Hâkimin Tarafsızlığından Şüphe Ediyorsam Ne Yapabilirim? Hâkimin Reddi (HMK m.36-43)
Kısaca
- İki ayrı kurum vardır: yasaklılık (HMK m. 34) ve ret (HMK m. 36). Yasaklılıkta hâkim talep olmasa bile çekinmek zorundadır.
- Ret sebebi, hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunmasıdır; maddede sayılan beş hâl örnek niteliğindedir.
- Süre kesindir: ret sebebini bilen taraf talebini en geç ilk duruşmada; sonradan öğrenmişse öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bildirmelidir.
- Dilekçede sebepler ile delil veya emareler açıkça gösterilmeli ve varsa belgeler eklenmelidir; soyut iddia sonuç doğurmaz.
- Ret talebi geri alınamaz (HMK m. 38/4).
- Hâkimi çekilmeye davet, hâkimin reddi hükmündedir (HMK m. 38/8).
- Merci, ret sebebi sabit olmasa bile bunu muhtemel görürse talebi kabul edebilir (HMK m. 42/2).
- Ret sebepleri hakkında yemin teklif edilemez.
- Hâkimin verdiği usule veya esasa ilişkin kararlar tek başına ret sebebi değildir; bunlar kanun yolunda ileri sürülür.
- Hâkimi şikâyet etmiş olmak, tek başına m. 36/1-d anlamında “düşmanlık” sayılmaz.
- Hâkimin, kendi verdiği kararı inceleyen üst mahkemedeki karara katılması ret sebebidir.
- Talep kötüniyetle yapılmışsa ve esastan kabul edilmemişse 500-5.000 TL disiplin para cezası verilir; aynı tarafça tekrarında ceza en az iki katına çıkar.
Kısa cevap: Ret sebebi, hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunmasıdır (HMK m.36). Ret sebebini bilen taraf talebini en geç ilk duruşmada, sonradan öğrenmişse öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bildirmelidir; ret talebi geri alınamaz (m.38/4).
Adil yargılanma hakkının çekirdeğinde tarafsız bir mahkeme önünde yargılanma güvencesi bulunur. Hâkimin reddi kurumu, bu güvencenin usul hukukundaki karşılığıdır. Ancak kurum aynı zamanda kötüye kullanılmaya en açık müesseselerden biridir; bu yüzden kanun hem sıkı şekil şartları hem de caydırıcı bir para cezası öngörmüştür.
Uygulamada ret taleplerinin büyük çoğunluğu reddedilir. Sebep basittir: talepler çoğunlukla hâkimin verdiği ara kararlara duyulan memnuniyetsizliğe dayandırılır. Oysa hukukî hata, kanun yolunun konusudur; tarafsızlık şüphesinin konusu değildir.
Kanunî dayanak
Hâkimin çekinmek zorunda olduğu hâller HMK m. 34’te sayılmıştır:
“Hâkim, aşağıdaki hâllerde davaya bakamaz; talep olmasa bile çekinmek zorundadır:
a) Kendisine ait olan veya doğrudan doğruya ya da dolayısıyla ilgili olduğu davada. b) Aralarında evlilik bağı kalksa bile eşinin davasında. c) Kendisi veya eşinin altsoy veya üstsoyunun davasında. ç) Kendisi ile arasında evlatlık bağı bulunanın davasında. d) Üçüncü derece de dâhil olmak üzere kan veya kendisini oluşturan evlilik bağı kalksa dahi kayın hısımlığı bulunanların davasında. e) Nişanlısının davasında. f) İki taraftan birinin vekili, vasisi, kayyımı veya yasal danışmanı sıfatıyla hareket ettiği davada.”
Ret sebepleri ise HMK m. 36’da düzenlenmiştir:
“(1) Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Özellikle aşağıdaki hâllerde, hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir:
a) Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması. b) Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü açıklamış olması. c) Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hâkim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması; uyuşmazlıkta arabuluculuk veya uzlaştırmacılık yapmış bulunması. ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması. d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması.”
Ret usulü HMK m. 38’de gösterilmiştir:
“(1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez.
