Bursa; otomotiv, tekstil, makine ve gıda sanayisinin yoğunlaştığı bir kent olduğu için iş uyuşmazlıkları en sık karşılaşılan dava grubudur. Bu dosyalarda iki şey içerikten önce gelir: arabuluculuk dava şartıdır ve süreler hak düşürücüdür. Yetki bakımından 7036 sayılı Kanun m.6 iki seçenek verir — davalı işverenin yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer. İşyeri Bursa’daysa dava Bursa İş Mahkemesinde açılabilir; aksi yöndeki yetki sözleşmeleri geçersizdir.
Arabuluculuk atlanamaz. Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi–işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (7036 s. K. m.3/1). Başvurulmadan açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir. Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları bu zorunluluğun dışındadır (m.3/3).
Bursa’da işçi hangi alacakları isteyebilir?
| Kıdem tazminatı | En az bir yıllık kıdem + kanunda sayılan fesih hâlleri. Hesaplama aracı |
|---|---|
| İhbar tazminatı | Bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihte. Hesaplama aracı |
| Fazla mesai | Haftalık 45 saati aşan çalışma, %50 zamlı. Hesaplama aracı |
| Yıllık izin ücreti | Kullandırılmayan izin, fesihte ödenir. Hesaplama aracı |
| Hafta tatili ve UBGT | Çalışılan her gün için ilave yevmiye. Hafta tatili · UBGT |
| İşe iade | 30+ işçi, 6 ay kıdem, belirsiz süreli sözleşme. Hesaplama aracı |
| İş kazası tazminatı | Maluliyet, tedavi gideri, destekten yoksun kalma. Hesaplama aracı |
| Hizmet tespiti | Sigortasız ya da eksik bildirilen çalışmanın tespiti |
Süreler — kaçırılırsa geri gelmez
- İşe iadede bir ay. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Anlaşmazlık hâlinde son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılır. İki süre de hak düşürücüdür.
- Alacaklarda beş yıl. Kıdem, ihbar, yıllık izin ücreti ile fazla mesai, hafta tatili ve UBGT alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir.
- Hizmet tespitinde beş yıl. Süre, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlar. İşverence Kuruma verilmiş belgelerde çalışmanın izi varsa bu süre işlemez.
- İş kazasında on yıl. Tazminat talepleri kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır.
- Arabuluculuk davetine katılın. Geçerli mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa dahi yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.
Arabuluculukta “tüm alacaklardan ibra” imzalamayın. Arabuluculuk anlaşma belgesi ilam niteliğindedir. Yalnızca işe iadeyi konuşurken imzalanan geniş kapsamlı bir ibra metni, kıdem–ihbar ve fazla mesai gibi henüz hesaplanmamış alacaklar için de dava yolunu kapatabilir. Belgeyi imzalamadan önce hangi kalemlerin kapsandığının açıkça yazılması gerekir.
İlgili dilekçe örnekleri
İşçilik alacakları dava dilekçesi · işe iade dava dilekçesi · iş kazası tazminat dava dilekçesi · hizmet tespiti dava dilekçesi. Rapor aleyhinize çıkarsa bilirkişi raporuna itiraz, karar aleyhinize çıkarsa istinaf başvurusu örneklerine bakınız. Tutar tahminleri için hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Bursa’da iş davası hangi mahkemede açılır?
Bursa İş Mahkemelerinde. Yetki bakımından 7036 sayılı Kanun m.6 uyarınca davalı işverenin yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir. İşyeriniz Bursa’daysa merkez başka ilde olsa dahi dava Bursa’da açılabilir. Bu yetki kuralına aykırı sözleşme hükümleri geçersizdir.
Ücretimin bir kısmı elden ödeniyordu, ispatlayabilir miyim?
