İpoteğin Kaldırılması (Fekki) Nasıl Yapılır? TMK m.883, Fek Davası ve Yargıtay Kararları
- İpotek fekki, tapu kütüğündeki ipotek kaydının terkin edilmesi demektir; taşınmaz rehni tescilin terkini veya taşınmazın yok olmasıyla sona erer (TMK m.858).
- Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir (TMK m.883/1).
- İpotek süreli kurulmuşsa, sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde İİK m.150/c şerhi konulmazsa ipotek malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edilir (TMK m.883/2, 7181 sayılı Kanun, 2019).
- Anayasa Mahkemesi, bu fıkrayı 26.07.2023 tarihli kararla Anayasa’ya aykırı bulmamıştır (E.2022/128, K.2023/136).
- Alacaklı borcu almaktan veya ipoteği çözmekten kaçınırsa, borçlu icra dairesine başvurup parayı yatırarak icra mahkemesinden terkin kararı alabilir (İİK m.153).
- İpotekle güvence altına alınan alacağın kapsamına anapara, takip giderleri ve gecikme faizi girer (TMK m.875); fek için bunların da ödenmesi gerekebilir.
- Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2019 tarihli kararında, kesin borç ipoteğinde fek için anapara, gecikme faizi ve takip giderinin depo ettirilmesini istemiştir.
- Rehin tapuya tescil edildikten sonra alacak için zamanaşımı işlemez (TMK m.864); Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2019 tarihli kararında hak düşürücü süre gerekçesiyle verilen ret kararını bozmuştur.
- Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2011 tarihli kararında, ipoteğin on yıl geçti diye kendiliğinden kaldırılamayacağını, terkin sebeplerinden birinin araştırılması gerektiğini belirtmiştir.
- Fek davası ipotek alacaklısına karşı açılır; Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin aktarılan 2017 tarihli kararında Hazineye karşı açılan dava husumet yokluğundan reddedilmelidir.
- Borçtan şahsen sorumlu olmayan malik, borcu ödeyerek ipoteğin kaldırılmasını isteyebilir ve alacak ona geçer (TMK m.884).
- Kredi borcu ödenmişse, ipoteğin tesis edildiği sözleşmeden doğacak borç kalmadığı için rehnin kaldırılması gerekir (Y11HD 05.05.2025).
- Yolsuz tescil veya yolsuz terkin hâlinde tapu sicilinin düzeltilmesi dava edilebilir (TMK m.1025).
- Borcu ödediğinizde ödeme belgesini ve fek yazısını bankadan yazılı isteyin; tapuda kaydın kalkmasını takip edin.
- Kayıt kalkmazsa önce bankaya noter ihtarı, sonra gerekiyorsa İİK m.153 veya fek davası yolunu değerlendirin.
Kısa cevap: Borç tamamen ödenince ipotekli taşınmazın maliki alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir (TMK m.883/1); alacaklı fek işlemini yapmazsa mahkemeden ipoteğin kaldırılması istenebilir ya da borçlu İİK m.153 uyarınca parayı icra dairesine yatırarak icra mahkemesinden terkin kararı alabilir. İpotek süreli kurulmuşsa ve süre bitiminden itibaren otuz gün içinde takip şerhi konulmamışsa ipotek, malikin talebiyle tapu müdürlüğünce de terkin edilir. İpotek kendiliğinden zamanaşımına uğramaz.
Konut kredisi ödenir, taşınmazın tapusunda ise ipotek yıllarca durur. Bankanın kayıtlarında borç kapanmıştır, ama tapu sicili bunu kendiliğinden yansıtmaz; satış, yeni kredi veya miras paylaşımı sırasında bu ipotek karşınıza çıkar. Bazı durumlarda alacaklı banka artık yoktur, bazı durumlarda borç kısmen ödenmiştir, bazı durumlarda ise ipotek yalnızca bir süre için kurulmuştur. Her birinde izlenecek yol farklıdır.
