Kötü Muamele Suçu (TCK 232): Aynı Evde Yaşayanlara Kötü Davranış, Eziyet ve Yaralamadan Farkı

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 16.01.2020 T., 2016/1412 E., 2020/8 K.
Kötü muamele suçunda süreklilik şart değildir; merhamet, acıma ve şefkatle bağdaşmayan ani bir fiille de suç işlenebilir. Kız kardeşinin saçlarını ceza amacıyla kesen ağabeyin eylemi yaralama değil kötü muameledir. Evden kaçan 16 yaşındaki mağdur, ağabeyi olan sanık tarafından bulunup birlikte yaşadıkları eve getirilmiş, sanık bir daha evden kaçmasın diye mağdurun saçlarını makasla rastgele kesmiştir. Sulh ceza mahkemesi sanığı TCK 232/1 uyarınca 1.000 TL adli para cezasıyla cezalandırmıştır. 18. Ceza Dairesi, kötü muamele için fiillerin süreklilik arz etmesi gerektiği görüşüyle eylemin TCK 86/3-a’daki kasten yaralama olduğunu kabul ederek hükmü bozmuş; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı bu karara itiraz etmiştir. Genel Kurul, suçun “fail ile mağdur arasında aile ilişkisi öngörülmeyen” bir düzenleme olduğunu, birlikte yaşama bakımından “birlikte yaşama iradesinin varlığı yeterlidir” diyerek belirtmiştir. Genel Kurula göre “bir eylemde kötü muamele kastının şüpheden uzak bir biçimde ortaya konulabildiği durumda süreklilik şart değildir. Somut olayın özelliğine göre merhamet, acıma ve şefkatle bağdaştırılamayacak ani bir fille de söz konusu suçun işlenmesi mümkündür.” Saç kesme eylemi mağdurun vücuduna acı vermediği ve ruh sağlığını bozduğu tespit edilmediği için yaralama sayılmamış, sonuçları uzun süreye yayıldığından kötü muamele kabul edilmiştir. Bir üye eylemin suç oluşturmadığı, dört üye ise itirazın reddi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır. Başsavcılık itirazı 16.01.2020 tarihinde oyçokluğuyla kabul edilmiş, Dairenin bozma kararı kaldırılmıştır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 13.05.2019 T., 2019/9731 E., 2019/6715 K.
Bakımı üstlenilen çocuklara yönelik davranışlar sistematik ve süreklilik göstermiyorsa eylem eziyet değil kötü muameledir; suç her çocuk için ayrı ayrı oluşur. Velayetleri babalarına verilen çocuklar, babaları tarafından bakılmaları için sanığa bırakılmış, sanık bu çocuklara yönelik eylemleri nedeniyle eziyet suçundan mahkûm edilmiştir. Daire, madde gerekçesine göre eziyet oluşturan fiillerin “ani olarak değil, sistematik bir şekilde ve belli bir süreç içinde işlenmektedirler” olduğunu hatırlatmıştır. Somut olayda sanığın mağdurlara yönelik “sistematik ve süreklilik arz edecek biçimde olmayan ancak; merhamet, acıma ve şefkatle bağdaşmayacak şekilde gerçekleştirdiği eylemlerinin TCK.nın 232/1. madde ve fıkrasında düzenlenen kötü muamele suçunu oluşturduğu” gözetilmeden hüküm kurulmasını yasaya aykırı bulmuştur. Kabule göre de şahıslara karşı suçlarda teselsül hükümlerinin uygulanamayacağına ilişkin 04.12.1929 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca suçun mağdur sayısınca oluşacağı gözetilmeden TCK 43’ün uygulanması ve temel cezada gerekçe ile uygulama arasında çelişki bulunması ayrıca bozma nedeni yapılmıştır. Hüküm 13.05.2019 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 12.11.2019 T., 2018/3863 E., 2019/15987 K.
Hamile eşiyle yaşadığı eve eski eşini getirip eşine manevi eziyet uygulayan kişinin eylemi, aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali değil kötü muameledir; suç vasfı değişeceği için ek savunma hakkı verilmelidir. Sanık, resmi nikâhlı ve hamile olan eşiyle birlikte yaşadığı eve boşandığı eski eşini getirmiş, eski eş evde iki gün kalmıştır. Bu olay üzerine eşler arasında huzursuzluk yaşanmış ve sanık eşine manevi eziyet uygulamıştır. Mahkeme sanığı aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçundan mahkûm etmiştir. Daire, TCK 232’nin “yaralama, tehdit, sövme gibi Yasa’nın başka maddelerinde açıkça suç olarak düzenlenmiş eylemler dışında kalan ve failin aynı konutta birlikte yaşadığı kişilere karşı gerçekleştirdiği mağdura bedenen veya ruhen zarar veren eylemleri” kapsadığını belirtmiş ve “Merhamet ve sevgi duyguları ile bağdaşmayan, mağdura bedenen veya ruhen zarar veren eylemlerin kötü muamele olarak kabulü gerekir” sonucuna ulaşmıştır. Eylemin bir bütün hâlinde mağdurda duygusal bozukluğa yol açacak boyuta ulaştığını, bu nedenle ek savunma hakkı verilerek kötü muamele yönünden değerlendirme yapılması gerektiğini belirtmiştir. Kararda ayrıca denetim süresinde kasıtlı suç işleyen sanık hakkında geri bırakılan hükmün aynen açıklanması gerektiği, hapis cezasının yeniden değerlendirmeyle adli para cezasına çevrilemeyeceği vurgulanmıştır. Hüküm 12.11.2019 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 13.10.2021 T., 2019/4664 E., 2021/18995 K.
Daire çoğunluğuna göre oğlunu ıslah etmek için ormanda ağaca bağlayan babanın eylemi kötü muamele değil kişiyi hürriyetinden yoksun kılmadır; iki üye ise eylemin kötü muamele olduğu görüşündedir. İş yerine ait emanet parayı alıp harcayan oğluna kızan sanık, onu ormanlık alana götürüp bir ağaca bağlamış ve yakın bir yerde beklemiştir. Mağdur, kolluk kuvvetlerinin müdahalesiyle serbest kalmıştır. Asliye ceza mahkemesi sanığın beraatine karar vermiştir. Daire çoğunluğu, kötü muamelenin “cinsel istismar, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma, yaralama, tehdit, sövme gibi başka maddelerde açıkça suç olarak düzenlenen eylemlerin dışında kalan çıplak gezdirme, aç bırakma, eve almama, evden dışarı atma, mendil sattırma, sürekli alay etme, korkutma gibi merhamet ve şefkatle bağdaşmayan eylemleri” kapsadığını belirtmiş, eylemin TCK 109/1, 3-e-f ve 29. maddeleri bağlamında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturduğunu kabul etmiştir. Karşı oy yazısında iki üye, sanığın oğluna uslanması için alışılmışın dışında bir ceza uyguladığını ancak hürriyeti tahdit kastıyla hareket etmediğini, eylemin TCK 232/1’deki kötü muamele suçunu oluşturduğunu savunmuştur. Karşı oy, sonuç itibarıyla beraat hükmünün bozulmasına katılmaktadır. Beraat hükmü 13.10.2021 tarihinde oyçokluğuyla bozulmuştur.