Malvarlığının Dondurulması ve Terörizmin Finansmanı (6415 sayılı Kanun)
Kısaca
- Malvarlığının dondurulması, ceza yargılamasındaki elkoymadan ayrı bir idari tedbirdir; 6415 sayılı Kanun’da düzenlenir ve karar Resmî Gazete’de yayımıyla hüküm doğurur.
- Türkiye’de bulunan malvarlığı için dondurmaya, mahkemelerce terör örgütü olduğuna kesin olarak karar verildikten sonra, Değerlendirme Komisyonunun önerisiyle Hazine ve Maliye Bakanı ile İçişleri Bakanı birlikte karar verir (m.7/3).
- Karar derhâl uygulanır ve kırk sekiz saat içinde HSK’ca belirlenen Ankara ağır ceza mahkemesinin onayına sunulur; mahkeme beş gün içinde devam veya kaldırma kararı verir. Bu karara CMK’ya göre itiraz edilebilir (m.7/4).
- Komisyon, kararın yayımından itibaren en geç altışar aylık dönemlerle makul sebeplerin devam edip etmediğini değerlendirir (m.7/5). İlgililerin kaldırma talepleri Komisyona yapılır (m.7/6).
- Dondurulan malvarlığının yönetimi ilgiliye aittir; asgari geçim ve işletme faaliyetinin sürdürülmesi için belirli işlemler MASAK Başkanlığının izniyle yapılabilir (m.13).
- Terörizmin finansmanı suçu (m.4): fon sağlamak veya toplamak; 5 yıldan 10 yıla kadar hapis. Fonun bir suçta kullanılmış olması şart değildir — tehlike suçudur.
- Şirket veya hisse müsaderesi otomatik değildir; Yargıtay somut ölçütler ve orantılılık aramakta, iyiniyetli üçüncü kişilerin haklarını korumaktadır.
“Malvarlığı donduruldu” ifadesi, uygulamada birbirinden çok farklı üç işlemi anlatmak için kullanılır: bir soruşturma kapsamında hâkim kararıyla verilen elkoyma, MASAK’ın 5549 sayılı Kanun kapsamındaki işlem ertelemesi ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki malvarlığının dondurulması. Bunların kararı veren merci, süresi, itiraz yolu ve sonuçları farklıdır.
Bu yazıda, üçüncüsünü — 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’daki dondurma rejimini — ele alıyor; bunun yanında dondurmanın arkasındaki suç olan terörizmin finansmanının unsurlarını ve dosyaların çoğunda asıl sonucu belirleyen müsadere tartışmasını Yargıtay kararlarıyla açıklıyoruz.
Üç ayrı rejim, tek bir sonuç: tasarruf yasağı
| Ölçüt | CMK m.128 elkoyma | 5549 s.K. m.19/A erteleme | 6415 s.K. dondurma |
|---|---|---|---|
| Niteliği | Ceza muhakemesi koruma tedbiri | İdari tedbir | İdari tedbir |
| Kararı veren | Hâkim | Bakan veya bakan yardımcısı | Hazine ve Maliye Bakanı + İçişleri Bakanı (m.7/3); BM listeleri için Cumhurbaşkanı kararı (m.5) |
| Süre | Kaldırılıncaya kadar | En çok 7 iş günü | Kaldırılıncaya kadar; altışar aylık gözden geçirme |
| Yargısal denetim | İtiraz (CMK m.267) | Yok (idari işlem) | 48 saat içinde Ankara ağır ceza mahkemesi onayı; karara CMK’ya göre itiraz |
| Yürürlük | Bankaya bildirimle | Yükümlüye tebliğle | Resmî Gazete’de yayımla |
6415 sayılı Kanun’da dondurma kararı nasıl verilir?
Kanun üç ayrı yol öngörür: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına dayanan dondurma (m.5), yabancı devletlerin talebi üzerine dondurma (m.6) ve bunların dışında kalan hâller (m.7). Uygulamada en çok tartışılan üçüncüsüdür.
