Mesafeli Satışta Cayma Hakkı: 14 Gün, İstisnalar ve İade Süreci

Evet, ancak sınırı vardır. 6502 sayılı Kanun m.48/4’ün son cümlesi uyarınca tüketici, cayma süresi içinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir; yani ürünü olağan biçimde gözden geçirmek cayma hakkını ortadan kaldırmaz. Buna karşılık kullanım mutat sınırı aşıyorsa satıcının bu yüzden uğradığı zarardan sorumlu olursunuz. Sınırın aşılıp aşılmadığı uzman bilirkişi raporuyla belirlenir.

Edilebilir. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.15/e, ambalajı açılmış olan kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemelerini cayma hakkının dışında bırakır. Yargıtay, cep telefonunun bu bent kapsamına girmediğini ve on dört günlük cayma hakkının istisnasını oluşturmadığını kabul etmiştir. Ancak sim kart takılması, uygulamalar indirilmesi ve günlerce kullanılması hâlinde mutat kullanımın aşılıp aşılmadığı ayrıca değerlendirilir.

Yönetmelik m.15 istisnaları sınırlı sayıda sayar: fiyatı finansal piyasa dalgalanmalarına bağlı mallar, kişiye özel hazırlananlar, çabuk bozulabilenler, koruyucu unsurları açıldığında iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayanlar, başka ürünlerle karışıp ayrıştırılamayanlar, ambalajı açılmış kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemeleri, süreli yayınlar, belirli tarihli konaklama, taşıma ve araç kiralama hizmetleri, anında ifa edilen hizmetler ve onayla süre dolmadan ifasına başlanan hizmetler. Liste kapalıdır ve dar yorumlanır.

Bildirim, cayma süresi dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla satıcı ya da sağlayıcıya yöneltilmelidir. E-posta, satıcının sisteminde yer alan cayma formu, KEP ya da noter ihtarnamesi kullanılabilir. Önemli olan bildirimin süresi içinde gönderilmiş olmasıdır; ürünün süre içinde ulaşması gerekmez. Bildirim tarihini gösteren ekran görüntüsü, e-posta ve kargo kayıtlarının saklanması, sonraki uyuşmazlıkta ispat bakımından belirleyicidir.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.12/1 uyarınca satıcı veya sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, varsa malın tüketiciye teslim masrafları da dâhil olmak üzere tahsil edilen tüm ödemeleri iade etmekle yükümlüdür. İade, tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun biçimde ve tüketiciye ek bir masraf yüklenmeksizin yapılır. Yükümlülüğe aykırılık, 6502 sayılı Kanun m.77 uyarınca her bir işlem için ayrı idari para cezası doğurur.

İade kargo bedeli, satıcının ön bilgilendirmede belirttiği taşıyıcı ile gönderilmesi hâlinde tüketiciye yüklenmez; satıcı taşıyıcıyı belirtmemişse iade masrafı da satıcıya aittir. Ayrıca satıcı, ilk teslimat masraflarını da tüketiciye iade etmek zorundadır. Bu nedenle iade sırasında satıcının anlaşmalı kargo firmasının ve gönderim kodunun kullanılması, sonradan masraf tartışması çıkmasını önler.

Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin cayma hakkı konusunda bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırı hareket edilmesi ya da gereği gibi bilgilendirme yapılmaması hâlinde tüketici on dört günlük süreyle bağlı değildir. Bu durumda cayma hakkı, her hâlükârda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Faturanın arkasına konulan eksik bir metin ya da telefonda alınan teyit, gereği gibi bilgilendirme sayılmamaktadır.

Benzerdir. 6502 sayılı Kanun m.47, eski adıyla kapıdan satışları “iş yeri dışında kurulan sözleşmeler” olarak düzenlemiş ve geri alma süresini yedi günden on dört güne çıkarmıştır. Bu sözleşmelerde tüketicinin ad, soyad, imza ve tarihi el yazısıyla yazması, sözleşmenin bir nüshasını aldığına ve on dört günlük cayma hakkı konusunda bilgilendirildiğine dair ibareyi kendi el yazısıyla yazması aranır. Ön bilgilendirmenin en az on iki punto ve okunabilir olması gerekir.