Kaçak Kazı ve İzinsiz Define Arama Suçu (2863 m.74): 40 cm Ölçütü, Dedektör, Sit Alanı ve Önödeme
- 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 74. maddesi iki ayrı suç düzenler: kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı veya sondaj ve izinsiz define araştırma.
- İzinsiz kazı veya sondajın cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir.
- Kazının yapıldığı yer sit alanı veya Kanun’a göre korunması gerekli başka bir yer değilse ceza üçte bir oranında indirilir.
- İzinsiz define araştırmanın cezası üç aydan iki yıla kadar hapistir.
- Suçlar yurt dışına kültür varlığı kaçırma amacıyla veya kültür varlıklarının korunmasında görevli kişilerce işlenirse ceza iki katına kadar artırılır.
- Bulunan kültür varlığını soruşturma başlamadan önce mülki amire teslim eden kişinin cezasında üçte ikiye kadar indirim yapılabilir.
- Yargıtay uygulamasına göre kazı suçu ancak kazı eyleminin fiilen başlamasıyla oluşur.
- Bölge adliye mahkemesinin Yargıtay’ca onanan kararında aktarılan yerleşik uygulamaya göre 40 cm’den az derinlikte kalan kazı teşebbüs, bu derinliği aşan kazı tamamlanmış suç sayılır.
- Kazı yapmak için olay yerine gelip henüz kazıya başlamadan yakalananların eylemi hazırlık hareketi kabul edilmiş ve beraat kararı onanmıştır.
- İzinsiz define araştırma suçu, Yargıtay’a göre sit alanı veya korunması gerekli kültür varlığı niteliğindeki yerlerde araziye fiziki müdahale teşkil etmeyen araştırmaları kapsar.
- 7188 sayılı Kanun’la izinsiz define araştırma suçu önödeme kapsamına alınmıştır; lehe kanun olarak geçmiş olaylara da uygulanır.
- Kendi evinde, arkeolojik sit alanında 4 metre derinliğinde çukur açan sanığın “babamın sakladığı parayı arıyordum” savunmasına itibar edilmemiş ve mahkûmiyet onanmıştır.
- Kiraladığı arazide çukurlar bulunan kiracının, çukurların sırf kira döneminde açıldığı gerekçesiyle sorumlu tutulamayacağına karar verilmiştir.
- Kültür ve Turizm Bakanlığı bu davalarda suçtan zarar gören olarak katılan sıfatı alabilir.
- Kaçak kazı soruşturmalarında derinlik, yerin niteliği ve eylemi kimin yaptığı her dosyada ayrı ayrı ispat edilmesi gereken üç temel olgudur.
Anadolu’da hemen her köyün bir “define hikâyesi” vardır: eski bir haritadan, dededen kalan bir işaretten ya da harabe bir yapının altındaki sandıklardan söz edilir. Bu hikâyelerin peşine düşenler için sonuç çoğu zaman bir gece baskını, el konulan bir dedektör ve yıllar süren bir ceza davasıdır. Üstelik yalnızca define arayanlar değil, kendi bahçesinde çukur kazanlar veya tarihi bir yapıyı kiralayanlar da bu davaların sanığı olabilir.
2863 sayılı Kanun’un 74. maddesi, kazı ile araştırmayı birbirinden ayırarak farklı cezalar öngörür ve sit alanı olup olmamasına göre cezayı değiştirir. Aşağıda Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2023 ve 2025 tarihli kararları üzerinden, uygulamada suçun ne zaman tamamlandığı, dedektörle araştırmanın hangi yerlerde suç sayıldığı ve delil değerlendirmesinin nasıl yapıldığı ele alınmaktadır.