6415 sayılı Kanun m.7/3 (7262 s.K. m.38 ile eklendi): “5 inci ve 6 ncı maddelerde düzenlenen hususlar dışında, mahkemelerce terör örgütü olduğuna kesin olarak karar verildikten sonra 3 üncü ve 4 üncü madde kapsamına giren fiilleri gerçekleştirdiği hususunda makul sebeplerin varlığına istinaden kişi, kuruluş veya organizasyonların Türkiye’de bulunan malvarlığının dondurulmasına ve bu makul sebeplerin ortadan kalkması hâlinde malvarlığının dondurulmasının kaldırılmasına Değerlendirme Komisyonunun önerisi üzerine Hazine ve Maliye Bakanı ile İçişleri Bakanı tarafından birlikte karar verilebilir.”
Bu fıkrada üç sınırlayıcı unsur vardır ve savunma her birini ayrı ayrı denetlemelidir:
- Kesinleşmiş yargısal tespit: İlgili yapının mahkemelerce terör örgütü olduğuna kesin olarak karar verilmiş olmalıdır. Bu, idarenin kendi başına örgüt nitelendirmesi yapamayacağı anlamına gelir.
- Makul sebep: Kişinin 6415 m.3 veya m.4 kapsamındaki fiilleri gerçekleştirdiğine dair makul sebeplerin bulunması gerekir. Bu, kuvvetli şüpheden düşük ama soyut iddiadan yüksek bir eşiktir.
- Birlikte karar: Karar, Değerlendirme Komisyonunun önerisi üzerine iki bakan tarafından birlikte verilir.
Kırk sekiz saat / beş gün: zorunlu yargısal denetim
6415 sayılı Kanun m.7/4: “Üçüncü fıkra kapsamında verilen malvarlığının dondurulmasına ilişkin karar derhâl uygulanır ve kırk sekiz saat içinde, Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenen Ankara ağır ceza mahkemesinin onayına sunulur. Mahkeme, makul sebeplerin varlığı yönünden yapacağı inceleme neticesinde malvarlığının dondurulması kararının devamına veya kaldırılmasına beş gün içinde karar verir ve sonucu derhâl Başkanlığa bildirir. Mahkemenin kararlarına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir.”
Bu fıkra, idari bir tedbiri zorunlu yargısal denetime bağlar. Savunma bakımından dört pratik sonuç doğurur: (a) onaya sunulup sunulmadığı ve süresi denetlenmelidir; (b) mahkemenin incelemesi makul sebeplerin varlığı ile sınırlıdır; (c) mahkeme kararına itiraz edilebilir; (d) Kanun ayrıca m.7/7 uyarınca, Türkiye’de bulunan malvarlığının dondurulmasına karar verildiği takdirde ilgililer hakkında soruşturma açılması talebiyle suç duyurusunda bulunulmasına Başkanlıkça karar verileceğini öngörür; soruşturma ve kovuşturma sonucunda verilen kararlar Komisyona sunulmak üzere Başkanlığa gönderilir.
Kararın içeriği, tebliği ve süreli gözden geçirme
- m.11: Dondurma ve kaldırma kararları Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayım tarihinde ilgiliye tebliğ edilmiş sayılır. Kararda; kimin hakkında verildiği, sebepleri, kapsamı, süresi ve başvurulabilecek kanun yolları gösterilir.
- m.12: Karar Resmî Gazete’de yayımı ile hukuki sonuçlarını doğurur; yerine getirilmesinden MASAK Başkanlığı sorumludur. Hakkında karar verilenler, alacak ve borçları ile tüm malvarlığı değerlerini bildirmekle yükümlüdür.
- m.7/5: Komisyon, kararın yayımından itibaren en geç altışar aylık dönemlerle makul sebeplerin devam edip etmediğini değerlendirir.