(2) Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir.
(3) Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir. (4) Ret talebi geri alınamaz… (8) Hâkimi çekilmeye davet, hâkimin reddi hükmündedir.”
İnceleme ve yaptırım ise HMK m. 42’de düzenlenmiştir:
“(1) Hâkimin reddi talebine ilişkin karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak da verilebilir. (2) Ret sebebi sabit olmasa bile, merci bunu muhtemel görürse, ret talebini kabul edebilir. (3) Ret sebepleri hakkında yemin teklif olunamaz. (4) Reddi istenen hâkim, ret hakkında merci tarafından karar verilinceye kadar o davaya bakamaz. Şu kadar ki, gecikmesinde sakınca bulunan iş ve davalar bunun dışındadır…
(6) Ret talebinin, kötüniyetle yapıldığının anlaşılması ve esas yönünden kabul edilmemesi hâlinde, talepte bulunanların her biri hakkında beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına hükmolunur. (7) Hâkim hakkında aynı davada aynı tarafça ileri sürülen ret talebinin reddi hâlinde verilecek disiplin para cezası, bir önceki disiplin para cezasının iki katından az olamaz.”
Yasaklılık ile ret arasındaki fark
| Ölçüt | Yasaklılık (HMK m. 34) | Ret (HMK m. 36) |
|---|---|---|
| Hâlleri | Sınırlı olarak sayılmıştır | Örnek olarak sayılmıştır |
| Hâkimin tutumu | Talep olmasa da çekinmek zorunda | Bizzat çekilebilir |
| Tarafın rolü | Talep gerekmez | Ret talebiyle ileri sürülür |
| Süre | Süreye bağlı değil | İlk duruşma kuralı geçerli |
| Sonuç | İşlemler geçersiz sayılabilir | Kabul edilirse hâkim davadan çekilir |
| Kötüniyet yaptırımı | — | Disiplin para cezası |
Kritik nokta: Ret talebinin kaderi çoğunlukla iki noktada belirlenir. Birincisi zamanlama: sebebi bilen taraf en geç ilk duruşmada, sonradan öğrenmişse öğrenmeden sonraki ilk duruşmada ve yeni bir işlem yapılmadan önce talepte bulunmalıdır; aksi hâlde talep hiç dinlenmez. İkincisi somutluk: dilekçede sebeplerin yanı sıra delil veya emarelerin de açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir. Soyut duyum, kanaat ya da “artık güvenim kalmadı” ifadeleri sonuç doğurmaz — üstelik bunlar kötüniyet değerlendirmesine de zemin hazırlayabilir.
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Önce yasaklılık hâli var mı bakın. Hısımlık, vekillik, kayyımlık gibi bir hâl varsa hâkim zaten çekinmek zorundadır; bunu dilekçede belirtin.
- Sebebi öğrendiğiniz anı kayıt altına alın. Süre bu ana bağlıdır; öğrenme tarihini gösteren belgeyi saklayın.
- İlk duruşmayı kaçırmayın. Ret sebebini biliyorsanız talebi en geç ilk duruşmada ileri sürün.
- Yeni işlem yapılmadan önce bildirin. Sonradan öğrenilen sebeplerde, aradan başka bir usul işlemi geçerse talep dinlenmez.
- Dilekçeyi somutlaştırın. Hangi davranışın hangi ret sebebini oluşturduğunu, tarih ve belge göstererek yazın.
- Delilleri ekleyin. Tutanak, yazışma, tanık bildirimi veya başka bir emare dilekçeye eklenmelidir; “ispat edeceğiz” ifadesi yetmez.
- Doğru mercie verin. Dilekçe, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir; bölge adliye mahkemesi hâkimlerinde talep, reddedilen üye katılmaksızın görevli dairece incelenir.
- Toplu ret yapmayın. Dairenin toplanmasını engelleyecek şekildeki toplu ret talepleri dinlenmez.
- Hukukî hataları kanun yoluna saklayın. Ara kararların yanlışlığı ret sebebi değildir; istinaf ve temyizde ileri sürülür.
