Matbu Sözleşme Maddeleri Ne Zaman Yazılmamış Sayılır? Genel İşlem Koşulları (TBK m.20-25)
- Genel işlem koşulu, düzenleyenin ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden ve tek başına hazırlayıp karşı tarafa sunduğu sözleşme hükmüdür (TBK m. 20).
- Metinde ya da ekte yer alması, kapsamı, yazı türü ve şekli nitelendirmede önem taşımaz.
- Sözleşme metinlerinin özdeş olmaması, hükümlerin genel işlem koşulu sayılmasını engellemez.
- “Her madde tartışılarak kabul edilmiştir” kaydı, tek başına bu hükümleri genel işlem koşulu olmaktan çıkarmaz (m. 20/3).
- Kanun veya yetkili makam izniyle hizmet yürüten kuruluşların sözleşmelerine de niteliğine bakılmaksızın uygulanır.
- Denetim üç aşamalıdır: yürürlük (kapsam), yorum ve içerik denetimi.
- Yürürlük denetimi: karşı tarafa koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verilmemiş ve içeriği öğrenme imkânı sağlanmamışsa hüküm yazılmamış sayılır (m. 21/1).
- Sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı şaşırtıcı hükümler de yazılmamış sayılır (m. 21/2).
- Yazılmamış sayılan hüküm dışındaki sözleşme geçerliliğini korur; düzenleyen sözleşmenin tümünün geçersizliğini ileri süremez (m. 22).
- Yorum denetimi: açık ve anlaşılır olmayan ya da birden çok anlama gelen hüküm düzenleyen aleyhine yorumlanır (m. 23).
- Düzenleyene tek yanlı değiştirme yetkisi veren kayıtlar yazılmamış sayılır (m. 24).
- İçerik denetimi: dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine veya durumunu ağırlaştırıcı hükümler konulamaz (m. 25).
- İçerik denetimini geçemeyen hüküm, yazılmamış sayılmaz; kesin hükümsüz olur.
- Doğan sözleşme içi boşluk; önce yedek hukuk kuralları, yoksa örf ve âdet, o da yoksa hâkimin hukuk yaratmasıyla doldurulur.
- Nitelendirmede tarafların tacir veya tüketici olması tek başına belirleyici değildir.
Kısa cevap: Genel işlem koşulu, düzenleyenin ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden ve tek başına hazırlayıp karşı tarafa sunduğu sözleşme hükmüdür (TBK m.20). “Her madde tartışılarak kabul edilmiştir” kaydı tek başına bu hükümleri genel işlem koşulu olmaktan çıkarmaz; denetim yürürlük, yorum ve içerik denetimi olmak üzere üç aşamalıdır.
Kredi sözleşmeleri, sigorta poliçeleri, abonelik ve üyelik metinleri, satın alma ve hizmet sözleşmeleri… Günlük hayatta imzaladığımız sözleşmelerin çoğu, karşı tarafın önceden hazırladığı ve üzerinde tartışma imkânı bulunmayan matbu metinlerdir. Türk Borçlar Kanunu bu metinlere özel bir denetim rejimi getirmiştir.
Bu rejimin kilit noktası şudur: bir hükmün genel işlem koşulu sayılması, onun kendiliğinden geçersiz olduğu anlamına gelmez. Hüküm sırasıyla üç eşikten geçirilir; her eşiğin kendi ölçütü ve kendi yaptırımı vardır. Aşağıda bu üç aşamayı, ispat yükünü ve tacir-tüketici ayrımının nerede durduğunu ele alıyoruz.