- m.7/6: Kaldırma talepleri Değerlendirme Komisyonuna yapılır; yerinde görülmeyen talepler, karar verilmek üzere ilgili mahkemeye gönderilir.
- m.10: Dondurma kararına aykırı yapılan her türlü tasarruf ve işlem hükümsüzdür; TMK’nın iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümleri saklıdır.
Dondurulan malvarlığı ile ne yapılabilir?
Dondurma, malvarlığının mülkiyetini sona erdirmez. 6415 m.13/1 uyarınca yönetim ilgili gerçek veya tüzel kişiye aittir; ancak ortadan kaldırma, tüketme, dönüştürme, transfer, devir ve temlik gibi tasarruflar yasaktır.
m.13/2 — izinle yapılabilecek işlemler: Malvarlığı dondurulan gerçek kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının asgari geçimlerini sağlamak veya ticari işletmeler ile diğer tüzel kişilerin faaliyetlerine devam edebilmelerini temin etmek üzere; taşınmaz ve araçlar üzerinde ayni/şahsi hak tesisi, banka hesapları üzerindeki tasarruf yetkisinin kullanılması, hak ve alacaklar, kıymetli evrak, ortaklık payları ve kiralık kasa mevcutları üzerindeki tasarruflar ile kira, kredi, sigorta primi, avukatlık ücreti, ücret ve maaş gibi zorunlu ödemeler Başkanlığın izniyle yapılabilir.
m.13/3 uyarınca vergi, resim, harç, kira ve sosyal güvenlik primi gibi kamu kurumlarına yapılacak zorunlu ödemeler izin alınmaksızın gerçekleştirilebilir; ancak Başkanlık gerek görürse bunları da izne tabi tutabilir. m.13/5 ise önemli bir güvence getirir: karar yayımlandıktan sonra ilgiliye yapılacak her türlü ödeme ancak kendi banka hesabına yapılabilir; hesabı yoksa Başkanlıkça adına hesap açtırılır.
Arkadaki suç: terörizmin finansmanı (6415 m.4)
6415 sayılı Kanun m.4/1: “3 üncü madde kapsamında suç olarak düzenlenen fiillerin gerçekleştirilmesinde tümüyle veya kısmen kullanılması amacıyla veya kullanılacağını bilerek ve isteyerek belli bir fiille ilişkilendirilmeden dahi bir teröriste veya terör örgütlerine fon sağlayan veya toplayan kişi, fiili daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
| Konu | Kural |
|---|---|
| Hareket | Seçimliktir: fon sağlamak (kendi veya başkasının malvarlığından ekonomik değeri örgüte aktarmak) veya fon toplamak (başkalarından temin edilen fonları aktarmada aracılık) |
| Netice | Fonun bir suçta kullanılmış olması aranmaz (m.4/3) — tehlike suçudur |
| Miktar/yöntem | Toplanan veya sağlanan fonun miktarının ya da yönteminin önemi yoktur |
| Fail | 7262 s.K. m.36 ile eklenen m.4/2 sonrasında, örgütü kuran, yöneten veya örgüt üyesi de bu suçun faili olabilir; bu kişiler hakkında örgüt suçlarından verilecek ceza üçte birine kadar artırılır |
| Nitelikli hâl | Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenirse ceza yarı oranında artırılır (m.4/4) |
| Tüzel kişi | Tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenirse tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirleri (m.4/5) |
| Koruma tedbirleri | CMK m.133 (kayyım), m.135 (iletişimin denetlenmesi), m.139 (gizli soruşturmacı), m.140 (teknik takip) uygulanabilir; ayrıca kontrollü teslimat (m.4/8) |
Ne yapmalı? Adım adım
- Resmî Gazete yayımını ve tarihini tespit edin. Dondurma kararı yayım tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığından, süreler bu tarihten işler.
- Kararın içeriğini m.11/2’ye göre denetleyin. Sebepler, kapsam, süre ve başvuru yolları kararda gösterilmiş mi? Gösterilmemişse bu ayrı bir hukuka aykırılıktır.
