Otoyol ve Köprü İhlalli Geçiş Cezası: 15 Gün, 45 Gün Kuralı ve İtiraz Yolu (6001 m.30)
- Otoyol veya köprüden ücret ödenmeden yapılan geçiş “ihlalli geçiş” sayılır ve 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesine tabidir.
- Geçişi izleyen on beş gün içinde geçiş ücreti usulüne uygun ödenirse hiçbir ceza uygulanmaz.
- On beş gün geçtikten sonra, kırk beşinci güne kadar ücretle birlikte ücretin bir katı ödenirse ceza bir kat olarak kalır.
- Kırk beşinci günden sonra ücretle birlikte ücretin dört katı tutarında ceza istenir.
- Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği yollarda bu ceza bir idari para cezasıdır; tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir, ödenmezse vergi dairesince takip edilir.
- Genel Müdürlük yollarında ödenmemiş ceza ve ücret varken aracın fenni muayenesi, satışı ve devri yapılamaz.
- İşletme hakkı bir şirkete verilmiş yollarda ücret ve ceza, işletici şirket tarafından genel hükümlere göre tahsil edilir.
- Bu yollarda dört kat ceza istenmeden önce araç sahibine en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname veya e-Devlet bildirimiyle bilgi verilmesi gerekir.
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi, işletici şirketin cezasının Kabahatler Kanunu kapsamında sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilecek bir karar olmadığı yönündeki kanun yararına bozma istemini yerinde bulmuştur.
- İşletici şirket alacağına karşı savunma bu nedenle çoğunlukla icra takibine itiraz ve itirazın iptali davasında yapılır.
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine göre on beş günlük sürenin işletilebilmesi için ihlalli geçişin geçiş anında araç sürücüsüne bildirildiği ispatlanmalıdır.
- HGS’li araçlarda her geçiş için bakiye, otomatik yükleme ve on beş gün içinde tahsilat imkânı banka kayıtları ve uzman bilirkişiyle araştırılmalıdır.
- Tarih içermeyen genel bakiye listesi yeterli sayılmamış; geçiş tarihlerini gösteren HGS ekstresi aranmıştır.
- Takip haksız itirazla durdurulmuşsa borçlu icra inkâr tazminatıyla karşılaşabilir; bu nedenle itiraz belgeye dayanmalıdır.
- 2022 değişikliğinden önce verilmiş ama ödenmemiş cezalara yeni hükümler uygulanır; daha önce tahsil edilmiş tutarlar ise iade edilmez.
HGS etiketinin bakiyesi bir anlığına yetmediğinde, OGS cihazı okunmadığında ya da araç plakası sisteme hatalı tanımlandığında gişeden geçen sürücü çoğu zaman bir ihlal yaptığını fark etmez. Haftalar sonra gelen bir kısa mesaj, e-Devlet bildirimi ya da doğrudan icra takibi, geçiş ücretinin birkaç katına ulaşan bir borcu gösterir. Filosu olan şirketlerde bu tutarlar yüz binlerce liraya çıkabilmektedir.
Bu borca itirazda ilk soru, geçişin hangi yolda yapıldığıdır. Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği yollarda ceza bir idari para cezasıdır ve Kabahatler Kanunu’nun yolu izlenir. İşletme hakkı bir şirkete devredilmiş köprü ve otoyollarda ise alacak genel hükümlere göre tahsil edilir ve uyuşmazlık çoğunlukla ticaret mahkemesinde görülen itirazın iptali davasına dönüşür. Aşağıda kanun metni, süreler ve bu iki yoldaki güncel kararlar kendi cümleleriyle ele alınmaktadır.