- Şikâyet etmiş olmayı tek başına dayanak yapmayın. Hâkim hakkında şikâyette bulunulmuş olması, kural olarak düşmanlık sayılmaz.
- Talebi geri almayı planlamayın. HMK m. 38/4 uyarınca ret talebi geri alınamaz; bu nedenle dilekçe verilmeden önce iyi düşünülmelidir.
- Para cezası riskini hesaplayın. Kötüniyetli bulunan ve esastan kabul edilmeyen talepte disiplin para cezası verilir; aynı tarafça tekrarında ceza en az iki katına çıkar.
Yargıtay kararlarıyla
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2025/6106, K. 2026/445, 22.01.2026
Hâkim, kendi kararını inceleyen üst mahkemedeki karara katılamaz: Muhdesat aidiyeti davasında ilk derece mahkemesinde hüküm veren hâkim, aynı karara ilişkin olarak bölge adliye mahkemesince verilen ek kararı imzalayan hâkimler arasında da yer almıştı. Daire, HMK m. 36/1-c’yi esas alarak şu sonuca varmıştır: “yargılama usulü hükümlerine göre hâkim, vermiş olduğu ve yasa yoluna başvurulmuş olan kararı inceleyecek olan yüksek görevli mahkemedeki karara katılamayacaktır.” Gerekçesini adil yargılanma hakkına bağlamıştır: “bir olayla ilgili olarak kanaati oluşan hâkimin yeniden yargılama aşamasında daha önce oluşan görüşünün etkisi altında kalabilmesi olanaklıdır. Bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olayla ilgili hiçbir önyargısı olmayan farklı bir hâkimin yeniden yargılama yapması hak ve özgürlüklerin korunması açısından bir güvencedir.” Somut olayda “bu durumun, hâkimin reddi sebeplerinden olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde ek karar verilmesi doğru görülmediğinden” ek karar kaldırılmıştır. Sonuç: Bölge adliye mahkemesinin ek kararı BOZULARAK KALDIRILMIŞTIR (oy çokluğu; karşı oy kesinlik sınırına ilişkindir).
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2025/4498, K. 2025/8770, 16.06.2025
Ara kararların içeriği ret sebebi değildir: Talep eden, hâkimin kesin hükmü dikkate almadığını, kendi ara kararlarını yok saydığını, itirazlarını reddettiğini ve yıkım için depo kararı verdiğini ileri sürerek reddi istemişti. Ret talebini inceleyen merci şu ölçütü uygulamıştır: “ret sebeplerinin 6100 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinde sayılı sebeplerden olmadığı, dosya hakiminin verdiği usul ve esasa ilişkin kararların red sebebi olamayacağı ancak asıl dava dosyası ile birlikte kanun yoluna başvurulabileceği, verdiği bu kararlarından dolayı taraflı davrandığına ilişkin bir delil bulunmadığı, kaldı ki, red dilekçesinde ihsas-ı rey olarak ileri sürülen hususlar ihsas-ı rey olarak değerlendirilemeyeceği gibi, dilekçede belirtilen sair hususlar işin esası yönünden istinaf ve temyiz sebeplerinden olduğu”. Daire bu değerlendirmede isabetsizlik görmemiştir. Sonuç: Hüküm ONANMIŞTIR (oy birliği).
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2025/14297, K. 2025/13920, 03.11.2025
Hâkimi şikâyet etmiş olmak düşmanlık sayılmaz; kötüniyette para cezası verilir: Şirket genel kurulu uyuşmazlığında taraf, bölge adliye mahkemesi üyesinin başka bir dosyada verdiği karardan hareketle ve o hâkimi Hâkimler ve Savcılar Kurulu’na şikâyet etmiş olmasına dayanarak reddi istemişti. Merci, iki noktayı birlikte değerlendirmiştir: “davalı taraf, hukuki olarak hatalı olduğunu düşündüğü bir karardan hareketle 6100 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi kapsamında somut bir hususu ortaya koyamamış olup, soyut duyumlarına ve subjektif değerlendirmelerine dayalı iddialarla ret talebinde bulunduğu, söz konusu karara imza atmış olan üye hakimin de, davalı tarafından şikayet edilmesi de, taraflar arasında aynı Kanun’un 36 ncı maddesinin 1 inci fıkrasının (d) bendi anlamında bir düşmanlık olarak kabul edilemeyeceği, kaldı ki ilk derece yargılaması sonucunda verilecek karara karşı istinaf yolu ve istinaf mahkemesince verilecek karara karşı da temyiz yolu açık olduğu”. Talep reddedilmiş ve HMK m. 42/6 uyarınca 1.500 TL disiplin para cezasına hükmedilmiştir. Sonuç: Hüküm ONANMIŞTIR (oy birliği).
