Köpek Isırırsa Sahibi Ceza Alır mı? Hayvanı Serbest Bırakma Suçu (TCK m.177)
- TCK m.177’ye göre gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan ya da kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi altı aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.
- Suç bir somut tehlike suçudur; oluşması için birinin yaralanması veya bir zararın doğması gerekmez.
- Hayvanın bir kişiyi yaralaması hâlinde sorumluluk, netice bakımından kast veya taksire göre belirlenir.
- Yargıtay’a göre zarar suçu olan taksirle yaralamadan ceza verilirse ayrıca TCK 177’den ceza verilmez.
- Taksirle yaralamada şikâyetten vazgeçilse bile resen takip edilen TCK 177 suçu yönünden işlem yapılmalıdır.
- Fail için hayvanın resmi sahibi olmak şart değildir; hayvanı fiilen gözetimi altında bulunduran kişi sorumludur.
- Sokakta yanında çok sayıda köpekle dolaşan ve köpeklere yönlendirme yapan kişi hakkında kovuşturma için yeterli şüphe bulunduğu kabul edilmiştir.
- Dağlık arazide sürünün yanında çoban köpeklerinin serbest bulunması hayatın olağan akışına uygun görülmüş, bu olayda mahkûmiyet kaldırılmıştır.
- Köpeklerin kasten mi serbest bırakıldığı yoksa kontrolünde mi ihmal gösterildiği kesin olarak belirlenmeden hüküm kurulamaz.
- Barınağın tellerle çevrili olduğu gibi savunmalar yerinde araştırılmalıdır.
- Hayvanın başka bir hayvanı öldürmesi, insan hayatı veya sağlığı yönünden tehlike oluşturup oluşturmadığı ayrıca değerlendirilir.
- Yargıtay kararına göre TCK 177, 6763 sayılı Kanunla önödeme kapsamına alınmıştır.
- Önödeme ve basit yargılama gibi usuller suç tarihindeki metne göre değerlendirilmelidir.
- Ceza sorumluluğundan ayrı olarak hayvan bulunduranın hukuki sorumluluğu Türk Borçlar Kanunu m.67’de düzenlenmiştir.
- Suç şikâyete bağlı değildir ve resen soruşturulur.
Kısa cevap: Gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan ya da kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi altı aya kadar hapis veya adli para cezası alır (TCK m.177). Suç somut bir tehlike suçudur; birinin yaralanması veya bir zararın doğması gerekmez.
Bahçesinden kaçan bir köpeğin komşuyu ısırması, çoban köpeklerinin bir yürüyüşçüye saldırması ya da sokakta sahiplenilmiş hayvanların bir çocuğu korkutması, çoğu zaman önce kavga, sonra da ceza davasıyla sonuçlanır. Mağdur tazminat ve ceza isterken hayvanın sahibi “köpek zincirliydi” veya “benim köpeğim değil” savunmasını yapar.
Bu olaylarda hangi suçun oluştuğu; hayvanın kimin gözetiminde olduğuna, gerçekten bir ihmal bulunup bulunmadığına ve bir zarar doğup doğmadığına göre değişir. Aşağıda TCK 177 ile taksirle yaralama arasındaki ilişki ve Yargıtay’ın ihmal değerlendirmesi kararlar üzerinden açıklanmaktadır.
Kanunî dayanak
| Konu | Dayanak | Yargıtay yaklaşımı |
|---|---|---|
| Temel hâl | TCK m.177 | Altı aya kadar hapis veya adli para cezası |
| Suçun niteliği | Y8CD 28.05.2025 | Somut tehlike suçu; zarar aranmaz |
| Kast mı ihmal mi | Y8CD 28.05.2025 | Kesin olarak belirlenmeli |
| Barınak savunması | Y8CD 28.05.2025 | Yerinde araştırılmadan hüküm kurulamaz |
| Çoban köpekleri | Y8CD 22.05.2025 | Arazide serbest bulunmaları olağan; ihmal yok |
| Gözetim ilişkisi | Y8CD 10.01.2024 | Köpeklerle birlikte hareket eden kişi için yeterli şüphe |
| Taksirle yaralama ile ilişki | Y12CD 25.05.2021 | Zarar suçundan ceza verilirse ayrıca 177 uygulanmaz |
| Şikâyetten vazgeçme | Y12CD 25.05.2021 | TCK 177 yönünden işlem yapılmalı |
| Önödeme | Y12CD 25.05.2021 | Önce önödeme prosedürü işletilmeli |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Saldırıya uğradıysanız hemen sağlık kuruluşuna başvurun ve adli rapor alınmasını isteyin.