- 48 saatlik onay sürecini araştırın. Karar Ankara ağır ceza mahkemesinin onayına süresinde sunulmuş mu, mahkeme beş gün içinde karar vermiş mi? Onay kararına CMK hükümlerine göre itiraz edin.
- “Makul sebep” tartışmasını somutlaştırın. Mahkemenin incelemesi bu noktayla sınırlıdır; dolayısıyla itiraz dilekçesi, idarenin dayandığı verilerin neden makul sebep oluşturmadığını tek tek göstermelidir.
- Geçim ve işletme izinlerini hemen isteyin. m.13/2 kapsamında maaş, kira, kredi, sigorta primi, avukatlık ücreti gibi zorunlu ödemeler için MASAK Başkanlığından izin talep edilir. Bu talep, esas itirazdan bağımsız olarak ve gecikmeden yapılmalıdır.
- Altı aylık gözden geçirme takvimini izleyin. Komisyon en geç altışar aylık dönemlerle değerlendirme yapar; her dönem için makul sebeplerin ortadan kalktığını gösteren yeni belgeler sunulabilir.
- Kaldırma talebini Komisyona yapın. Talep yerinde görülmezse dosya karar verilmek üzere mahkemeye gönderilir; bu da yeni bir yargısal denetim imkânı doğurur.
- Ceza dosyasını paralel takip edin. m.7/7 uyarınca dondurma kararı sonrasında suç duyurusunda bulunulur. Ceza dosyasındaki beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı, kaldırma talebinin en güçlü dayanağıdır.
- Müsadere tehdidini ayrıca değerlendirin. Şirket veya hisse müsaderesi gündemdeyse, aşağıdaki Yargıtay ölçütleri karşısında hangi unsurun eksik olduğunu gösteren teknik bir savunma kurulmalıdır.
Yargıtay ne diyor?
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2022/24937, K. 2025/6909, 25.02.2025
Şirket veya hisse müsaderesi otomatik değildir; somut ölçütler ve orantılılık aranır. Daire, FETÖ/PDY ile ilişkilendirilen şirketler ve hisseler bakımından ayrıntılı ölçütler ortaya koymuştur. Buna göre şirketin veya hissenin müsaderesi için, sermayenin örgüte ait olduğunun, yönetimin doğrudan örgüt mensuplarınca yapıldığının veya gelirlerin örgütün fonlanmasına tahsis edildiğinin somut delillerle ortaya konulması gerekir; sahibinin örgüt mensubu olması tek başına yeterli değildir. Gelirin tamamı örgüte tahsis edilmemişse “örgüte tahsis edilen paranın şirketin veya hissenin mali büyüklüğüyle kıyaslanması” gerekir ve müsadere orantılı değilse şirketin tamamı yerine yalnızca örgüte verilen miktar müsadere edilir. Her hâlde “iyiniyetli üçüncü kişilerin hakları korunmalıdır”. Karar ayrıca, örgüt mensubu olmayan kişilere ait şirketlerden gönderilen kurban, burs ve iaşe gibi “salt dini veya sosyal saiklerle yapılan yardımlar”ın fon sağlama kastıyla yapılmadığından müsadere gerekçesi olamayacağını belirtir. Somut olayda ortaklık paylarının müsaderesine, bu ölçütleri karşılayacak biçimde yeniden MASAK raporu alınmadan ve yeterli gerekçe gösterilmeden karar verilmesi hukuka aykırı bulunarak hüküm oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2025/2649, K. 2025/24588, 22.10.2025
