İşçilik Alacaklarında Faiz Türü ve Başlangıcı
- İşçilik alacaklarında her kalem aynı faize tabi değildir.
- Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
- Kıdem tazminatının gününde ödenmemesinde de mevduata uygulanan en yüksek faiz öngörülmüştür.
- Yıllık izin ücreti için uygulanacak faiz yasal faiztir.
- İzin ücreti fesihle muaccel olur; ancak faiz için işveren ayrıca temerrüde düşürülmelidir.
- Kanunî faiz oranı 2026’da değiştirilmiş; reeskont oranının yüzde sekseni esasına geçilmiştir.
- Ticarî işlerde avans faizi, kanunî faizden yüksekse sözleşme olmasa da istenebilir.
- Yabancı para alacaklarında 3095 sayılı Kanun m. 4/a uygulanır.
- Bu hâlde Devlet bankalarının o para birimiyle açılmış bir yıl vadeli mevduata ödediği en yüksek oran esastır.
- TBK m. 99 yabancı para borcunun ifasına ilişkindir; faiz başlangıcını düzenlemez.
- En yüksek mevduat faiz oranı varsayımla değil, bankalardan sorularak belirlenir.
- Yöntem, hakkın doğumundan itibaren birer yıllık devreler hâlinde uygulanır.
- Bilirkişi raporu, faiz oranlarını açıkça göstermeli ve denetime elverişli olmalıdır.
- İşlemiş faiz istemi yönünden icra inkâr tazminatına hükmedilemez.
- Hüküm fıkrasında birbiriyle çelişen faiz ibareleri infazda tereddüt doğurur.
İşçilik davalarında kararın en çok tartışılan yeri çoğu zaman asıl alacak değil, onun altındaki tek satırdır: hangi faiz, hangi tarihten.
Yıllarca süren bir dosyada faiz kalemi asıl alacağı geçebildiği için bu satır, hükmün ekonomik ağırlığını belirler. Aşağıda kalem kalem faiz türünü, temerrüt tarihini, oranın nasıl saptandığını ve yabancı para alacaklarını güncel Yargıtay kararlarıyla ele alıyoruz.
Kanunî dayanak
4857 sayılı İş Kanunu m. 34: “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. … Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.”
3095 sayılı Kanun m. 4/a: “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” Aynı Kanun’un 4. maddesinin ilk cümlesine göre “Diğer kanunların, bu Kanunda öngörülen orandan fazla temerrüt faizi ödenmesine ilişkin hükümleri saklıdır.”
Değişiklik uyarısı — 3095 sayılı Kanun m. 1: 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle kanunî faiz oranının belirlenme yöntemi değiştirilmiştir. Yeni metne göre faiz “yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden” yapılır; reeskont oranı 30 Haziran’da beş puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında o oranın yüzde sekseni geçerli olur. Hesaplamalarda dönem dönem uygulanacak oran bu düzenlemeye göre ayrıştırılmalıdır.
Alacak kalemleri faiz bakımından üç gruba ayrılır:
| Alacak kalemi | Faiz türü | Başlangıç |
|---|---|---|
| Ücret | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Ödeme günü |
| Fazla çalışma ücreti | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Temerrüt tarihi |
| Hafta tatili ve genel tatil ücreti | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Temerrüt tarihi |
| Kıdem tazminatı | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Fesih tarihi |
| İhbar tazminatı | Yasal faiz | Temerrüt tarihi |
| Yıllık izin ücreti | Yasal faiz | Temerrüt tarihi |
| İşe başlatmama tazminatı | Yasal faiz | Temerrüt tarihi |
| Yabancı para alacakları | 3095 m. 4/a oranı | Temerrüt tarihi |
| İşlemiş faiz | Ayrı kalem | İcra inkâr tazminatına konu olmaz |
Kritik nokta: “Mevduata uygulanan en yüksek faiz” bir varsayım değil, ispatlanması gereken bir orandır. Yerleşik uygulamaya göre bu oran, hakkın doğum tarihinden itibaren birer yıllık devreler hâlinde, taraflarca bildirilen bankalardan fiilî uygulamaları sorularak saptanır. Bilirkişi raporunda oranların açıkça yazılmaması veya hesabın yalnızca bir portal üzerinden yapıldığının belirtilmesi, raporu denetime elverişsiz kılar ve bozma sebebi olur.