Kanunî dayanak
TBK m. 20 — Genel işlem koşulunun tanımı
“Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir. Bu koşulların, sözleşme metninde veya ekinde yer alması, kapsamı, yazı türü ve şekli, nitelendirmede önem taşımaz. Aynı amaçla düzenlenen sözleşmelerin metinlerinin özdeş olmaması, bu sözleşmelerin içerdiği hükümlerin, genel işlem koşulu sayılmasını engellemez. Genel işlem koşulları içeren sözleşmeye veya ayrı bir sözleşmeye konulan bu koşulların her birinin tartışılarak kabul edildiğine ilişkin kayıtlar, tek başına, onları genel işlem koşulu olmaktan çıkarmaz. Genel işlem koşullarıyla ilgili hükümler, sundukları hizmetleri kanun veya yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütmekte olan kişi ve kuruluşların hazırladıkları sözleşmelere de, niteliklerine bakılmaksızın uygulanır.”
TBK m. 21 ve m. 22 — Yazılmamış sayılma ve etkisi
“MADDE 21- Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır. Sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı olan genel işlem koşulları da yazılmamış sayılır.”
“MADDE 22 – Sözleşmenin yazılmamış sayılan genel işlem koşulları dışındaki hükümleri geçerliliğini korur. Bu durumda düzenleyen, yazılmamış sayılan koşullar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez.”
TBK m. 23, 24 ve 25 — Yorum, değiştirme yasağı ve içerik denetimi
“MADDE 23- Genel işlem koşullarında yer alan bir hüküm, açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyorsa, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır.”
“MADDE 24- Genel işlem koşullarının bulunduğu bir sözleşmede veya ayrı bir sözleşmede yer alan ve düzenleyene tek yanlı olarak karşı taraf aleyhine genel işlem koşulları içeren sözleşmenin bir hükmünü değiştirme ya da yeni düzenleme getirme yetkisi veren kayıtlar yazılmamış sayılır.”
“MADDE 25- Genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak, karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konulamaz.”
Üç aşamalı denetim
| Aşama | Sorulan soru | Yaptırım |
|---|---|---|
| Nitelendirme | Hüküm genel işlem koşulu mu? | Değilse denetim yapılmaz |
| Yürürlük (kapsam) | Bilgi verilip kabul edilmiş mi? | Yazılmamış sayılır |
| Şaşırtıcı hüküm | Sözleşmenin niteliğine yabancı mı? | Yazılmamış sayılır |
| Yorum | Açık ve anlaşılır mı? | Düzenleyen aleyhine yorum |
| Tek yanlı değiştirme kaydı | Düzenleyene yetki veriyor mu? | Yazılmamış sayılır |
| İçerik | Dürüstlük kuralına aykırı mı? | Kesin hükümsüzlük |
| Sözleşmenin kalanı | Etkilenir mi? | Geçerliliğini korur |
| Doğan boşluk | Nasıl doldurulur? | Yedek hukuk, örf-âdet, hâkimin hukuk yaratması |
| Müzakere edilmiş hüküm | Pazarlıkla mı konuldu? | Bireysel anlaşma sayılır, denetime girmez |
Kritik nokta: Yürürlük denetimini geçemeyen hüküm ile içerik denetimini geçemeyen hükmün yaptırımı farklıdır. Karşı tarafa önceden bildirilmemiş ya da şaşırtıcı nitelikteki hüküm, sözleşmenin bir hükmü dahi sayılmaz; yazılmamış sayılır. Buna karşılık, usulüne uygun bilgilendirilerek sözleşmeye giren ama dürüstlük kuralına aykırı biçimde karşı tarafın durumunu ağırlaştıran hüküm, kanunun emredici hükmüne açık aykırılık nedeniyle kesin hükümsüz sayılır. Her iki hâlde de sözleşmenin kalan hükümleri geçerliliğini korur ve düzenleyen, “bu madde olmasaydı sözleşmeyi hiç yapmazdım” diyerek sözleşmenin tümünün geçersizliğini ileri süremez.
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Sözleşmenin matbu ve çok sayıda kullanıma yönelik hazırlanıp hazırlanmadığını belirleyin.
- İtiraz ettiğiniz hükmün üzerinde pazarlık yapılıp yapılmadığını ortaya koyun.
- “Bütün maddeler tartışılarak kabul edilmiştir” kaydının tek başına yeterli olmadığını hatırlatın.
