Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme (TCK 281): Unsurları, Kendi Suçunun Delili, Resmî Belgeyi Bozmadan Farkı
- TCK’nın 281. maddesi, gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla bir suçun delillerini yok eden, silen, gizleyen, değiştiren veya bozan kişiyi cezalandırır.
- Ceza altı aydan beş yıla kadar hapistir.
- Suçun oluşması için genel kast yetmez; failin belirli bir amaçla, yani gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek için hareket etmesi gerekir.
- Suçun konusu daha önce işlenmiş bir suçun delil ve eserleridir; ortada delili korunacak bir suç yoksa bu suç da oluşmaz.
- Kanun, kişinin kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçun delillerini yok etmesi hâlinde bu maddeye göre ceza verilmeyeceğini açıkça öngörür.
- Suç kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
- İlişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce gizlenen delilleri mahkemeye teslim eden kişinin cezası beşte dört oranında indirilir.
- Resmî belgeyi bozma, yok etme veya gizleme suçunda (TCK 205) genel kast yeterlidir; aynı hareket gerçeğin ortaya çıkmasını engelleme amacıyla yapılırsa TCK 281 gündeme gelir.
- Ceza Genel Kurulu, bir suça ilişkin soruşturma veya kovuşturmada istenen belgelerin verilmemesinin resmî belgeyi gizleme değil, suç delillerini gizleme suçu olduğuna dair madde gerekçesine atıf yapmıştır.
- Çaldığı motosikletin şase ve motor numaralarını kazıyan sanığın eylemi TCK 281 kapsamında görülmüş, ancak kendi suçunun delili olduğundan ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
- Bir intihar olayında olay yerindeki tabancayı saklayan kişi hakkında verilen mahkûmiyet Yargıtay’da oyçokluğuyla onanmıştır.
- Aynı kararda karşı oy, silahın başkasının eline geçmesini önleme düşüncesiyle hareket edildiğini ve delil gizleme kastı bulunmadığını savunmuştur.
- Bir şantaj iddiasını kanıtlamak için polisle birlikte kurgu oluşturan avukatın eyleminde delil yok etme amacı bulunmadığından suç oluşmamıştır.
- Kamera kayıtlarının silinmesi, telefon içeriğinin temizlenmesi veya olay yerinin düzenlenmesi gibi davranışlarda belirleyici soru, failin amacıdır.
- Suç delillerini gizleme ile suçluyu kayırma ve suçu bildirmeme gibi adliyeye karşı suçlar birbirinden ayrı değerlendirilir.
Bir kaza sonrası aracın hasarlı parçasını hurdaya vermek, kavga sonrası iş yerinin kamera kaydını silmek, bir yakınının evinde bulunan silahı saklamak ya da çalıntı bir aracın numaralarını değiştirmek… Bu davranışların her biri ceza soruşturmasının seyrini değiştirebilir ve yapan kişiyi başka bir suçun faili hâline getirebilir. TCK’nın 281. maddesi, yargının gerçeğe ulaşmasını engelleyen bu tür müdahaleleri bağımsız bir suç olarak düzenler.
Ancak her delile dokunmak suç değildir. Madde, failin özel bir amaçla hareket etmesini arar ve kendi suçunun delillerini ortadan kaldıran kişiyi bu maddeden cezalandırmaz. Resmî belgeyi bozma veya gizleme suçu ile arasındaki çizgi de uygulamada sık karışır. Aşağıda suçun unsurları, Yargıtay’ın ilgili dairelerinin ve Ceza Genel Kurulunun kararları kararların kendi ifadeleriyle ele alınmaktadır.
Kanunî dayanak
| Konu | Dayanak | Sonuç |
|---|---|---|
| Temel suç | TCK m.281/1 | Altı aydan beş yıla kadar hapis |
| Hareketler | TCK m.281/1 | Yok etme, silme, gizleme, değiştirme, bozma |
| Manevi unsur | TCK m.281/1 | Gerçeğin meydana çıkmasını engelleme amacı |
| Suçun konusu | Yargıtay içtihadı | Daha önce işlenmiş bir suçun delil ve eserleri |
| Kendi suçunun delili | TCK m.281/1 son cümle | Bu fıkraya göre ceza verilmez |
| Kamu görevlisi | TCK m.281/2 | Ceza yarı oranında artırılır |
| Delilleri mahkemeye teslim | TCK m.281/3 | Cezanın beşte dördü indirilir |
| Resmî belgeyi bozma veya gizleme | TCK m.205 | Genel kast yeterli; iki yıldan beş yıla kadar hapis |
| Soruşturmada istenen belgenin verilmemesi | TCK m.205 gerekçesi | Resmî belgeyi gizleme değil suç delillerini gizleme |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Bir olaya tanık olduysanız veya olay yerindeyseniz ortamdaki eşyalara, silaha, kan izine veya belgelere dokunmayın; kolluğa haber verin.