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Kalemleri ayrı ayrı listeleyin. Her alacak için ayrı faiz türü ve başlangıç tarihi belirtin.
- Temerrüdü belgeleyin. İhtar, arabuluculuk son tutanağı veya icra takibi tarihini gösterin.
- Fesih tarihini sabitleyin. Kıdem tazminatı bakımından başlangıç kural olarak fesihtir.
- Yıllık izinde yasal faiz isteyin. Mevduat faizi talebi bu kalemde reddedilir.
- İşe iade sonrası tarihleri kurun. Başvuru, bir aylık süre ve fiilî fesih tarihini ayırın.
- Banka listesi bildirin. En yüksek mevduat oranı için bankaları dilekçede sayın.
- Devre ayrımını isteyin. Oran, birer yıllık dönemler hâlinde uygulanmalıdır.
- Rapora itiraz edin. Faiz oranları yazılmamışsa denetime elverişsizliği ileri sürün.
- Yabancı parada doğru hükmü gösterin. 3095 sayılı Kanun m. 4/a’yı dilekçede anın.
- TBK m. 99 ile karıştırmayın. Bu madde ifayı düzenler, faiz başlangıcını değil.
- Hüküm fıkrasını kontrol edin. Çelişen ibareler infazda tereddüt doğurur.
- Takipte işlemiş faizi ayırın. Bu kalem için icra inkâr tazminatı istenemez.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 22.01.2026 T., 2025/10127 E., 2026/566 K.
Yıllık izin ücretine yasal faiz uygulanır. Emeklilik nedeniyle sona eren iş sözleşmesinde hüküm altına alınan yıllık izin ücretine en yüksek banka mevduat faizi işletilmiş, bölge adliye mahkemesi bunu “mahallinde düzeltilebilir maddi hata” saymıştı. Daire kuralı şöyle koymuştur: “İş sözleşmesinin feshedildiği tarihte izin ücreti muaccel hale gelmektedir, ancak faiz başlangıcı bakımından işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekir. … Yıllık izin ücreti için uygulanması gereken faiz, yasal faizdir.” Daire ayrıca bu hatanın maddi hata sayılamayacağını belirtmiştir. Karar, “en yüksek banka mevduat faiziyle” ibaresi yerine “yasal faiziyle” yazılmak suretiyle oy birliğiyle düzeltilerek onanmıştır.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 16.06.2025 T., 2025/3120 E., 2025/5012 K.
En yüksek mevduat oranı bankalardan sorularak belirlenir. İşe iade sonrası alacakların tahsili için başlatılan takibe itiraz üzerine açılan davada, bilirkişi faiz oranını yazmadan hesabı bir portal üzerinden yapmıştı. Daire yöntemi göstermiştir: “hükmedilen alacağa uygulanacak faizin belirlenmesinde kural olarak ‘hakkın doğum tarihinden itibaren birer yıllık devreler halinde bankalarca mevduata fiilen uygulanan yasal en yüksek mevduat faiz oranının taraflarca belirlenerek bildirilen bankalardan sorulması’ yöntemi kabul edilmektedir.” Daire ayrıca iki noktayı belirlemiştir: “İşlemiş faiz isteği yönünden icra inkar tazminatına hükmedilmesi mümkün değildir” ve emsal işçi ücreti tartışmalı olduğundan alacak likit sayılamaz. Karar oy birliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 17.09.2025 T., 2025/5699 E., 2025/6470 K.
Yabancı para alacağında 3095 sayılı Kanun m. 4/a uygulanır. Yurt dışı projesinde çalışan işçinin alacakları yabancı parayla talep edilmiş, mahkeme bir kısım kaleme yasal faiz, bir kısmına genel olarak “bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz” işletmişti. Daire düzeltmeyi şöyle yapmıştır: “İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti ve ihbar tazminatına 3095 sayılı Kanun’un 4/-(a) hükmü uyarınca Devlet bankalarınca Kuveyt dinarı (KWD) üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması gerekirken bu husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.” Karar, ilgili ibareler değiştirilerek oy birliğiyle düzeltilerek onanmıştır.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 25.03.2026 T., 2026/842 E., 2026/2600 K.
