakkında dava açılmamışsa, yüklenicinin m.235/2-(a) faili sayılamayacağını ileri sürün.
- İştirak iddiası varsa, sanığın azmettiren mi yardım eden mi olduğunu ayrıca tartıştırın.
- Kurum zararının bulunup bulunmadığını bilirkişi ve kurum yazılarıyla açıkça tespit ettirin.
- Zarar yoksa lehe olan m.235/3-b’nin uygulanmasını ve buna göre zamanaşımı hesabı yapılmasını isteyin.
- Cebir/tehdit isnadı varsa fiilin TCK m.86 veya m.106 kapsamında olup olmadığını sorgulayın.
- Edimin ifasına fesat isnadında hileli hareket ve zarar unsurlarını ayrı ayrı denetleyin.
- Yapım işlerinde kesin kabul yapılıp yapılmadığını belgeleyin; yapılmamışsa m.236 unsurları oluşmaz.
- Suç tarihlerini ve zamanaşımı kesen işlemleri kronolojik olarak çıkarın; HAGB nedeniyle oluşan durma sürelerini ekleyin.
- Mahkûmiyet hâlinde 4734 sayılı Kanun m.17 delaletiyle m.59 uyarınca ihalelerden yasaklama kararının gerekip gerekmediğini gözetin.
Yargı kararları ne diyor?
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2022/637, K. 2025/1735, 06.02.2025
İhaleye fesat karıştırma özgü suçtur; ihale sürecinde görevli olmayan teklif sahibi, m.235/2-(a) kapsamındaki fiilin faili olamaz. Daire ilkeyi şöyle kurmuştur: “5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 235. maddesinde ihaleye fesat karıştırma halleri yasa koyucu tarafından tahdidi olarak sayılmış olup, maddede sayılan seçimlik hareketlerin ya da faillik durumunun genişletilmesinin anılan Yasa’nın 2. maddesindeki kanunilik ilkesine aykırılık teşkil edeceği, … 2. fıkranın ‘a’ ve ‘b’ bentlerinde sayılan hallerde ihale sürecinde görev alan ilgili görevlilerin, ‘d’ bendinde belirtilen halde ise ihaleye katılan ya da katılmak isteyen kişilerin suçun faili olabileceği dolayısıyla söz konusu suçun özel faillik niteliği taşıyan kimselerce işlenebileceği, bu itibarla 5237 sayılı Kanun’un 40/2. maddesine göre özgü suç niteliğinde olan, bu nedenle dolaylı failliğe elverişli bulunmayan … ihaleye fesat karıştırma suçunun ihaleye teklif verenler tarafından işlenemeyeceği, bu suça iştirak eden diğer kişilerin azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri”. Daire ayrıca kurum zararı bulunmadığından m.235/3-b’nin uygulanacağını, bunun sonucunda 8 yıllık asli dava zamanaşımının dolduğunu tespit ederek hükmü oy birliğiyle bozmuş ve kamu davasının düşmesine karar vermiştir.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2021/13040, K. 2024/3484, 27.03.2024
Doğrudan temin bir ihale usulü olmadığından bu yolla yapılan alımlarda ihaleye fesat suçu oluşmaz; m.236/2’deki “kabul” ibaresi yapım işlerinde kesin kabul işlemini ifade eder. Daire iki ayrı nitelendirme yapmıştır. Önce zarar bakımından: “ilgili kurum açısından bir zarar oluştuğuna dair iddia ve kabul bulunmaması karşısında, sanığa isnat edilen ihaleye fesat karıştırma eylemlerinin sübutu halinde suç tarihlerinden sonra yürürlüğe giren ve sanık lehine olan 6459 sayılı Kanun’un 12. maddesi ile değişik 5237 sayılı Kanun’un 235/3-b maddesindeki suçu oluşturacağı”. Sonra usul bakımından: “doğrudan teminin bir ihale usulü