- Olay yerini, hayvanı ve varsa zincir, çit veya kapı gibi unsurları fotoğraf ve videoyla belgeleyin.
- Hayvanın kime ait olduğunu veya kimin gözetiminde bulunduğunu tanıklar ve kamera kayıtlarıyla tespit edin.
- Aynı hayvanın daha önce başkalarına saldırıp saldırmadığını araştırın ve bu kişilerin tanık olarak dinlenmesini isteyin.
- Kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurarak olay tutanağı düzenlenmesini sağlayın.
- Kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse süresi içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edin.
- Hayvanın sahibiyseniz olay anında aldığınız önlemleri, barınak ve çit düzenini gösteren belgeleri toplayın.
- Olay yerinin açık arazi, mera veya yerleşim yeri olduğunu gösteren tutanakların dosyaya girmesini sağlayın.
- Yaralanma varsa suçlamanın taksirle yaralama mı yoksa TCK 177 mi olduğunu ve iki suç için ayrı hüküm kurulmamasını denetleyin.
- Şikâyetten vazgeçme hâlinde TCK 177 yönünden sürecin devam edebileceğini gözetin.
- Suç tarihine göre önödeme teklifi yapılıp yapılmadığını kontrol edin; teklif yapılmadan hüküm kurulması bozma nedenidir.
- Maddi ve manevi zararlar için ceza davasından ayrı olarak hukuk mahkemesinde tazminat davası açma imkânını değerlendirin.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 28.05.2025 T., 2024/25474 E., 2025/4325 K.
TCK 177 somut tehlike suçudur; köpeklerin kasten mi serbest bırakıldığı yoksa kontrol altına alınmasında mı ihmal gösterildiği kesin olarak belirlenmeden mahkûmiyet kurulamaz. Engelli sokak köpeklerine bakan bir derneğin yöneticisi olan hükümlünün gözetimindeki köpeklerin, katılana ait bahçeli eve girerek 63 tavuk, 43 hindi ve 16 süs tavuğunu telef ettiği iddia edilmiştir. Hükümlü, barınağın tellerle çevrili olduğunu ve köpeklerin engelli oldukları için kaçamayacaklarını savunmuştur. Asliye ceza mahkemesi basit yargılama usulüyle 4 ay 15 gün hapis cezası vermiş, hüküm itiraz edilmeden kesinleşmiştir. Adalet Bakanlığının istemi üzerine kanun yararına bozma yoluna gidilmiştir. Daire, hükmün gerekçesinde TCK 177’den, hüküm fıkrasında ise görevli memura hakaretten ceza verilmesini ve sanık adının farklı yazılmasını çelişki olarak bozma nedeni yapmıştır. Kabule göre de “Fiil somut tehlike suçu niteliğindedir. Suçun oluşması için bir zarar doğması aranmamaktadır.” diyerek, köpeklerin “hükümlü tarafından tehlikeli olabilecek şekilde kasten serbest bırakılıp bırakılmadığı ya da köpeklerin kontrol altına alınmasında ihmal gösterilip gösterilmediği kesin bir şekilde belirlenmeden eksik araştırmayla” karar verilmesini hukuka aykırı bulmuştur. Hüküm 28.05.2025 tarihinde oybirliğiyle kanun yararına bozulmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 22.05.2025 T., 2024/22236 E., 2025/4171 K.