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2025/10185, K. 2025/13626, 27.10.2025
Dilekçeye delil eklenmemesi talebi tek başına düşürür: Talep eden, davacıların yakını olduğunu ileri sürdüğü bir hâkimin mahkemeyle görüştüğünü iddia ederek reddi istemişti. Merci, iddianın niteliğinden çok dilekçenin şeklî yeterliliğine odaklanmıştır: “reddi hakim talep edenin, Mahkeme hakiminin… tarafsızlığından şüpheye düşüldüğü iddiasını ispatlayıcı somut bir delil bildirmediği gibi… reddi hakim talebine ilişkin dilekçesine ret talebini dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça göstermesi ve varsa belgelerini eklemesi gerekirken bunları dilekçesine eklemeyerek iddiasını ispat edemediğini, bu sebeple iddiaların somut delile dayanmayan hukuki dayanaktan yoksun soyut iddialar olup” Kanun’da sayılan yasaklılık ve ret sebeplerinin hiçbirine uymadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç: Hüküm ONANMIŞTIR (oy birliği).
Dört karar birlikte okunduğunda, ret talebinin hangi hâllerde kabul edildiği ve hangi hâllerde daha baştan sonuçsuz kaldığı açıkça görülür. Kabul edilen tipik hâl, hâkimin aynı uyuşmazlıkta iki kez karar verici konuma gelmesidir. 2026 tarihli karar bunun en net örneğidir: ilk derecede hüküm veren hâkimin, kendi kararına yönelik kanun yolu incelemesinde de görev alması HMK m. 36/1-c kapsamında ret sebebi sayılmıştır. Buradaki gerekçe kişisel bir kusur isnadı içermez; bir olayda kanaati oluşmuş hâkimin sonraki aşamada önceki görüşünün etkisinde kalabileceği, bunun ise adil yargılanma hakkının güvencesini zedeleyeceği kabul edilir. Aynı mantık, uyuşmazlıkta arabuluculuk veya uzlaştırmacılık yapmış hâkim bakımından da geçerlidir.
Reddedilen talepler ise üç kalıba oturur. Birincisi hukukî hataya dayanan taleplerdir. Hâkimin kesin hükmü gözetmediği, delilleri yok saydığı, ihtiyati tedbiri hatalı değerlendirdiği yönündeki iddialar — doğru olsalar bile — ret sebebi değildir. Bunların yeri kanun yoludur ve merciler bu ayrımı istikrarlı biçimde uygulamaktadır. İkincisi soyut kanaate dayanan taleplerdir: “güvenim kalmadı”, “aleyhime karar çıkacağı izlenimine kapıldım”, “duyum aldım” türü ifadeler, HMK m. 38/2’nin aradığı delil veya emare gösterme yükümlülüğünü karşılamaz. Üçüncüsü ilişkiye dayanan taleplerdir: hâkimin şikâyet edilmiş olması, m. 36/1-d’deki “düşmanlık” ölçütünü tek başına doldurmaz. Aksi kabul, tarafın kendi başlattığı bir şikâyetle hâkimi dosyadan uzaklaştırmasına imkân verirdi.
Bunun karşısında kanun, ret talebini tümüyle katı bir ispat rejimine de bağlamaz. HMK m. 42/2, 2020 değişikliğiyle eklenmiş önemli bir esneklik getirir: ret sebebi sabit olmasa bile merci bunu muhtemel görürse talebi kabul edebilir. Buradaki ölçüt kesin ispat değil, makul bir ihtimalin varlığıdır. Aynı maddenin üçüncü fıkrası ret sebepleri hakkında yemin teklifini yasaklar; bu da tartışmanın kişisel beyanlar üzerinden değil, dosyaya yansıyan somut emareler üzerinden yürütülmesini amaçlar.