- İş yerinizde kamera kaydı varsa bir olay yaşandığında kaydı silmeyin ve kolluk istemese dahi bir kopyasını güvenceye alın.
- Güvenlik gerekçesiyle bir eşyayı, özellikle silahı yerinden almak zorunda kaldıysanız bunu derhal kolluğa bildirin ve teslim edin.
- Kendi eyleminizle ilgili bir soruşturma varsa, 281. maddenin kendi suçunuzun delilleri için ceza öngörmediğini ancak başkasının suçuna ait delillerin yok edilmesinin ayrı suç olduğunu unutmayın.
- Şüpheli sıfatıyla hakkınızda 281. madde uygulanıyorsa, delilin hangi suça ait olduğunu ve o suçun faili veya şeriki olup olmadığınızı savunmanızın merkezine koyun.
- Delile dokunma amacınızın gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek olmadığını gösteren somut olguları, örneğin başkasının zarar görmesini önleme veya kolluğa teslim etme niyetini belgeleyin.
- Gizlediğiniz bir delil varsa, ilişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce mahkemeye teslim ederek beşte dört oranında indirimden yararlanabileceğinizi değerlendirin.
- Kamu görevlisiyseniz, göreviyle bağlantılı olarak delillere müdahalenin cezayı yarı oranında artırdığını ve disiplin sorumluluğunu da doğurabileceğini hesaba katın.
- Bir belgenin soruşturma veya kovuşturma kapsamında istenmesi hâlinde belgenin varlığını inkâr etmeyin; bu durum suç delillerini gizleme suçunu oluşturabilir.
- İddianamede eylemin TCK 205 veya TCK 281 kapsamında nitelendirildiğini kontrol edin; iki suçun cezaları ve unsurları farklıdır.
- Katılan veya müşteki iseniz, delillerin yok edildiğini düşündüğünüz durumlarda kimin, ne zaman ve hangi delile müdahale ettiğini gösteren kayıtları dosyaya sunun.
- Dijital delillerin silinmesi hâlinde uzman incelemesiyle geri getirme imkânı olup olmadığını savcılıktan veya mahkemeden araştırmasını isteyin.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 26.11.2025 T., 2023/99 E., 2025/533 K.
Aynı hareket genel kastla yapılırsa resmî belgeyi bozma veya gizleme, gerçeğin ortaya çıkmasını engelleme amacıyla yapılırsa suç delillerini gizleme suçu oluşur. Otel işleten sanık, yabancı uyruklu bir kişinin otele kaydedilip kaydedilmeyeceği konusunda çıkan tartışma sırasında o kişinin pasaportunu yırtmıştır. Yerel mahkeme sanığı resmî belgeyi bozma suçundan cezalandırmış, Yargıtay 11. Ceza Dairesi hükmü düzelterek onamış, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise eylemin mala zarar verme suçunu oluşturabileceği görüşüyle itiraz etmiştir. Ceza Genel Kurulu, iki suçun unsurlarını açıklarken 281. madde ile ilişkisini de ortaya koymuş ve TCK 205’in gerekçesine dayanarak şu tespiti yapmıştır: “‘Bir suça ilişkin olarak yapılan soruşturma veya kovuşturma kapsamında istenen belgelerin verilmemesi hâlinde, resmî belgenin gizlenmesi suçunun değil, suç delillerini gizleme suçunun oluştuğunu kabul etmek gerekir.’ denilerek, gizlemek seçimlik hareketinin genel kastla işlenmesi halinde TCK’nın 205. maddesinde düzenlenen suçun, gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla/saikiyle icrası durumunda ise, suç delillerini gizleme suçunun (TCK madde 281) oluşacağına işaret edilmiştir.” Somut olayda pasaportun birkaç sayfasının yırtılmasıyla belgenin kullanım alanındaki işlevini kaybettiği ve resmî belgeyi bozma suçunun tamamlandığı kabul edilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı 26.11.2025 tarihinde her iki uyuşmazlık yönünden oyçokluğuyla reddedilmiştir. Kararda yer alan ve suçun teşebbüs aşamasında kaldığını savunan karşı oylar Kurulun kabul ettiği görüş değildir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 13.02.2024 T., 2021/9085 E., 2024/1584 K.
