Terk Suçu (TCK 97): Çocuğu, Yaşlıyı veya Hastayı Kendi Haline Bırakmak ve Öldürmeye Teşebbüsten Farkı

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 11.09.2015 T., 2014/43496 E., 2015/33633 K.
Çocukları bakımı üstlenebilecek bir kurumun inisiyatif kullanabileceği biçimde bırakmak, “kendi haline terk” unsurunu gerçekleştirmez; bu davranış tek başına aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali de sayılmaz. Sanıklar, kardeşlerinin kaçakçılık suçundan yakalanmasına ve kaçak sigaralara el konulmasına kızarak yaşları 2 ile 8 arasında değişen 12 çocuğu emniyet müdürlüğü bahçesine bırakmıştır. Sulh ceza mahkemesi, sanıkların çocukları pazardaki kavgadan korumak için emaneten bıraktıkları savunmasına itibar ederek beraat kararı vermiş, Cumhuriyet savcısı hükmü temyiz etmiştir. Daire, terk suçunun unsurlarını ayrıntılı biçimde açıklamış ve “Terk fiilinin, fail dışında, koruma ve gözetim yükümlülüğünü üstlenebilecek durumda olan ve bu iradeyi taşıyan kişilerin inisiyatif kullanabilecekleri biçimde ve ortamda gerçekleştirilmesi halinde bu suç oluşmaz” ilkesini ortaya koymuştur. Daire, mahkemenin beraat gerekçesini benimsememekle birlikte, çocukları “adeta alın bu çocuklara siz bakın anlamına gelebilecek biçimde bırakmak eylemlerinde, suçun “kendi haline terk” unsurunun gerçekleşmemesi” ve eylemin bakım ve gözetim yükümlülüklerine aykırılık oluşturmaması nedeniyle TCK 233’teki suçun da oluşmadığını belirtmiştir. Beraat hükümleri 11.09.2015 tarihinde tebliğnameye uygun olarak oybirliğiyle onanmıştır.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 11.09.2015 T., 2015/1780 E., 2015/33630 K.
Velayeti kendisinde olan kızını büyükannesine gönderen ve büyükanne kabul etmeyince çocuğu geri almayan babanın eylemi terk değil, aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlalidir. Boşanma sonucu velayeti kendisine bırakılan sanık, 2000 doğumlu kızını boşandığı eşinin başka bir ilçede yaşayan annesine bırakması için köy minibüsü şoförüne yol ücretini vererek teslim etmiştir. 1949 doğumlu büyükanne, yaşı ve maddi durumu nedeniyle çocuğa bakamayacağını belirterek onu kabul etmemiş, sanık da çocuğu tekrar kabul etmemiştir. Sulh ceza mahkemesi sanığın beraatine karar vermiş, katılan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı vekili hükmü temyiz etmiştir. Daire, olayda “suçun yasal unsuru olan, “kendi haline terk” unsuru gerçekleşmediği için terk suçunun oluşmayacağı, ancak sanığın mağdura karşı bakım, eğitim ve destek olma yükümlülüğünü ihlal etmesi nedeniyle eyleminin TCK’nın 233. maddesinde düzenlenen aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğü ihlal suçunun oluşturacağı” gözetilmeden beraat kararı verilmesini kanuna aykırı bulmuştur. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi onama yönünde olmasına rağmen Daire bu görüşe katılmamıştır. Beraat hükmü 11.09.2015 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 11.09.2015 T., 2014/1776 E., 2015/33632 K.
Çocuklarını annelerine teslim etmesi için bir arkadaşına bıraktığını savunan sanık yönünden bu kişinin ifadesi alınmadan hüküm kurulamaz; terk suçu her mağdur için ayrı oluşur. Sanık, hakkında terk suçundan açılan davada iki çocuğu annelerine bırakması için bir arkadaşına teslim ettiğini savunmuştur. Sulh ceza mahkemesi sanığı mahkûm etmiş ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması talebini reddetmiştir. Daire, suçun işlenişine ilişkin genel ilkeleri açıkladıktan sonra, olaya dair görgüsü olduğu anlaşılan kişinin “ifadesi alındıktan sonra sanığın mağdurları kendi hallerine terk edip etmediği belirlenerek hukuki durumunun tayini yerine eksik araştırma ile hüküm kurulması” nı bozma nedeni saymıştır. Kabule göre de “Failin, her bir mağdura karşı ayrı ayrı bakma, koruma ve gözetme yükümlüğü bulunduğundan, birden fazla kişinin suçun mağduru olması durumunda gerçek içtima kuralı uygulanır. Zincirleme suça ilişkin hüküm uygulanamaz” ilkesine göre iki mağdur için tek hüküm kurulmasını hatalı bulmuştur. Adli sicilinde kesinleşmiş mahkûmiyet bulunmayan sanık hakkında HAGB talebinin anlaşılamayan bir gerekçeyle reddedilmesi de ayrıca bozma nedeni yapılmıştır. Hüküm 11.09.2015 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 20.03.2018 T., 2015/986 E., 2018/102 K.
Terk suçunda failin amacı yalnızca terk etmek olmalıdır; yeni doğmuş bebeğini ölüm neticesi muhakkak olacak koşullarda çöp konteynerine bırakan annenin eylemi terk değil, nitelikli kasten öldürmeye teşebbüstür. Hamileliğini ailesinden gizleyen sanık, bir kış günü sabaha karşı sokakta doğum yapmış ve bebeği göbek kordonunu kesmeden, çıplak hâlde çöp konteynerindeki çöplerin arasına bırakarak evine dönmüştür. Yaklaşık iki saat kırk beş dakika sonra temizlik görevlileri bebeği son anda fark ederek hastaneye götürmüş, ileri derecede hipotermi nedeniyle hayati tehlike geçiren bebek 12 gün yoğun bakımda kalmıştır. Ağır ceza mahkemesi sanığı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüsten 12 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırmış, 1. Ceza Dairesi hükmü onamıştır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise öldürme kastı bulunmadığı, eylemin neticesi sebebiyle ağırlaşmış terk suçu olduğu görüşüyle itiraz etmiştir. Genel Kurul, özel daire kararlarında yeni doğan bebeğin tren garına veya cami avlusuna ya da küçük çocuğun akrabalarının evinin önüne bırakılmasının terk sayıldığını hatırlatmış ve “Failin bu maddeye göre sorumlu tutulabilmesi için asıl amacı sadece “terk etmek” olmalıdır.” demiştir. Somut olayda bebeği “ölüm neticesi muhakkak olacak şekilde, soğuk kış günü çıplak vaziyette” çöp konteynerine bırakan “sanığın asıl amacının terk olmadığı” sonucuna varılmıştır. Eylemin terk suçu olmadığı oybirliğiyle, icrai hareketle işlendiği ise oyçokluğuyla kabul edilmiştir; karşı oy yazısında bir üye eylemin ihmali davranışla kasten öldürmeye teşebbüs olduğunu savunmuştur. Başsavcılık itirazı 20.03.2018 tarihinde reddedilmiştir.