- Ekteki tarife, liste ve bilgilendirme formlarını ayrı ayrı inceleyin; imzalı ek listeler müzakere delili sayılabilir.
- Size sözleşme öncesi bilgilendirme yapılıp yapılmadığını araştırın.
- Sözleşmenin niteliğine yabancı, beklenmeyen bir hüküm varsa şaşırtıcı hüküm savunmasını ileri sürün.
- Hüküm belirsizse düzenleyen aleyhine yorum ilkesine dayanın.
- Düzenleyene tek yanlı değiştirme yetkisi veren kayıtları ayrıca hedef alın.
- İçerik denetiminde, hükmün sizi neden ağırlaştırdığını somut olarak açıklayın.
- Talebinizi yalnız yazılmamış sayılma ile sınırlamayın; kesin hükümsüzlük ve iade talebini de ekleyin.
- Hüküm ayıklandığında doğacak boşluğun nasıl dolacağını baştan düşünün.
- Ticari kredilerde bedelin emsal ve piyasa ile karşılaştırılmasını isteyin.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2016/9857, K. 2018/2589, 11.04.2018
Üç aşamalı denetimin çerçevesi ve her aşamanın farklı yaptırımı. Konut kredisinden kesilen komisyon, ekspertiz ve ipotek tesis ücretlerinin iadesi istenmiş; yerel mahkeme bu hükümleri genel işlem koşulu sayarak yazılmamış saymıştır. Daire, denetimin yapısını ortaya koymuştur: “Yürürlük denetiminde, genel işlem koşulunun karşı tarafın bilgisi dahilinde sözleşmeye konulup konulmadığına bakılmalı… Aksi halde diğer aşamalara geçilmeksizin genel işlem koşulu niteliğindeki hükmün sözleşmeden çıkarılması gerekmektedir.” Şaşırtıcı hüküm için ise: “Şayet sözleşme, o sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı bir genel işlem koşulu taşıyorsa, yani şaşırtıcı hüküm içeriyorsa… müşterinin önceden ve açıkça bilgilendirilmiş olup olmadığı, bu hükmün müzakere edilip edilmediği önem taşımaksızın, o sözleşme hükmü TBK m. 21/2 uyarınca sözleşmeye yazılmamış sayılmalıdır.” İçerik denetiminin yaptırımı da açıklanmıştır: “genel işlem koşulu niteliğindeki bu hükmün, yürürlük denetiminden farklı olarak, Kanunun emredici hükmüne açık aykırılık sebebiyle kesin hükümsüz sayılması gerekir.” Somut olayda önce bilgilendirme formu imzalanmış olduğundan “söz konusu sözleşme hükümlerinin yazılmamış sayılması mümkün değil” denilmiştir. Daire, hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 11.04.2018 tarihinde oy birliğiyle karar vermiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2021/4717, K. 2022/8916, 12.12.2022
Denetim hem tacirler hem tüketiciler için geçerlidir; asli edim ise denetime tâbi değildir. Ticari kredide fahiş faiz ve çeşitli adlar altındaki kesintilerin iadesi istenmiş; yerel mahkeme davacının tacir olduğunu ve basiretli davranması gerektiğini belirterek davayı reddetmiştir. Daire, kapsamı geniş tutmuştur: “Hem tüketiciler hem de tacirler için geçerli olan genel işlem koşulları denetimi, sözleşmelerin imzalanması aşamasında daha olumsuz durumda bulunan sözleşmenin tarafını dürüstlük kuralları kapsamında korumaktadır.” Nitelendirme ölçütünü de vermiştir: “Bir sözleşmedeki genel işlem koşulunun niteliğinin, objektif unsurlara göre belirlenmesi gerekmekte olup, bu hususta tarafların icra ettikleri meslekleri ve sıfatları, tacir veya tüketici olup olmadıkları önem taşımaz.” İspat yükü bakımından ise “önceden ve çok sayıda kullanmak amacıyla hazırlanmış belirli bölümleri boş olan ve sonradan doldurulan sözleşme hükümlerinin kural olarak müzakere edilmemiş olduğu, aksinin sözleşmeyi hazırlayan tarafça ispat edilmesi gerektiği” belirtilmiştir. Buna karşılık “kredi sözleşmesinin asli edimi olan faiz oranlarının haksız ve fahiş olduğuna ilişkin iddialar yönünden genel işlem koşulları denetiminin yapılması isabetli değildir” denilmiştir. Daire, Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı yararına BOZULARAK KALDIRILMASINA, 12.