Ara Dinlenmesi (İş Kanunu m.68) ve Fazla Çalışmadan Düşülmesi
- Ara dinlenmesi İş Kanunu m.68’de düzenlenmiştir ve çalışma süresinden sayılmaz; bu nedenle fazla çalışma hesabında günlük süreden düşülür.
- Süreler kademelidir: dört saate kadar 15 dakika, dört–yedi buçuk saat arası yarım saat, yedi buçuk saatten fazlasında bir saat.
- Bu süreler asgarîdir; sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz. Kural aralıksız kullandırmaktır.
- Yargıtay, günlük on bir saate kadar (on bir saat dâhil) çalışmalarda en az bir saat, on bir saati aşan çalışmalarda en az bir buçuk saat ara dinlenmesi düşülmesi gerektiğini kabul eder.
- İşçi ara dinlenmesinde tamamen serbesttir; süreyi işyerinde ya da dışında geçirebilir.
- Ara dinlenmesinde çalışmaya devam ediliyorsa ara dinlenmesi verilmemiş sayılır ve o süre iş süresine eklenir.
- İşin başında bekletilen, çıkacak iş için hazır tutulan işçinin ara dinlenmesi de iş süresinden sayılır.
- Ara dinlenmesi için kural olarak ücret ödenmez; ancak dinlenme olarak tanınmamışsa normal ücret, haftalık 45 saati aşıyorsa zamlı ücret gerekir.
- Molanın işe geç başlama veya erken bırakma şeklinde kullandırılması Yargıtay’a göre doğru değildir.
- Ara dinlenmesinin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir.
- 24 saat çalışma – 24 saat dinlenme düzeninde işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceği kabul edilir.
- Bu düzende günlük 11 saati aşan 3 saat fazla çalışmadır; bir hafta 9 saat, ertesi hafta 12 saat fazla çalışma sayılır.
- 24 saat çalışma – 48 saat dinlenme düzeninde haftalık fazla çalışma sırasıyla 9, 6, 6 ve 9 saattir.
- Bilirkişi raporunda ara dinlenmesi gösterilmeden yapılan fazla mesai hesabı denetime elverişli sayılmaz.
- Çalışma Süreleri Yönetmeliği, ara dinlenmelerinin 24 saat içinde kesintisiz 12 saat dinlenme gözetilerek verileceğini düzenler.
Fazla mesai davalarının kaderini çoğu zaman tek bir rakam belirler: günlük çalışmadan kaç saat ara dinlenmesi düşüleceği. Yarım saat ile bir buçuk saat arasındaki fark, yıllara yayıldığında alacağın önemli bir bölümünü oluşturur. Buna rağmen dilekçelerde ve bilirkişi raporlarında ara dinlenmesi çoğu kez tek cümleyle geçiştirilir.
Bu yazıda ara dinlenmesinin İş Kanunu’ndaki düzenlenişi, hangi çalışma süresinde ne kadar mola düşüleceği, molanın ücretli olup olmadığı, molada çalıştırılan işçinin durumu ve 24 saat esasına göre çalışan işçilerde fazla mesai hesabı, Yargıtay kararlarıyla birlikte ele alınıyor.
Kanunî dayanak
“Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere; a) Dört saat veya daha kısa süreli işlerde onbeş dakika, b) Dört saatten fazla ve yedibuçuk saate kadar (yedibuçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat, c) Yedibuçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat, ara dinlenmesi verilir. Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir. Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir. Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.”
“Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir. Turizm sektöründe dört aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz; denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile altı aya kadar artırılabilir.”
| Günlük çalışma süresi | Kanunda öngörülen asgarî ara dinlenmesi | Yargıtay uygulamasında düşülen süre |
|---|---|---|
| 4 saat ve daha kısa | 15 dakika | 15 dakika |
| 4 saatten fazla – 7,5 saat (dâhil) | Yarım saat | Yarım saat |
| 7,5 saatten fazla – 11 saat (dâhil) | Bir saat | Bir saat |
| 11 saatten fazla | Madde metninde ayrıca belirtilmemiştir | En az bir buçuk saat |
| 12 saatlik çalışma | Bir saat (madde metnine göre) | Bir buçuk saat düşülür |
| 24 saat çalışma – 24 saat dinlenme | Madde doğrudan düzenlemez | Fiilen en çok 14 saat çalışma kabul edilir |
| Molada çalışmaya devam | Ara dinlenmesi verilmiş sayılmaz | Süre iş süresine eklenir |
| Molada işin başında bekletme | Serbestçe kullanma yoktur | Süre iş süresinden sayılır |
| Molanın işe geç başlama olarak verilmesi | Amaca uygun kullandırma aranır | Bu şekilde kullandırma doğru bulunmaz |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Önce günlük fiilî çalışma süresini gün gün belirleyin: işe başlama ve bitiş saatleri, vardiya çizelgeleri, puantajlar, giriş-çıkış kayıtları.