Çalınan motosikletin numaralarını kazıyan hırsız suç delillerini değiştirmiş olur, ancak kendi suçunun delili olduğu için ceza verilmez. Sanık, başka bir sanıkla birlikte mağdurun ikametinin önünde kilitlenmeden bırakılan motosikleti çalmış; aracın tanınmasını engellemek için bazı parçalarını sökmüş, motor ve şasi numaralarını spiralle kazımıştır. Yerel mahkeme sanığı hırsızlık suçunun yanı sıra resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçundan da cezalandırmıştır. Daire iki suç arasındaki farkı şöyle açıklamıştır: “Resmi belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçunda failin bir belgeyi ortadan kaldırmak, bozmak veya gizlemekle elde etmek istediği sonuç, hak sahibinin o belgeden yararlanmasını engellemek iken, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçunda suçun konusunu, daha önce işlenmiş olan bir suçun delil ve eserleri oluşturmakta ve gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla, bir suçun delillerinin yok edilmesi, gizlenmesi veya değiştirilmesi gerekmektedir.” Somut olayda eylemin 281. maddedeki suça vücut verdiği, ancak maddenin son cümlesi uyarınca sanık hakkında “5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği” belirtilmiştir. Hükümler 13.02.2024 tarihinde oybirliğiyle bozulmuş, sanığın ceza miktarı yönünden kazanılmış hakkı saklı tutulmuştur.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 17.01.2018 T., 2017/8811 E., 2018/524 K.
İntihar olayında olay yerindeki tabancayı çalılığa saklayan sanığın mahkûmiyeti oyçokluğuyla onandı. Bir kişinin tabancayla ölümü olayında sanık, tabancayı önce olay yerinde otların arasına saklamış; yaralıyı hastaneye götürdükten sonra geri dönüp tabancayı başka bir sokaktaki çalılığa götürerek gizlemiştir. Yerel mahkeme sanığı suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçundan mahkûm etmiştir. Tebliğname bozma yönünde olmasına rağmen Daire çoğunluğu, sanığın bu eyleminde “suç kastına yönelik mahkemenin takdir ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiş olup tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir” diyerek hükmü onamıştır. Hüküm 17.01.2018 tarihinde oyçokluğuyla onanmıştır. Kararda yer alan karşı düşünce, sanığın silahı olay yerinde bırakmanın ve başkasının eline geçmesinin yaratacağı tehlike nedeniyle aldığını, polisin sorması üzerine teslim ettiğini ve “suç delilini gizleme kastıyla hareket ettiğinden söz edilemeyeceği” görüşündedir; bu görüş Dairenin kabul ettiği görüş değildir. Kaynaktaki karar metninin kısa olduğu görülmektedir; ayrıntılar için karar metnine bakılmalıdır.
Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 11.11.2014 T., 2014/7089 E., 2014/11460 K.
Delilleri yok etme amacı taşımayan, bir şantajı kanıtlamak için polisle birlikte kurgulanan buluşmada suç oluşmaz. Kasten öldürmeye teşebbüs davasında sanık vekili olan avukat, mağdurun yakınlarının para karşılığında tanık beyanlarını değiştirme yönünde şantaj yaptığını Cumhuriyet başsavcılığına bildirmiş; bu iddiayı kanıtlamak için seri numaralarını önceden polise verdiği paralarla mağdur yakınlarıyla buluşmuş ve önceden uyardığı polis tarafından bu şekilde yakalanmıştır. Ağır ceza mahkemesi avukatı suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçundan mahkûm etmiştir. Daire, suçun oluşması için “gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla, bir suçun delilinin yok edilmesi, silinmesi, gizlenmesi, değiştirilmesi veya bozulmasının” gerektiğini hatırlatarak, olayda “doğrudan tarafları etkilemek veya delilleri yok etmek amacı içermeyip kurgudan ibaret olan eylemde yüklenen suçun yasal unusurları itibariyle oluşmadığı” sonucuna varmıştır. Mahkûmiyet hükmü 11.11.2014 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur.