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar vermiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2023/4556, K. 2024/1729, 04.03.2024
İmzalı ek tarife listesi, hükmün müzakere edilerek konulduğunu gösterebilir. Ticari kredi nedeniyle alınan komisyon ve tahsis ücretlerinin iadesi istenmiş; ilk derece mahkemesi hükmü genel işlem koşulu sayıp yazılmamış saymıştı. Dairenin bozma kararında saptanan olgular şöyledir: davalı banka sözleşmeden önce bilgilendirme formu vermiş, formda genel kredi sözleşmesinin masraflara ilişkin maddesinin aleyhe hükümler içerdiği belirtilmiş, sözleşme ekinde ise “‘Ticari Kredi Komisyonları’ başlığını taşıyan ve banka tarafından alınacak masrafların gösterildiği bir liste olduğu ve listenin davacı şirketin imzasını taşıdığı” görülmüştür. Bunun üzerine “Bu hale göre, belirtilen sözleşme hükmünün taraflar arasında müzakere edilerek sözleşmeye konulduğunun kabulü gerekir” denilmiş; yapılması gereken iş de “bankanın tahsil ettiği masrafların sözleşme ekindeki listeyle uyumlu olup olmadığının denetlenmesi” olarak gösterilmiştir. Daire, bozmaya uyularak verilen ret kararının ONANMASINA, 04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar vermiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2021/9121, K. 2022/3450, 26.04.2022
Ödeme planındaki rakamın altında imza varsa, tek yanlı dayatma ispatlanamaz. Ticari kredilerden alınan dosya masrafı ve tahsis ücretinin iadesi istenen davada, yerel mahkeme talebi kesin olarak reddetmiş; Adalet Bakanlığı genel işlem koşulu iddiasının yeterince incelenmediğini ileri sürerek kanun yararına bozma istemiştir. Daire, dosyadaki olguyu esas almıştır: “davacının kredi ödeme planlarında yer alan ve rakamı yazılı tahsis ücreti altında imzası bulunmakla müzakere edilmeksizin davalı bankaca talep edildiği ispatlanamamıştır. Mahkemece emsal banka uygulamaları ile birlikte tahsil edilen ücretinde uygunluğu saptanmış olmakla kanun yararına temyiz itirazlarının yerinde olmadığı görülmekle reddi yoluna gidilmiştir.” Daire, kanun yararına bozma talebinin REDDİNE, 26.04.2022 tarihinde oy birliğiyle karar vermiştir.
İlk halka, nitelendirme. Bir hükmün genel işlem koşulu sayılması için düzenleyen tarafından, sözleşmenin kurulmasından önce, tek taraflı olarak, yalnız o sözleşme için değil çok sayıda benzer sözleşmede kullanılmak amacıyla hazırlanmış ve karşı tarafa müzakere imkânı tanınmadan sunulmuş olması gerekir.
İkinci halka, şekilcilik yok. Hükmün metinde mi ekte mi yer aldığı, yazı türü ve şekli önemli değildir. Metinlerin birbirinin özdeşi olmaması da tek başına denetimi engellemez. “Her madde tartışıldı” kaydı ise kanunun açık hükmüyle etkisiz bırakılmıştır.
Üçüncü halka, sıfat değil işlev. Nitelendirme objektif unsurlara göre yapılır; tarafların mesleği, tacir ya da tüketici olması belirleyici değildir. Denetim, sözleşme kurulurken daha zayıf konumda bulunan tarafı korumayı amaçlar.