Dağlık ve ormanlık arazide hayvan sürüsünün yanındaki çoban köpeklerinin serbest bulunması olağandır; köpeklerin av köpeğine saldırması nedeniyle çobana ceza verilemez. Sanığa ait hayvan sürüsünün yanında bulunan ve bağlı olmayan çoban köpekleri, avcılık yapmak için bölgeye gelen müştekiye ait av köpeğine havlamış; sanık birkaç köpeğini tutabilmiş, ancak tutamadığı 7-8 köpek av köpeğine saldırarak onu öldürmüştür. Asliye ceza mahkemesi sanığı TCK 177 uyarınca 2.250 TL adli para cezasıyla cezalandırmış, karar miktar itibarıyla kesin olarak verilmiştir. Kanun yararına bozma istemi üzerine Daire, madde gerekçesini hatırlatmış ve olay yerinin araştırma tutanağına göre dağlık, ormanlık ve yerleşim yeri bulunmayan bir bölge olduğunu tespit etmiştir. Daireye göre “arazide bulunan hayvan sürüsünün yanında çoban köpeklerinin serbest bırakılmasının hayatın olağan akışına uygun olduğu, olayda sanığın ihmalinin olmadığı ve somut tehlike suçunun unsurlarının oluşmadığı” gözetilmeden mahkûmiyet kurulması kanuna aykırıdır. Başsavcılığın istem yazısında aynı dairenin 18.10.2018 tarihli benzer kararına da atıf yapılmıştır. Hüküm 22.05.2025 tarihinde oybirliğiyle kanun yararına bozulmuş ve mahkûmiyet doğrudan kaldırılmıştır.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 10.01.2024 T., 2023/834 E., 2024/127 K.
Köpeklerin resmi sahibi olmasa da onlarla birlikte hareket eden ve saldırı öncesi işaret veren kişi hakkında kovuşturma için yeterli şüphe vardır. Şikâyetçi, bir kadınla tartışan şüpheliye müdahale etmek istediğinde, şüphelinin yanında bulunan yaklaşık 15 köpeğin kendisine saldırarak yaralanmasına neden olduğunu bildirmiştir. Cumhuriyet başsavcılığı, şüphelinin sokakta yaşadığı ve köpeklerin ona ait olduğuna dair delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş, sulh ceza hâkimliği de itirazı reddetmiştir. Kanun yararına bozma istemi üzerine Daire, şikâyetçinin olaydan üç gün önce oğlunun da aynı köpekler tarafından ısırıldığını, bir başka kişinin gelininin de ısırıldığını beyan ettiğini, görüntü izleme tutanağında köpeklerin şüpheliyle birlikte hareket ettiğinin tespit edildiğini ve şüphelinin köpeklere el işareti yaptığının anlatıldığını belirtmiştir. Bu deliller birlikte değerlendirildiğinde “suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe bulunan şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ve bu karara yapılan itirazın reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.” Sulh ceza hâkimliğinin kararı 10.01.2024 tarihinde oybirliğiyle kanun yararına bozulmuştur.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 25.05.2021 T., 2020/8583 E., 2021/4262 K.
Köpek ısırması nedeniyle taksirle yaralamadan şikâyetten vazgeçilmesi hâlinde dava düşer; ancak resen takip edilen TCK 177 suçu yönünden önödeme prosedürü işletilerek hüküm kurulmalıdır. Sanığa ait köpekler bağlı oldukları zincirleri kırarak müştekinin evinin bahçesine girmiş ve müştekiyi basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek şekilde yaralamıştır. Müştekinin şikâyetinden vazgeçmesi üzerine asliye ceza mahkemesi taksirle yaralama davasını düşürmüştür. Daire, TCK 177’nin tehlike suçu olduğunu, “zarar suçu olan taksirle yaralama suçundan sanığın cezalandırılmasına karar verildiği hallerde, ayrıca tehlike suçu olan hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması suçundan cezalandırılma imkanı bulunmamakta ise de, herhangi bir nedenle zarar suçundan cezalandırılabilme imkanının ortadan kalktığı durumlarda, koşulları bulunmakta ise tehlike suçundan sanığın cezalandırılmasına karar verilmesi gerekmektedir” diyerek ilkeyi ortaya koymuştur. İddianame içeriğinin TCK 177’deki suça da ilişkin olduğunu, bu suçun 6763 sayılı Kanunla önödeme kapsamına alındığını, bu nedenle önce önödeme prosedürünün işletilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bozmaya uyulması hâlinde basit yargılama usulünün de Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği eklenmiştir. Hüküm 25.05.2021 tarihinde isteme uygun olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
Gözetim ilişkisi bakımından 8. Ceza Dairesinin 2024 tarihli kararı, resmi sahiplik yerine fiili ilişkiye bakıldığını göstermektedir. Köpeklerin şüpheliyle birlikte dolaştığı, önceki saldırıların aynı köpeklerle ilgili olduğu ve şüphelinin köpeklere işaret verdiği iddiası birlikte değerlendirildiğinde kovuşturma için yeterli şüphe kabul edilmiştir. Sahipsiz hayvanlara ilişkin idari düzenlemeler için sokak hayvanları yasası yazımıza bakılabilir.