Bu yazıda TMK m.858, 864, 875, 883 ve 884 ile İİK m.153 çerçevesinde ipoteğin nasıl sona erdiği, banka fek etmezse hangi yolların izleneceği ve Yargıtay’ın zamanaşımı, ödeme ve husumet konularındaki kararları ele alınmaktadır. İpoteğin genel hükümleri için ipotek ve taşınmaz rehni, ipotekli evin satışı için banka ipotekli ev nasıl satılır yazılarımıza bakılabilir.
Kanunî dayanak
| Konu | Dayanak | Kural |
|---|---|---|
| Terkin hakkı | TMK m.883/1 | Alacak sona erince malik alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir. |
| Süreli ipotek | TMK m.883/2; AYM 26.07.2023 | Süre bitiminden sonra otuz gün içinde İİK m.150/c şerhi konulmazsa malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin; AYM itirazı reddetmiştir. |
| Alacaklı imtina ederse | İİK m.153 | Borç icra dairesine yatırılır, icra mahkemesi ipoteğin terkinine karar verir. |
| Güvencenin kapsamı | TMK m.875; Y14HD 21.01.2019 | Anapara, takip giderleri ve gecikme faizi; kesin borç ipoteğinde bunlar depo edilmeden terkin olmaz. |
| Zamanaşımı ve süre | TMK m.864; Y14HD 2011, 2019 | Tescilden sonra zamanaşımı işlemez; ipotek on yıl geçti diye kendiliğinden kalkmaz. |
| Husumet | Y19HD 14.06.2017 (HGK 24.02.2022 aktarımıyla) | Fek davası ipotek lehtarına karşı açılır; Hazineye karşı açılan dava husumetten reddedilmelidir. |
| Borçtan sorumlu olmayan malik | TMK m.884 | Borcu ödeyip ipoteğin kaldırılmasını isteyebilir; alacak ona geçer. |
| Kredi borcu ödenmiş | Y11HD 05.05.2025 | İpoteğin ve rehnin kaldırılmasına karar verilmesi gerekir; ödeme ile borç sona ermiştir. |
| Yolsuz tescil | TMK m.1025 | Tapu sicilinin düzeltilmesi dava edilebilir. |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Tapu kaydı ve ipotek akit tablosunu alın: alacaklı kim, ipotek türü nedir (kesin borç ipoteği, üst sınır ipoteği), süreli mi, hangi tutar için kurulmuş?
- Borcun gerçekten ve tamamen ödendiğini belgeleyin: bankadan kapanış yazısı, borç yoktur belgesi, dekontlar; fer’iler (faiz, masraf, takip gideri) dahil olup olmadığını teyit edin.
- İpotek süreli kurulmuşsa sürenin bitip bitmediğini ve sürenin bitiminden sonraki otuz günde tapu kütüğünde İİK m.150/c şerhi bulunup bulunmadığını tapudan öğrenin (TMK m.883/2).
- Bankaya veya alacaklıya yazılı fek talebinde bulunun ve alacaklının tapu müdürlüğündeki terkin işlemini yapmasını isteyin; fek yazısının tarihini ve numarasını kaydedin.
- Alacaklı yazılı talebe rağmen ipoteği çözmüyorsa noter aracılığıyla ihtar çekin ve makul süre verin.
- Alacaklı borcu almıyor, ipoteği çözmüyor, gaip veya adresi meçhulse İİK m.153 yolunu değerlendirin: icra dairesine başvurup alacaklıya tebligat çıkarılmasını ve borcun icra dairesine yatırılmasını isteyin; icra mahkemesinden terkin kararı alın.
- Alacaklı artık yoksa (örneğin tasfiye veya iflas sonrası) tapu kaydındaki gerçek alacaklıyı ve onun yasal temsilcisini tapu müdürlüğünden öğrenin; fek davasını ipotek lehtarına yöneltin, Hazineye yöneltmeyin.