Dördüncü halka, ispat. Önceden hazırlanmış, boş bölümleri sonradan doldurulan hükümlerin kural olarak müzakere edilmediği kabul edilir; aksini sözleşmeyi hazırlayan taraf ispat etmelidir. Yazışmalar, taslaklar ve imzalı ekler bu ispatın araçlarıdır.
Beşinci halka, yürürlük. Karşı tarafa koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verilmemiş ve içeriği öğrenme imkânı sağlanmamışsa hüküm sözleşmenin bir parçası hâline hiç gelmez. Şaşırtıcı hükümlerde ise bilgilendirme ya da müzakere yapılmış olması dahi sonucu değiştirmez.
Altıncı halka, yorum. Yürürlük eşiği aşıldıysa sıra belirsizlik ilkesine gelir: açık ve anlaşılır olmayan veya birden çok anlama gelen hüküm, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır.
Yedinci halka, içerik. Son aşamada hükmün dürüstlük kuralına aykırı olarak karşı tarafı ağırlaştırıp ağırlaştırmadığına bakılır. Bu değerlendirme her somut olayda ayrıca yapılır; hangi hükümlerin aykırı sayılacağı kanunda sayılmamıştır.
Sekizinci halka, sınır. Denetim, sözleşmenin asli edimini kapsamaz. Kredi sözleşmesinde anapara faizi asli edim olduğundan, faiz oranının fahiş olduğu iddiası genel işlem koşulu denetimine değil, sözleşmenin tamamlanması ve emsal karşılaştırması sorununa aittir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Tacir olduğu için denetim istememek | Hak kaybı | Denetim tacirler için de geçerlidir |
| Metinler farklı diye vazgeçmek | Yanlış değerlendirme | Özdeşlik aranmaz |
| “Tartışıldı” kaydını kabullenmek | Gereksiz teslimiyet | Bu kayıt tek başına yeterli değildir |
| İmzalı ek listeyi görmezden gelmek | Müzakere kabul edilir | Ekler ayrıca değerlendirilmeli |
| Yalnız yazılmamış sayılma istemek | Eksik talep | Kesin hükümsüzlük de ileri sürülmeli |
| Şaşırtıcı hüküm savunmasını atlamak | Güçlü argüman kaybı | Bilgilendirmeye rağmen sonuç doğurur |
| Asli edimi denetime sokmaya çalışmak | Talep reddedilir | Faiz oranı ayrı değerlendirilir |
| Boşluğun nasıl dolacağını düşünmemek | Beklenmeyen sonuç | Yedek hukuk kuralları öngörülmeli |
| Tek yanlı değiştirme kaydını atlamak | Sonradan tek taraflı değişiklik | m. 24 ayrıca ileri sürülmeli |
Genel işlem koşulu nedir?
Düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden ve tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir.
Hükmün ekte yer alması sonucu değiştirir mi?
Değiştirmez. Koşulların sözleşme metninde veya ekinde yer alması, kapsamı, yazı türü ve şekli nitelendirmede önem taşımaz.
Sözleşme metinleri birbirinden farklıysa ne olur?
Aynı amaçla düzenlenen sözleşmelerin metinlerinin özdeş olmaması, içerdikleri hükümlerin genel işlem koşulu sayılmasını engellemez.
“Tüm maddeler tartışılarak kabul edilmiştir” kaydı geçerli mi?
Bu tür kayıtlar tek başına hükümleri genel işlem koşulu olmaktan çıkarmaz.
Denetim yalnız tüketiciler için mi geçerli?
Hayır. Genel işlem koşulları denetimi hem tüketiciler hem de tacirler için geçerlidir; nitelendirmede tarafların mesleği ve sıfatı önem taşımaz.
Denetim kaç aşamalıdır?
Üç aşamalıdır: yürürlük (kapsam) denetimi, yorum denetimi ve içerik denetimi.
Hüküm ne zaman yazılmamış sayılır?