Evet, ancak ispat yükü işçidedir. Kullanılan başlıca deliller: banka hesabına yatan tutar ile bordroda görünen tutar arasındaki fark, düzenli yatan sabit meblağlar, aynı dönemde çalışan tanıkların beyanı ve ilgili meslek kuruluşundan alınacak emsal ücret araştırması. Gerçek ücretin tespiti kıdem, ihbar ve diğer tüm kalemleri doğrudan etkilediği için dosyanın en önemli tartışma başlıklarından biridir.
Fazla mesai yaptığımı nasıl kanıtlarım?
Öncelikle işyeri kayıtlarıyla: puantaj, kart okuma ve giriş–çıkış kayıtları celbedilir. Yazılı kayıt yoksa tanık beyanı esas alınır; tanıkların aynı dönemde aynı işyerinde çalışmış olması önemlidir. Yalnız tanık beyanına dayanan hesaplarda Yargıtay uygulamasında takdiri indirim yapılması yerleşiktir. Fazla mesai hesaplama aracımız bu indirimi seçenek olarak sunar.
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kural olarak hayır. Ancak fesih, İş Kanunu m.24’te sayılan haklı nedenlerden birine dayanıyorsa (ücretin ödenmemesi, sigorta priminin eksik yatırılması, mobbing, çalışma koşullarının esaslı değiştirilmesi gibi) kıdem tazminatı hakkı doğar. Bu nedenle istifa dilekçesinde sebebin açıkça yazılması belirleyicidir; sebepsiz yazılan bir istifa dilekçesi sonradan aleyhe delil olur.
İşyerim kapandı ya da devredildi, alacağımı kimden isterim?
Şirketin tüzel kişiliği devam ediyorsa dava şirkete karşı açılır. İşyeri devredilmişse İş Kanunu m.6 uyarınca devralan işveren de sorumludur; devirden önce doğan borçlardan devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yılla sınırlıdır. Alt işveren (taşeron) ilişkisi varsa asıl işveren ile alt işveren müteselsilen sorumludur. İşverenin iflası hâlinde Ücret Garanti Fonu kapsamında sınırlı bir ödeme gündeme gelebilir.
İş kazası geçirdim, arabulucuya gitmem gerekir mi?
Hayır. 7036 sayılı Kanun m.3/3 açık bir istisna öngörür: iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartı değildir. Doğrudan dava açılabilir. Buna karşılık kıdem–ihbar gibi alacaklar için arabuluculuk zorunluluğu devam eder.
Sigortam yatmamış, ne yapabilirim?
Hizmet tespiti davası açılır ve çalışma süreleriniz emeklilik hesabına saydırılır. Dava İş Mahkemesinde, işveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu davalı gösterilerek açılır; kamu düzenine ilişkin olduğu için mahkeme resen araştırma yapar. Hak düşürücü süre, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıldır; ancak işverence Kuruma verilmiş belgelerde çalışmanın izi varsa bu süre işlemez. Ayrıntı: hizmet tespiti dava dilekçesi.
Bursa’da diğer konularBursa Adliyesi ve Mahkemeleri · Bursa’da Boşanma Davası · Bursa’da İcra Takibi ve İtiraz · Bursa’da Kira Uyuşmazlıkları ve Tahliye · Bursa’da Miras Davaları · Bursa’da Ceza Soruşturması ve Savunma
Bursa’da dosyanız varsa
Büromuz Bursa merkezlidir ve Türkiye genelindeki adliyelerde dava takibi yürütür. Hak düşürücü süreler, dava şartı arabuluculuk ve görevli–yetkili mahkeme hataları sonradan düzeltilemediği için, dosyanızın ilk değerlendirmesinin gecikmemesi önemlidir. İletişim sayfasından ulaşabilir, sürecin nasıl işlediğini Çalışma İlkelerimiz ve Sıkça Sorulan Sorular sayfalarından okuyabilirsiniz. Dilekçe hazırlarken dilekçe örnekleri ve hesaplama araçları bölümlerimiz yol gösterir.