- Kesin borç ipoteğinde anapara dışındaki gecikme faizi ve takip giderlerini hesaplatın; mahkemenin depo yönündeki yaklaşımına hazırlıklı olun (Y14HD 2019).
- Borçtan şahsen sorumlu değilseniz (örneğin başkasının borcuna ipotek veren malik veya yeni malik), TMK m.884 uyarınca borcu ödeyip ipoteğin kaldırılmasını isteyebileceğinizi ve alacağın size geçeceğini hesaba katın.
- Tapu kaydında yolsuz bir tescil veya hatalı alacaklı bilgisi varsa tapu müdürlüğüne yazılı başvurun; gerekiyorsa tapu sicilinin düzeltilmesi davasını (TMK m.1025) açın.
- Mahkemeye gidecekseniz dilekçede ödeme belgelerini, bankanın kapanış yazısını, tapu kaydını ve ipotek akit tablosunu ekleyin; zamanaşımı veya hak düşürücü süre iddiasına dayanmak yerine terkin sebebini (ödeme, alacağın sona ermesi) gösterin.
- Karar kesinleşince tapu müdürlüğüne gönderilen ilamla ipotek kaydının tapuda fiilen silindiğini güncel tapu kaydıyla doğrulayın.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 23.05.2011 T., 2011/5428 E., 2011/6768 K.
İpoteğin on yıl geçti diye kaldırılmasına ilişkin özel bir hüküm yoktur; mahkeme terkin sebeplerinden birinin gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırmalıdır. Dava, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen pay nedeniyle bir parselin tapu kaydındaki ipoteğin terkini istemine ilişkindir. Mahkeme, ipoteğin 13.12.1986’da tesis edildiğini ve on yıllık hak düşürücü süre geçtiğini belirterek ipotek şerhinin kaldırılmasına karar vermiştir. Yargıtay, taşınmaz rehnini sona erdiren nedenlerin TMK m.858 gereği tescilin terkini, taşınmazın yok olması ve kamulaştırma olduğunu, uygulamada başka nedenlerin de kabul edildiğini, TMK m.883’e göre alacak sona erince malikin terkini isteyebileceğini ve borçlunun İİK m.153 yoluna başvurabileceğini belirtmiştir. Daire “ipoteğin terkin sebebi ne olursa olsun yasalarda ipoteğin on yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra kaldırılacağına ilişkin özel bir hüküm yoktur” demiş, mahkemenin terkin nedenlerinden birinin gerçekleşip gerçekleşmediğini inceleyerek esas hakkında karar vermesi gerektiğini belirtmiştir. Karar oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 21.01.2019 T., 2016/5447 E., 2019/592 K.
Kesin borç ipoteğinde fek için anapara, gecikme faizi ve takip giderinin ödenmesi gerekir; mahkemenin hak düşürücü süre nedeniyle davayı reddetmesi bozulmuştur. Davacılar, babalarına verdikleri vekaletnameyle 250.000 TL değerinde ipotek tesis edildiğini, ipotek sebebi olan alacağın hiç bulunmadığını, babalarının beyin kanaması geçirmiş olması nedeniyle kandırılmaya müsait olduğunu belirterek ipotek kaydının kaldırılmasını ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinin durdurulmasını istemiştir. Mahkeme davayı hak düşürücü süre nedeniyle reddetmiştir. Yargıtay, ipoteğin 250.000 TL için kesin borç (karz) ipoteği olarak kurulduğunu, TMK m.875’e göre bu ipoteğin anapara yanında gecikme faizini ve icra takibi yapılmışsa takip masraflarını da güvence altına aldığını, bu nedenle ipoteğin kaldırılmasına ancak anaparanın, gecikme faizinin ve takip giderlerinin ödenmesi hâlinde karar verilebileceğini belirtmiştir. Vekaletnamenin 21.02.2007, ipotek akdinin 17.10.2007 tarihli olduğunu, vekile 04.06.2009’da yönetim kayyımı atandığını göz önüne alarak “Bu davalarda zamanaşımı süresi işlemesi mümkün değildir” sonucuna varmış; mahkemenin takip olup olmadığını araştırmasını, resmî akit tablosuna göre faiz ve giderleri hesaplatmasını, bu tutarı davacıya depo ettirmesini, eksiksiz depo hâlinde ipotek şerhini terkin etmesini, kısmen ödeme yapılırsa davanın reddine ancak ödenen bölümün kütükte gösterilmesine karar vermesini istemiştir. Karar 21.01.2019 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 24.02.2022 T., 2018/1012 E., 2022/212 K.