Kanunî dayanak
| Konu | Dayanak | Sonuç |
|---|---|---|
| İzinsiz kazı veya sondaj | 2863 m.74/1 | İki yıldan beş yıla kadar hapis |
| Kazı yeri sit alanı veya korunması gerekli yer değilse | 2863 m.74/1 | Ceza üçte bir indirilir |
| İzinsiz define araştırma | 2863 m.74/2 | Üç aydan iki yıla kadar hapis; önödeme kapsamında |
| Yurt dışına kaçırma amacı veya görevli kişi | 2863 m.74/3 | Ceza iki katına kadar artırılır |
| Bulunan eseri soruşturmadan önce teslim | 2863 m.74/4 | Üçte ikiye kadar indirim yapılabilir |
| Cihaz temin edenleri açıklama | 2863 m.74/5 | İndirim veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı |
| Kazıya başlamadan yakalanma | Yargıtay onama kararı | Hazırlık hareketi; kazı suçu oluşmaz |
| 40 cm’den az derinlik | Yerleşik uygulama | Teşebbüs; aşarsa tamamlanmış suç |
| Önödeme | TCK m.75/6 (7188 değişik) | Define araştırma suçunda önce önödeme işlemi yapılır |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Taşınmazınızda eski bir yapı, taş kalıntısı veya çanak çömlek parçaları varsa herhangi bir kazı yapmadan önce yerin sit alanı veya tescilli kültür varlığı olup olmadığını müze müdürlüğünden ya da koruma bölge kurulundan öğrenin.
- İnşaat, temel veya altyapı kazısı sırasında kültür varlığına rastlarsanız çalışmayı durdurun ve durumu mülki amire veya müzeye bildirin.
- Dedektör kullanacaksanız, kullanacağınız yerin niteliğini önceden araştırın; sit alanı ve korunması gerekli yerlerde yüzeysel araştırma dahi suç oluşturabilir.
- Hakkınızda soruşturma başlatıldıysa olay yerinde gerçekten kazı yapılıp yapılmadığını, kazının derinliğini ve kimin tarafından yapıldığını tespit ettirecek keşif ve bilirkişi incelemesini talep edin.
- Kazı yerinin sit alanı veya korunması gerekli yer olup olmadığının suç tarihi itibarıyla belirlenmesini isteyin; tescilin sonradan yapılması ceza miktarını etkileyebilir.
- Kazı çukurlarının eski mi yeni mi olduğunu, sizin kullanım döneminize denk gelip gelmediğini gösteren fotoğraf, tanık ve belgeleri toplayın.
- Kiracı veya yeni malikseniz, taşınmazı devraldığınızda mevcut olan çukurları ve yapının durumunu belgeleyin.
- Kazıya başlamadan yakalandıysanız eylemin hazırlık aşamasında kaldığını ve kazı suçunun icra hareketlerinin başlamadığını savunmanızın merkezine koyun.
- Suçlama izinsiz define araştırma ise önödeme bildirimi yapılıp yapılmadığını kontrol edin; önödeme yapılmadan kovuşturmaya geçilemez.
- Bulduğunuz bir eser varsa soruşturma başlamadan önce mülki amire teslim etmenin üçte ikiye kadar indirim imkânı sağladığını değerlendirin.
- Arama ve el koyma işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığını, el konulan cihazların tutanaklarını ve arama kararını inceleyin.
- Mahkûmiyet hâlinde cezanın alt sınırdan ne ölçüde uzaklaştırıldığını ve gerekçesini kontrol edin; Yargıtay orantısız ceza tayinini ayrı bir bozma sebebi saymıştır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 16.10.2025 T., 2024/1985 E., 2025/7272 K.
Kazı yapmak için gelip henüz kazıya başlamadan yakalananların eylemi hazırlık hareketidir; sit alanı değilse define araştırma suçu da oluşmaz. İlk derece mahkemesi sanıkları kazı suçundan teşebbüs hükümleriyle 10 ay hapis cezasına mahkûm etmiş; bölge adliye mahkemesi bu hükmü kaldırarak beraat kararı vermiştir. Bölge adliye mahkemesinin gerekçesinde, kazı suçunun “ancak kazı eyleminin fiilen başlamasıyla oluşmakta olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre kazı yapılan alanın derinliğinin 40 cm den az olması halinde eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı, bu derinliği aşması halinde ise tamamlandığının kabul edildiği” belirtilmiş; define araştırma suçu bakımından da “kültür varlığı yada define bulmak kastıyla hareket edilmesinin anılan suçları birbirinden ayırmada esas alınacak kriter olmadığı, kazı fiilinin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunun belirleyici husus olduğu” vurgulanmıştır. Olay yerinin sit alanı veya korunması gereken taşınmaz kültür varlığı niteliği taşımaması nedeniyle define araştırma suçunun da oluşmadığı kabul edilmiştir. Yargıtay temyiz aşamasında Kültür ve Turizm Bakanlığını katılan olarak kabul etmiş ve bölge adliye mahkemesi kararında hukuka aykırılık görmemiştir. Temyiz istemi 16.10.2025 tarihinde oybirliğiyle esastan reddedilerek beraat hükmü onanmıştır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 09.01.2025 T., 2022/8246 E., 2025/292 K.