- Her gün için hangi mola diliminin uygulanacağını m.68’deki kademeye göre işaretleyin; 11 saati aşan günleri ayrıca gösterin.
- İşyerinde uygulanan mola düzenini yazılı kaynaklardan araştırın: iş sözleşmesi, iç yönerge, toplu iş sözleşmesi, vardiya talimatı.
- Molanın fiilen kullandırılıp kullandırılmadığını tanık beyanlarıyla somutlaştırın; “yemeği tezgâh başında yerdik”, “telsiz açık kalırdı” gibi ifadeler belirleyicidir.
- Molada çalışmaya devam edildiğini ya da işin başında bekletildiğinizi ileri sürüyorsanız bunu dilekçede ayrı bir başlık altında yazın.
- Yemek kartı, yemekhane kayıtları, kamera veya kapı kayıtları gibi molanın nerede geçirildiğini gösteren delilleri talep edin.
- Bilirkişi raporunda ara dinlenmesinin gösterilerek düşülüp düşülmediğini kontrol edin; gösterilmemişse rapor denetime elverişsizdir.
- 24 saat esasına göre çalışıyorsanız hesabın günde 14 saat fiilî çalışma kabulüyle yapılıp yapılmadığını denetleyin.
- Haftalık 45 saatin altında bir düzen varsa, aşan sürelerin fazla çalışma mı yoksa fazla sürelerle çalışma mı sayılacağını ayırın.
- Denkleştirme uygulanıyorsa günlük 11 saat sınırının aşılıp aşılmadığını kontrol edin; bu sınırı aşan çalışmalar denkleştirmeye tâbi tutulamaz.
- Rapora itirazınızı süresinde ve rakamsal olarak yapın: hangi gün kaç saat mola düşüldüğünü ve doğrusunun ne olması gerektiğini tablo hâlinde gösterin.
- Fazla mesai ücretinin ait olduğu dönem ücreti üzerinden hesaplanıp hesaplanmadığını ve varsa takdirî indirim oranını ayrıca değerlendirin.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 19.04.2017 T., 2015/3385 E., 2017/759 K.
Ara dinlenmesinde çalıştırılan veya işin başında bekletilen işçinin mola süresi iş süresinden sayılır. Kurul, ara dinlenmesini “işçinin çalışma yükümlülüğünün bulunmadığı, bu süreyi nerede ve nasıl geçireceğine serbestçe karar verebileceği bir zaman dilimi” olarak tanımlamış; “işçi ara dinlenmesinde işyerinde kalıyor ve çalıştırılıyorsa veya işverenin talimatı ile işin başında bulunduruluyorsa ve çıkacak iş için çalışmaya hazır durumda bekletiliyorsa, ara dinlenmesi süresi iş süresinden sayılır” demiştir. Kurul ayrıca “günlük çalışma süresi on bir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedi buçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenme süresinin günlük en çok on bir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu”nu kabul etmiştir. Somut olayda 24 saat çalışma – 48 saat dinlenme düzeninde çalışan itfaiye işçisi bakımından “davalı işveren, savunmasında belirttiği ara dinlenmelerin davacıya kullandırıldığını da usulünce ispat edememiştir” tespiti yapılmıştır. Karar sonucu: davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının BOZULMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere oy birliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 28.11.2013 T., 2013/11235 E., 2013/20561 K.
Ara dinlenmesi kural olarak ücretsizdir; ancak dinlenme olarak tanınmamışsa ücret ödenmesi gerekir. Daire, “İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır” demiş; ücret yönünden ise “Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir” ölçütünü koymuştur. Kararda ayrıca “ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz” denilmiş ve somut olayda günde 12 saat çalışılan dönem için bir saat yerine bir buçuk saat ara dinlenmesi düşülmesi gerektiği belirtilmiştir. Karar sonucu: temyiz olunan kararın BOZULMASINA, oy birliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 22.09.2014 T., 2013/16327 E., 2014/24576 K.