Kanunî dayanak
| Konu | Karayolları Genel Müdürlüğü yolları | İşletme hakkı şirkette olan yollar |
|---|---|---|
| Geçişten itibaren ilk 15 gün | Ücret ödenirse ceza uygulanmaz (m.30/7) | Ücret ödenirse ceza uygulanmaz (m.30/7) |
| 16. günden 45. güne kadar | Ücret + bir kat idari para cezası; ayrıca tebligat yapılmaz, %25 indirim uygulanmaz (m.30/1) | Ücret + bir kat ceza (m.30/5) |
| 45. günden sonra | Ücret + dört kat idari para cezası (m.30/1) | Ücret + dört kat ceza; en az 15 gün önceden bilgilendirme şartı (m.30/5) |
| Cezanın niteliği | Kabahatler Kanunu kapsamında idari para cezası | Genel hükümlere göre tahsil edilen ceza |
| Ödeme süresi | Tebliğden itibaren bir ay (m.30/3) | Kanunda tebliğ şartı yok; bildirim ve temerrüt tartışması |
| Ödenmezse | 6183 sayılı Kanun’a göre vergi dairesince takip (m.30/3) | İcra takibi |
| İtiraz yolu | Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliği (5326 m.27) | Takibe itiraz; alacaklının açacağı itirazın iptali davasında savunma |
| Araca etkisi | Ödenmeden fenni muayene, satış ve devir yapılmaz (m.30/4) | Bu kısıtlama dördüncü fıkrada Genel Müdürlük yolları için öngörülmüştür |
| Yabancı plakalı araç | 15 günlük süre beklenmez; 15 gün içinde ücret ödenirse ceza tahsil edilmez | Ceza ve ücret ödenmeden ülkeyi terk izni verilmez (m.30/10) |
Ne yapmalı? Adım adım yol haritası
- İhlal bildirimini aldığınız anda geçiş tarihini, gişe veya köprü adını ve plakayı not edin; geçişin Karayolları Genel Müdürlüğü yolunda mı yoksa işletici şirket yolunda mı yapıldığını belirleyin.
- Geçişten itibaren on beş gün dolmadıysa yalnızca geçiş ücretini ödeyin; bu süre içinde ödeme hiçbir ceza doğurmaz.
- On beş gün geçmiş ama kırk beş gün dolmamışsa ücretle birlikte bir kat cezayı ödeyerek dört katlık cezanın önüne geçin.
- HGS veya OGS hesabınızın geçiş tarihindeki bakiyesini gösteren tarihli ekstreyi bankadan ya da ilgili kurumdan alın.
- Otomatik yükleme talimatınız varsa talimatın başlangıç tarihini ve geçiş günlerinde yükleme yapılıp yapılmadığını gösteren kayıtları isteyin.
- Etiket plakaya doğru tanımlanmış mı, ürün iptal edilmiş mi, plaka değişikliği sonrası güncelleme yapılmış mı; bu bilgileri belgelendirin.
- Genel Müdürlük yolunda idari para cezası tebliğ edildiyse, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurun.
- İşletici şirket yolunda ödeme emri geldiyse, icra takibine yedi gün içinde itiraz edip etmeyeceğinize belgelerinize bakarak karar verin.
- İtiraz ederseniz, şirketin açacağı itirazın iptali davasında bildirim yapılmadığını ve bakiye kayıtlarınızı delil olarak sunun; banka kayıtlarının celbini ve uzman bilirkişi incelemesini açıkça isteyin.
- Borcun bir kısmını kabul ediyorsanız, örneğin geçiş ücretini, bu kısmı ödeyip yalnızca ceza ve faize itiraz etmeyi değerlendirin; tamamen haksız itiraz icra inkâr tazminatı riski doğurur.
- Şirket filonuz varsa geçiş kayıtlarını düzenli olarak kontrol eden bir sistem kurun; on beş günlük süreler araç sayısıyla çarpıldığında büyük tutarlar oluşur.
- Aracınızı satacaksanız veya muayeneye götürecekseniz Genel Müdürlük yollarına ait ödenmemiş ceza ve ücret bulunup bulunmadığını önceden sorgulayın.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 28.09.2021 T., 2021/11428 E., 2021/11399 K.