Arkeolojik sit alanındaki kendi evinde 4 metre derinliğinde çukur açan sanığın “babamın parasını arıyordum” savunması kabul görmedi. İhbar üzerine yapılan aramada sanığa ait evde 3×4 metre genişliğinde ve 4 metre derinliğinde kazı yapıldığı, yerin III. derece arkeolojik sit alanı olduğu tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesi, yerin sanığa ve babasına ait olduğu ve suçüstü bulunmadığı gerekçesiyle kuşkudan sanık yararlanır ilkesiyle beraat vermiş; bölge adliye mahkemesi ise istinaf üzerine hükmü kaldırarak sanığı 74. maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesi uyarınca mahkûm etmiştir. Bölge adliye mahkemesi, kazının bilimsel yöntemlerle yapılmadığından kültür toprağına geri dönülmez şekilde zarar verildiğini belirten bilirkişi raporunu, sanık müdafiinin de kasabanın neredeyse tamamının sit alanı olduğunu kabul etmesini ve “bu derinliğe gizlemek için para gömülmesinin hayatın olağan akışına uygun düşmediği” hususunu birlikte değerlendirerek, “izinsiz kazı yapan sanığın eyleminin kültür varlığı bulmak amacına yönelik olduğu” sonucuna varmıştır. Yargıtay, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığını ve eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru belirlendiğini kabul etmiştir. Temyiz istemleri 09.01.2025 tarihinde oybirliğiyle esastan reddedilerek mahkûmiyet hükmü onanmıştır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 23.01.2025 T., 2022/2560 E., 2025/927 K.
Kiraladığı arazide define çukurları bulunan kiracı, çukurların kira döneminde açıldığı gerekçesiyle tek başına sorumlu tutulamaz. Sanık, suç tarihinden sonra korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen eski bir değirmen yapısının bulunduğu taşınmazı restoran açmak amacıyla bir yıllığına kiralamıştır. Malikin şikâyeti üzerine yapılan incelemede 40 cm’yi aşan derinlikte kazı çukurları bulunmuş; ilk derece mahkemesi beraat vermiş, bölge adliye mahkemesi ise sanığı 3 yıl hapis cezasına mahkûm etmiştir. Yargıtay; sanığın suçüstü yakalanmadığını, ikametinde ve kazı alanında suç aleti ele geçirilmediğini, kazı yaparken görüldüğüne dair tanık bulunmadığını, taşınmazda önceden kazılmış çukurların da olduğunu belirterek, sanığın “sırf kendi kiraladığı dönem içerisinde gerçekleşmiş olduğu gerekçesiyle sorumlu tutulamayacağı, aksinin kabulü halinde taşınmaz malikinin de önceki dönemde açılan çukurlardan sorumlu tutulması gerekeceği” sonucuna varmış ve ilk derece mahkemesinin beraat hükmünün yerinde olduğunu kabul etmiştir. Kabule göre de cezanın alt sınırdan çok fazla uzaklaşılarak belirlenmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Bölge adliye mahkemesi kararı 23.01.2025 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur. Bozma sonrasında verilen beraat kararı, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 03.12.2025 tarihli, 2025/6320 E., 2025/8583 K. sayılı kararıyla onanmıştır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 07.09.2023 T., 2020/3722 E., 2023/2686 K.
