Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Nedir? Şartları ve Beş Yıllık Süre (CMK m.171)
- Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, hakkında yeterli şüphe bulunan şüpheli için dava açmaktan belirli bir süre vazgeçilmesidir.
- Genel düzenleme CMK m. 171/2’dedir: üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda Cumhuriyet savcısı beş yıl süreyle erteleme kararı verebilir.
- Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar CMK m. 171 kapsamı dışındadır; bunlarda önce kendi usulleri işletilir.
- Dört şart birlikte aranır: önceden kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkûm olmama, suç işlemekten çekineceği kanaati, ertelemenin daha yararlı olması ve zararın tamamen giderilmesi.
- CMK m. 171/6 üç suç grubunu tamamen dışlar: örgüt suçları, kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar.
- Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; kasıtlı suç işlenirse kamu davası açılır. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.
- Karar zorunlu değil takdiridir; savcı şartlar oluşsa bile dava açabilir. Bu takdir yetkisi CMK m. 173/5 nedeniyle sınırlı denetime tabidir.
- Hem suçtan zarar gören hem şüpheli erteleme kararına CMK m. 173’e göre itiraz edebilir; süre tebliğden itibaren iki haftadır.
- Uyuşturucu kullanma suçunda (TCK m. 191/2) erteleme takdirî değil zorunludur ve CMK m. 171’deki şartlar aranmaz; süre beş yıldır.
- Suça sürüklenen çocuklarda erteleme süresi 5395 sayılı Kanun m. 19 gereği üç yıldır.
- Erteleme kararı yalnızca müdafie tebliğ edilirse yetmez; şüpheliye de tebliğ edilmedikçe karar kesinleşmez ve süre işlemeye başlamaz.
- Kararda itiraz kanun yolu, süresi ve mercii gösterilmezse tebligat usulüne uygun sayılmaz.
- Kesinleşmiş bir erteleme kararı Cumhuriyet savcısı tarafından kendiliğinden geri alınamaz.
- Uyuşturucu kullanma dosyalarında erteleme kararı verilmemişse kovuşturma şartı gerçekleşmemiştir; mahkeme mahkûmiyet değil durma kararı vermelidir.
- Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilir; adli sicile işlemez ve arşiv kaydı doğurmaz.
Kısa cevap: CMK m.171/2’ye göre üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda Cumhuriyet savcısı beş yıl süreyle erteleme kararı verebilir; dört şart birlikte aranır: önceden kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkûm olmama, suç işlemekten çekineceği kanaati, ertelemenin daha yararlı olması ve zararın tamamen giderilmesi. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Ceza soruşturmasının sonu her zaman iddianame ya da takipsizlik değildir. Arada, çoğu kişinin varlığından bile haberdar olmadığı bir üçüncü ihtimal vardır: savcı dosyayı kapatmaz ama dava da açmaz, şüpheliye belirli bir süre tanır ve bu sürenin sonunda kararını verir. Bu kuruma kamu davasının açılmasının ertelenmesi denir.
Uygulamada bu karar en çok uyuşturucu kullanma dosyalarında karşımıza çıkar; oysa genel düzenleme çok daha geniştir ve üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren pek çok suçu kapsar. Aşağıda kurumun şartlarını, sonuçlarını, itiraz yolunu ve Yargıtay’ın son dönem kararlarıyla şekillenen uygulamasını inceliyoruz.
Kanunî dayanak
CMK m. 171/2: “Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, Cumhuriyet savcısı, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine karar verebilir. Suçtan zarar gören veya şüpheli, bu karara 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz edebilir.”
CMK m. 171/3: “Kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilebilmesi için; a) Şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezası ile mahkûm olmamış bulunması, b) Yapılan soruşturmanın, kamu davası açılmasının ertelenmesi halinde şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi, c) Kamu davası açılmasının ertelenmesinin, şüpheli ve toplum açısından kamu davası açılmasından daha yararlı olması, d) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı ve Cumhuriyet savcısı tarafından tespit edilen zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.”
