Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) Beyanı ve Plastik Poşet Ücreti

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 26.04.2023 T., 2022/2254 E., 2023/837 K.
Bu kararla, “bitkisel yağ” tanımına ilişkin yönetmelik düzenlemesi hukuka uygun bulunmuştur. Bir üretici şirket, Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik’te yer alan bitkisel yağ tanımı ile ilgili fıkraların iptalini istemiş; ayrıca Kanun’a ekli (1) sayılı listenin Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasını talep etmişti. Şirket, ürettiği bitkisel yağın yalnızca küçük bir bölümünün atığa dönüştüğünü, tümünün geri dönüştürülebilir sayılmasının sektör verilerine aykırı olduğunu ileri sürmüştü. Daire, Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi görmeyerek esasa geçmiş ve şu çerçeveyi kurmuştur: Kanun’un 3. maddesinin (h) bendinde “geri kazanım katılım payının, çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve giderilmesi, sıfır atığın yaygınlaştırılması, döngüsel ekonomi ilkelerinin uygulanması ve iklim değişikliği ile mücadele edilmesi için kullanılacak mekanizmalar arasında sayıldığı” belirtilmiş; Ek 11. madde ve (1) sayılı listede bitkisel yağın da sayıldığı saptanmıştır. Sonuçta, dava konusu düzenlemelerin “2872 sayılı Kanun’un Ek 11. maddesi ve Kanun Eki (1) sayılı listede yer alan düzenlemeyi tamamlayıcı ve açıklayıcı nitelikte olduğu, 2872 sayılı Kanun’un ilkelerine uygun olarak ve Kanun hükmünün uygulanması amacıyla yapılan dava konusu düzenlemelerde üst hukuk normuna ve hukuka aykırılık görülmediği” sonucuna varılmıştır. Sonuç: Davacının temyiz isteminin reddi ile Danıştay Altıncı Dairesi kararının ONANMASINA, 26/04/2023 tarihinde kesin olarak ve oy birliğiyle karar verilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 26.04.2023 T., 2022/2299 E., 2023/835 K.
Bu kararla, “içecek” tanımının gıda mevzuatından bağımsız olduğu belirlenmiştir. Bir sektör derneği, Yönetmelikte içeceğin “içme sütü, çeşnili ve aromalı/aromalandırılmış içme sütleri, bebek ve devam sütleri hariç olmak üzere içilebilir özellikte olan ve içecek olarak tüketime sunulan tüm ürünler” biçiminde tanımlanmasının hukuka aykırı olduğunu; kaynak suyu ve içme suyunun gıda mevzuatında içecek sayılmadığını ileri sürmüştü. Daire, önce düzenlemenin niteliğini saptamıştır: “iptali istenen 4. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinde yer alan ‘içecek’ tanımının 2872 sayılı Kanun’un Ek 11. maddesi ve Kanun Eki (1) sayılı listede yer alan düzenlemeyi tamamlayıcı ve açıklayıcı nitelikte olduğu” belirtilmiştir. Ardından davacının gıda mevzuatı itirazını şöyle karşılamıştır: “dava konusu Yönetmelik’in iptali istenilen hükmünde yer verilen içecek tanımının, ambalaj içindeki likit ürünü ifade etmek amacıyla yapıldığı, söz konusu içecek tanımının gıda mevzuatı kapsamında içecek olarak değerlendirilecek ürünün niteliğini belirlemek amacıyla yapılmış olmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacının bu iddiasına itibar edilmediği” ifade edilmiştir. Sonuç: Davacının temyiz isteminin reddi ile Danıştay Altıncı Dairesi kararının ONANMASINA, 26/04/2023 tarihinde kesin olarak ve oy birliğiyle karar verilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 26.04.2023 T., 2022/2285 E., 2023/836 K.
Bu kararla, beyanların çevre görevlisince onaylanması yükümlülüğü hukuka uygun bulunmuştur. Bir meslek odası, Yönetmeliğin bildirim ve beyannamelere esas verilerin çevre görevlisince incelenip onaylanmasını öngören hükmü ile Usul ve Esaslardaki “çevre görevlisi” tanımının iptalini istemiş; bu işin muhasebeci ve malî müşavirin görevi olduğunu ileri sürmüştü. Daire, yükümlülüğün kanunî tanımın içinde kaldığını saptamıştır: “söz konusu düzenleme ile çevre görevlilerine yüklenen sorumluluğun 2872 sayılı Kanun’un 2. maddesindeki çevre görevlisi tanımında yer alan, denetime tâbi tesislerin faaliyetlerinin mevzuata uygunluğunu, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığını denetlemek görevi kapsamında kaldığı ve söz konusu düzenlemeyi tamamlayıcı ve açıklayıcı nitelikte olduğu” belirtilmiştir. Usul ve Esaslardaki tanım bakımından da “iptali istenilen düzenlemenin 2872 sayılı Kanun’un 2. maddesinde çerçevesi çizilen çevre görevlisi tanımını açıklayıcı nitelikte olduğu, çevre görevlilerine anılan Kanun hükmü kapsamı dışında kalan yeni bir sorumluluk yüklemediği” sonucuna varılmıştır. Sonuç: Davacının temyiz isteminin reddi ile Danıştay Altıncı Dairesi kararının ONANMASINA; 26/04/2023 tarihinde kesin olarak, Yönetmelik hükmü yönünden oy birliği, Usul ve Esaslardaki “Çevre Görevlisi” tanımı yönünden oy çokluğuyla karar verilmiştir; kararda, bu tanımın yönetmelik yerine daha alt bir metinle düzenlenmesinin normlar hiyerarşisine aykırı olduğu yönünde bir karşı oy bulunmakta olup bu görüş Kurul çoğunluğunun kabulü değildir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 17.11.2022 T., 2022/171 E., 2022/3295 K.
Bu kararla, plastik poşetlerde sabit ücret uygulaması hukuka uygun bulunmuştur. İki dernek, Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda yapılan ve poşetlerin boyutuna bakılmaksızın sabit ücretle satılmasını öngören değişikliklerin iptalini istemişti. Daire önce yetkiyi incelemiş; Kanun’un ilgili maddeleri uyarınca poşet ücretine ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça belirleneceğini saptayarak “plastik poşetlerin ücretlendirilmesine ilişkin hususların, Usul ve Esaslar ile düzenlenmesinde normlar hiyerarşisine aykırılık bulunmadığı” sonucuna varmıştır. Esas bakımından ise sınırın niteliğini belirlemiştir: “anılan madde ile ayrıca plastik poşetlerin ücretlerinin 25 kuruştan az olmayacağı hüküm altına alınarak, taban ücret bakımından sınırlama getirildiği, bununla birlikte, Bakanlığa bu rakamdan az olmamak kaydıyla, ücret belirleme yetkisi verilirken, tavan ya da sabit veya esnek ücret ayrımı yapılmadığı” ve sabit ücretin “aynı hizmet ve iş kolundaki ticari işletmeler açısından da ticari eşitsizlik yaratmayacağı” belirtilmiştir. Sonuç: Davacıların temyiz istemlerinin reddi ile Danıştay Altıncı Dairesi kararının ONANMASINA, 17/11/2022 tarihinde kesin olarak ve oy birliğiyle karar verilmiştir.