Fek davası ipotek alacaklısına karşı açılır; Özel Daire Hazineye karşı açılan davayı husumetten reddedilmesi gereken dava saymıştır, Genel Kurul ise tapu kaydındaki alacaklı bilgisi değiştiği için temyiz incelemesini Özel Daireye bırakmıştır. Davacılar, mirasbırakanları adına kayıtlı bir parselde 1972’de bir banka lehine 20.000 TL’lik ipotek tesis edildiğini, kredi borcunun ödendiğini ancak ipoteğin kaldırılmadığını, alacaklı bankanın faaliyetinin durdurulduğunu ve alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek ipoteğin kaldırılmasını istemiştir. İlk derece mahkemesi ipotek alacaklısının tasfiye edilerek sona erdiğini, davanın Hazineye yöneltilmesinin yeterli olduğunu belirterek davayı kabul etmiştir. Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesi bozma kararında, tapu müdürlüğü yazısında ipotek alacaklısının başka bir banka olarak göründüğünü, “ipoteğin fekki davasının ipoteki lehtarına (alacaklısına) karşı yöneltilmesi gerektiğini” belirterek Hazineye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini söylemiştir. Mahkeme direnmiş, bozma sonrası tapu müdürlüğünden yeniden istenen kayıtta alacaklının, TAKBİS’e veri girişi sırasında maddi hata yapıldığı için farklı görünmüş olduğu anlaşılmıştır. Hukuk Genel Kurulu, bu kararın yeni delile dayanan yeni hüküm niteliğinde olduğunu, temyiz incelemesinin Özel Daireye ait olduğunu belirtmiştir. Karar 24.02.2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak, dosyanın Yargıtay 11. Hukuk Dairesine gönderilmesi biçiminde verilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 05.05.2025 T., 2024/3785 E., 2025/3048 K.
Kredi borcu ödenmiş ve ipoteğin tesis edildiği sözleşmeden doğacak borç kalmamışsa, rehnin kaldırılmasına da karar verilmesi gerekir. Davacı, ticari krediyi nakit rehin ve blokaj sözleşmesiyle kullandığını, hesabındaki 660.000 TL mevduatın rehinli olduğunu, sonradan kredinin teminatı olarak üçüncü kişinin taşınmazı üzerine banka lehine ipotek tesis edildiğini, başka bir kişinin ipoteği temlik alıp davacının 580.000 TL’lik kredi borcunu ödediğini, buna rağmen bankanın mevduat rehnini kaldırmadığını ileri sürmüştür. Birleşen davalarda ipotekli taşınmazın sonradan alıcısı ile ipoteği devralan kişi arasındaki temlik, ipoteğin paraya çevrilmesi takibi ve borçtan sorumlu olmadığı hâlde ödeme yapan malikin rücu istemi de görülmüştür. İlk derece mahkemesi, davacının borçlu olmadığının tespitine karar vermiş, ancak rehnin kaldırılması talebini reddetmiş; ayrıca ödeme yapan taşınmaz malikinin TBK m.127 ve TMK m.884’e göre alacağın kendisine geçtiğini kabul ederek rücu davasını kabul etmiştir. Yargıtay, birleşen davalar yönünden bölge adliye mahkemesi kararını onamış; asıl davada ise “ipoteğin tesis edildiği kredi borcunun ödeme ile sona erdiği ve bu sözleşmeden doğacak herhangi bir borcunun olamayacağı nazara alınarak rehnin kaldırılmasına da karar verilmesi gerekirken” bunun başka dosyadaki ödemeye bırakılmasını hatalı bulmuştur; ayrıca menfi tespit davalarında vekâlet ücretinin nispi hesaplanması gerektiğini belirtmiştir. Karar 05.05.2025 tarihinde oybirliğiyle kısmen onanmış, asıl dava yönünden bozulmuştur.