CMK m. 171/4 ve 171/6: “Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmediği takdirde, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde kamu davası açılır. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.” — “Bu madde hükümleri; a) Suç işlemek için örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar, b) Kamu görevlisi tarafından görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar ile asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar, c) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, hakkında uygulanmaz.”
Genel rejim ile uyuşturucu kullanma suçuna özgü rejim önemli noktalarda ayrılır:
| Ölçüt | Genel erteleme (CMK m. 171) | Uyuşturucu kullanma (TCK m. 191) |
|---|---|---|
| Karar niteliği | Takdirî (“verebilir”) | Zorunlu (“verilir”) |
| Kapsam | Üst sınırı üç yıl veya az hapis | Yalnızca TCK m. 191 suçu |
| CMK m. 171/3 şartları | Dördü birlikte aranır | Aranmaz |
| Erteleme süresi | Beş yıl | Beş yıl |
| Çocuklarda süre | Üç yıl (5395 s. K. m. 19) | Üç yıl (5395 s. K. m. 19) |
| Denetimli serbestlik | Zorunlu değil | Asgari bir yıl, zorunlu |
| İhlal sebebi | Kasıtlı suç işlenmesi | Yükümlülük ihlali veya tekrar kullanma |
| Zararın giderilmesi | Şart | Şart değil |
| Kaç kez verilebilir | Kanunda sınır yok | Bu suç bakımından bir kez |
Kritik nokta: Erteleme kararı, tebliğ edilip kesinleşmedikçe hukukî sonuç doğurmaz. Uygulamada en sık yapılan hata, kararın yalnızca müdafie tebliğ edilmesi veya kararda itiraz yolunun gösterilmemesidir. Bu iki eksiklikten biri varsa karar kesinleşmez; kesinleşmediği için beş yıllık süre işlemeye başlamaz, denetimli serbestliğin infazına başlanamaz ve sonradan işlenen bir suç “erteleme süresi içinde işlendi” sayılamaz. Bu, savunma açısından çoğu zaman esasa girmeden sonuç alınabilecek bir noktadır.
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Suçun üst sınırını kontrol edin. CMK m. 171/2 için ölçüt, suçun kanunda öngörülen hapis cezasının üst sınırının üç yıl veya daha az olmasıdır.
- Uzlaştırma ve önödeme kapsamını eleyin. Bu iki kurumun kapsamındaki suçlar CMK m. 171 dışındadır; önce kendi usulleri işletilir.
- CMK m. 171/6 yasağını kontrol edin. Örgüt suçları, kamu görevlisinin görevinden kaynaklanan suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda bu madde hiç uygulanmaz.
- Adli sicili çıkarın. Daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkûmiyet varsa şart gerçekleşmez; adli para cezası mahkûmiyeti bu şartı tek başına engellemez.
- Zararı tespit ettirin ve gideri. Zararın tamamen giderilmesi bağımsız bir şarttır. Zararın miktarı konusunda uyuşmazlık varsa savcılıktan tespit talep edin ve ödemeyi belgeleyin.
- Talebinizi soruşturma aşamasında yazılı verin. Erteleme kararı soruşturma evresine özgüdür; iddianame düzenlendikten sonra bu yol kapanır.
- Kararı eline geçtiği anda tebliğ usulünü denetleyin. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilmiş mi? Şüpheliye bizzat tebliğ edilmiş mi?
- İtiraz süresini kaçırmayın. Tebliğden itibaren iki hafta içinde, kararı veren savcının yargı çevresindeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir.
- Erteleme süresi boyunca kasıtlı suçtan uzak durun. Taksirli suçlar erteleme süresini ihlal etmez; ihlal için kasıtlı suç işlenmesi gerekir.
- Uyuşturucu dosyalarında kovuşturma şartını denetleyin. Erteleme kararı hiç verilmemişse mahkemenin mahkûmiyet değil durma kararı vermesi gerekir; bu, temyiz ve kanun yararına bozma sebebidir.
- Aynı kişiye ait derdest dosyaları birleştirtin. Kesinleşmiş bir erteleme kararı yokken birden fazla soruşturma varsa, dosyalar birleştirilip tek erteleme kararı verilmelidir.