24 saat çalışma – 24 saat dinlenme düzeninde işçinin günde en fazla fiilen on dört saat çalışabileceği kabul edilir. Daire, “Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen ondört saat çalışabileceğinin kabulü gerekir” demiş; buradan hareketle “haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3×3=) 9 saat, takip eden hafta ise (4×3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır” sonucuna varmıştır. Somut olayda bilirkişinin “24 saat çalışılan günlerde 4 saat ara dinlenmesinin düşülmesi ile ortalama olarak haftada 18,5 fazla çalışma yapabileceğinin kabulü ile fazla çalışma ücreti hesabı yapılması” hatalı bulunmuştur. Karar sonucu: temyiz olunan kararın BOZULMASINA, oy birliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 15.12.2016 T., 2015/6047 E., 2016/22276 K.
Fazla mesai hesabında ara dinlenmesi gösterilmemişse rapor denetime elverişli sayılmaz. Daire, m.68’deki kademeyi tekrarladıktan sonra “Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir” demiştir. Sahada çalışan bir pazarlama temsilcisi bakımından, müşteri ziyaretlerinin sisteme kaydedildiği saatler ile işe başlangıç ve bitiş saatlerinin ayrı ayrı belirlenmesi, dökümlerinin yapılması ve “buna göre ara dinlenme süreleri de dikkate alınıp gösterilerek” haftalık 45 saat esasına göre fazla mesai yapılıp yapılmadığının denetime elverişli şekilde tespiti gerektiği vurgulanmıştır. Kararda ayrıca, satışa bağlı prim alan temsilcilerde fazla çalışma ücretinin “yüzde usulünde olduğu gibi sadece zamlı kısmının (% 50) hesaplanması” gerektiği belirtilmiştir. Karar sonucu: temyiz olunan kararın BOZULMASINA, oy birliğiyle karar verilmiştir.
Hesap kalemi yönünden ölçüt nettir. İş Kanunu m.68 kademeli bir tablo kurar, m.63 ise günlük çalışmaya on bir saatlik bir üst sınır koyar. Yargıtay bu iki hükmü birleştirerek, bir saatlik molanın on bir saate kadar olan çalışmalar için öngörüldüğünü, bunun üzerindeki günlerde en az bir buçuk saat düşülmesi gerektiğini kabul eder. Bu, kanunda açıkça yazmayan ama iki maddenin birlikte yorumundan çıkan bir kuraldır.
Ücret kalemi yönünden başlangıç noktası, molanın çalışma süresinden sayılmaması ve dolayısıyla ücretlendirilmemesidir. Ancak bu kural, molanın gerçekten dinlenme olarak tanınmış olması şartına bağlıdır. Tanınmamışsa normal ücret, haftalık kırk beş saati aşan bir süreye denk geliyorsa zamlı ücret gündeme gelir. Yani ücret sonucu, molanın adına değil fiilî durumuna bağlıdır.
İspat yönünden dengeyi kuran, Hukuk Genel Kurulu’nun itfaiye işçisi kararıdır. İşveren, savunmasında dayandığı mola sürelerinin kullandırıldığını usulünce kanıtlamak zorundadır. Bu kanıtlanamadığında, savunmada ileri sürülen mola süreleri hesaptan düşülemez. Pratikte bu, vardiya çizelgesi ve talimat gibi yazılı belgelerin dosyaya girmesini zorunlu kılar.
24 saat esasına dayalı düzenlerde tablo daha da somutlaşır. Günde fiilen en çok on dört saat çalışılabileceği kabul edildiğinden, günlük on bir saati aşan üç saat doğrudan fazla çalışma sayılır. 24/24 düzeninde haftalar dokuz ve on iki saat, 24/48 düzeninde ise dokuz, altı, altı ve dokuz saat olarak hesaplanır. Bu kabul, bilirkişinin günde dört saatlik mola düşerek yaptığı hesabı geçersiz kılar.
Sahada çalışan işçilerde ise sorun çoğu kez kaydın kendisindedir. 9. Hukuk Dairesi’nin pazarlama temsilcisi kararı, işe başlangıç–bitiş saatleri ile veri girişi saatlerinin ayrıştırılmasını ve molanın rapor içinde açıkça gösterilmesini aramaktadır. Ara dinlenmesi düşüldüğü söylenip nasıl düşüldüğü gösterilmeyen rapor, denetime elverişli değildir; bu, rapora itirazın en güçlü dayanaklarından biridir ve ayrıntısı fazla mesai hesaplama yazımızda ele alınmaktadır.