Usul bakımından üç ayrıntı sonucu belirler. Birincisi süredir: sebebi bilen taraf en geç ilk duruşmada, sonradan öğrenen taraf ise öğrenmeden sonraki ilk duruşmada ve yeni bir işlem yapılmadan önce talepte bulunmalıdır; bu sürede yapılmayan talep hiç dinlenmez. İkincisi geri alınamazlıktır: talep verildikten sonra geri çekilemez, bu nedenle sonuçları baştan hesaplanmalıdır. Üçüncüsü bekletici etkidir: reddi istenen hâkim, merci karar verinceye kadar o davaya bakamaz; ancak gecikmesinde sakınca bulunan işler bunun dışındadır ve daha önce aynı durum ve olaylara dayanarak reddedilip talebi reddedilmiş hâkimin yeniden reddi, davaya bakmasına engel oluşturmaz.
Son olarak yaptırım: kötüniyetle yapıldığı anlaşılan ve esastan kabul edilmeyen ret talebi, talepte bulunanların her biri hakkında 500 ilâ 5.000 TL disiplin para cezası doğurur. Daha da önemlisi, aynı davada aynı tarafça tekrarlanan ve reddedilen ret taleplerinde ceza, bir önceki cezanın en az iki katı olarak belirlenir. Bu artan oranlı yapı, ret kurumunun yargılamayı geciktirme aracına dönüşmesini engellemeyi amaçlar ve uygulamada fiilen işletilmektedir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Doğrusu |
|---|---|
| Ara kararların hatalı olduğunu ret sebebi yapmak | Hukukî hatalar kanun yolunda ileri sürülür; ret sebebi değildir |
| Dilekçeye hiçbir delil veya belge eklememek | HMK m. 38/2 sebeplerin yanı sıra delil veya emarelerin de gösterilmesini arar |
| Ret sebebini öğrendikten sonra beklemek | Öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni işlem yapılmadan önce bildirilmelidir |
| “Güvenim kalmadı” gibi soyut ifadelere dayanmak | Somut olgu ve emare gösterilmeyen talepler reddedilir |
| Hâkimi şikâyet edip bunu düşmanlık saymak | Şikâyet tek başına m. 36/1-d anlamında düşmanlık oluşturmaz |
| Talebi sonradan geri almaya çalışmak | HMK m. 38/4 uyarınca ret talebi geri alınamaz |
| Dairenin tamamını reddetmek | Hukuk dairelerinin toplanmasını engelleyecek toplu ret talepleri dinlenmez |
| Aynı sebeplerle tekrar tekrar ret talebinde bulunmak | Ceza en az iki katına çıkar ve hâkimin davaya bakmasına engel oluşmaz |
| Yasaklılık hâlini ret talebi olmadan gündeme getirmemek | Yasaklılıkta hâkim talep olmasa bile çekinmek zorundadır; dosyaya bildirmek yeterlidir |
Hâkimin reddi ile yasaklılık arasındaki fark nedir?
Yasaklılık hâlleri HMK m. 34’te sınırlı olarak sayılmıştır ve hâkim talep olmasa bile çekinmek zorundadır. Ret ise tarafsızlıktan şüpheyi gerektiren önemli bir sebebe dayanır ve kural olarak tarafın talebiyle ileri sürülür.
HMK m. 36’daki beş hâl sınırlı mı?
Hayır. Madde “özellikle aşağıdaki hâllerde” diyerek örnekleme yapar. Asıl ölçüt, hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunmasıdır.
Ret talebini ne zaman ileri sürmeliyim?
Sebebi biliyorsanız en geç ilk duruşmada. Davaya bakıldığı sırada öğrendiyseniz, öğrenmeden sonraki ilk duruşmada ve yeni bir işlem yapılmadan önce hemen bildirmeniz gerekir. Bu sürede yapılmayan talep dinlenmez.