İşletici şirketin cezası sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilecek bir idari yaptırım kararı sayılmamıştır. Yap-işlet-devret modeliyle işletilen bir otoyoldan ücret ödemeden geçtiği gerekçesiyle araç sahibine 119,75 TL geçiş ücreti ve 359,25 TL ceza içeren bir ihlalli geçiş ihtarnamesi gönderilmiş, kişi ücreti ödeyip cezaya sulh ceza hâkimliği nezdinde itiraz etmiş, hâkimlik de cezayı kaldırmıştır. Adalet Bakanlığının talebiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kanun yararına bozma isteminde bulunmuş ve “anılan otoyol geçiş ücretinin süresinde ödenmemesi nedeniyle uygulanan 3 katı cezanın 5326 sayılı Kanun kapsamında itirazı kabil bir karar olmadığı gözetilmeksizin, başvurunun görev yönünden reddi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiş” olduğunu ileri sürmüştür. Daire, “Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlar yerinde görüldüğünden” hâkimlik kararını bozmuştur. Karar oyçokluğuyla verilmiştir. Kararda yer alan iki muhalefet şerhi, işletici şirketin cezasının da idari para cezası niteliğinde olduğu ve sulh ceza hâkimliğinin görevli bulunduğu görüşündedir; bu görüş Dairenin çoğunluk kararı değildir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 26.03.2025 T., 2021/1501 E., 2025/370 K.
İşletici şirket alacağında tebliğ şartı yoktur; ancak 15 günlük sürenin işletilmesi için geçiş anında bildirim ispatlanmalıdır. İşletici şirket, davalının araçlarının ihlalli geçişleri için başlattığı icra takibine itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali davası açmıştır. İlk derece mahkemesi geçiş ücreti ve dört kat ceza üzerinden davayı kabul etmiş, ancak takip öncesi faiz ve KDV taleplerini reddetmiştir. Daire önce 30. maddenin üçüncü fıkrasındaki tebliğ kuralının Genel Müdürlük yollarındaki idari para cezalarına ilişkin olduğunu belirterek “Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır” demiş, ardından şu şartı eklemiştir: “Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir.” Bildirim ispatlanamadığından takip öncesi faiz ve KDV talebinin reddi yerinde görülmüştür. Davacının istinaf başvurusu esastan reddedilmiş; karar kesin olarak ve oybirliğiyle verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 30.04.2025 T., 2021/1318 E., 2025/492 K.
HGS’li araçlarda her geçiş için bakiye, otomatik yükleme ve 15 gün içinde tahsilat imkânı araştırılmadan dört kat cezaya hükmedilemez. Davalı şirkete ait 84 araçla 2016–2017 yıllarında 4.817 ihlalli geçiş yapıldığı ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesi 121.726,04 TL geçiş ücreti ve 486.904,16 TL dört kat ceza üzerinden itirazın iptaline ve icra inkâr tazminatına hükmetmiştir. Davalı, araçlarında HGS kullanıldığını, bilirkişinin yalnızca OGS yönünden inceleme yaptığını ve banka hesabında yeterli bakiye bulunup bulunmadığının araştırılmadığını ileri sürmüştür. Daire, önce ihlalli geçiş bildirim formunun sürücülere teslim edildiğinin usulüne uygun ispatlanması gerektiğini belirtmiş ve devamında şunu aramıştır: “geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan/PTT’den mi yoksa HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin belirlenmesi gerekmektedir.” Bunun için banka kayıtlarının getirtilmesi ve uzman bankacı ile yazılım analizi veya bilgisayar mühendisi bilirkişilerinden rapor alınması gerektiği belirtilmiştir. Davalının istinaf başvurusu kabul edilerek karar kaldırılmış, dosya yeniden yargılama için ilk derece mahkemesine gönderilmiş; karar kesin olarak ve oybirliğiyle verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 24.12.2025 T., 2022/45 E., 2025/1495 K.