İhmal bakımından 2025 tarihli iki karar sınırı çizmektedir. Açık arazide sürüyü koruyan çoban köpeklerinin serbest bulunması olağan kabul edilmiş ve ihmal görülmemiştir. Buna karşılık yerleşim alanında bir evin bahçesine giren köpekler bakımından barınağın gerçekten güvenli olup olmadığı araştırılmadan hüküm kurulamayacağı belirtilmiştir. Hayvanların başka hayvanlara verdiği zarar ayrıca mala zarar verme veya hukuki sorumluluk yönünden de tartışılabilir.
Zarar bakımından 12. Ceza Dairesinin 2021 tarihli kararı önemli bir usul kuralı koymaktadır. Bir kişi yaralanmışsa kural olarak taksirle yaralama suçundan ceza verilir ve ayrıca TCK 177 uygulanmaz. Basit yaralamada şikâyetten vazgeçilse bile tehlike suçu olan TCK 177 resen takip edilir; ancak önce önödeme imkânı tanınmalıdır.
Ceza sorumluluğundan bağımsız olarak mağdurun zararını talep etme hakkı da bulunmaktadır. Hayvan bulunduranın özen yükümlülüğüne dayalı tazminat sorumluluğu için hayvan bulunduranın sorumluluğu, idari yaptırımlara karşı başvuru yolları için idari para cezasına itiraz yazılarımız incelenebilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Zarar yoksa suç yok sanmak | TCK 177 somut tehlike suçudur | Tehlikenin varlığını somut olarak tartışın |
| Hayvan benim değil savunmasına güvenmek | Fiili gözetim ilişkisi yeterlidir | Hayvanla ilişkinizi delillerle açıklayın |
| Önceki saldırıları dosyaya sunmamak | İhmal ve şüphenin ispatı zayıflar | Önceki mağdurların dinlenmesini isteyin |
| Olay yerinin niteliğini belgelememek | Açık arazi ile yerleşim yeri farklı değerlendirilir | Araştırma tutanağı düzenlenmesini sağlayın |
| Barınak veya çit düzenini ispatlamamak | Alınan önlemler savunmanın temelidir | Fotoğraf, keşif ve tanıkla belgeleyin |
| İki ayrı suçtan cezayı kabullenmek | Yaralamadan ceza verilirse ayrıca 177 uygulanmaz | Mükerrer hükmü kanun yoluna taşıyın |
| Şikâyetten vazgeçince her şeyin bittiğini düşünmek | TCK 177 resen takip edilir | Tehlike suçu yönünden sürece hazırlıklı olun |
| Önödeme teklifini sorgulamamak | Teklif yapılmadan hüküm kurulması bozma nedenidir | Suç tarihine göre önödeme hakkını ileri sürün |
| Takipsizlik kararına itiraz etmemek | Karar kesinleşir | Süresi içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edin |
Köpeğim birini ısırırsa hangi suçtan yargılanırım?
Kişi yaralandıysa kural olarak taksirle yaralama suçu gündeme gelir. Yaralanma olmasa bile köpeği tehlikeli olabilecek şekilde serbest bıraktıysanız veya kontrol altına almada ihmal gösterdiyseniz TCK m.177’deki suç oluşabilir.
TCK 177’nin cezası nedir?
Altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır. Yargıtay’ın 2021 tarihli kararına göre bu suç 6763 sayılı Kanunla önödeme kapsamına alınmıştır; suç tarihine göre önödeme imkânı değerlendirilmelidir.
Kimse yaralanmadıysa da suç oluşur mu?
Evet. Yargıtay’a göre TCK 177 somut tehlike suçudur ve oluşması için bir zarar doğması aranmaz. Hayvanın başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından gerçek bir tehlike oluşturması yeterlidir.