Dernek ve vakıfların müsaderesi hukuken mümkün değildir; rutin banka işlemleri yardım sayılamaz. Bir holding ve bağlı şirketlerinin müsaderesine ilişkin kapsamlı dosyada Daire, şirketlerin örgütün amaç ve faaliyetlerine özgülenip örgüte tahsis edildiği, burs, kurban ve himmet adı altında toplanan paraların bu şirketler üzerinden mali sisteme kazandırıldığı gerekçesiyle holding ve bağlı şirketlerin müsaderesine ilişkin hükümleri onamıştır. Buna karşılık, müsaderesine karar verilen bir vakıf ve bir dernek yönünden; bunların KHK ile kapatıldığını, sona erme ve tasfiyelerinin Vakıflar Kanunu, Dernekler Kanunu ve Türk Medeni Kanunu’nda düzenlendiğini belirterek “Türk Ceza Kanunu’nda yer alan müsadereye ilişkin hükümlerin dernekler ve vakıflar hakkında uygulama yeri bulunmadığı, dernek ve vakıfların müsaderesinin bu nedenle hukuken mümkün olmadığı” sonucuna varmış ve bu yönden hükmü bozmuştur. Karar ayrıca bir sanık yönünden, banka hesabındaki hareketlerin örgüt liderinin talimat tarihleriyle uyumlu görünmesine rağmen sanığın şirket genel müdürünün zorlamasıyla para yatırdığını beyan etmesi ve bankanın Fona devrinden sonra da işlemlere devam edilmesi karşısında “rutin hesap hareketlerinin örgüte yardım etmek kapsamında değerlendirilemeyeceği”ni belirterek beraat gerektiğini vurgulamıştır. Hükümler bu sebeplerle kısmen onanmış, kısmen oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2021/1859, K. 2022/6630, 18.10.2022
“Fon” para ile sınırlı değildir; ancak fonun örgütsel amaçla verildiğinin bilinmesi gerekir. Daire, terörizmin finansmanı suçunun bir tehlike suçu olduğunu, fonun bir suçta kullanılmasının aranmadığını; fon sağlamanın “failin kendi mal varlığından veya başkasının mal varlığından fon sayılabilecek ekonomik bir değeri örgüte aktarma”, fon toplamanın ise “başkalarından temin edilen fonları örgüte aktarma konusunda aracılık yapması” anlamına geldiğini belirtmiştir. Somut olayda, örgütün kırsalda faaliyet gösteren mensuplarına bedeli ödenerek uyku tulumu ve sırt çantası temin etme eyleminin, malzemelerin niteliği de gözetildiğinde 6415 sayılı Kanun’un 2. maddesindeki “fon” kapsamında kaldığı ve terörizmin finansmanı suçunu oluşturduğu kabul edilmiştir. Buna karşılık, bankada kesinti yapılmasını önlemek için tanıdığı bankacıyla irtibat kurup paranın gönderilmesini sağlayan sanık yönünden, “paranın örgütsel amaçla gönderildiğini bildiğine yönelik somut bir delile rastlanmaması” nedeniyle beraat kararı verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Karar ayrıca, karşı konulamayacak cebir veya ağır tehdit sonucu örgüte ekonomik değer veren kişiye TCK m.28 uyarınca ceza verilemeyeceğini vurgular. Hükümler oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2023/12464, K. 2023/11054, 06.12.2023
Suçun unsurları oluşmuyorsa davanın reddi değil, beraat kararı verilmelidir. Daire, silahlı terör örgütüne yardım suçunun sistematiğini ortaya koyarak; silah temin edenlerin TCK m.315, “terör örgütlerine veya mensuplarına para veya değeri para ile temsil edilebilen” değerleri sağlayan veya toplayanların 6415 sayılı Kanun m.4, bunların dışında barındırma, nakletme, istihbari bilgi sağlama gibi yardımları yapanların ise TCK m.314/3 ve m.220/7 yollamasıyla m.314/2 kapsamında sorumlu olacağını belirtmiştir. Somut olayda ilk derece mahkemesi, sanığın yurt dışına çıkarmak istediği kişilerin örgüt üyesi olduğunu bildiğine dair soyut iddia dışında delil bulunmadığını kabul ederek eylemin göçmen kaçakçılığı kapsamında kaldığını ve aynı fiilden derdest dava bulunduğunu belirtip davanın reddine karar vermiştir. Daire, mahkemenin kabulünde eylemin örgüte yardım suçunu oluşturmadığının belirtilmesi karşısında beraat kararı verilmesi gerektiğini vurgulayarak hükmü oybirliğiyle bozmuştur.