- Süre bitince takip edin. Süre dolduğunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi gerekir; kendiliğinden verilmezse savcılıktan yazılı olarak talep edin.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 11.03.2025 T., 2024/14467 E., 2025/1976 K.
Kesinleşen erteleme kararı savcılıkça kendiliğinden geri alınamaz. Savcılık, uyuşturucu kullanma suçundan verdiği erteleme kararını yaklaşık bir ay sonra resen kaldırıp aynı olaydan uyuşturucu ticareti suçundan iddianame düzenlemişti. Daire, kararın hukukî niteliğini önce şöyle tespit etmiştir: “kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı şarta bağlı olup şüphelinin denetim süresinde yükümlülüklerine aykırı davranmaması halinde mutlak suretle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ile sonuçlanan bir karar niteliğindedir.” Karar, şüpheliye “denetimli serbestlik yükümlülüğü altında bulunan şüpheliye hukuki bir statü tanıyan bir ceza muhakemesi kararı” vasfı yükler. Daire, bu statünün ancak usulüne uygun biçimde sona erdirilebileceğini belirterek “Olağanüstü kanun yoluna başvurulmadan Cumhuriyet savcısının verdiği ve usulünce kesinleşen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının hiç bir yasal dayanak olmadığı halde kendiliğinden geri alınması hukuki güvenlik ilkesine ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumunun amacına aykırılık oluşturacağından” demiştir. Kanun yararına bozma istemi oy birliğiyle reddedilmiştir. Sonuç: kesinleşen erteleme kararı, şüpheli için kazanılmış bir hukukî statüdür.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 24.06.2025 T., 2024/14604 E., 2025/5230 K.
Erteleme kararının yalnızca müdafie tebliği yetmez; şüpheliye de tebliğ edilmelidir. Suça sürüklenen çocuk hakkında verilen erteleme kararı yalnızca müdafie tebliğ edilmiş, kararda itiraz kanun yolu da gösterilmemişti. Daire, kararın içeriğinden hareket etmiştir: erteleme kararları “şüpheli tarafından doğrudan haberdar olunması gereken yükümlülük ve uyarılar içermesi nedeniyle, müdafii bulunan soruşturma dosyalarında bu kararların yalnızca müdafilere tebliği yeterli olmayıp, müdafilerle birlikte taraflara da tebliğ edilmesi gerekmektedir.” Bunun sonucu ağırdır: “Bu şekilde taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeyen erteleme kararı kesinleşmeyeceğinden denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı” belirtilmiş; kararın “tebliğ tarihinden itibaren 5271 sayılı Kanun’un 173. maddesinin 7499 sayılı Kanun ile değişik haline göre ‘iki hafta’ içinde ilgili Sulh Ceza Hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte” tebliğ edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Karar ayrıca ihlal yönünden de bozma sebebi görmüştür. Kanun yararına bozma isteminin iki kalemi oy birliğiyle kabul edilmiş, çocuğun erteleme süresinin üç yıl olduğuna ilişkin kalem ise oy birliğiyle reddedilmiştir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 13.05.2025 T., 2024/14569 E., 2025/3838 K.
Suça sürüklenen çocuklarda erteleme süresi üç yıldır. Uyuşturucu kullanma suçundan çocuk şüpheli hakkında TCK m. 191/2 uyarınca beş yıllık erteleme kararı verilmiş, sulh ceza hâkimliği sürenin üç yıl olması gerektiği gerekçesiyle itirazı kabul etmişti. Başsavcılık, TCK m. 191/2’nin özel düzenleme olduğunu ve beş yılın uygulanması gerektiğini savunarak kanun yararına bozma istemişti. Daire ise 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nu esas almıştır: “5395 sayılı Kanun’un, suça sürüklenen çocuklar hakkında özel bir kanun olup öncelikle uygulanması gerektiği, 5395 sayılı Kanun’un 19. maddesinde yer alan açık düzenleme karşısında, suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi halinde, erteleme süresinin ‘3 yıl’ olacağı” sonucuna varmış; “çocuğun üstün hukuki yararı da gözetilerek” bu kabulün gerektiğini belirtmiştir. Kanun yararına bozma istemi oy birliğiyle reddedilmiştir. Kararın önemi, aksi yöndeki daha eski daire uygulamasından açıkça ayrılmış olmasıdır.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 10.02.2025 T., 2023/16467 E., 2025/1258 K.