Tarih içermeyen bakiye listesi yetmez; geçiş tarihlerini gösteren HGS ekstresi getirtilmelidir. Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunda 09.01.2019–20.03.2019 arasında yapılan ihlalli geçişler için başlatılan takibe itiraz edilmiş, ilk derece mahkemesi davayı kabul edip icra inkâr tazminatına hükmetmiştir. Davalı, araçlarının HGS hesabına kredi kartından otomatik ödeme talimatı bulunduğunu ve bakiyenin yetersiz kalmasının mümkün olmadığını savunmuştur. Mahkemenin bankaya yazdığı müzekkereye verilen cevapta ise tarih belirtilmeden yalnızca kart limiti ve kullanılabilir bakiye gösterilmiştir. Daire bunu yeterli görmemiştir: “müzekkere ekinde yer alan listede tarih belirtilmeksizin kart limiti ve kullanılabilir bakiye belirtildiğinden, uyuşmazlığa konu ihlalli geçişlerin yapıldığı dönemlerde HGS bakiyesinin yeterli olup/olmadığı anlaşılamamıştır.” Bu nedenle bankadan tarih belirtilerek HGS bakiyelerini gösteren ekstrelerin getirtilmesi ve “her bir geçiş yönünden, geçiş anında yeterli bakiyelerinin olup olmadığı, bakiye yeterli olması durumunda geçiş ücretinin niçin sistemden tahsil edilemediği, bakiye yeterli değilse otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı” hususlarında ek rapor alınması gerektiği belirtilmiştir. Davalının istinaf başvurusu kabul edilerek karar kaldırılmış; karar kesin olarak ve oybirliğiyle verilmiştir.
Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 2021 tarihli kararı bu ayrımın usul sonucunu gösterir. Başsavcılık, işletici şirketin gönderdiği ihtarnamedeki cezanın Kabahatler Kanunu kapsamında itiraz edilebilecek bir karar olmadığını ileri sürmüş, Daire çoğunluğu bu istemi yerinde görmüştür. Karardaki iki muhalefet şerhi bu cezanın da özünde idari para cezası olduğunu savunmuştur; ancak bu görüş çoğunluk kararı değildir. Uygulamadaki sonuç, işletici şirket yolunda gelen bir ihtarname veya ödeme emrine sulh ceza hâkimliğinde değil, icra dairesinde itiraz edilmesidir. Bu yolun işleyişi için itirazın iptali davası yazımıza bakılabilir.
İkinci önemli sonuç ispatla ilgilidir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi 2025’te verdiği üç kararda aynı çizgiyi izlemiştir. İşletici şirketin alacağı için Kanun ayrı bir tebliğ şartı aramasa da on beş günlük cezasız ödeme hakkı ancak kişinin ihlalden haberdar olmasıyla anlam kazanır. Bu nedenle ihlalli geçiş bildiriminin geçiş anında sürücüye teslim edildiği şirket tarafından ispatlanmalıdır. Mart 2025 tarihli kararda bu ispat yapılamadığı için takip öncesi faiz ve KDV talebi reddedilmiştir. Nisan ve Aralık 2025 tarihli kararlarda ise bildirim ispatı bulunmayan dosyalarda dört kat cezaya hükmedilmeden önce HGS hesabının geçiş anındaki durumunun banka kayıtlarıyla incelenmesi zorunlu görülmüştür.
Bu incelemenin kapsamı pratik açıdan çok önemlidir. Daire geçiş anında bakiyenin yeterli olup olmadığını, yeterliyse ücretin neden tahsil edilmediğini, yetersizse otomatik yükleme talimatının işleyip işlemediğini ve sonradan yüklenen paranın on beş gün içinde bu geçişe mahsup edilip edilemeyeceğini ayrı ayrı sormaktadır. Nisan 2025 tarihli kararda yüklenen paranın başka güncel geçişlere mahsup edilmesinin bir yazılım hatası olup olmadığı da inceleme konusu yapılmıştır. Bu soruların cevabı borçlunun kendi kayıtlarındadır; tarih içermeyen genel bir bakiye bilgisi yeterli değildir.
İtirazın dozu da ayrıca düşünülmelidir. İcra ve İflas Kanunu’na göre alacaklı itirazın iptali davasını kazanırsa, borçlu itirazında haksız bulunduğu ölçüde icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir. Kararlara konu ilk derece hükümlerinde bu tazminatın asıl alacağın %20’si olarak belirlendiği görülmektedir. Geçişin gerçekten yapıldığı ve ücretin ödenmediği tartışmasızsa, geçiş ücretini kabul edip yalnızca cezaya ve faize itiraz etmek riski azaltır. Tazminatın şartları için icra inkâr tazminatı yazımıza bakılabilir.
