Terör Örgütü Propagandası Suçu (3713 m.7/2): Cebir ve Şiddeti Meşru Gösterme Şartı, Slogan, Afiş, Sosyal Medya ve Yargıtay Kararları
- 3713 sayılı Kanunun 7/2. maddesine göre terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası alır.
- Suç basın ve yayın yoluyla işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
- Dernek, vakıf, siyasi parti, işçi ve meslek kuruluşlarının binalarında, öğretim kurumlarında veya öğrenci yurtlarında işlenirse cezanın iki katı verilir.
- Haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz.
- Terör örgütünün üyesi veya destekçisi olduğunu belli edecek şekilde örgüt amblemi taşımak, slogan atmak veya örgüt amblemli üniforma giymek de aynı hükme göre cezalandırılır.
- 3. Ceza Dairesi, örgütle ilgili bir düşüncenin yayılmasının tek başına yeterli olmadığını, örgütün cebir ve şiddet yöntemlerinin meşru gösterilmesi, övülmesi veya teşvik edilmesinin arandığını vurgulamaktadır.
- Nevruz kutlamasında bir şarkıyı gruba söyletmekten ibaret eylem bu nitelikte görülmemiştir.
- Örgüt eylemlerinde rol alıp ölen kişilerin isim ve resimlerinin yer aldığı afişleri duvarlara yapıştırmak ise propaganda kabul edilmiştir.
- Bir konuşmada örgütün cebir ve şiddet yöntemlerinin övülmesi hâlinde verilen beraat kararı bozulmuştur.
- Sosyal medya paylaşımlarında her içerik ayrı ayrı bu şart yönünden değerlendirilmektedir.
- Takdiri indirim, sabıkasız ve olumsuz davranışı bulunmayan sanıkta yanlış gerekçeyle reddedilemez.
- Suç kasten işlenebilir; Yargıtay propagandada örgütü iyi gösterme amacı aramaktadır.
- Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir.
- Suç önödeme, uzlaştırma ve basit yargılama kapsamında değildir.
- Bölge adliye mahkemesi kararları CMK m.286/3-b uyarınca temyiz edilebilir.
Bir mitingde atılan slogan, bir cenaze ya da anma töreninde taşınan pankart, sosyal medyada paylaşılan bir fotoğraf veya bir kutlamada söylenen şarkı, terör örgütü propagandası suçlamasıyla soruşturma konusu olabilmektedir. Bu dosyalarda temel soru, eylemin örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterip göstermediği, bu yöntemleri övüp övmediği ya da bunlara başvurmayı teşvik edip etmediğidir.
Yargıtay kararları, 2013 yılında yapılan değişiklikten sonra her türlü örgüt lehine açıklamanın bu suçu oluşturmadığını, propagandanın kanunda sayılan niteliklerden birini taşıması gerektiğini kabul etmektedir. Bununla birlikte örgütün silahlı eylemlerini yücelten afiş ve konuşmalarda mahkûmiyet yönünde kararlar da bulunmaktadır. Aşağıda suçun unsurları ve bu kararlar ele alınmaktadır.
Kanunî dayanak
| Konu | Dayanak | Yargıtay yaklaşımı |
|---|---|---|
| Terör örgütü propagandası | 3713 sayılı Kanun m.7/2 | Bir–beş yıl hapis |
| Basın ve yayın yoluyla işlenme | 3713 m.7/2; TCK m.6/1-g | Ceza yarı oranında artırılır |
| Dernek, parti, okul veya yurtta işlenme | 3713 m.7/2 | Cezanın iki katı |
| Haber verme ve eleştiri | 3713 m.7/2 (7188 ek cümle) | Suç oluşturmaz |
| Kutlamada şarkı söyletme | Y3CD 25.05.2022 | Unsurlar oluşmaz |
| Eylemde ölenlerin afişlerini asma | Y3CD 05.04.2022 | Propaganda; beraat bozuldu |
| Sosyal medya paylaşımı ve takdiri indirim | Y3CD 29.09.2022; TCK m.62 | Suç kabul; indirim reddi hatalı |
| Konuşmada örgüt yöntemlerini övme | Y3CD 22.04.2025 | Unsurlar oluşur; beraat bozuldu |
| Bölge adliye mahkemesi kararı | CMK m.286/3-b | Temyiz edilebilir |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- Suça konu söz, paylaşım, slogan, afiş veya görüntünün tam içeriğini ve bağlamını dosyaya kazandırın.
- İçeriğin hangi terör örgütüyle ilişkilendirildiğini ve bu ilişkinin nasıl kurulduğunu belirleyin.
- İçeriğin örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterip göstermediğini, övüp övmediğini veya teşvik edip etmediğini ayrı ayrı değerlendirin.
- Açıklamanın haber verme sınırları içinde kalıp kalmadığını veya eleştiri amacı taşıyıp taşımadığını tartışın.