Hukuk Genel Kurulunun 2022 tarihli kararı, davanın kime karşı açılacağı konusunda önemlidir: Özel Dairenin aktarılan bozma kararı, fek davasının ipotek lehtarına karşı açılması gerektiğini, Hazineye karşı açılan davanın reddedilmesi gerektiğini söyler; Genel Kurul ise tapu kaydındaki alacaklı bilgisinin sonradan düzeltilmesi nedeniyle temyiz incelemesini Özel Daireye bırakmıştır. Eski ve hatalı tapu kayıtları olan taşınmazlarda alacaklının kim olduğunun tapu müdürlüğünden güncel kayıtla teyit edilmesi bu nedenle şarttır. Tapu kaydındaki hata için TMK m.1025’e dayanan düzeltme yolu da değerlendirilebilir; tapu iptali için tapu iptal ve tescil davası yazımıza bakılabilir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2025 tarihli kararı ise ödeme ile sona eren kredi borcunun ardından rehnin kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini göstermiştir. Karar karmaşık bir olay örgüsüne dayansa da özü basittir: borç ödendikten sonra teminatın serbest bırakılması gerekir. Borçtan sorumlu olmadığı hâlde ödeme yapan malikin ise TMK m.884 uyarınca alacağa halef olduğu ve asıl borçluya rücu edebileceği görülmektedir. Bankaya karşı ücret ve masraf talepleri için bankada haksız şart ve ücret iadesi yazımıza bakılabilir.
Son olarak, süreli ipotekte 2019 değişikliği ile malikin tapu müdürlüğüne başvurarak ipoteği terkin ettirebilmesi mümkün hâle gelmiş; Anayasa Mahkemesi 26.07.2023 tarihli kararında bu düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bulmamıştır. İİK m.150/c’ye göre ipoteğin paraya çevrilmesi takibi başladığında icra memuru bunu tapu idaresine bildirir ve tapu memuru takibi sicile şerh eder; bu nedenle süreli ipoteği olan alacaklı sürenin bitiminden önce takip başlatmayı, malik ise tapuya başvurmadan önce şerh olup olmadığını kontrol etmeyi gözetmelidir. İpotekli taşınmazı satacak olanlar için banka ipotekli ev nasıl satılır yazımıza bakılabilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Borç bitti diye ipoteğin kendiliğinden kalkacağını sanmak | Tapu sicilinde kayıt, terkin edilmedikçe durur (TMK m.858) | Bankadan fek yazısı isteyip tapuda terkini takip etmek |
| Zamanaşımı veya on yıl geçti diye ipoteğin kalktığını düşünmek | TMK m.864: tescilden sonra zamanaşımı işlemez; Y14HD 2011 ve 2019 bu gerekçelerle verilen kararları bozmuştur | Terkin sebebi olarak ödemeyi veya alacağın sona ermesini göstermek |
| Yalnızca anaparayı ödemek | Güvencenin kapsamına gecikme faizi ve takip giderleri de girer (TMK m.875; Y14HD 2019) | Fer’ileri dahil kapanış tutarını yazılı almak |
| Fek davasını yanlış kişiye açmak | Dava ipotek lehtarına karşı açılır; Hazineye karşı açılan dava husumetten reddedilebilir (Y19HD 2017) | Güncel tapu kaydından gerçek alacaklıyı belirlemek |
| Süreli ipotekte otuz günlük süreyi yanlış anlamak | Sürenin sonunda ve izleyen otuz günde tapu kaydındaki şerhin durumu sonucu belirler | Süre sonunda tapu kaydında İİK m.150/c şerhi bulunup bulunmadığına bakmak |