Birinci ve ikinci filtrelerin birlikte işlediği en açık örnek, 2025 tarihli Ceza Genel Kurulu kararıdır. Kurul, resmî belgeyi bozma veya gizleme suçunun genel kastla işlenebildiğini, özel bir amaç aranmadığını vurgulamış; aynı gizleme hareketi gerçeğin ortaya çıkmasını engelleme amacıyla yapıldığında ise suç delillerini gizleme suçunun oluşacağını madde gerekçesine dayanarak açıkça belirtmiştir. Uygulamadaki sonuç, bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında istenen belgeyi saklayan ya da yok olduğunu söyleyen kişinin 205 değil 281 kapsamında değerlendirilmesidir. Belgelerde sahtecilik suçlarıyla ilişki için resmî belgede sahtecilik suçu yazımıza bakılabilir.
Üçüncü filtrenin sonucu 2024 tarihli karardadır. Çaldığı motosikletin şasi ve motor numaralarını kazıyan sanığın eylemi, yerel mahkemece resmî belgeyi bozma suçu sayılmıştı. Daire önce nitelendirmeyi düzeltmiştir: araç numaraları hak sahibinin yararlanacağı bir belge olarak değil, hırsızlık suçunun delili olarak değiştirilmiştir. Ardından 281. maddenin son cümlesini uygulamıştır: kişi kendi işlediği suçun delilini değiştirdiği için bu fıkraya göre cezalandırılamaz. Bu kural kişisel bir cezasızlık sebebidir; aynı delili suça iştirak etmemiş üçüncü bir kişi değiştirseydi 281. madde tam olarak uygulanabilirdi. Çalıntı eşyayı satın alan veya kabul eden kişilerin sorumluluğu için suç eşyasının satın alınması yazımızı inceleyebilirsiniz.
İkinci filtre, yani amaç, 2018 tarihli kararda çoğunluk ile karşı düşünce arasında ayrışmıştır. İntihar olayında tabancayı iki kez saklayan sanık hakkında çoğunluk mahkemenin kast değerlendirmesini yerinde bulmuş; karşı düşünce ise silahın başkasının eline geçmesini önleme ihtimalini ve sanığın polisin sorması üzerine silahı teslim etmesini ön plana çıkarmıştır. Bu ayrışma, özellikle olay yerinde bulunan yakınların davranışlarında “iyi niyetli koruma” ile “delil karartma” arasındaki sınırın somut olgulara göre çizildiğini gösterir. Silahın bir kez saklanmakla kalmayıp olay yerinden uzağa taşınması, çoğunluğun kast kabulünde önemli bir yer tutmuştur.
2014 tarihli karar ise amaç unsurunun yokluğunda suçun hiç doğmadığına dair açık bir örnektir. Şantaj iddiasını belgelemek için polisle birlikte hareket eden avukatın davranışı, delilleri ortadan kaldırmaya değil tam tersine yeni bir delil üretmeye yönelikti. Yargıtay bu nedenle suçun yasal unsurlarının oluşmadığını kabul etmiştir. Ceza muhakemesinde delillerin elde edilme yöntemlerine ilişkin sınırlar için ceza muhakemesinde delil yasakları yazımıza bakılabilir.
Uygulamada giderek önem kazanan bir alan dijital delillerdir. Telefon içeriğinin, kamera kayıtlarının veya bilgisayar verilerinin silinmesi maddedeki “silen” hareketi kapsamındadır; ancak burada da failin kendi suçuna ait kayıtları mı, yoksa başkasının suçunu gösteren kayıtları mı sildiği ve bunu hangi amaçla yaptığı ayrıca araştırılmalıdır. Dijital materyal üzerinde yapılan arama ve inceleme usulü için dijital delil ve bilgisayarda arama yazımız yol gösterici olacaktır.