- Birden fazla paylaşım varsa her birini tarih ve içerik bakımından ayrı ayrı inceleyin.
- Paylaşımın veya hesabın sanığa ait olduğunu gösteren teknik delilleri denetleyin.
- Basın ve yayın yoluyla işlendiği iddia ediliyorsa kullanılan aracın TCK m.6/1-g kapsamında olup olmadığını değerlendirin.
- Eylemin dernek, parti, okul veya yurt gibi bir yerde işlendiği iddiasında iki kat artırımın koşullarını denetleyin.
- Suç tarihinin 6459 ve 7188 sayılı Kanunlarla yapılan değişikliklerden önce olup olmadığını kontrol edin.
- Sanığın geçmişi ve davranışlarını gösteren belgeleri takdiri indirim için sunun.
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının koşullarını değerlendirin.
- Bölge adliye mahkemesi kararına karşı CMK m.286/3-b uyarınca süresinde temyiz yoluna başvurun.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 25.05.2022 T., 2021/3488 E., 2022/3000 K.
Nevruz kutlamaları sırasında bir şarkıyı gruba söyletmekten ibaret eylem, örgütün cebir, şiddet ve tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterme, övme veya teşvik etme niteliği taşımadığından terör örgütü propagandası suçunu oluşturmaz. Ağır ceza mahkemesi, bozma kararından sonra yaptığı yargılamada sanığı 3713 sayılı Kanunun 7/2. maddesi uyarınca terör örgütü propagandası yapma suçundan mahkûm etmiştir. Hükmü sanık müdafii temyiz etmiştir. Daire, fıkranın 6459 sayılı Kanunla değiştirildiğini hatırlatarak suçun oluşması için propagandanın “terör örgütü ile ilgili bir öğretinin, düşüncenin veya inancın başkalarına tanıtılması, benimsetilmesi ya da yayılması amacıyla yapılmasının yanında” örgütün cebir, şiddet ve tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek, övecek ya da bunlara başvurmayı teşvik edecek şekilde yapılması gerektiğini belirtmiştir. Sanığın kutlamada bir şarkıyı gruba söyletmekten ibaret eyleminin bu nitelikte olmadığını kabul etmiştir. Mahkûmiyet hükmü 25.05.2022 tarihinde sanık müdafiinin temyizi üzerine beraat gerektiği gerekçesiyle oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 05.04.2022 T., 2021/4222 E., 2022/1687 K.
Terör örgütünün üstlendiği eylemlerde rol alan ve bu eylemler sırasında ölen kişilerin isim ve resimlerinin bulunduğu afişleri duvarlara yapıştırmak terör örgütü propagandası suçunu oluşturur. Ağır ceza mahkemesi, bir sol terör örgütünün üstlendiği eylemlerde rol alıp ölen kişilerin isim ve resimlerinin bulunduğu afişleri duvarlara yapıştıran sanık hakkında beraat kararı vermiştir. Hükmü Cumhuriyet savcısı temyiz etmiştir. Daire, propagandayı belli bir görüşün toplum içinde yayılmasını sağlamak için her türlü araca başvurarak telkin ve teşvikte bulunmak olarak tanımlamış; 6459 sayılı Kanundan sonra her propaganda fiilinin değil, ancak kanunda sayılan niteliklere sahip olanların suç oluşturacağını belirtmiştir. “Propagandanın bu niteliklere sahip olup olmadığı ise her somut olayda hakim tarafından değerlendirilecek bir husustur.” Daire, propagandanın yazılı veya sözlü olabileceği gibi gösteri ve protesto yoluyla da yapılabileceğini, suçun kastla işlenebildiğini ve failin amacının örgütü iyi göstermeye yönelik olması gerektiğini açıklamıştır. Beraat hükmü 05.04.2022 tarihinde Cumhuriyet savcısının temyizi üzerine mahkûmiyet gerektiği gerekçesiyle oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 29.09.2022 T., 2021/8602 E., 2022/5192 K.
Sosyal medya paylaşımları nedeniyle terör örgütü propagandası suçundan mahkûm edilen sabıkasız ve olumsuz davranışı bulunmayan sanık hakkında, cezanın failin geleceği üzerindeki etkisi ölçütüne yanlış anlam yüklenerek takdiri indirim uygulanmaması hukuka aykırıdır. Bölge adliye mahkemesince sanık hakkında terör örgütü propagandası suçundan verilen ve o tarihte kesin olan hüküm, 7188 sayılı Kanunla CMK m.286’ya eklenen üçüncü fıkra ile temyiz yolunun açılması üzerine öngörülen süre içinde temyiz edilmiştir. Daire, sanığın bir sosyal paylaşım sitesinde yaptığı paylaşımların 3713 sayılı Kanunun 7/2. maddesindeki suçu oluşturduğuna ilişkin kabulde isabetsizlik görmemiştir. Ancak takdiri indirimde failin geçmişi, sosyal ilişkileri ve cezanın geleceği üzerindeki olası etkilerinin gözetilmesi gerektiğini belirterek “geçmişte hakkında herhangi bir sabıkası bulunmayan, dosyaya yansıyan olumsuz bir davranışı tespit edilemeyen sanık hakkında” TCK m.62’nin uygulanmamasını hatalı bulmuştur. Hüküm 29.09.2022 tarihinde sanık müdafiinin temyizi üzerine takdiri indirim yönünden oybirliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 22.04.2025 T., 2025/1265 E., 2025/11993 K.
