İntihara Yönlendirme Suçu (TCK 84): Azmettirme, Kararı Kuvvetlendirme, İntihara Mecbur Etme ve Kasten Öldürme Ayrımı

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 10.05.2022 T., 2019/455 E., 2022/319 K.
İntihara mecbur etmeden kasten öldürme sorumluluğu için cebir veya tehdidin intihara zorlayıcı düzeye ulaştığı şüpheden uzak biçimde ispatlanmalıdır; ispatlanamazsa eylem intihara azmettirme olarak değerlendirilir. Karar oyçokluğuyla verilmiştir. 17 yaşındaki maktul evde yalnızken halasının eşi tarafından öpülmeye çalışılmış, olayı gören ağabeyi sanık bu kişiyle tartışmış, ardından kız kardeşini dövmüş ve ona tarım ilacı vererek “Bu ilacı iç, öl” demiştir. Maktul küçük kardeşiyle alt kata inip ilacı içmiş, beş gün sonra hastanede ölmüştür. Yerel mahkeme sanığı TCK 84/4 yollamasıyla nitelikli kasten öldürmeden müebbet hapis cezasıyla cezalandırmış, 1. Ceza Dairesi hükmü onamış, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise eylemin TCK 84/1-2 kapsamında kaldığı görüşüyle itiraz etmiştir. Genel Kurul, intihar fiilini gerçekleştirenin bizzat mağdur olması gerektiğini ve irade üzerinde hâkimiyet kuran kişinin kasten öldürmeden sorumlu olacağını açıklamıştır. Somut olayda maktulün yaralanmalarının hafif olduğu, tehdit iddiası bulunmadığı ve ilacı sanığın olmadığı bir ortamda içtiği gözetilerek “sanık …’ın maktulü intihara zorlamak amacıyla onu darbettiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı deliller bulunmaması nedeniyle sanığın eyleminin TCK’nın 84/1-2. maddesi kapsamında intihara azmettirme suçunu oluşturduğu” kabul edilmiştir. Ceza Genel Kurulu Başkanı ile üç üye, maktulün ailesine teslim edilirse zarar göreceğini söylediği ifadesine dayanarak eylemin intihara mecbur etme olduğu görüşüyle karşı oy kullanmıştır. Başsavcılık itirazı 10.05.2022 tarihinde oyçokluğuyla kabul edilmiş, onama kararı kaldırılmış ve hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 02.07.2015 T., 2014/3770 E., 2015/4273 K.
Eşiyle telefonda tartışırken “ben gelmeden kendini vur, bu işi bana bırakma” diyen ve bir süre sonra eşi silahla ölen sanık hakkında, öldürmenin ispatlanamaması hâlinde intihara yönlendirmeden hüküm kurulmalıdır. Aralarında geçimsizlik bulunan eşler, maktulün bir geceyi nerede geçirdiği konusunda tartışmış, sanık telefonda maktule “seni gelirsem silahla vuracağım, ben gelmeden kendini vur, bu işi bana bırakma” demiştir. Aynı gün evde bir araya geldikten sonra maktul çocuk odasında göğsünden isabet eden mermiyle yaralanarak ölmüş, maktulün elinde atış artığı tespit edilmiştir. Ağır ceza mahkemesi sanığı eşini kasten öldürme suçundan beraat ettirmiştir. Daire, sanığın eşini tabancayla öldürdüğüne dair her türlü kuşkudan uzak kanıt elde edilemediğini kabul etmiş, ancak telefondaki sözlerden bir süre sonra ölümün meydana gelmesi dikkate alındığında “sanık … hakkında 5237 sayılı TCK.nun 84. maddesi uyarınca intihara yönlendirme suçundan cezalandırılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde beraatine karar verilmesi” ni bozma nedeni saymıştır. Beraat hükmü 02.07.2015 tarihinde tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.05.2015 T., 2014/2844 E., 2015/3135 K.
İlişkiyi bitirmek isteyen kişinin, intihar edeceğini söyleyen karşı tarafa gönderdiği ciddiyetsiz mesajlar, nitelik ve yoğunluk bakımından intihar kararını kuvvetlendirme sayılmamıştır. Sanık ile maktul arasında yüz yüze görüşmeden, yalnızca telefon ve mesajlaşma yoluyla sürdürülen bir arkadaşlık ilişkisi bulunmaktadır. Sanık ilişkiyi bitirmek istediğini bildirince maktul “bana dönmezsen canıma kıyacağım, zehir içeceğim” şeklinde mesaj göndermiştir. Bu mesajı ciddiye almayan sanık ise “son kurşunu kafama sıkayım hoşçakal” ve benzeri mesajlarla karşılık vermiş, kısa süre sonra maktul toksik bir madde içerek hayatını kaybetmiştir. Asliye ceza mahkemesi sanığı intihara yönlendirme suçundan mahkûm etmiştir. Daire, “sanık tarafından maktüle gönderilen cep telefonu mesajlarının nitelik ve yoğunluk bakımından intihar kararını kuvvetlendirme olarak kabul edilemeyeceği” sonucuna varmış ve yasal unsurları oluşmayan suçtan beraat kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Mahkûmiyet hükmü 13.05.2015 tarihinde tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 14.02.2018 T., 2016/5669 E., 2018/547 K.
Bir bütün hâlinde intihar kararını kuvvetlendiren aile üyelerinin sorumluluğu devam ederken, kendilerine anlatılan olayları yalnızca dinleyen kişiler beraat etmelidir. Yeni evlenen kadın, düğün gecesi eşi tarafından bekaret şüphesiyle suçlanmış, hastanelerde muayene ettirilmek istenmiş, ailesine götürülmüş ve kendisine yazılar yazdırılarak beyanları ses kaydına alınmıştır. Ertesi gün eşiyle birlikte gittikleri akrabaların 11. kattaki evinde, eşinin olayları anlattığı sırada balkondan atlayarak hayatını kaybetmiş; otopsiye göre bakire olduğu anlaşılmıştır. Asliye ceza mahkemesi beş sanığı TCK 84/2 uyarınca mahkûm etmiştir. Daire, üç sanık yönünden eylemlerin “bir bütün halinde intihar kararını kuvvetlendirme olarak vasıflandırılıp” suç adının intihara azmettirme yerine intihara yönlendirme olarak yazılması gerektiğini belirterek hükümleri düzelterek onamıştır. Evin sahibi olan diğer iki sanık yönünden ise “sanıkların kendilerine anlatılan olayları dinlemekten başka icra hareketi sayılabilecek bir eylemleri ve olayda atfı kabil kusurları bulunmadığı gözetilerek beraatlerine karar verilmesi yerine” mahkûmiyet kurulmasını bozma nedeni saymıştır. 14.02.2018 tarihinde üç sanık hakkındaki hükümler düzeltilerek onanmış, iki sanık hakkındaki hükümler oybirliğiyle bozulmuştur.