Karayolları Genel Müdürlüğü yollarında ise süreç daha kısadır ama daha katıdır. İdari para cezası tebliğ edildikten sonra on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulmazsa ceza kesinleşir. Ödenmeyen ceza ve ücret vergi dairesince takip edilir ve bunlar ödenmeden aracın muayenesi, satışı ve devri yapılamaz. 2022 değişikliğiyle kırk beş gün içinde bir kat ödeyenler için ceza bir kat sayılmakta, bu durumda ayrıca tebligat yapılmamakta ve peşin ödeme indirimi uygulanmamaktadır. Genel idari para cezası başvuru usulü için idari para cezasına itiraz, vergi dairesinin ödeme emrine karşı yollar için ödeme emrine itiraz yazılarımız yol gösterecektir.
Son olarak geçiş dönemleri unutulmamalıdır. 2018 öncesi geçişlerde ceza oranı on kattı; 7144 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi tahsil edilmemiş cezalara dört katın uygulanmasını öngörmüştür. 2022’de 7417 sayılı Kanun’un geçici 6. maddesi de henüz ödenmemiş cezalar bakımından kırk beş günlük bir kat kuralını geriye doğru uygulanabilir kılmış, ancak tahsil edilmiş tutarların iade edilmeyeceğini belirtmiştir. Eski tarihli bir geçiş için bugün takip başlatılmışsa, talep edilen oranın bu geçiş hükümlerine uygun olup olmadığı ayrıca hesaplanmalıdır.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Neden sorun çıkarır | Doğrusu |
|---|---|---|
| On beş gün içinde ücreti ödememek | Bu sürede ödeme hiçbir ceza doğurmazken sonrasında en az bir kat ceza işler | İhlal bildirimini aldığınız gün ücreti ödeyin |
| Kırk beş günlük bir kat imkânını kaçırmak | 45. günden sonra ceza dört kata çıkar | 15 gün kaçmışsa 45 gün dolmadan ücret ve bir kat cezayı ödeyin |
| İşletici şirket cezasına sulh ceza hâkimliğinde itiraz etmek | Yargıtay 7. Ceza Dairesi bu cezayı Kabahatler Kanunu kapsamında itiraz edilebilir karar saymamıştır | İcra takibine itiraz edip itirazın iptali davasında savunma yapın |
| Genel Müdürlük cezasına 15 günde başvurmamak | İdari para cezası kesinleşir ve vergi dairesince takip edilir | Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurun |
| Tarihli bakiye kaydı sunmamak | Bölge adliye mahkemesi tarih içermeyen bakiye listesini yeterli görmemiştir | Geçiş tarihlerini gösteren HGS ekstresini bankadan alın |
| Otomatik yükleme talimatını belgelememek | Bakiyenin neden yetersiz kaldığı ve sorumluluğun kimde olduğu tartışılamaz | Talimatın başlangıç tarihini ve yükleme kayıtlarını dosyaya koyun |
| Bilirkişi incelemesini istememek | Mahkeme yalnızca şirket kayıtlarına dayanan raporla karar verebilir | Bankacı ve yazılım uzmanı bilirkişiden rapor alınmasını talep edin |
| Borcun tamamına sebepsiz itiraz etmek | Haksız itiraz icra inkâr tazminatı riski doğurur | Tartışmasız ücreti kabul edip ceza ve faize itiraz etmeyi değerlendirin |
| Aracı satmadan önce sorgulama yapmamak | Genel Müdürlük yollarında ödenmemiş ceza ve ücret varken satış ve devir yapılamaz | Satış ve muayene öncesinde borç sorgulaması yapın |
İhlalli geçiş nedir?
Otoyol veya erişme kontrollü karayolu ile köprülerden, belirlenen geçiş ücreti ödenmeden yapılan geçiştir. HGS etiketinin bakiyesinin yetersiz kalması, OGS cihazının okunmaması, etiketin plakaya tanımlı olmaması veya iptal edilmiş bir ürünle geçilmesi uygulamada en sık görülen sebeplerdir.