Bir konuşmanın içeriği terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek, övecek veya teşvik edecek nitelikteyse terör örgütü propagandası suçu oluşur; bu durumda beraat kararı verilemez. Ağır ceza mahkemesi, 07.12.2014 tarihinde yaptığı konuşma nedeniyle sanık hakkında terör örgütü propagandası suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermiştir. Bölge adliye mahkemesi istinaf incelemesinde hükmü düzelterek sanığın beraatine hükmetmiştir. Kararı bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı esastan, sanık müdafii ise yalnızca vekâlet ücreti yönünden temyiz etmiştir. Daire, sanığın “07.12.2014 tarihinde yapmış olduğu konuşma içeriğinin, PKK/YPG terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek nitelikte olduğu” sonucuna varmıştır. Ayrıca beraat eden ve müdafi ile temsil edilen sanık lehine hüküm tarihindeki tarifeye göre maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Hüküm 22.04.2025 tarihinde Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafiinin temyizi üzerine tebliğnameye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
25.05.2022 ve 05.04.2022 tarihli kararlar birlikte okunduğunda, bir kutlamada söylenen şarkı ile silahlı eylemlerde ölen kişileri yücelten afiş arasındaki farkın bu şarttan kaynaklandığı görülmektedir. Aynı Daire 03.06.2024 tarihli ve 2022/8250 E., 2024/8420 K. sayılı kararında, adliye binası önünde bir müzik grubunun serbest bırakılmasını isteyen sloganlar atan, renkli yelekler giyen ve döviz taşıyan sanıkların eylemlerinin bu nitelikte olmadığını belirterek mahkûmiyet hükümlerini bozmuştur. Toplantı ve gösteri yürüyüşlerine ilişkin suçlar için kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşü yazımıza bakılabilir.
Sosyal medya paylaşımları yönünden 3. Ceza Dairesi 19.02.2025 tarihli ve 2022/11007 E., 2025/4830 K. sayılı kararında, bir sosyal medya hesabından yapılan paylaşımların ilgili terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek, övecek veya teşvik edecek nitelikte olmadığını belirterek mahkûmiyeti bozmuştur. Örgüt ve eylemlerini övme ile propaganda arasındaki ilişki için suçu ve suçluyu övme, terör örgütü niteliği taşımayan örgütlerdeki propaganda hükmü için suç işlemek amacıyla örgüt kurma yazılarımıza bakılabilir.
29.09.2022 tarihli karar, 7188 sayılı Kanundan önce kesin olan bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı da temyiz yolunun açıldığı dönemi yansıtmaktadır; genel olarak temyiz başvurusu yazımıza bakılabilir. 22.04.2025 tarihli kararda ilk derece mahkemesinin verdiği kararın niteliği için hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazımıza bakılabilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| Örgütle ilgili her açıklamayı propaganda saymak | Kanun cebir ve şiddet yöntemleriyle ilişki arar | Meşru gösterme, övme veya teşvik şartını arayın |
| Eylemin biçimine göre karar vermek | Şarkı, slogan veya afişin içeriği belirleyicidir | İçeriği bağlamıyla birlikte değerlendirin |
| Birden fazla paylaşımı toptan değerlendirmek | Her içerik ayrı nitelik taşıyabilir | Paylaşımları tek tek inceleyin |
| Haber ve eleştiri sınırını tartışmamak | Bu açıklamalar suç oluşturmaz | Açıklamanın amacını ayrıca değerlendirin |
| Silahlı eylemleri yücelten içeriği önemsiz saymak | Suçun unsurları oluşabilir | İçeriğin örgüt yöntemlerini övüp övmediğine bakın |
| Takdiri indirimi gerekçesiz reddetmek | TCK m.62 gerekçe ister | Sanığın geçmişini ve davranışlarını tartışın |
| Suç tarihindeki kanunu kontrol etmemek | 6459 ve 7188 değişiklikleri sonucu etkiler | Lehe kanun karşılaştırması yapın |
| Basit yargılama veya uzlaştırma beklemek | Suç bu kurumların kapsamında değildir | HAGB ve takdiri indirimi değerlendirin |
| İstinaf kararını kesin saymak | Temyiz hakkı kaybedilir | CMK m.286/3-b’yi gözetin |
Terör örgütü propagandası suçu nedir?