Son olarak kamu görevlileri bakımından maddenin ikinci fıkrası ağırlaştırıcı bir sebep öngörür. Görevi gereği delillere erişen bir kamu görevlisinin bunları yok etmesi veya değiştirmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır ve olayın niteliğine göre görevi kötüye kullanma gibi başka suçlar da gündeme gelebilir. Bu konuda görevi kötüye kullanma suçu yazımıza bakılabilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Olay yerindeki eşyaları toplamak veya temizlemek | Gerçeğin ortaya çıkmasını engelleme amacı ileri sürülebilir | Olay yerine dokunmadan kolluğa haber verin |
| Kamera kaydını “işe yaramaz” diye silmek | Başkasının suçuna ait delil yok edilmiş sayılabilir | Kaydı koruyun ve istenirse teslim edin |
| Kendi suçunun delili ile başkasının suçunun delilini karıştırmak | Cezasızlık yalnızca failin kendi veya iştirak ettiği suç için geçerlidir | Delilin hangi suça ve kime ait olduğunu açıkça belirleyin |
| Amaç unsurunu tartışmamak | Suçun oluşup oluşmadığı çoğu zaman failin amacına bağlıdır | Eylemin gerekçesini somut olgularla ortaya koyun |
| Nitelendirmeyi incelememek | TCK 205 ve TCK 281’in unsurları ve cezaları farklıdır | İddianamedeki sevk maddesini ve eylemin amacını karşılaştırın |
| Soruşturmada istenen belgeyi yok demek | Suç delillerini gizleme suçu oluşabilir | Belgeyi teslim edin veya bulunamama nedenini belgeleyin |
| Gizlenen delili teslim etmeyi ertelemek | Beşte dört indirim ilgili suçta hüküm verilmeden önce teslime bağlıdır | Delili hükümden önce mahkemeye teslim edin |
| Güvenlik amacıyla alınan eşyayı bildirmemek | İyi niyet savunması zayıflar | Aldığınız eşyayı derhal kolluğa bildirip teslim edin |
| Kamu görevlisinin sorumluluğunu hafife almak | Görevle bağlantılı eylemde ceza yarı oranında artırılır | Görev gereği erişilen delillerin muhafaza kurallarına eksiksiz uyun |
Suç delillerini yok etme suçu nedir?
TCK’nın 281. maddesine göre gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla bir suçun delillerini yok etmek, silmek, gizlemek, değiştirmek veya bozmaktır. Suç, daha önce işlenmiş bir suçun delil ve eserleri üzerinde işlenir ve failin bu özel amaçla hareket etmesini gerektirir.
Cezası nedir?
Temel ceza altı aydan beş yıla kadar hapistir. Suç kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Gizlenen delilleri ilişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce mahkemeye teslim eden kişinin cezası beşte dört oranında indirilir.
Kendi suçumun delilini yok edersem cezalandırılır mıyım?
281. maddenin birinci fıkrasının son cümlesine göre kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçla ilgili olarak kişiye bu fıkra hükmüne göre ceza verilmez. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, çaldığı motosikletin numaralarını kazıyan sanık hakkında bu nedenle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini kabul etmiştir.
Yakınımın işlediği suçun delilini saklarsam ne olur?
Maddedeki cezasızlık yalnızca kişinin kendi işlediği veya iştirak ettiği suçlar içindir. Başkasına, bu kişi yakınınız olsa dahi, ait bir suçun delillerini gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek amacıyla yok etmek veya gizlemek 281. madde kapsamında suç oluşturabilir.
Resmî belgeyi yırtmak hangi suçu oluşturur?
Gerçek bir resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek kural olarak TCK 205’teki suçu oluşturur ve bu suç için genel kast yeterlidir. Ceza Genel Kurulu, aynı gizleme hareketinin bir suça ilişkin gerçeğin ortaya çıkmasını engelleme amacıyla yapılması hâlinde suç delillerini gizleme suçunun oluşacağını belirtmiştir.
Soruşturmada istenen belgeyi vermezsem suç olur mu?
Ceza Genel Kurulunun 26/11/2025 tarihli kararında aktarılan TCK 205 gerekçesine göre bir suça ilişkin soruşturma veya kovuşturma kapsamında istenen belgelerin verilmemesi hâlinde resmî belgenin gizlenmesi değil, suç delillerini gizleme suçu oluşur. Belgenin gerçekten bulunmaması ise ayrıca değerlendirilir.
Olay yerindeki silahı almak suç mu?