olmaması nedeniyle ihaleye fesat karıştırma suçunun, 5237 sayılı Kanun’un 236/2. maddesinde yer verilen kabul ibaresinin … kesin kabul işlemi olarak anlaşılması gerektiği ve kesin kabul işleminin yapılmaması nedeniyle de edimin ifasına fesat karıştırma suçunun yasal unsurlarının gerçekleşmediği, bu nedenle sanığa isnat edilen eylemlerin sübutu halinde 5237 sayılı Kanun’un 257/1. maddesinde düzenlenen görevi kötüye kullanma suçunu oluşturacağı”. Zamanaşımı dolduğundan hüküm oy birliğiyle bozularak kamu davalarının ayrı ayrı düşmesine karar verilmiştir.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2021/3432, K. 2024/10199, 08.10.2024
M.235/2-(c)’deki cebir veya tehdit, TCK m.86 veya m.106 kapsamında olmalıdır; mahkemenin cebir/tehdit kabulü yoksa beraat kararı verilmelidir. Daire şu değerlendirmeyi yapmıştır: “sanığın eyleminin ancak aynı Kanun’un 235/2-c maddesinde yer alan ‘Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye, ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek’ suçuna uyabileceği, bu düzenlemede yer alan cebir veya tehdidin 5237 sayılı Kanun’un 86 veya 106. maddeleri kapsamında olması gerektiği, buna karşılık mahkemece sanığın mağdura cebir veya tehdit uyguladığına dair bir kabulü bulunmaması ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sanığın, mağdura yönelik … bir eyleminin bulunmadığı gözetilerek atılı suçtan 5271 sayılı Kanun’un 223/2-a maddesi uyarınca beraati yerine yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi” hukuka aykırı bulunmuştur. Daire ayrıca mahkûmiyet hâlinde “4734 sayılı Kanun’un 17. maddesi delaletiyle 59. maddesi gereğince sanık hakkında ihalelerden yasaklama kararına hükmolunmaması” nı da bozma sebebi saymış; karar oy birliğiyle verilmiştir.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2021/2430, K. 2024/5591, 14.05.2024
Edimin ifasına fesat karıştırma suçunda salt ayıplı veya eksik ifa yeterli değildir; hileli gizleme ve zarar unsurları birlikte aranır. Daire, m.236’nın niteliğini ve zarar unsurunun kaynağını şöyle açıklamıştır: “hile olmaksızın mal veya hizmetin ayıplı veya eksik ifasının söz konusu olduğu durumlarda, mal veya hizmetin salt ayıplı veya eksik ifa edilmiş olmasının edimin ifasına fesat karıştırma suçunu oluşturmayacağı, suçun oluşabilmesi için ayıplı veya eksik ifanın ayrıca hileli hareketlerle gizlenmeye çalışılmış olması, sözleşmenin tarafı olup da mal veya hizmetin alıcısı konumundaki tarafın da zarar görmesinin de gerektiği, maddedeki suç tanımında zarar unsur olarak açıkça belirtilmemiş olmakla birlikte, 6459 sayılı Kanun’a ilişkin değişiklik önergesinin gerekçesinde de … bir zarar suçu niteliği taşıyan edimin ifasına fesat karıştırma suçunun cezası arasındaki uyumsuzluğu gidermek amacıyla 235/1. maddesindeki cezaların alt ve üst sınırlarında değişiklik yapıldığının ifade edilmesi karşısında, zararın suçun unsuru olarak kabul edilmesinin zorunlu olduğu”. Somut olayda malların hibe edilerek bedelinin istenmemesi ve kurum zararının bulunmadığının bildirilmesi karşısında beraat hükmü onanmıştır.