3713 sayılı Kanunun 7/2. maddesinde düzenlenen; terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propaganda yapma suçudur.
Cezası nedir?
Bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Basın ve yayın yoluyla işlenirse ceza yarı oranında artırılır; dernek, parti, okul veya yurt gibi yerlerde işlenirse cezanın iki katı verilir.
Örgüt lehine her açıklama suç mu?
Hayır. 3. Ceza Dairesi, örgütle ilgili bir düşüncenin yayılmasının yanında örgütün cebir, şiddet ve tehdit içeren yöntemlerinin meşru gösterilmesi, övülmesi veya bunlara başvurmanın teşvik edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Haber yapmak veya eleştirmek suç mu?
Hayır. 7188 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz.
Kutlamada şarkı söylemek propaganda mı?
3. Ceza Dairesi, Nevruz kutlamasında bir şarkıyı gruba söyletmekten ibaret eylemin örgütün yöntemlerini meşru gösterme, övme veya teşvik etme niteliği taşımadığını kabul ederek mahkûmiyeti bozmuştur.
Afiş asmak propaganda sayılır mı?
İçeriğe bağlıdır. 3. Ceza Dairesi, örgüt eylemlerinde rol alıp ölen kişilerin isim ve resimlerinin bulunduğu afişleri duvarlara yapıştıran sanık hakkında mahkûmiyet gerektiğine hükmetmiştir.
Slogan atmak suç mu?
Terör örgütünün üyesi veya destekçisi olduğunu belli edecek şekilde slogan atılması 7/2. madde kapsamındadır. Ancak 3. Ceza Dairesi, bir müzik grubunun serbest bırakılmasını isteyen sloganların bu nitelikte olmadığını kabul etmiştir.
Sosyal medya paylaşımı propaganda sayılır mı?
İçeriğe göre değişir. 3. Ceza Dairesi bazı kararlarında paylaşımların suçu oluşturduğunu kabul etmiş, bazı kararlarında ise paylaşımların örgütün cebir ve şiddet yöntemlerini meşru göstermediğini belirterek mahkûmiyeti bozmuştur.
Konuşmada örgütü övmek suç mu?
3. Ceza Dairesi, konuşma içeriğinin örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek nitelikte olduğu dosyada beraat kararını bozmuştur.
Suç kastsız işlenebilir mi?
Hayır. 3. Ceza Dairesi, bu suçun ancak kastla işlenebileceğini ve failin propagandadaki amacının örgütün iyi gösterilmesine yönelik olması gerektiğini belirtmiştir.
Takdiri indirim nasıl uygulanır?
TCK m.62/2’deki ölçütler gözetilir. 3. Ceza Dairesi, sabıkası bulunmayan ve olumsuz davranışı tespit edilemeyen sanıkta takdiri indirimin yanlış gerekçeyle reddedilmesini bozma nedeni saymıştır.
HAGB kararı verilebilir mi?
CMK m.231’deki koşullar varsa ve hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ise verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.
Basit yargılama veya uzlaştırma mümkün mü?
Hayır. Cezanın üst sınırı beş yıl olduğundan CMK m.251’deki basit yargılama usulü uygulanmaz; suç CMK m.253’teki uzlaştırma kapsamında ve TCK m.75’teki önödeme kapsamında da değildir.
Zamanaşımı ne kadar?
Temel hâlde cezanın üst sınırı beş yıl olduğundan TCK m.66/1-e uyarınca olağan dava zamanaşımı sekiz yıldır. Basın ve yayın yoluyla işlenme gibi daha ağır cezayı gerektiren hâllerde TCK m.66/3 uyarınca bu hâlin cezası esas alınır.
İstinaf kararı temyiz edilebilir mi?
Evet. CMK m.286/3-b, 3713 sayılı Kanunun 7. maddesinin ikinci fıkrasındaki suç nedeniyle verilen bölge adliye mahkemesi kararlarının temyiz edilebileceğini düzenler.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu m.7 — Terör örgütleri ve propaganda
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu m.1 — Terör tanımı
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.6 — Tanımlar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.62 — Takdiri indirim
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66 — Dava zamanaşımı
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.215 — Suçu ve suçluyu övme
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.220 — Suç işlemek amacıyla örgüt kurma
- 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu m.28 ve 32 — Kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşleri
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231 — Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.251 — Basit yargılama usulü
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253 — Uzlaştırma
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.286 — Temyiz edilebilen bölge adliye mahkemesi kararları
İlgili yazılarımız: Suçu ve suçluyu övme · Kanuna aykırı toplantı ve gösteri · Suç işlemek amacıyla örgüt kurma · Hükmün açıklanmasının geri bırakılması · Temyiz başvurusu
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.