Bu dört karar, malvarlığına yönelik tedbirlerin hukuki mimarisini üç katmanda gösterir.
Birinci katman — nitelendirme. Bir malvarlığı hareketinin hangi hukuki kutuya düştüğü, sonucun tamamını belirler. 2022 tarihli karar bunu çarpıcı biçimde ortaya koyar: aynı dosyada, kırsaldaki örgüt mensuplarına uyku tulumu ve sırt çantası temin etmek “fon sağlama” sayılıp terörizmin finansmanı suçunu oluştururken; bir bankacıyla irtibat kurup para transferini kolaylaştırmak, paranın örgütsel amaçla gönderildiğinin bilindiği ispatlanamadığı için beraatle sonuçlanmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik çizgisinde barındırma, yemek ikramı gibi eylemler fon değil genel yardım sayılırken; ekonomik değer taşıyan malzeme temini fon kapsamındadır. Savunmanın ilk işi, iddianamedeki her bir eylemi bu haritada doğru yere yerleştirmektir.
İkinci katman — ispat standardı. 2025 tarihli iki karar da aynı noktaya döner: idari veya mali raporlarda yer alan genel değerlendirmeler yeterli değildir. Şirket veya hisse müsaderesi için sermayenin kaynağı, yönetimin kimde olduğu ve gelirin nereye tahsis edildiği somut delillerle gösterilmelidir; bu gösterilemiyorsa, yeniden ve belirli soruları yanıtlayacak biçimde MASAK raporu alınması gerekir. Aynı mantık dondurma kararları için de geçerlidir: 6415 m.7/4 uyarınca mahkemenin denetimi “makul sebeplerin varlığı” ile sınırlıdır, ancak bu denetim biçimsel bir onaydan ibaret olamaz — makul sebep, dosyaya somut olgu olarak yansımalıdır.
Üçüncü katman — orantılılık ve üçüncü kişiler. Malvarlığı tedbirleri mülkiyet hakkına müdahaledir ve bu nedenle ölçülü olmak zorundadır. 25.02.2025 tarihli karar bunu somut bir kurala dönüştürür: örgüte aktarıldığı tespit edilen miktar, şirketin mali büyüklüğüyle kıyaslandığında şirketin tamamının müsaderesi orantısız kalıyorsa, yalnızca örgüte verilen miktarın müsaderesine karar verilmelidir. Aynı karar, iyiniyetli üçüncü kişilerin paylarının ve haklarının her hâlde korunmasını şart koşar. 22.10.2025 tarihli karar ise sınırı kurumsal düzeyde çizer: TCK’daki müsadere hükümleri dernek ve vakıflara uygulanamaz; bunların sona ermesi ve tasfiyesi kendi özel kanunlarına tabidir.