Dedektörle arama suçlamasında önce önödeme işlemi yapılmalı, ardından yerin sit alanı veya korunması gerekli kültür varlığı olup olmadığı keşifle belirlenmelidir. Gece yarısı ihbar üzerine gidilen tarlada sanıkların yanında bir dedektör bulunmuş; sanıklar hobi amacıyla cihazı denediklerini savunmuştur. Yerel mahkeme kazı izi ve kazı aleti bulunmadığı, define arama iradesinin ispatlanamadığı gerekçesiyle beraat vermiş, Cumhuriyet savcısı temyiz etmiştir. Daire iki bozma gerekçesi göstermiştir. Birincisi, hükümden sonra yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun’la izinsiz define araştırma suçunun önödeme kapsamına alınmış olması nedeniyle önödeme işlemlerinin yerine getirilmesi zorunluluğudur. İkincisi, suçun kapsamına ilişkindir: Daireye göre 74/2 maddesiyle 6. madde kapsamındaki kültür ve tabiat varlıklarında, koruma alanlarında ve sit alanlarında “araziye fiziki müdahale teşkil etmeyen toprak üstünde veya su altında kültür ve tabiat varlıklarının araştırılmasına yönelik eylemlerin yaptırım altına alındığı” gözetilerek, fen ve arkeolog bilirkişi heyetiyle keşif yapılıp yerin bu nitelikte olup olmadığı belirlenmeden hüküm kurulması hukuka aykırıdır. Beraat hükmü 07.09.2023 tarihinde, onama yönündeki Tebliğname’ye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
Birinci soru, kazı suçu ile define araştırma suçunu ayırır. 2025 tarihli beraat kararında onanan bölge adliye mahkemesi gerekçesine göre kazı suçu ancak kazı eyleminin fiilen başlamasıyla oluşur ve 40 cm’lik derinlik teşebbüs ile tamamlanmış suç arasındaki sınırı çizer. Kazı yapmak niyetiyle olay yerine gelmek, alet taşımak veya yer seçmek henüz hazırlık hareketidir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, define araştırma suçunun kazı suçunun bir “hafif hâli” olmadığıdır; ikisi farklı eylemleri cezalandırır.
İkinci soru, özellikle define araştırma suçunda belirleyicidir. 2023 tarihli bozma kararında Yargıtay, 74/2 maddesinin sit alanı, koruma alanı ve korunması gerekli kültür varlıklarında araziye fiziki müdahale teşkil etmeyen araştırmaları kapsadığını açıklamış ve yerin bu nitelikte olup olmadığının keşifle belirlenmesini istemiştir. Kazı suçunda ise yerin niteliği suçun varlığını değil cezanın miktarını etkiler: sit alanı veya korunması gerekli yer değilse ceza üçte bir oranında indirilir. Sit alanlarının ilanı ve hukuki sonuçları için sit alanı ilanı ve geçiş dönemi koşulları yazımıza, tescil süreci için taşınmaz kültür varlığı tescili yazımıza bakılabilir.
Üçüncü soru, yani failin kim olduğu, 2025 tarihli iki kararda farklı sonuçlara götürmüştür. Kendi evinde 4 metre derinliğinde çukur açan sanık bakımından fail meselesi tartışmalı değildi; tartışma amaç üzerindeydi ve “gömülü para arama” savunması çukurun derinliği ve yerin sit alanı olmasıyla birlikte değerlendirildiğinde inandırıcı bulunmadı. Kiracı dosyasında ise sanığın kazı yaptığını gösteren doğrudan bir delil yoktu; Yargıtay çukurların kira döneminde ortaya çıkmasını tek başına yeterli görmedi ve bu yaklaşımın malikin de önceki çukurlardan sorumlu tutulması gibi kabul edilemez bir sonuca götüreceğini belirtti. Bozma sonrasında verilen beraat de onanarak kesinleşti.
Önödeme meselesi uygulamada sık atlanır. 7188 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra izinsiz define araştırma suçunda önödeme işlemleri yapılmadan kovuşturmaya devam edilemez; Yargıtay bu değişikliği lehe kanun olarak önceki olaylara da uygulamıştır. Önödemeye konu olmayan kazı suçunda ise mahkûmiyet hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme gibi kurumlar gündeme gelebilir. Bu kurumlar için HAGB nedir ve hapis cezasının ertelenmesi yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Son olarak bu davaların önemli bir kısmı ihbar üzerine yapılan arama ile başlar. Aramanın dayanağı, gecikmesinde sakınca bulunan hâlde verilen yazılı emir, el konulan dedektör ve kazı aletlerinin tutanaklara geçirilmesi gibi usul işlemleri, delillerin hukuka uygunluğu bakımından ayrıca denetlenmelidir. Bu konuda arama ve el koyma yazımız yol gösterici olacaktır. Suçta kullanılan dedektör ve kazı aletleri bakımından ise müsadere hükümleri uygulanabilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Kendi arazisinde kazının serbest olduğunu düşünmek | Suç, taşınmazın mülkiyetine bakılmaksızın kültür varlığı bulmak amacıyla yapılan izinsiz kazıyla oluşur | Kazıdan önce yerin niteliğini ilgili kurumlardan öğrenin |
