Reddi Miras Nedir? Reddi Miras Davası Nasıl Açılır?
Hesaplama aracı: Miras Payı Hesaplama — yasal payı, saklı payı ve tasarruf nisabını hesaplayın.
Kısa cevap: Mirasın reddi, mirasçının mirası kayıtsız şartsız kabul etmeyeceğini sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla bildirmesidir (TMK m.609); bir dava değildir. Beyan üç ay içinde yapılmalıdır; süre yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar (TMK m.606). Yasal süre içinde reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur (TMK m.610). Mirasbırakanın ölümü tarihindeki ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras ayrıca kendiliğinden reddedilmiş sayılır (hükmen ret, TMK m.605/2).
Reddi miras türleri
| Gerçek ret | Hükmen ret | |
|---|---|---|
| Dayanak | TMK m.605/1, 609 | TMK m.605/2 |
| Nasıl olur? | Mirasçı, sulh mahkemesine kayıtsız şartsız ret beyanında bulunur | Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır; çekişme varsa tespit davası açılır |
| Süre | Üç ay (TMK m.606); önemli sebeple sulh hâkimi süreyi uzatabilir (TMK m.615) | TMK m.606 süresi uygulanmaz; mirasçı mirası zımnen kabul etmedikçe her zaman istenebilir (Yargıtay 14. HD) |
| Mahkeme | Sulh hukuk mahkemesi | Asliye hukuk mahkemesi (alacaklılara husumet yöneltilir); ayrıntı için mirasın hükmen reddi yazımıza bakınız |
Süre ne zaman başlar?
- Yasal mirasçılar: mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten (TMK m.606).
- Vasiyetname ile atanmış mirasçılar: mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten (TMK m.606).
- Terekenin yazımı hâlinde: yazım işleminin sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından kendilerine bildirilmesiyle (TMK m.607).
- Mirası reddetmeden ölen mirasçının mirasçıları: kendilerinin mirasbırakanına mirasın geçtiğini öğrendikleri tarihten; ret hakkı onlara geçer (TMK m.608).
- Ret sonucu mirasın geçtiği kişiler: önceki mirasçıların mirası reddettiğini öğrendikleri tarihten (TMK m.608).
Reddi miras nasıl yapılır?
- Miras, mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır (TMK m.576); beyan mirasın açıldığı yer sulh mahkemesine yapılır (TMK m.609).
- Beyan sözlü veya yazılı olabilir; kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Sulh hâkimi beyanı tutanakla tespit eder (TMK m.609).
- Süresi içinde yapılan ret beyanı mirasın açıldığı yer sulh mahkemesince özel kütüğe yazılır; reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren belge verilir (TMK m.609).
- Vekille işlem yapılacaksa mirasın reddi yetkisini içeren özel vekâletname gerekir (Yargıtay 14. HD 2019/3118, Tüzük m.39/2).
- Küçük veya kısıtlı mirasçılar için kanuni temsilci/kayyım ve gerekli izinler dosyaya göre değerlendirilir.
Dilekçe örneği için mirasın reddi dilekçesi örneği ve reddi miras dilekçesi örneği yazılarımıza bakabilirsiniz. Bursa için Bursa’da miras davaları sayfasına bakabilirsiniz.
Reddin sonuçları
- Reddeden mirasçı: yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m.611). Mirası reddeden atanmış mirasçının payı, aksi anlaşılmadıkça mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına kalır.
- En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse: miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; arta kalan değerler mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir (TMK m.612). Ayrıntı: mirasın resmi tasfiyesi.
- Altsoyun tamamının reddi: payları sağ kalan eşe geçer (TMK m.613).
- Sonra gelenlerin sorulması: mirasçılar, ret sırasında kendilerinden sonra gelenlere mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını isteyebilir; bir ay içinde kabul etmeyenler reddetmiş sayılır (TMK m.614).
- Ödemeden âciz mirasbırakanın mirasını reddedenler: mirasbırakanın alacaklılarına karşı, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve paylaşmada geri vermekle yükümlü oldukları değer ölçüsünde sorumludur; iyiniyetli mirasçılar yalnız zenginleşmeleri ölçüsünde sorumlu olur (TMK m.618).
Hangi davranışlar ret hakkını ortadan kaldırır?
Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı, mirası reddedemez. Zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasına engel olmak için dava açılması ve cebrî icra takibi yapılması ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK m.610/2-3). Bu nedenle mirasbırakanın mallarını satmadan, borçlarını ödemeden veya araçlarını kullanmadan önce hukuki destek almak yerindedir.