Erteleme kararı verilmeden mahkûmiyet kurulamaz; kovuşturma şartı eksiktir. Aynı gün işlenen iki ayrı uyuşturucu kullanma eylemi nedeniyle, hiç erteleme kararı verilmeden doğrudan iddianame düzenlenmiş ve mahkeme mahkûmiyet kararı vermişti. Daire, TCK m. 191/2 ve 191/3 uyarınca erteleme ile denetimli serbestlik tedbirinin zorunlu olduğunu ve “bu hususun kovuşturma şartı olarak öngörüldüğü”nü belirtmiştir. Birden fazla dosya bulunması hâlinde izlenecek yol da gösterilmiştir: “usulüne uygun verilip kesinleşen herhangi bir kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı bulunmamasına rağmen aynı sanık hakkında birden fazla soruşturma bulunması halinde, soruşturmaların birleştirilmesi sonrası kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi gerekmektedir.” Daire ayrıca “kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kesinleşmesi tarihine kadar aynı şüpheli/sanık tarafından kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan işlenen tüm eylemler tek suç olarak kabul edilmekte” olduğunu, bu eylemlerin TCK m. 61 kapsamında alt sınırdan uzaklaşma gerekçesi yapılacağını vurgulamış; somut olayda mahkemenin CMK m. 223/8 uyarınca durma kararı vermesi gerektiğini belirtmiştir. Karar oy birliğiyle kanun yararına bozulmuştur.
Dört karar birlikte okunduğunda, ertelemenin bir lütuf değil usul kurallarına sıkı sıkıya bağlı bir statü olduğu görülür.
Birinci halka – karar bir statü doğurur. 8. Ceza Dairesinin Mart 2025 tarihli kararı, erteleme kararını “savcının istediği zaman geri alabileceği bir ara işlem” olmaktan çıkarır. Karar kesinleştiği anda şüpheli, denetimli serbestlik yükümlülüğü altında ama dava tehdidi olmaksızın yaşayacağı bir hukukî duruma girer. Bu statüyü sona erdirmenin yolu, savcının fikir değiştirmesi değil, olağanüstü kanun yoludur.
İkinci halka – tebligat esasın önündedir. Haziran 2025 tarihli karar, savunma açısından belki de en kullanışlı sonucu verir: karar şüpheliye bizzat tebliğ edilmemişse veya itiraz kanun yolu gösterilmemişse, kesinleşme yoktur. Kesinleşme yoksa süre başlamamıştır; süre başlamamışsa “erteleme süresi içinde suç işledi” gerekçesiyle dava açılamaz. Bu, esasa hiç girmeden alınabilecek bir sonuçtur ve her dosyada ilk kontrol edilmesi gereken noktadır.
Üçüncü halka – itiraz süresi değişti. Aynı karar, CMK m. 173’e göre itiraz süresinin 7499 sayılı Kanun değişikliğinden sonra iki hafta olduğunu açıkça söyler. Eski kaynaklarda geçen “on beş gün” ifadesine göre hesap yapmak, süre kaybına yol açabilir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz yazımızda bu usul ayrıntılı anlatılmıştır.
Dördüncü halka – çocuklarda özel kanun önce gelir. Mayıs 2025 tarihli karar, TCK m. 191/2’deki beş yıllık sürenin çocuklara uygulanamayacağını, 5395 sayılı Kanun m. 19’daki üç yılın esas alınacağını belirler. Gerekçe iki ayaklıdır: özel kanunun önceliği ve çocuğun üstün yararı. Çocuk dosyalarında beş yıl üzerinden kurulmuş bir erteleme kararı, doğrudan itiraz sebebidir.
Beşinci halka – kovuşturma şartı eksikse hüküm kurulamaz. 10. Ceza Dairesinin Şubat 2025 tarihli kararı, uyuşturucu kullanma dosyalarında erteleme kararının bir “seçenek” değil kovuşturma şartı olduğunu teyit eder. Erteleme kararı verilmemişse mahkemenin yapacağı şey beraat veya mahkûmiyet değil, CMK m. 223/8 uyarınca durma kararı verip dosyayı savcılığa bildirmektir. Bu, ilk derecede gözden kaçsa bile kanun yararına bozmaya kadar giden bir aykırılıktır.