| Alacaklı imtina edince çaresiz kalmak | İİK m.153 icra dairesine ödeme ve icra mahkemesinden terkin kararı yolunu açar | Borcu icra dairesine yatırma yolunu değerlendirmek |
| Borçtan sorumlu olmayan malik olarak ödemeyi hak sayılmamak | TMK m.884: malik borcu ödeyip ipoteği kaldırtabilir ve alacak ona geçer | Ödeme sırasında alacağın devrini yazılı belgelemek |
| Kayıttaki alacaklı bilgisini kontrol etmemek | HGK 2022 dosyasında alacaklının farklı görünmesi tapu kaydı hatasından kaynaklanmıştır | Güncel tapu kayıt örneği istemek, hata varsa düzeltme başvurusu yapmak |
| Fek sonrası güncel tapu kaydını kontrol etmemek | Terkin yapılmamış veya eksik yapılmış olabilir | İşlem sonrası tapu kayıt örneği ile kaydın silindiğini doğrulamak |
İpotek fekki nedir?
Tapu kütüğündeki ipotek kaydının terkin edilmesi, yani silinmesidir. Taşınmaz rehni tescilin terkini veya taşınmazın yok olmasıyla sona erer (TMK m.858); alacak sona erince malik alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir (m.883/1).
Kredi borcu bitince ipotek kendiliğinden kalkar mı?
Hayır. Tapu kaydındaki ipotek terkin edilmedikçe durur. Alacaklıdan yazılı fek talep edilmeli, terkin işlemi yapıldıktan sonra güncel tapu kaydı kontrol edilmelidir.
Banka ipoteği fek etmezse ne yapabilirim?
Önce yazılı başvuru ve noter ihtarı ile süre verin. Banka yine de işlem yapmazsa dava yolunu veya İİK m.153 yolunu değerlendirebilirsiniz: borcu icra dairesine yatırarak icra mahkemesinden ipotek kaydının terkinine karar alınabilir.
İpotek on yıl geçince kalkar mı?
Hayır. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2011 tarihli kararında ipoteğin on yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra kaldırılacağına ilişkin özel bir hüküm bulunmadığını belirtmiş ve terkin sebeplerinden birinin araştırılmasını istemiştir. TMK m.864’e göre tescilden sonra alacak için zamanaşımı da işlemez.
Süreli ipotek nedir, süresi bitince ne olur?
Belirli bir süre için kurulan ipotektir. TMK m.883/2 uyarınca sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde İİK m.150/c şerhi konulmazsa ipotek malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edilir. Anayasa Mahkemesi bu fıkrayı 26.07.2023 tarihli kararıyla Anayasa’ya aykırı bulmamıştır.
Fek için sadece anaparayı ödemem yeterli mi?
Hayır. TMK m.875’e göre güvencenin kapsamına anapara, takip giderleri ve gecikme faizi girer. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2019 tarihli kararında kesin borç ipoteğinde bunların hesaplanıp depo edilmesini ve eksiksiz depo hâlinde ipoteğin terkinini istemiştir.
Fek davası kime karşı açılır?
İpotek alacaklısına (lehtara). Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin Hukuk Genel Kurulu kararında aktarılan bozma gerekçesine göre ipoteğin fekki davasının ipotek lehtarına yöneltilmesi gerekir; Hazineye karşı açılan dava pasif husumet yokluğundan reddedilebilir. Güncel tapu kaydından alacaklı doğrulanmalıdır.