Ara dinlenmesi, çalışma süresi rejiminin bütünü içinde okunmalıdır. Haftalık kırk beş saatlik üst sınır, denkleştirme, günlük on bir saatlik sınır ve mola kademesi tek bir sistemin parçalarıdır; birini diğerinden koparan hesap tutmaz. Bu çerçevenin genel görünümü için iş kanunu çalışma süresi yazımıza bakılabilir.
Son olarak, ara dinlenmesi doğru düşülse bile hesabın sonucu tek başına belirleyici değildir. Uzun dönemler için tanık beyanına dayanılarak hesaplanan ve yüksek çıkan fazla çalışma alacaklarında takdirî indirim uygulaması yerleşmiştir; buna karşılık hesap yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanıyorsa indirime gidilmez. Bu ayrımın ayrıntısı fazla mesaide takdirî indirim yazımızda incelenmiştir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Molayı çalışma süresine dâhil sayarak hesap yapmak | Fazla mesai olduğundan yüksek çıkar, rapor bozulur | Ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz |
| 12 saatlik çalışmada bir saat mola düşmek | Eksik indirim, kararın bozulması | 11 saati aşan günlerde en az 1,5 saat düşülür |
| 24 saatlik çalışmada dört saat mola düşmek | Fazla mesainin gerçek dışı hesaplanması | Günde fiilen en çok 14 saat çalışma kabul edilir |
| Molanın kullandırıldığını belgesiz savunmak | Savunmanın dikkate alınmaması | Vardiya çizelgesi, talimat ve kayıtlar sunulur |
| “Molada da çalıştım” iddiasını dilekçeye yazmamak | Molanın hesaptan düşülmesi | İddia ayrı başlık altında somutlaştırılır |
| Molayı işe geç başlama olarak kullandırmak | Ara dinlenmesinin usulüne uygun verilmemiş sayılması | Mola günlük çalışmanın ortalama bir zamanında verilir |
| Bölünmüş molayı sözleşmesiz uygulamak | Aralıksız kullandırma kuralının ihlâli | Aralı kullandırma sözleşmeye dayanmalıdır |
| Raporda mola gösterilmeden “düşüldü” denmesi | Raporun denetime elverişsiz olması | Gün gün mola süresi tabloda gösterilir |
| Fazla mesaiyi son ücret üzerinden hesaplamak | Hesabın hatalı çıkması | Ait olduğu dönemin ücreti esas alınır |
Ara dinlenmesi ücretli midir?
Kural olarak değildir; İş Kanunu m.68’in son cümlesine göre ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz. Ancak Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin belirttiği gibi, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa normal ücretin ödenmesi gerekir; süre haftalık 45 saati aşan kısmı oluşturuyorsa zamlı ücret ödenir.
Yemek molası fazla mesaiden düşülür mü?
Evet. Ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmadığı için günlük çalışmadan düşülür ve fazla mesai bu şekilde bulunan net süre üzerinden hesaplanır. Molanın fiilen kullandırılmadığı ispatlanırsa düşülmez.
Günde kaç saat ara dinlenmesi verilir?
Dört saat ve daha kısa işlerde en az 15 dakika, dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar (dâhil) işlerde en az yarım saat, yedi buçuk saatten fazla işlerde en az bir saattir. Bu süreler asgarîdir.
11 saatten uzun çalışmalarda mola ne kadar sayılır?
Yargıtay, m.63’teki günlük 11 saat sınırından hareketle bir saatlik molanın 11 saate kadar olan çalışmalar için öngörüldüğünü, 11 saati aşan çalışmalarda en az bir buçuk saat ara dinlenmesi verilmesi gerektiğini kabul etmektedir.
İşçi molasını işyerinde geçirmek zorunda mıdır?
Hayır, kural olarak işçi bu süreyi serbestçe kullanır ve işyeri dışında geçirebilir. İşin veya işyerinin özelliği dışarı çıkmayı sakıncalı kılıyorsa molanın işyerinde geçirilmesi öngörülebilir; ancak bu hâlde de işçi çalışmaya zorlanamaz.
Molada çalıştırılan işçi ne talep edebilir?
Bu durumda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır ve süre iş süresine eklenir. Haftalık toplam çalışma 45 saati aşıyorsa aşan kısım için fazla çalışma ücreti istenebilir.