Bu üç katman, 6415 kapsamındaki dondurma dosyalarında da aynen kullanılabilir. Zira dondurma, müsaderenin geçici ve idari öncülüdür: aynı olgular önce “makul sebep”, sonra “kuvvetli şüphe”, en sonda “somut delil” eşiğinde sınanır. Savunmanın stratejisi de buna göre kurulmalı; ilk aşamada süre ve usul denetimi, ikinci aşamada makul sebebin somutlaştırılması, üçüncü aşamada ise orantılılık ve iyiniyetli üçüncü kişi savunması öne çıkarılmalıdır.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Resmî Gazete yayımını tebliğ saymayıp ayrı bir tebligat beklemek | Süreler kaçırılır | 6415 m.11/1 uyarınca yayım tarihinde tebliğ edilmiş sayılır |
| 48 saatlik mahkeme onayı sürecini hiç incelememek | En doğrudan yargısal denetim imkânı kullanılmaz | Onay kararı temin edilmeli ve CMK’ya göre itiraz edilmelidir |
| Geçim ve işletme izinlerini talep etmemek | Maaş, kira, prim gibi zorunlu ödemeler yapılamaz hâle gelir | m.13/2 kapsamındaki izinler Başkanlıktan ayrıca istenmelidir |
| Kaldırma talebini doğrudan mahkemeye yapmak | Talep usulden değerlendirilmeyebilir | m.7/6 uyarınca talep Değerlendirme Komisyonuna yapılır |
| Ceza dosyasındaki lehe kararları dondurma dosyasına sunmamak | Makul sebeplerin ortadan kalktığı gösterilemez | Beraat, KYOK ve düşme kararları Komisyona ve mahkemeye sunulmalıdır |
| Şirket müsaderesinde yalnızca “ortağım suçsuz” savunması yapmak | Yargıtay ölçütleri tartışılmadan kalır | Sermaye kaynağı, yönetim, gelir tahsisi ve orantılılık ayrı ayrı ele alınmalıdır |
Malvarlığının dondurulması ile elkoyma aynı şey mi?
Hayır. Elkoyma, CMK kapsamında bir ceza muhakemesi koruma tedbiridir ve kural olarak hâkim kararıyla verilir. 6415 sayılı Kanun’daki dondurma ise idari bir tedbirdir; Türkiye’de bulunan malvarlığı bakımından Değerlendirme Komisyonunun önerisi üzerine Hazine ve Maliye Bakanı ile İçişleri Bakanı tarafından birlikte karar verilir ve karar Resmî Gazete’de yayımıyla hüküm doğurur.
Dondurma kararına karşı hangi yola başvurabilirim?
6415 m.7/4 uyarınca karar, kırk sekiz saat içinde HSK tarafından belirlenen Ankara ağır ceza mahkemesinin onayına sunulur; mahkeme beş gün içinde devam veya kaldırma kararı verir ve bu karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir. Ayrıca m.7/6 uyarınca kaldırma talepleri Değerlendirme Komisyonuna yapılabilir.
Dondurma kararı ne kadar sürer?
Kanunda sabit bir üst süre yoktur; ancak m.7/5 uyarınca Değerlendirme Komisyonu, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren en geç altışar aylık dönemlerle makul sebeplerin varlığının devam edip etmediğini değerlendirerek önerisini ilgili bakanlara sunar. Makul sebeplerin ortadan kalkması hâlinde dondurmanın kaldırılmasına karar verilebilir.
Malvarlığım donduruldu; maaşımı ve kirayı nasıl ödeyeceğim?
6415 m.13/2 uyarınca, kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının asgari geçimini sağlamak ya da işletmelerin faaliyetini sürdürmesini temin etmek üzere; banka hesapları üzerindeki tasarruf yetkisinin kullanılması ile kira, kredi, sigorta primi, avukatlık ücreti, ücret ve maaş gibi zorunlu ödemeler MASAK Başkanlığının izniyle yapılabilir. Ayrıca m.13/3 uyarınca vergi, harç, kira ve sosyal güvenlik primi gibi kamu kurumlarına yapılacak zorunlu ödemeler kural olarak izin alınmaksızın gerçekleştirilebilir.
Dondurma kararına aykırı yapılan işlemin akıbeti ne olur?
6415 m.10 uyarınca dondurma kararına aykırı olarak yapılan her türlü tasarruf ve işlem hükümsüzdür; ancak Türk Medeni Kanunu’nun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümleri saklıdır. Ayrıca m.15 uyarınca dondurma kararının gereğini yerine getirmeyen veya ihmal ya da gecikme gösteren kişilere, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir.
Terörizmin finansmanı suçunun cezası nedir?