Altıncı halka – birden fazla dosya tek karara bağlanır. Aynı karar, kesinleşmiş erteleme kararı yokken açılmış birden fazla soruşturmanın birleştirilmesi ve tek erteleme kararı verilmesi gerektiğini söyler. Uygulamada bu, aynı kişi hakkında paralel yürüyen dosyaların ayrı ayrı mahkûmiyete dönüşmesini engelleyen önemli bir kuraldır.
Yedinci halka – erteleme öncesi eylemler tek suçtur. Erteleme kararının kesinleşmesine kadar işlenen aynı nev’i eylemler tek suç sayılır; bunlar ayrı mahkûmiyet değil, TCK m. 61 kapsamında ceza belirlenirken alt sınırdan uzaklaşma gerekçesi olur. Bu ayrım, hem sanık sayısını hem ceza miktarını doğrudan etkiler.
Sekizinci halka – genel rejim ile özel rejimi karıştırmayın. CMK m. 171 takdirî bir yetkiyi, TCK m. 191/2 ise zorunlu bir kararı düzenler. Genel rejimde zararın giderilmesi ve sabıkasızlık şart iken, uyuşturucu kullanma suçunda bu şartlar aranmaz. Dilekçede yanlış rejime dayanmak, talebin en baştan reddedilmesine yol açar. Uyuşturucu kullanma suçu yazımızda özel rejim ayrıca ele alınmıştır.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden yanlış? | Doğrusu |
|---|---|---|
| Erteleme kararını beraatla karıştırmak | Dava açılmamıştır, suçsuzluk tespiti yoktur | Süre sonunda verilecek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı bekleyin |
| Kararı sadece müdafie tebliğle yetinmek | Karar kesinleşmez, süre işlemez | Şüpheliye bizzat tebliğ ettirin |
| İtiraz süresini on beş gün sanmak | CMK m. 173’te süre iki haftadır | Tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edin |
| Çocuk dosyasında beş yıl kabul etmek | 5395 sayılı Kanun m. 19 üç yıl öngörür | Süreyi üç yıl olarak düzelttirin |
| Taksirli suçu ihlal saymak | CMK m. 171/4 ihlal için kasıtlı suç arar | Taksirli suç ertelemeyi bozmaz |
| Zararı gidermeden erteleme beklemek | Zararın giderilmesi bağımsız bir şarttır | Ödemeyi belgeleyip dosyaya sunun |
| İddianameden sonra erteleme talep etmek | Kurum soruşturma evresine özgüdür | Kovuşturma aşamasında HAGB gündeme gelir |
| Uyuşturucu dosyasında CMK m. 171/3 şartlarını tartışmak | TCK m. 191/2 bu şartları açıkça aramaz | Özel rejim üzerinden savunma kurun |
| Erteleme kararının sabıkaya işlediğini sanmak | Kararlar özel bir sisteme kaydedilir | Adli sicil kaydı doğmaz; sistem kaydı sınırlı amaçla kullanılır |
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ne demek?
Hakkında dava açmak için yeterli şüphe bulunan şüpheli için, kişiliği ve suçun önemi gözetilerek dava açmaktan belirli bir süre vazgeçilmesidir. Süre içinde kasıtlı suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Hangi suçlarda erteleme kararı verilebilir?
Genel kural olarak üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda verilebilir. Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar ise dışarıda bırakılmıştır.
Hangi suçlarda kesinlikle uygulanmaz?
CMK m. 171/6 üç grubu tamamen dışlar: örgüt kurma, yönetme, üye olma suçları ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar; kamu görevlisinin görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar ile askerî suçlar; cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar.
Erteleme süresi ne kadardır?
Yetişkinler için beş yıldır. Suça sürüklenen çocuklar bakımından 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m. 19 gereği üç yıldır.
Süre içinde suç işlersem ne olur?
Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenirse kamu davası açılır. Taksirli bir suç işlenmesi ihlal sayılmaz.
Erteleme kararına itiraz edebilir miyim?
Evet. CMK m. 171/2 hem suçtan zarar görene hem de şüpheliye itiraz hakkı tanır. İtiraz, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır.
Şüpheli neden kendi lehine görünen karara itiraz etsin?
Çünkü erteleme, suçsuzluk tespiti değildir ve şüpheliyi denetimli serbestlik gibi yükümlülükler altına sokabilir. Suçun hiç işlenmediğini savunan şüpheli, doğrudan kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini isteyerek itiraz edebilir. Sürenin veya tedbirin yanlış belirlenmesi de itiraz sebebidir.
Erteleme kararı adli sicilime işler mi?
Hayır. CMK m. 171/5 uyarınca bu kararlar kendilerine mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak, kanunda belirtilen amaçla kullanılabilir.
Süre boyunca zamanaşımı işler mi?
Hayır. CMK m. 171/4 açıkça “Erteleme süresince zamanaşımı işlemez” demektedir. Bu nedenle sürenin dolmasını beklemek, zamanaşımı avantajı sağlamaz.
Savcı şartlar oluşsa bile dava açabilir mi?
Genel rejimde evet; CMK m. 171/2 “karar verebilir” demektedir ve bu bir takdir yetkisidir. Buna karşılık uyuşturucu kullanma suçunda TCK m. 191/2 “karar verilir” diyerek kararı zorunlu kılmıştır.
Erteleme kararı ile HAGB arasındaki fark nedir?
Erteleme soruşturma evresinde savcı tarafından, dava hiç açılmadan verilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ise kovuşturma evresinde, yargılama sonunda mahkeme tarafından verilir. Ayrıntı için HAGB yazımıza bakabilirsiniz.
Denetimli serbestlik her ertelemede uygulanır mı?
Hayır. CMK m. 171 kapsamındaki genel ertelemede denetimli serbestlik zorunlu değildir. Uyuşturucu kullanma suçunda ise TCK m. 191/3 uyarınca asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik uygulanması zorunludur. Denetimli serbestlik yazımızda ayrıntı bulabilirsiniz.
Savcı verdiği erteleme kararından dönebilir mi?
Usulüne uygun verilip kesinleşen bir erteleme kararı, Yargıtay uygulamasına göre savcı tarafından kendiliğinden geri alınamaz. Bu kararın kaldırılması ancak olağanüstü kanun yoluna başvurulmasıyla mümkündür.
Süre dolduğu hâlde karar verilmezse ne yapmalıyım?
Erteleme süresi içinde kasıtlı suç işlenmediyse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Karar verilmiyorsa soruşturma numarasını belirterek savcılığa yazılı başvuruda bulunabilir, sonuç alınamazsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet yoluna gidebilirsiniz.
Erteleme kararı verilmeden dava açılırsa mahkeme ne yapar?
Uyuşturucu kullanma suçunda erteleme kararı kovuşturma şartıdır. Bu şart gerçekleşmeden dava açılmışsa mahkemenin CMK m. 223/8 uyarınca durma kararı verip dosyayı erteleme kararı verilmek üzere savcılığa bildirmesi gerekir.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 170 – İddianamenin düzenlenmesi
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 171 – Kamu davasının açılmasının ertelenmesi
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 172 – Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 173 – Cumhuriyet savcısının kararına itiraz
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 223/8 – Durma kararı
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231 – Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253–255 – Uzlaştırma
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 309 – Kanun yararına bozma
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 75 – Önödeme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 191 – Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m. 19 – Çocuklar bakımından kamu davasının açılmasının ertelenmesi
- 7188 sayılı Kanun m. 19 ve m. 33 – CMK m. 171 ve 5395 sayılı Kanun m. 19’da yapılan değişiklikler
İlgili yazılarımız: kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz, uyuşturucu kullanma suçu ve cezası, denetimli serbestlik nedir, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, önödeme (TCK m. 75), seri muhakeme usulü.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin hukukî görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Erteleme kararının şartları ve sonuçları suça, şüphelinin durumuna ve dosyanın seyrine göre değişir.