Hem taksirle yaralama hem TCK 177’den ceza alır mıyım?
Hayır. Yargıtay 12. Ceza Dairesine göre zarar suçu olan taksirle yaralamadan ceza verildiğinde ayrıca TCK 177’den ceza verilemez. Ancak yaralama suçundan ceza verme imkânı ortadan kalkarsa TCK 177 uygulanabilir.
Şikâyetimden vazgeçersem dava biter mi?
Basit taksirle yaralama şikâyete bağlıdır ve vazgeçmeyle düşer. Ancak TCK 177 resen takip edilen bir suç olduğundan bu suç yönünden işlem yapılmaya devam edilebilir.
Köpek bana ait değilse sorumlu olur muyum?
Suçun faili hayvanı gözetimi altında bulunduran kişidir. Yargıtay, köpeklerle birlikte hareket eden ve köpeklere işaret verdiği iddia edilen kişi hakkında resmi sahiplik tespit edilmese de kovuşturma için yeterli şüphe bulunduğunu kabul etmiştir.
Çoban köpekleri birine saldırırsa çoban sorumlu mu?
Somut olaya bağlıdır. Yargıtay, dağlık ve yerleşim yeri bulunmayan bir arazide sürünün yanındaki çoban köpeklerinin serbest bulunmasını olağan saymış ve av köpeğinin öldürülmesi olayında çobanın mahkûmiyetini kaldırmıştır.
Köpeğim komşunun tavuklarını öldürdü, suç mu?
TCK 177 insan hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeyi esas alır. Yargıtay’ın incelediği bir olayda köpeklerin kasten serbest bırakılıp bırakılmadığı veya kontrolde ihmal gösterilip gösterilmediği kesin belirlenmeden kurulan mahkûmiyet bozulmuştur. Hayvanlara verilen zarar ayrıca hukuki tazminat konusu olabilir.
Köpeğim zincirini kırıp kaçtı, yine sorumlu muyum?
Zincirin ve bağlama düzeninin yeterliliği ihmal değerlendirmesinde önem taşır. Yargıtay’ın incelediği bir olayda zincirini kırıp komşunun bahçesine giren köpeklerin sahibinin kontrol altına almada ihmal gösterdiği kabul edilmiştir.
Takipsizlik kararı verilirse ne yapabilirim?
Kararın tebliğinden itibaren süresi içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz. Yargıtay, önceki saldırıları anlatan tanıklar ve görüntü tutanağı bulunmasına rağmen itirazın reddedilmesini kanun yararına bozmuştur.
Tazminat da isteyebilir miyim?
Evet. Ceza davasından bağımsız olarak hayvan bulunduranın sorumluluğuna dayanarak maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Suç şikâyete bağlı mı?
Hayır. TCK m.177’de şikâyet şartı bulunmamaktadır; suç resen soruşturulur.
Önödeme ne demektir?
Önödeme kapsamındaki suçlarda şüpheli veya sanığa belirlenen miktarı süresinde ödemesi teklif edilir; ödeme yapılırsa kamu davası açılmaz veya düşer. Yargıtay, önödeme prosedürü işletilmeden hüküm kurulmasını bozma nedeni saymıştır.
Basit yargılama usulü uygulanır mı?
Ceza miktarı itibarıyla uygulanabilir. Yargıtay kararlarında Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda basit yargılama usulünün değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir; itiraz edilirse genel hükümlere göre yargılama yapılır.
Hangi mahkemede yargılanırım?
Ceza sınırları dikkate alındığında dava asliye ceza mahkemesinde görülür.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.177 — Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.89 — Taksirle yaralama
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.22 — Taksir
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.44 — Fikri içtima
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73 — Şikâyetten vazgeçme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.75 — Önödeme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.151 — Mala zarar verme
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.173 — Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.251 — Basit yargılama usulü
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.309 — Kanun yararına bozma
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.67 — Hayvan bulunduranın sorumluluğu
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu
İlgili yazılarımız: Hayvan bulunduranın sorumluluğu · Taksirle yaralama · Sokak hayvanları yasası · Mala zarar verme · İdari para cezasına itiraz
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.