Alacaklılar reddi iptal ettirebilir mi?
Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse alacaklıları veya iflas idaresi, kendilerine yeterli bir güvence verilmediği takdirde, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali hakkında dava açabilir. Reddin iptaline karar verilirse miras resmen tasfiye edilir ve artan değerler, ret geçerli olsaydı bundan yararlanacak mirasçılara verilir (TMK m.617).
- Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E.2016/9037, K.2019/3118, 04.04.2019 Talebin hangi ret türüne ilişkin olduğu sorulmalıdır. Daire, hukuki nitelendirmenin hâkime ait olduğunu belirterek taraflara talebin “mirasın gerçek reddine mi hükmen reddine mi ilişkin olduğu sorulmalıdır” diyor. Görev konusunda “mirasın hükmen reddi davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ancak mirasın gerçek reddi davasında TMK m. 609 uyarınca görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.” ve “Mirasın hükmen reddinin tespiti davasında davanın açılması için herhangi bir süre öngörülmemiş iken, mirasın gerçek reddi davası 3 aylık süreye tabidir” tespitlerini yapıyor. Hükmen ret davalarında “murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının araştırılması gerekmektedir.” Küçük mirasçının velayet sahibi annesi ölmüşse çocuğa temsil kayyımı atanması (TMK m.426) ve mirasın reddi yetkisini içeren özel vekâletname sunulması gerektiği de aynı kararda belirtilmiştir.
- Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E.2017/3390, K.2021/1571, 08.03.2021 Hükmen ret davası alacaklılara karşı, asliye hukuk mahkemesinde açılır. Daire, mirasçıların TMK m.610’daki aykırılık bulunmadıkça, yani mirası zımnen kabul etmiş duruma düşmedikçe “her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir” dediğini, “Türk Medeni Kanununun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz” ve “Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür” ilkelerini aktarır; yetkili mahkemenin davanın açıldığı zamandaki alacaklıların ikametgâhı mahkemesi olduğunu belirtir. Sulh hukuk mahkemesinin esasa girmesi görev yönünden bozma sebebi olmuştur. Kararda ayrıca terekenin borca batık olup olmadığının bankalar, tapu, trafik tescil, vergi dairesi gibi kurumlardan sorularak araştırılması gerektiği ve harç ile yargılama giderinin, davalı alacaklıların borca batıklığı bilmeleri mümkün değilse, davacılara yükletileceği ifade edilir.
Resmî defter tutma
Mirası reddetmeye hakkı olan her mirasçı, terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir. Defter tutma, mirasın reddine ilişkin usule uyulmak suretiyle bir ay içinde sulh hâkiminden istenir; mirasçılardan birinin defter tutma istemi diğerleri hakkında da etkili olur (TMK m.619). Ayrıntı: terekenin resmî defteri.
Sık sorulan sorular
Mirası reddetmek için dava açmak gerekir mi?
Gerçek ret için dava değil, sulh mahkemesine kayıtsız şartsız ret beyanı yeterlidir (TMK m.609). Mirasbırakanın borca batıklığı çekişmeliyse hükmen ret için tespit davası asliye hukuk mahkemesinde açılır.
Reddi miras süresi kaç aydır?
Üç aydır (TMK m.606). Önemli sebeplerin varlığında sulh hâkimi süreyi uzatabilir veya yeni süre tanıyabilir (TMK m.615).
Süre geçtikten sonra mirası reddedebilir miyim?
Yasal süre içinde reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanır (TMK m.610/1). Ancak mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse hükmen ret yolu (TMK m.605/2) süresiz olabilir; bu durumda dosyanın durumu uzmanca değerlendirilmelidir.
Mirası kısmen reddedebilir miyim?
Hayır. Ret kayıtsız ve şartsız olmalıdır (TMK m.609); mirasın yalnız borçlarını ya da yalnız mallarını reddetmek mümkün değildir.
Reddi miras diğer mirasçıları etkiler mi?
Ret yalnız reddeden mirasçıyı bağlar; payı kimlere geçeceği TMK m.611-614’e göre belirlenir.
Kaynak ve kontrol: TMK m.576, 599, 605-619; Yargıtay 14. HD 2016/9037 E. 2019/3118 K. ve 2017/3390 E. 2021/1571 K. Madde ve karar metinleri 19.10.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.