Alacaklı banka artık yoksa ne olur?
HGK 2022 dosyasında ipotek alacaklısı olan bankanın faaliyeti durdurulmuş, tasfiye edilmişti. İlk derece mahkemesi Hazineye karşı açılan davayı kabul etmiş, Özel Daire ise ipoteğin alacaklısına karşı dava açılması gerektiğini söyleyerek bozmuştur. Bu tür dosyalarda gerçek alacaklının veya yasal halefinin tapu ve tasfiye kayıtlarından belirlenmesi gerekir.
Borcu ödemek zorunda olmayan taşınmaz maliki ne yapabilir?
TMK m.884’e göre borçtan şahsen sorumlu olmayan rehinli taşınmaz maliki, borçluya ait koşullar içinde borcu ödeyerek ipoteğin kaldırılmasını isteyebilir; alacak borcu ödeyen malike geçer.
Mevduat rehni de kredi ödenince kalkar mı?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararında, ipoteğin tesis edildiği kredi borcunun ödeme ile sona erdiği ve bu sözleşmeden doğacak borç kalmadığı için rehnin kaldırılmasına da karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Somut olayda başka teminat sözleşmeleri ayrıca incelenmelidir.
Fek işlemi için hangi belgeler gerekir?
Genellikle ipotek akit tablosu veya tapu kaydı, borcun kapandığını gösteren banka yazısı veya dekontlar ve alacaklının terkin talebi veya mahkeme ilamı gerekir. Hangi belgelerin ve ne kadar harcın gerektiği somut işleme ve güncel tarifeye göre tapu müdürlüğünden öğrenilmelidir.
Ödeme yaptım ama hâlâ takip var, ne olur?
İpoteğin paraya çevrilmesi takibi varsa ödeme belgesiyle takibin sona erdirilmesini, gerekirse icra mahkemesine başvurmayı değerlendirin. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2019 dosyasında alacaklının icra takibi yapıp yapmadığının araştırılması ve takip giderlerinin de hesaba katılması istenmiştir.
İpotek kaydı yanlışsa ne yapılır?
TMK m.1025’e göre bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin edilmişse tapu sicilinin düzeltilmesi dava edilebilir. Tapu müdürlüğü kaydındaki maddi hata için önce idareye yazılı başvuru yapılabilir.
İpoteği terkin edilen taşınmazı hemen satabilir miyim?
Güncel tapu kaydında ipotek şerhinin silindiği doğrulandıktan sonra satış işlemleri yapılabilir. Ayrıntı için banka ipotekli ev nasıl satılır yazısına bakılabilir.
Fek davasında zamanaşımı iddiası işe yarar mı?
Tek başına yaramaz. TMK m.864’e göre tescilden sonra alacak için zamanaşımı işlemez ve Yargıtay 14. Hukuk Dairesi hak düşürücü süre gerekçesiyle verilen kararları bozmuştur. Terkin sebebi olarak ödeme veya alacağın sona ermesi gösterilmelidir.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.858 — Taşınmaz rehninin sona ermesi
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.864 — Zamanaşımı
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.875 — Güvencenin kapsamı
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.881 — İpotekle güvence altına alınabilecek alacaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.883 — İpoteğin terkinini isteme hakkı
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.884 — Borçtan sorumlu olmayan malikin hakkı
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.885 — İpotekten kurtarma
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1025 — Tapu sicilinin düzeltilmesi
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.150/c — Tapu idaresine haber verme
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.153 — Alacaklının ipoteği çözmekten imtinası
- 7181 sayılı Kanun m.19 — TMK m.883’e eklenen fıkra (4/7/2019)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.127 — Üçüncü kişinin ödemesi ve halefiyet
İlgili yazılarımız: İpotek ve taşınmaz rehni · Banka ipotekli ev nasıl satılır · İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip · Tapu iptal ve tescil davası · Bankada haksız şart ve ücret iadesi
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.