6415 m.4/1 uyarınca beş yıldan on yıla kadar hapis cezasıdır. Suçun kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. 7262 sayılı Kanun’la eklenen m.4/2 uyarınca, fiilin örgütü kuran, yöneten ya da örgüt üyesi tarafından gerçekleştirilmesi hâlinde bu kişiler hakkında örgüt suçlarından verilecek ceza üçte birine kadar artırılır.
Verdiğim paranın terör örgütüne gittiğini bilmiyordum; yine de sorumlu olur muyum?
Terörizmin finansmanı suçunun manevi unsuru bilme ve istemeden ibaret kasttır. Yargıtay, paranın örgütsel amaçla gönderildiğini bildiğine dair somut delil bulunmayan sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca karşı konulamayacak cebir ve şiddet veya ağır bir tehdit sonucu örgüte ekonomik değer veren kişiye TCK m.28 uyarınca ceza verilemez.
Şirketimin müsaderesine karar verilebilir mi?
Otomatik olarak hayır. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, şirketin veya hissenin müsaderesi için sermayenin örgüte ait olduğunun, yönetimin doğrudan örgüt mensuplarınca gerçekleştirildiğinin veya gelirlerin örgütün fonlanmasına tahsis edildiğinin somut delillerle ortaya konulmasını aramaktadır. Sahibinin örgüt mensubu olması tek başına yeterli değildir; ayrıca orantılılık gözetilir ve iyiniyetli üçüncü kişilerin hakları korunur.
Dernek veya vakıf müsadere edilebilir mi?
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, vakıfların sona ermesi ve tasfiyesinin Vakıflar Kanunu ile Türk Medeni Kanunu’nda, derneklerinkinin Dernekler Kanunu ile Türk Medeni Kanunu’nda düzenlendiğini; Türk Ceza Kanunu’ndaki müsadere hükümlerinin dernek ve vakıflar hakkında uygulama yeri bulunmadığını belirterek dernek ve vakıfların müsaderesinin hukuken mümkün olmadığına hükmetmiştir.
Bağış yapmak tek başına suç veya müsadere sebebi olur mu?
Yargıtay, örgüt mensubu olmayan kişilere ait şirketlerden veya paylardan gönderilen kurban, öğrencilere burs verilmesi, öğrenci yurtlarına iaşe temini gibi salt dini veya sosyal saiklerle yapılan yardımların silahlı terör örgütüne fon sağlama kastıyla yapılmadığını ve bu nedenle şirketin veya hissenin müsadere gerekçesi olamayacağını belirtmiştir. Belirleyici olan, ödemenin arkasındaki kasıt ve dosyadaki somut delillerdir.
İlgili mevzuat
- 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun m.2-3 (tanımlar ve kapsam), m.4 (terörizmin finansmanı suçu), m.5-6 (BM Güvenlik Konseyi kararları ve yabancı devlet talepleri), m.7 (Türkiye’de bulunan malvarlığı), m.10 (aykırılığın hukuki sonuçları), m.11 (tebliğ ve ilan), m.12 (kararların icrası), m.13 (dondurulan malvarlığının yönetimi), m.15 (ceza hükümleri)
- 7262 sayılı Kanun m.36, m.38, m.42 (6415 s.K.’da yapılan değişiklikler, 2020)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.28 (cebir, şiddet, korkutma ve tehdit), m.54-55 (müsadere), m.220/7 (örgüte yardım), m.314-315
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu m.3-5
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.128 (hak ve alacaklara elkoyma), m.133 (şirket yönetimi için kayyım), m.135, m.139, m.140, m.267-271 (itiraz)
- 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun
İlgili diğer yazılarımız için MASAK blokesi ve banka hesabına elkoyma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve arama ve el koyma başlıklarına bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Malvarlığının dondurulması ve müsadere uyuşmazlıkları, kararın dayandığı olgulara, ceza dosyasının seyrine ve dosyadaki mali incelemelere göre farklı sonuçlar doğurur. Somut durumunuz için dosyanızın bir avukat tarafından incelenmesi gerekir.