TBK m. 99 faiz başlangıcını düzenlemez; hüküm fıkrası çelişkisiz olmalıdır. Yabancı para alacaklarına ilişkin hükümde bazı kalemlere yasal faiz işletilmiş, bazılarında hem “fesih tarihi” hem “vade tarihinden fiilî ödeme tarihine kadar” ibareleri birlikte yazılmıştı. Daire ayrımı netleştirmiştir: “6098 sayılı Kanun’un 99. maddesi yabancı para borcunun ifasına yönelik olup yabancı para borcuna hükmedilecek faizin başlangıç tarihine ilişkin değildir. Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı … Kanun’un ‘Yabancı para borcunda faiz’ kenar başlıklı 4/a hükmünde düzenlenmiştir.” Somut olayda “ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin ve işe başlatmama tazminatı yönünden arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi ve kıdem tazminatı ile boşta geçen süre ücreti yönünden ise hem ‘fesih tarihi’ hem de ‘vade tarihinden fiilî ödeme tarihine kadar’ ibaresi yazılmak suretiyle infazda tereddüte yer verilmesi hatalı” bulunmuştur. Karar oy birliğiyle düzeltilerek onanmıştır.
Dört karar birlikte okunduğunda faiz başlığı şu halkalara ayrılır.
Birinci halka – kalem bazlı ayrım zorunludur. Ücret ve kıdem tazminatı ile izin ücreti aynı faize tabi değildir; tek bir ibareyle tüm kalemleri kapsayan hüküm bozulur.
İkinci halka – muacceliyet ile temerrüt farklıdır. Ocak 2026 tarihli karar, izin ücretinin fesihle muaccel olduğunu ama faiz için ayrıca temerrüt gerektiğini vurgulamıştır.
Üçüncü halka – oran ispat konusudur. Haziran 2025 tarihli karar, en yüksek mevduat oranının bildirilen bankalardan sorulması gerektiğini göstermiştir.
Dördüncü halka – devre ayrımı yapılır. Oran, hakkın doğumundan itibaren birer yıllık dönemler hâlinde uygulanır; tek bir sabit oran kabul edilmez.
Beşinci halka – rapor denetlenebilir olmalıdır. Faiz oranları yazılmadan yapılan hesap, sonucu doğru olsa bile hükme esas alınamaz.
Altıncı halka – yabancı parada özel hüküm vardır. Eylül 2025 tarihli karar, Devlet bankalarının o para birimiyle açılmış bir yıl vadeli mevduata ödediği en yüksek oranı esas almıştır.
Yedinci halka – TBK m. 99 karıştırılmamalıdır. Mart 2026 tarihli karar, bu maddenin ifaya ilişkin olduğunu ve faiz başlangıcını düzenlemediğini belirtmiştir.
Sekizinci halka – hüküm fıkrası tek anlamlı olmalıdır. Çelişen faiz ibareleri infazda tereddüt yarattığından tek başına düzeltme sebebidir. İcra inkâr tazminatı, işe iade davası ve yıllık izin ücretinin ödenmemesi yazılarımız süreci tamamlar.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden yanlış? | Doğrusu |
|---|---|---|
| Tüm kalemlere tek faiz istemek | Kalemler farklı faize tabidir | Her kalem için ayrı talep kurun |
| İzin ücretine mevduat faizi istemek | Bu kalemde yasal faiz uygulanır | Yasal faiz talep edin |
| Temerrüdü belgelememek | Faiz başlangıcı belirlenemez | İhtar veya tutanağı sunun |
| Oranı varsaymak | Fiilî oran bankalardan sorulur | Banka listesini bildirin |
| Tek sabit oran kullanmak | Devre devre uygulama gerekir | Yıllık dönemleri ayırın |
| Portal hesabına dayanmak | Rapor denetime elverişsiz olur | Oranları rapora yazdırın |
| Yabancı parada genel faiz istemek | 3095 m. 4/a özel hükümdür | Doğru hükmü gösterin |
| TBK m. 99’a dayanmak | Bu madde ifayı düzenler | Faiz için 3095’i esas alın |
| İşlemiş faize tazminat istemek | Bu kalem tazminata konu olmaz | Asıl alacak üzerinden isteyin |
Ücret alacağında hangi faiz uygulanır?