| Kazı ile define araştırmayı karıştırmak | İki suçun cezası ve unsurları farklıdır | Araziye fiziki müdahale olup olmadığını ayrıca tartışın |
| Kazı derinliğini tespit ettirmemek | 40 cm ölçütü teşebbüs ile tamamlanmış suç arasındaki farkı belirler | Keşifte çukurların derinliğinin ölçülmesini isteyin |
| Yerin sit alanı olup olmadığını araştırmamak | Kazı suçunda üçte bir indirim, define araştırmada suçun varlığı buna bağlıdır | Suç tarihindeki tescil ve sit kararlarını dosyaya getirtin |
| Önödemeyi kontrol etmemek | Define araştırma suçunda önödeme yapılmadan kovuşturma sürdürülemez | Önödeme bildiriminin yapılıp yapılmadığını denetleyin |
| Çukurların eski olduğunu belgelememek | Kira veya kullanım döneminde fark edilen çukurlar size yüklenebilir | Devraldığınız andaki durumu fotoğraf ve tutanakla belgeleyin |
| İnandırıcı olmayan savunma kurmak | Derinlik ve yerin niteliğiyle çelişen savunmalar kastın ispatına yarar | Savunmayı somut olgularla uyumlu hâle getirin |
| Bulunan eseri teslim etmemek | Soruşturma başladıktan sonra indirim imkânı kaybolur | Eseri soruşturma başlamadan mülki amire teslim edin |
| Ceza miktarını denetlememek | Alt sınırdan orantısız uzaklaşma bozma sebebidir | Temel cezanın gerekçesini temyizde ayrıca eleştirin |
Kaçak kazı suçunun cezası nedir?
2863 sayılı Kanun’un 74. maddesine göre kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz kazı veya sondaj yapan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Kazının yapıldığı yer sit alanı veya Kanun’a göre korunması gerekli başka bir yer değilse ceza üçte bir oranında indirilir.
Define aramanın cezası nedir?
İzinsiz define araştıranlar üç aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. 7188 sayılı Kanun’la bu suç önödeme kapsamına alınmıştır. Fiil yurt dışına kültür varlığı kaçırma amacıyla veya kültür varlıklarının korunmasında görevli kişilerce işlenirse ceza iki katına kadar artırılır.
Kendi arazimde kazı yapmak suç mu?
Kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz yapılan kazı, arazinin kime ait olduğuna bakılmaksızın suç oluşturabilir. Yargıtay, sanığın kendi evinde arkeolojik sit alanında 4 metre derinliğinde açtığı çukur nedeniyle verilen mahkûmiyeti onamıştır. Bilimsel olmayan kazının kültür toprağına zarar verdiği de bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir.
Dedektörle gezmek suç mu?
Yargıtay 12. Ceza Dairesine göre izinsiz define araştırma suçu, sit alanı, koruma alanı ve korunması gerekli kültür varlıklarında araziye fiziki müdahale teşkil etmeyen araştırmaları kapsar. Bu nedenle yerin bu nitelikte olup olmadığı keşifle belirlenmelidir. Dedektörün kullanıldığı yerin niteliği sonucu doğrudan etkiler.
Kazı suçu ne zaman tamamlanmış sayılır?
Yargıtay’ca onanan bir bölge adliye mahkemesi kararında aktarılan yerleşik uygulamaya göre kazı suçu kazı eyleminin fiilen başlamasıyla oluşur; kazı derinliği 40 cm’den azsa eylem teşebbüs aşamasında, bu derinliği aşarsa tamamlanmış kabul edilir.
Kazıya başlamadan yakalanırsam ne olur?
Yargıtay 12. Ceza Dairesi 16/10/2025 tarihli kararında, kazı yapmak için olay yerine gelip henüz kazıya başlamadan yakalanan sanıkların eyleminin hazırlık hareketi niteliğinde olduğunu kabul eden ve beraat veren bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır. Olay yerinin sit alanı olmaması nedeniyle define araştırma suçu da oluşmamıştır.
Define bulma niyeti suçun türünü belirler mi?
Hayır. Yargıtay’ca onanan kararda, kültür varlığı ya da define bulmak kastıyla hareket edilmesinin kazı suçu ile define araştırma suçunu birbirinden ayırmada esas alınacak kriter olmadığı, belirleyici olanın kazı fiilinin gerçekleşip gerçekleşmediği olduğu belirtilmiştir.