Bu dört karar birlikte okunduğunda ihale suçlarında Yargıtay’ın izlediği yöntemin son derece biçimsel ve daraltıcı olduğu görülüyor — ve bu, kanunilik ilkesinin doğrudan bir sonucu. 06.02.2025 tarihli karar, uygulamada en sık yapılan hataya işaret ediyor: kamu görevlileri hakkında hiç dava açılmadan yalnızca yükleniciyi m.235/2-(a) failliğinden mahkûm etmek. Suç özgü suç olduğu ve dolaylı failliğe elverişli olmadığı için bu mümkün değil; ihale görevlisi olmayan kişi ancak azmettiren ya da yardım eden olabiliyor. 27.03.2024 tarihli karar ise nitelendirme hatasının bir başka türünü gösteriyor: doğrudan temin bir ihale usulü olmadığından, oradaki usulsüzlük ihale suçu değil, koşulları varsa görevi kötüye kullanma oluşturuyor. Aynı kararda m.236’daki “kabul” kavramının yapım işlerinde kesin kabul olarak okunması gerektiği belirtiliyor — yani geçici kabulle yetinilen dosyalarda edimin ifasına fesat suçunun unsurları oluşmuyor. 08.10.2024 tarihli karar, m.235/2-(c)’deki cebir ve tehdidi ceza kanununun kendi tanımlarına bağlayarak bu bendin genel bir “baskı” hükmüne dönüşmesini engelliyor. Son olarak 14.05.2024 tarihli karar, m.236’yı bir zarar suçu olarak konumlandırıyor; hile ve zarar birlikte yoksa eksik ifa tek başına suç değil. Tüm bu daraltmaların ortak pratik sonucu, 2013 değişikliğiyle birleştiğinde ortaya çıkıyor: zarar yoksa ceza üst sınırı 3 yıla iniyor, zamanaşımı 8 yıla düşüyor ve uzun süren dosyalar mahkûmiyet yerine düşme ile sonuçlanıyor. Bu nedenle bu tür dosyalarda savunmanın ilk işi sübut tartışması değil, nitelendirme ve zarar tespiti olmalıdır.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Doğrusu |
|---|---|
| Her ihale usulsüzlüğünü suç saymak | Fesat hâlleri m.235/2’de tahdididir |
| Doğrudan temini ihale saymak | Doğrudan temin ihale usulü değildir |
| Yükleniciyi m.235/2-(a) faili saymak | Bu bendin faili ihale görevlisidir |
| Kurum zararını araştırmamak | Zarar yoksa m.235/3-b uygulanır ve zamanaşımı değişir |
| Her baskıyı “cebir/tehdit” saymak | TCK m.86 veya m.106 kapsamında olmalıdır |
| Eksik ifayı doğrudan m.236 saymak | Hileli gizleme ve zarar aranır |
| Geçici kabulü “kabul” saymak | Yapım işlerinde kesin kabul aranır |
| Zamanaşımını temel cezaya göre hesaplamak | Lehe hükümden sonraki üst sınıra göre hesaplanır |
| İhalelerden yasaklama kararını atlamak | 4734 s.K. m.17 delaletiyle m.59 gözetilmelidir |
Sık sorulan sorular
İhaleye fesat karıştırmanın cezası nedir?
Temel hâlde 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezasıdır. Kamu kurumu açısından zarar doğmamışsa ceza 1 yıldan 3 yıla iner; cebir veya tehditle işlenmişse temel cezanın alt sınırı 5 yıldan az olamaz.
Zarar olmazsa suç oluşmaz mı?
Suç yine oluşur, ancak ceza değişir. Zarar meydana gelmemişse — cebir/tehdit hâli hariç — TCK m.235/3-b uyarınca 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
İhaleye giren firmalar aralarında anlaşırsa suç oluşur mu?
Evet. M.235/2-(d) tam olarak bu hâli düzenler: ihaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları fesat sayılır. Bu bentte fail, ihaleye katılan ya da katılmak isteyen kişilerdir.
Kamu görevlisi olmayan biri bu suçun faili olabilir mi?
M.235/2-(d) bakımından evet — çünkü o bendin faili ihaleye katılan veya katılmak isteyen kişilerdir. Buna karşılık (a) ve (b) bentlerinde fail ihale sürecinde görevli kişilerdir; görevli olmayanlar bu bentlerde ancak azmettiren veya yardım eden olabilir.
Doğrudan temin yoluyla yapılan alımda usulsüzlük varsa ne olur?
Doğrudan temin bir ihale usulü olmadığından ihaleye fesat karıştırma suçu oluşmaz. Fiil koşulları varsa TCK m.257’deki görevi kötüye kullanma suçunu oluşturabilir.
Edimin ifasına fesat ile ihaleye fesat arasındaki fark nedir?