Molada işin başında bekletilmek çalışma sayılır mı?
Hukuk Genel Kurulu’nun 19.04.2017 tarihli kararına göre, işverenin talimatıyla işin başında bulundurulan ve çıkacak iş için çalışmaya hazır bekletilen işçinin ara dinlenmesi süresi iş süresinden sayılır.
Ara dinlenmesinin kullandırıldığını kim ispat eder?
İşveren. Hukuk Genel Kurulu kararında, işverenin savunmasında belirttiği ara dinlenmelerin kullandırıldığını usulünce ispat edemediği vurgulanmıştır. İspat edilemeyen mola hesaptan düşülemez.
24 saat çalışıp 24 saat dinlenen işçinin fazla mesaisi nasıl hesaplanır?
İşçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceği kabul edilir. Günlük 11 saati aşan 3 saat fazla çalışma sayıldığından, bir hafta üç gün çalışan işçi 9 saat, ertesi hafta dört gün çalışan işçi 12 saat fazla çalışmış sayılır.
24 saat çalışıp 48 saat dinlenen işçide hesap nasıl olur?
Bu düzende işçi birinci hafta 3 gün, ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün, dördüncü hafta yine 3 gün çalışır. Buna göre haftalık fazla çalışma sırasıyla 9, 6, 6 ve 9 saat olarak hesaplanır.
Mola bölünerek verilebilir mi?
Kural aralıksız kullandırmaktır. Ancak m.68’e göre iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmelerle aralı kullandırılabilir. Sözleşmeye dayanmayan tek taraflı bölme kurala aykırıdır.
Mola işe geç başlayarak kullandırılabilir mi?
Yargıtay’a göre doğru değildir. Ara dinlenmesinin, işe mola süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması kabul edilmemiş; molanın günlük çalışma içinde belli bir zamanda ve amaca uygun kullandırılması gerektiği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunda ara dinlenmesi nasıl gösterilmelidir?
Gün gün, hangi çalışma süresine hangi mola diliminin uygulandığı açıkça gösterilmelidir. 9. Hukuk Dairesi, ara dinlenme süreleri dikkate alınıp gösterilerek hesap yapılmasını aramış; aksi hâlde raporu denetime elverişsiz saymıştır.
Ara dinlenmesi ile hafta tatili aynı şey midir?
Hayır. Ara dinlenmesi günlük çalışma içinde verilen kısa dinlenmedir ve çalışma süresinden sayılmaz. Hafta tatili ise haftalık dinlenme hakkıdır ve ayrı bir ücret rejimine tâbidir.
Denkleştirme uygulanan işyerinde mola nasıl hesaplanır?
Denkleştirme haftalık ortalamayı esas alır; ancak günlük 11 saat sınırı emredicidir. Bu sınırı aşan çalışmalar denkleştirmeye tâbi tutulamaz ve zamlı ücret ya da serbest zaman gündeme gelir. Mola ise her gün için ayrı ayrı, o günün süresine göre belirlenir.
- 4857 sayılı İş Kanunu m.68 – ara dinlenmesi ve sürelerin kademelendirilmesi
- 4857 sayılı İş Kanunu m.63 – haftalık çalışma süresi, günlük 11 saat sınırı ve denkleştirme
- 4857 sayılı İş Kanunu m.41 – fazla çalışma, fazla sürelerle çalışma, zamlı ücret ve serbest zaman
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32 – ücretin tanımı ve ödenme dönemi
- 4857 sayılı İş Kanunu m.8 – çalışma koşullarını gösteren belge verme yükümlülüğü
- 4857 sayılı İş Kanunu m.37 – ücret hesap pusulası
- 4857 sayılı İş Kanunu m.69 – gece süresi ve gece çalışmaları
- 4857 sayılı İş Kanunu m.46 – hafta tatili
- İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği m.3 – ara dinlenmesinin çalışma süresinden sayılmaması ve 24 saat içinde kesintisiz 12 saat dinlenme
- İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği m.9 – fazla çalışma için işçinin yazılı onayı
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.401 ve devamı – hizmet sözleşmesinde işverenin borçları
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 – dava şartı olarak arabuluculuk
İlgili yazılarımız: fazla mesai ücretinin ödenmemesi, fazla mesai muvafakatnamesi, fazla mesai ücreti yerine izin kullanımı, gece çalışma saatleri, hafta tatili ücreti.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.