4857 sayılı Kanun’un 34. maddesine göre gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
Kıdem tazminatında faiz nedir?
Kıdem tazminatının gününde ödenmemesi hâlinde mevduata uygulanan en yüksek faiz öngörülmüş olup faiz kural olarak fesih tarihinden işletilir.
Yıllık izin ücretine hangi faiz işler?
Yargıtay, yıllık izin ücreti için uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu belirtmiştir.
İzin ücretinde faiz ne zaman başlar?
İzin ücreti fesihle muaccel hâle gelir; ancak faiz başlangıcı bakımından işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekir.
İhbar tazminatında faiz türü nedir?
Uygulamada ihbar tazminatına yasal faiz uygulanmakta olup başlangıç, işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihtir.
Temerrüt nasıl sağlanır?
İhtarname, arabuluculuk son tutanağı, icra takibi veya dava dilekçesinin tebliği ile temerrüt oluşabilir; hangisinin esas alındığı hükümde açıkça yazılmalıdır.
En yüksek mevduat faizi nasıl belirlenir?
Hakkın doğum tarihinden itibaren birer yıllık devreler hâlinde, bankalarca mevduata fiilen uygulanan en yüksek oranın taraflarca bildirilen bankalardan sorulması yöntemi kabul edilmektedir.
Bilirkişi raporunda ne aranır?
Alacak kalemlerinin net miktarı ile uygulanan faiz oranlarının açıkça gösterilmesi ve raporun Yargıtay denetimine elverişli olması gerekir.
Kanunî faiz oranı değişti mi?
Evet. 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la değiştirilmiş; oran, Merkez Bankasının reeskont oranının yüzde sekseni esasına bağlanmıştır.
Ticarî işlerde avans faizi istenebilir mi?
Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı kanunî faizden fazlaysa, arada sözleşme olmasa bile ticarî işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir.
Yabancı para alacağında hangi faiz uygulanır?
Sözleşmede daha yüksek akdî veya gecikme faizi kararlaştırılmadıkça, Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.
TBK m. 99 faiz başlangıcını belirler mi?
Belirlemez. Yargıtay, bu maddenin yabancı para borcunun ifasına yönelik olduğunu ve faizin başlangıç tarihine ilişkin olmadığını vurgulamıştır.
Hüküm fıkrasında nelere dikkat edilmeli?
Aynı kalem için birbiriyle çelişen faiz ibarelerinin yazılması infazda tereddüde yol açtığından düzeltme sebebidir.
İşlemiş faize icra inkâr tazminatı istenebilir mi?
İstenemez. Yargıtay, işlemiş faiz istemi yönünden icra inkâr tazminatına hükmedilmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir.
Emsal ücret tartışmalıysa alacak likit midir?
Emsal işçinin ve artış oranının tartışmalı olduğu hâllerde borçlunun borcu tek başına hesaplayabilmesi mümkün olmadığından alacak likit sayılmamaktadır.
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 32 – Ücretin ödenmesi
- 4857 sayılı Kanun m. 34 – Gününde ödenmeyen ücret
- 4857 sayılı Kanun m. 41 – Fazla çalışma ücreti
- 4857 sayılı Kanun m. 59 – Yıllık izin ücreti
- 1475 sayılı İş Kanunu m. 14 – Kıdem tazminatı
- 3095 sayılı Kanun m. 1 – Kanunî faiz
- 3095 sayılı Kanun m. 2 – Temerrüt faizi
- 3095 sayılı Kanun m. 4 ve 4/a – Saklı hükümler ve yabancı para
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 99 – Yabancı para borcunun ifası
- 6098 sayılı Kanun m. 117 – Temerrüt
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 67 – İtirazın iptali ve tazminat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 297 – Hükmün kapsamı
İlgili yazılarımız: icra inkâr tazminatı, işe iade davası, yıllık izin ücretinin ödenmemesi, fazla mesai ücretinin ödenmemesi, işçi alacaklarında zamanaşımı.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin hukukî görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Faiz hesabında sonuç, alacağın türüne ve temerrüdün sağlandığı tarihe göre değişir.