Amaca göre değişir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi 17/01/2018 tarihli kararında, intihar olayında tabancayı önce olay yerinde saklayıp sonra başka bir yere götürerek gizleyen sanığın mahkûmiyetini oyçokluğuyla onamıştır. Karşı düşünce ise silahın başkasının eline geçme tehlikesi nedeniyle alındığını ve delil gizleme kastı bulunmadığını savunmuştur.
Kamera kaydını silmek bu suça girer mi?
Maddede delillerin silinmesi açıkça sayılmıştır. Bir suçu gösteren kamera kaydının gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek amacıyla silinmesi 281. madde kapsamında suç oluşturabilir. Kaydın failin kendi suçuna ait olup olmadığı ve silme amacının ne olduğu ayrıca incelenmelidir.
Araç şasi numarasını değiştirmek hangi suçtur?
Yargıtay 11. Ceza Dairesi 13/02/2024 tarihli kararında, çalınan motosikletin tanınmasını engellemek amacıyla motor ve şasi numaralarının kazınmasının resmî belgeyi bozma değil, suç delillerini değiştirme suçuna vücut verdiğini kabul etmiştir. Olayda eylem failin kendi hırsızlık suçuna ait olduğundan ceza verilmemesi gerektiği belirtilmiştir.
Delil yok etme suçu için özel kast gerekir mi?
Evet. Maddede “gerçeğin meydana çıkmasını engellemek amacıyla” ifadesi yer aldığından failin bu amaçla hareket etmesi gerekir. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, şantaj iddiasını kanıtlamak için polisle birlikte kurgu oluşturan avukatın eyleminde delil yok etme amacı bulunmadığından suçun oluşmadığına karar vermiştir.
Gizlediğim delili teslim edersem ne olur?
281. maddenin üçüncü fıkrasına göre ilişkin olduğu suç nedeniyle hüküm verilmeden önce gizlenen delilleri mahkemeye teslim eden kişi hakkında bu suçtan verilecek cezanın beşte dördü indirilir. İndirimden yararlanmak için teslimin zamanlaması belirleyicidir.
Kamu görevlisi delil yok ederse ceza artar mı?
Evet. 281. maddenin ikinci fıkrasına göre suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Olayın niteliğine göre görevi kötüye kullanma gibi başka suçlar ve disiplin sorumluluğu da gündeme gelebilir.
Delil yok etme suçu teşebbüse elverişli mi?
İncelenen kararlarda bu soru doğrudan tartışılmamıştır. Ceza Genel Kurulunun 2025 tarihli kararında resmî belgeyi bozma suçunun teşebbüse elverişli olduğu ve belgeden yararlanma olanağı tamamen ortadan kalkmışsa suçun tamamlanacağı kabul edilmiştir. 281. madde bakımından teşebbüs değerlendirmesi somut hareketin niteliğine göre yapılır.
Delillerin yok edildiğini düşünüyorum, ne yapabilirim?
Kimin, ne zaman ve hangi delile müdahale ettiğini gösteren kayıt, tanık veya belgeleri Cumhuriyet başsavcılığına sunarak şikâyette bulunabilirsiniz. Silinen dijital verilerin uzman incelemesiyle geri getirilip getirilemeyeceğinin araştırılmasını da talep edebilirsiniz.
Suç delillerini gizleme ile suçluyu kayırma aynı şey mi?
Hayır. Suç delillerini gizleme suçu doğrudan delillere yönelik bir müdahaleyi cezalandırır. Suçluyu kayırma ise bir suçu işleyen kişiye araştırma, yakalanma veya tutuklanmadan kurtulması için imkân sağlamayı konu alır ve farklı unsurlara sahiptir. Aynı olayda her iki suç ayrı ayrı değerlendirilebilir.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.281 — Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.205 — Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.151 — Mala zarar verme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.21 — Kast
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.283 — Suçluyu kayırma
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.278 — Suçu bildirmeme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.257 — Görevi kötüye kullanma
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.223 — Ceza verilmesine yer olmadığı kararı
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.116–127 — Arama ve elkoyma
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.134 — Bilgisayarlarda arama ve elkoyma
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.206–217 — Delillerin ortaya konulması ve değerlendirilmesi
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.308 — Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı
İlgili yazılarımız: Resmî belgede sahtecilik · Suç eşyasının satın alınması · Arama ve elkoyma · Mühür bozma suçu · Delil yasakları
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.