Sit alanı olmayan yerde kazı suç mu?
Kazı suçu sit alanı dışında da oluşabilir; ancak kazının yapıldığı yer sit alanı veya korunması gerekli başka bir yer değilse ceza üçte bir oranında indirilir. İzinsiz define araştırma suçunda ise Yargıtay yerin sit alanı veya korunması gerekli kültür varlığı niteliğinde olmasını aramaktadır.
Kiraladığım yerde çukur bulundu, sorumlu muyum?
Yalnızca bu nedenle sorumlu tutulmazsınız. Yargıtay 12. Ceza Dairesi 23/01/2025 tarihli kararında, kazı çukurlarının kira döneminde ortaya çıkmasının tek başına yeterli olmadığını, aksinin kabulü hâlinde malikin de önceki dönemde açılan çukurlardan sorumlu tutulması gerekeceğini belirterek mahkûmiyeti bozmuştur. Bozma sonrası verilen beraat de onanmıştır.
Define arama suçunda önödeme var mı?
Evet. 7188 sayılı Kanun’la TCK’nın 75. maddesinde yapılan değişiklikle izinsiz define araştırma suçu önödeme kapsamına alınmıştır. Yargıtay, bu düzenlemenin lehe kanun olarak değişiklikten önce işlenen suçlara da uygulanması ve önödeme işlemlerinin yerine getirilmesi gerektiğini kabul etmiştir.
Bulduğum eseri teslim edersem ceza indirilir mi?
74. maddeye göre kişinin bu suçları işleyerek bulduğu kültür varlığını soruşturma başlamadan önce mahalli mülki amire teslim etmesi hâlinde mahkeme cezada üçte ikiye kadar indirim yapabilir. İndirim takdire bağlıdır ve teslimin zamanı belirleyicidir.
Define aramaya teşvik eden kişileri söylemek cezayı etkiler mi?
İzinsiz define araştıran kişi, kovuşturma başlayıncaya kadar kendisini gerekli cihazları temin ederek bu fiile sevk eden kişilerin kimliklerini açıklar ve yakalanmalarını sağlarsa, mahkeme cezada indirim yapabileceği gibi ceza verilmesine yer olmadığına da karar verebilir.
Kaçak kazı davasında Kültür ve Turizm Bakanlığı taraf olur mu?
Bakanlık suçtan zarar gören sıfatıyla davaya katılabilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, ilk derece mahkemesinde karara bağlanmayan katılma talebini temyiz aşamasında değerlendirerek Kültür ve Turizm Bakanlığını katılan olarak kabul etmiştir.
Evimin bahçesindeki kazıyı para aramak için yaptım desem kabul edilir mi?
Savunmanın somut olgularla uyumlu olması gerekir. Yargıtay’ca onanan kararda, arkeolojik sit alanında 4 metre derinliğinde açılan çukur için ileri sürülen “babamın sakladığı parayı arıyordum” savunmasına, bu derinliğe para gömülmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle itibar edilmemiştir.
Kaçak kazı suçunda ceza nasıl belirlenir?
Temel ceza, TCK’nın 61. maddesindeki ölçütlere göre suçun işleniş biçimi ve meydana gelen tehlike dikkate alınarak alt ve üst sınır arasında belirlenir. Yargıtay, gerekçesi yeterli olmadan asgari hadden çok fazla uzaklaşılarak ceza tayin edilmesini ayrı bir hukuka aykırılık saymıştır.
- 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.74 — İzinsiz kazı, sondaj ve define araştırma
- 2863 sayılı Kanun m.6 — Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları
- 2863 sayılı Kanun m.4 — Bildirim yükümlülüğü
- 2863 sayılı Kanun m.35 — Kazı, sondaj ve araştırma izni
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.7 — Zaman bakımından uygulama ve lehe kanun
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.35 — Suça teşebbüs
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.61 — Cezanın belirlenmesi
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.75 — Önödeme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.54 — Eşya müsaderesi
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.116–127 — Arama ve elkoyma
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223 — Beraat ve diğer hükümler
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.237 — Davaya katılma
İlgili yazılarımız: Sit alanı ilanı · Kültür varlığı tescili · Arama ve el koyma · Müsadere nedir · Hapis cezasının ertelenmesi
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.