Sözleşme yapılırken düzenleyen karşı tarafa koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip içeriğini öğrenme imkânı sağlamamışsa ve karşı taraf bunları kabul etmemişse. Ayrıca sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı hükümler de yazılmamış sayılır.
Şaşırtıcı hüküm nedir?
Sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı olan hükümdür. Bu tür hükümlerde karşı tarafın bilgilendirilmiş olması ya da hükmün müzakere edilmiş olması önem taşımaz; hüküm yine de yazılmamış sayılır.
Bir hüküm yazılmamış sayılırsa sözleşme geçersiz mi olur?
Olmaz. Sözleşmenin diğer hükümleri geçerliliğini korur ve düzenleyen, yazılmamış sayılan koşullar olmasaydı sözleşmeyi yapmayacağını ileri süremez.
Belirsiz hüküm nasıl yorumlanır?
Açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyorsa, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır.
Bankanın sözleşmeyi tek taraflı değiştirme yetkisi olur mu?
Düzenleyene tek yanlı olarak karşı taraf aleyhine sözleşme hükmünü değiştirme ya da yeni düzenleme getirme yetkisi veren kayıtlar yazılmamış sayılır.
İçerik denetiminin yaptırımı nedir?
Hükmün dürüstlük kuralına aykırı olduğu ve karşı tarafın şartlarını ağırlaştırdığı tespit edilirse, yürürlük denetiminden farklı olarak, emredici hükme aykırılık sebebiyle kesin hükümsüz sayılır.
Hüküm ayıklanınca doğan boşluk nasıl doldurulur?
Hâkim tarafından öncelikle yedek hukuk kurallarıyla, bunlar yoksa örf ve âdet hukukuyla, o da yoksa hukuk yaratma yöntemiyle doldurulur.
Müzakere edildiğini kim ispat eder?
Önceden ve çok sayıda kullanmak amacıyla hazırlanmış, belirli bölümleri boş olup sonradan doldurulan hükümlerin kural olarak müzakere edilmediği kabul edilir; aksini sözleşmeyi hazırlayan taraf ispat etmelidir.
Kredi faizi de bu denetime tâbi mi?
Anapara faizi kredi sözleşmesinin asli edimlerinden biridir; faiz oranının haksız ve fahiş olduğuna ilişkin iddialar yönünden genel işlem koşulları denetimi yapılması isabetli görülmemektedir.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 20 — Genel işlem koşullarının tanımı
- 6098 sayılı TBK m. 21 — Yazılmamış sayılma
- 6098 sayılı TBK m. 22 — Yazılmamış sayılmanın sözleşmeye etkisi
- 6098 sayılı TBK m. 23 — Yorumlanması
- 6098 sayılı TBK m. 24 — Değiştirme yasağı
- 6098 sayılı TBK m. 25 — İçerik denetimi
- 6098 sayılı TBK m. 26-27 — Sözleşme özgürlüğü ve kesin hükümsüzlük
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 1 — Hukukun uygulanması ve kaynakları
- 4721 sayılı TMK m. 2 — Dürüst davranma
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 5 — Haksız şart
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 18 — Tacir olmanın hükümleri
- 6102 sayılı TTK m. 20 — Ücret ve faiz isteme hakkı
Sözleşme hukuku ve bankacılıkla ilgili diğer yazılarımız için bankada haksız şart ve ücret iadesi, kredi sözleşmesinde erken muacceliyet, kredi kartı aidatı iadesi ve tacir olmanın hükümleri yazılarımızı; tüketici uyuşmazlıkları için ayıplı hizmet ve tüketicinin seçimlik hakları ile mesafeli satışta cayma hakkı yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Bir sözleşme hükmünün genel işlem koşulu sayılıp sayılmayacağı ve hangi denetim aşamasında elenip eleneceği; sözleşmenin kuruluş biçimine, verilen bilgilendirmeye ve eklerin içeriğine göre değişir. Her somut olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi gerekir.