Dilekçede neler bulunmalıdır?
Ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir. Salt iddiadan ibaret dilekçeler reddedilmektedir.
Hâkimin verdiği kararlar ret sebebi olur mu?
Kural olarak hayır. Usule veya esasa ilişkin kararların hatalı olduğu iddiası, asıl dava dosyasıyla birlikte kanun yoluna başvurularak ileri sürülür.
İhsas-ı rey nedir, ret sebebi midir?
Hâkimin davada taraflardan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü açıklaması ret sebebidir. Ancak yargısal faaliyet kapsamında verilen ara kararlar ve gerekçeler ihsas-ı rey sayılmaz.
Hâkimi şikâyet ettim, bu ret sebebi olur mu?
Tek başına hayır. Yargıtay uygulamasında hâkim hakkında şikâyette bulunulmuş olması, taraflar arasında HMK m. 36/1-d anlamında düşmanlık olarak kabul edilmemektedir.
Kendi kararını inceleyen hâkim reddedilebilir mi?
Evet. Hâkim, verdiği ve kanun yoluna başvurulan kararı inceleyecek üst mahkemedeki karara katılamaz; bu durum ret sebebidir.
Ret sebebini ispat edemezsem talebim mutlaka reddedilir mi?
Hayır. HMK m. 42/2 uyarınca ret sebebi sabit olmasa bile merci bunu muhtemel görürse talebi kabul edebilir. Ancak bunun için dosyaya somut emare sunulması gerekir.
Ret sebepleri hakkında yemin teklif edilebilir mi?
Hayır. HMK m. 42/3 bunu açıkça yasaklamıştır.
Ret talebi verildikten sonra hâkim davaya bakabilir mi?
Merci karar verinceye kadar bakamaz. Ancak gecikmesinde sakınca bulunan iş ve davalar bunun dışındadır. Ayrıca daha önce aynı durum ve olaylara dayanılarak reddi istenip talebi reddedilen hâkimin yeniden reddi, davaya bakmasına engel oluşturmaz.
Talebimi geri alabilir miyim?
Hayır. HMK m. 38/4 uyarınca ret talebi geri alınamaz. Bu nedenle dilekçe verilmeden önce sonuçlarının değerlendirilmesi gerekir.
Ret talebi reddedilirse para cezası verilir mi?
Talebin kötüniyetle yapıldığı anlaşılır ve esas yönünden kabul edilmezse, talepte bulunanların her biri hakkında 500 TL’den 5.000 TL’ye kadar disiplin para cezasına hükmolunur.
Aynı hâkimi tekrar reddedersem ne olur?
Aynı davada aynı tarafça ileri sürülen ret talebinin reddi hâlinde verilecek disiplin para cezası, bir önceki cezanın iki katından az olamaz.
Bölge adliye mahkemesi hâkimleri nasıl reddedilir?
Talep, reddedilen başkan ve üye katılmaksızın görevli olduğu dairece karara bağlanır. Dairenin toplanmasını engelleyecek şekildeki toplu ret talepleri ise dinlenmez.
İlgili mevzuat
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 36, 138 — Hak arama hürriyeti ve hâkimlerin bağımsızlığı
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 34 — Yasaklılık sebepleri
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 35 — Çekinme kararı
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 36 — Ret sebepleri
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 37 — Ret talebinde bulunabilecekler
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 38 — Ret usulü
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 39-41 — Merci ve inceleme
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 42-43 — Ret talebinin incelenmesi ve kanun yolu
- 7251 sayılı Kanun m. 4, 5 — HMK m. 38 ve 42’de yapılan 2020 değişiklikleri
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 6 — Adil yargılanma hakkı
Konuyla bağlantılı diğer yazılarımız: kesin süre, dava şartları, taraf sıfatı ve dava ehliyeti, karşı dava, dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayda sonuç, ileri sürülen sebebin niteliğine ve dosyaya sunulan emarelere göre değişir. Ret talebi geri alınamadığından ve kötüniyet hâlinde para cezası öngörüldüğünden, dilekçe verilmeden önce dikkatli değerlendirme yapılmalıdır.