Silahlı Örgüt Üyeliği Suçu (TCK 314): Organik Bağ, Yardım Ayrımı, Hata, Etkin Pişmanlık, Zorunlu Müdafi ve Yargıtay Kararları

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 22.10.2024 T., 2022/7197 E., 2024/12583 K.
Örgütsel özel konumu veya faaliyeti saptanamayan, örgütle tanıştığı tarihteki yaşı, sosyal statüsü ve hayat tecrübesi itibarıyla örgütün gerçek niteliğini bilmeyen sanık hakkında TCK m.30/1 uyarınca beraat kararı verilmelidir. Ağır ceza mahkemesi askeri öğrenci olan sanığı silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkûm etmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu düzelterek esastan reddetmiştir. Sanık müdafii temyizinde sanığın örgüt hiyerarşisinde yer almadığını ve tanık beyanlarının 17-25 Aralık öncesi döneme ait olduğunu ileri sürmüştür. Daire, örgüt üyeliği için organik bağ ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren faaliyet arandığını, örgüte sempati duymanın yeterli olmadığını hatırlatmıştır. Örgütün niteliğini bilmeden içinde yer alanlar yönünden örgütten ayrılma iradesinin ortaya konulup konulmadığının somut olaya göre değerlendirilmesi gerektiğini belirterek sanığın “örgütle tanıştığı ve irtibat kurduğu tarihteki yaşı, sosyal statüsü ve hayat tecrübesi itibarıyla hata içerisinde olan” bir kişi olduğunu kabul etmiştir. Hüküm 22.10.2024 tarihinde sanık müdafiinin temyizi üzerine, CMK m.223/2-c uyarınca beraat gerektiği gerekçesiyle tebliğnameye uygun olarak oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 04.03.2024 T., 2023/16070 E., 2024/3104 K.
Örgüt evlerinde kalıp sohbetlere katılan ve örgüt içinde sorumluluk görevleri yürüten sanığın eylemi üyelik niteliğindedir; ancak soruşturmada bilgi vermiş sanığa etkin pişmanlık hükümleri anlatılmadan hüküm kurulamaz. Ağır ceza mahkemesi sanığı silahlı terör örgütüne üye olma suçundan altı yıl üç ay hapis cezasına mahkûm etmiş, bölge adliye mahkemesi duruşmalı inceleme sonunda bu hükmü kaldırarak sanığın CMK m.223/2-e uyarınca beraatine karar vermiştir. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, sanığın örgüt evlerinde kaldığını, örgütsel görev yaptığını ve örgütle iltisaklı şirkette kaydı bulunduğunu belirterek temyiz etmiştir. Daire, sanığın ev ablalığı ve bölge talebe mesullüğü görevleri yürüttüğünü, örgütün gerçek yüzünün ortaya çıkmasından sonraki dönemde de iltisaklı yurtta çalıştığını, bu eylemlerin süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk içerdiğini kabul etmiştir. Soruşturmada kendisinin ve başkalarının örgütle bağlantısına ilişkin bilgi veren sanığa “Bölge Adliye Mahkemesince etkin pişmanlık hükümlerinin kapsamlı şekilde anlatılarak hatırlatılması”, istemesi hâlinde ayrıntılı savunmasının alınıp beyanlarının doğruluğunun denetlenmesi ve TCK m.221/4’ün tartışılması gerektiğini belirtmiştir. Beraat hükmü 04.03.2024 tarihinde Cumhuriyet savcısının temyizi üzerine tebliğnameye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 20.03.2018 T., 2014/408 E., 2018/114 K.
TCK 221’deki etkin pişmanlık hükümleri yalnızca örgüt kurma, yönetme ve üye olma suçlarını kapsar; örgüt faaliyeti çerçevesinde silah taşıyan kişi, üyelikten ceza almasa bile silah suçundan sorumlu olur. Bir terör örgütünün kırsal yapılanmasına katılıp siyasi ve askeri eğitim aldıktan sonra kendisine verilen otomatik tüfekle yaklaşık dokuz ay dolaşan sanık, örgütten kaçarak tüfekle birlikte teslim olmuştur. Ağır ceza mahkemesi üyelik suçundan TCK m.221/2 uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına, 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan ise kast yokluğu gerekçesiyle beraate karar vermiş; 9. Ceza Dairesi beraat hükmünü bozmuş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı bu karara itiraz etmiştir. Genel Kurul, silahlı örgütte her üyenin bizzat silah taşımasının gerekmediğini, sanığın teslim olma iradesi oluşana kadar tüfeği kendi iradesiyle taşıdığını kabul etmiştir. Etkin pişmanlık yönünden ise hükümlerin “yalnızca aynı Kanun’un 220 ve 314. maddesinde düzenlenen örgüt kurmak, yönetmek veya üye olmak suçları açısından uygulanabilmesi” nedeniyle silah suçuna uygulanamayacağını belirtmiştir. İtiraz 20.03.2018 tarihinde reddedilmiştir; silah suçunun oluştuğuna ilişkin uyuşmazlıkta karar oyçokluğuyla, dört üyenin karşı oyuna rağmen verilmiş, etkin pişmanlığa ilişkin uyuşmazlıkta ise oybirliği sağlanmıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 15.03.2022 T., 2021/225 E., 2022/169 K.
TCK 314/2 ve 3713 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca yargılanan tutuksuz sanığa, istemi aranmaksızın CMK m.150/3 uyarınca müdafi atanmalıdır; ancak içtihadın sonradan bu yönde değişmesi, kesinleşmiş hükme karşı olağanüstü kanun yolu hakkı doğurmaz. Sanık, ilk derece yargılamasında müdafi talep etmeden savunmasını kendisi yapmış ve altı yıl üç ay hapis cezasına mahkûm edilmiş; bölge adliye mahkemesi duruşmasında da müdafi istemediğini açıkça bildirmiştir. Hüküm 16. Ceza Dairesince onanarak kesinleşmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı sanığın müdafisiz yargılandığını belirterek itiraz yoluna başvurmuştur. Genel Kurul, suçun niteliği ile Anayasa m.36 ve AİHS m.6’daki güvenceler karşısında “sanığa CMK’nın 150/3. maddesi uyarınca zorunlu müdafi atanması gerektiği kabul edilmelidir” sonucuna varmıştır. Bununla birlikte hüküm tarihinde zorunlu müdafi için alt sınırın suçun temel şekline göre belirlendiğini, içtihattaki değişimin hükmün kesinleşmesinden sonra ortaya çıktığını ve yargısal içtihat değişikliklerinin geriye yürümeyeceğini belirtmiştir. İtiraz 15.03.2022 tarihinde reddedilmiştir; zorunlu müdafi uyuşmazlığında karar oyçokluğuyla, iki üyenin karşı oyuna rağmen verilmiş, içtihat değişikliğinin etkisine ilişkin uyuşmazlıkta ise oybirliği sağlanmıştır.