İhaleye fesat, ihale sürecine; edimin ifasına fesat ise ihale sonrası sözleşmenin ifası aşamasına ilişkindir. İkincisi bağımsız bir suç tipidir ve hileli gizleme ile zarar unsurlarını gerektirir.
Eksik mal teslim edildi; bu suç mudur?
Tek başına hayır. Yargıtay, hile olmaksızın ayıplı veya eksik ifanın edimin ifasına fesat suçunu oluşturmayacağını; eksikliğin ayrıca hileli hareketlerle gizlenmeye çalışılmış olması ve alıcı tarafın zarar görmesi gerektiğini kabul etmektedir.
“Kabul” ne anlama geliyor?
M.236/2’deki kabul ibaresi, yapım işlerinde ilgili mevzuattaki kesin kabul işlemi olarak anlaşılır. Kesin kabul yapılmamışsa suçun yasal unsurları gerçekleşmez.
Bu suçlarda zamanaşımı ne kadardır?
Temel hâlde üst sınır 7 yıl olduğundan TCK m.66/1-(e) uyarınca asli dava zamanaşımı 15 yıldır. Zarar bulunmayan hâlde (m.235/3-b) üst sınır 3 yıla indiğinden asli süre 8 yıl, kesilme hâlinde ilaveli süre 12 yıl olur.
Suçtan menfaat sağlayan görevliye ayrıca ceza verilir mi?
Evet. TCK m.235/4 ve m.236/3 uyarınca fesat dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler, ayrıca ilgili suç hükmüne göre (rüşvet, irtikâp, zimmet vb.) cezalandırılır.
Belediye veya üniversite ihaleleri de kapsamda mı?
Evet. Madde “kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan” ihaleleri kapsar. Ayrıca m.235/5 uyarınca kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulan şirketler, kamu yararına çalışan dernekler ve kooperatifler adına yapılan alım-satım ve kiralamalar da kapsama girer.
Mahkûmiyet hâlinde ihalelerden yasaklanır mıyım?
4734 sayılı Kanun m.17 delaletiyle m.59 uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerekir. Yargıtay, bu hususun gözetilmemesini bozma sebebi saymaktadır.
Hangi mahkeme görevlidir?
Temel hâlin üst sınırı 7 yıl olduğundan davalar kural olarak ağır ceza mahkemesinde görülür. Suç vasfının m.235/3-b veya TCK m.257 olarak değişmesi hâlinde görev tartışması gündeme gelebilir.
Şikâyete bağlı bir suç mudur?
Hayır. İhaleye fesat karıştırma ve edimin ifasına fesat karıştırma resen soruşturulan suçlardır. Zarar gören kamu kurumu davaya katılan sıfatıyla iştirak edebilir.
Gizli bilgilerin sızdırılması hangi bende girer?
M.235/2-(b): tekliflerle ilgili olup da ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak. Bu bendin faili de ihale sürecinde görevli kişilerdir.
İlgili mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.2 — suçta ve cezada kanunilik ilkesi
- 5237 sayılı TCK m.40 — bağlılık kuralı ve özgü suç
- 5237 sayılı TCK m.66 ve m.67 — dava zamanaşımı
- 5237 sayılı TCK m.86 ve m.106 — kasten yaralama ve tehdit
- 5237 sayılı TCK m.235 — ihaleye fesat karıştırma
- 5237 sayılı TCK m.236 — edimin ifasına fesat karıştırma
- 5237 sayılı TCK m.257 — görevi kötüye kullanma
- 6459 sayılı Kanun m.12 — TCK m.235’te yapılan değişiklik
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.17, m.22 ve m.59 — yasak fiiller, doğrudan temin ve yasaklama
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu — sözleşmenin uygulanması ve kabul işlemleri
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223 — hüküm çeşitleri, beraat ve düşme
Ceza hukukuyla ilgili diğer yazılarımız: görevi kötüye kullanma suçu, rüşvet suçu ve ihalenin feshi davası.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İhale suçlarında savunmanın ilk işi nitelendirme ve zarar tespitidir; somut durumunuz için bir avukata başvurmanız yerinde olur.