İhlalli geçişten sonra ne kadar sürede ödersem ceza ödemem?
6001 sayılı Kanun’un 30. maddesinin yedinci fıkrasına göre, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere birinci ve beşinci fıkralardaki cezalar uygulanmaz. Bu süre hem Karayolları Genel Müdürlüğü yolları hem de işletici şirket yolları için geçerlidir.
On beş günü kaçırdım, ceza hemen dört kat mı olur?
Hayır. 2022’de 7417 sayılı Kanun’la getirilen düzenlemeye göre, ödemesiz geçişi izleyen kırk beş gün içinde geçiş ücreti ile birlikte ücretin bir katı ödenirse ceza bir kat olarak kalır. Dört kat ceza, kırk beşinci günden sonra söz konusu olur.
Genel Müdürlük yolu ile işletici şirket yolu arasındaki fark nedir?
Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği yollarda ceza bir idari para cezasıdır; tebliğ edilir, bir ay içinde ödenir ve ödenmezse vergi dairesince takip edilir. İşletme hakkı şirkete verilmiş yollarda ise ücret ve ceza işletici şirket tarafından genel hükümlere göre tahsil edilir ve uyuşmazlık icra takibi ile itirazın iptali davasında çözülür.
İşletici şirketin cezasına sulh ceza hâkimliğinde itiraz edebilir miyim?
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, işletici şirketin uyguladığı cezanın Kabahatler Kanunu kapsamında itiraz edilebilecek bir karar olmadığı yönündeki kanun yararına bozma istemini yerinde bularak, cezayı kaldıran sulh ceza hâkimliği kararını bozmuştur. Bu nedenle bu cezaya karşı savunma genellikle icra takibine itiraz ve itirazın iptali davası üzerinden yapılır.
Genel Müdürlük yolundaki cezaya nasıl itiraz ederim?
Bu ceza bir idari para cezası olduğu için Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesine göre cezanın tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Süre içinde başvurulmazsa ceza kesinleşir ve 6183 sayılı Kanun’a göre vergi dairesince takip edilir.
İşletici şirket bana hiç bildirim yapmadı, ceza ödemek zorunda mıyım?
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, işletici şirket alacağı için kanunda tebliğ zorunluluğu bulunmadığını ancak on beş günlük sürenin uygulanabilmesi için ihlalli geçişin geçiş anında sürücüye bildirildiğinin ispatlanması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca kırk beşinci günden sonraki dört kat ceza için Kanun, en az on beş gün önceden bilgilendirme yapılmasını öngörür.
HGS hesabımda para vardı ama ihlalli geçiş göründü, ne yapmalıyım?
Geçiş tarihlerini gösteren HGS hesap ekstresini ve varsa otomatik yükleme talimatını bankadan alın. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, geçiş anında yeterli bakiye bulunup bulunmadığının, bakiye varsa ücretin neden tahsil edilmediğinin ve sonradan yüklenen paranın on beş gün içinde tahsilatının mümkün olup olmadığının banka kayıtları ve uzman bilirkişiyle araştırılmasını istemektedir.
Bankanın genel bakiye bilgisi yeterli mi?
Hayır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin Aralık 2025 tarihli kararında, tarih belirtilmeksizin kart limiti ve kullanılabilir bakiyeyi gösteren bir listenin, geçişlerin yapıldığı dönemdeki bakiyenin yeterli olup olmadığını göstermediği belirtilmiş ve tarihli HGS ekstrelerinin getirtilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
İcra takibine itiraz edersem risk alır mıyım?
Alacaklı itirazın iptali davasını kazanırsa, İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre borçlu icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir. İncelenen dosyalarda ilk derece mahkemelerinin bu tazminatı asıl alacağın %20’si olarak belirlediği görülmektedir. Bu nedenle itirazın belgeye dayanması ve tartışmasız kısımların kabul edilmesi riski azaltır.
Takipte faiz ve KDV de isteniyor, bunlar yerinde mi?
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin Mart 2025 tarihli kararında, işletici şirket ihlalli geçiş bildiriminin sürücüye teslim edildiğini ispatlayamadığı için takip öncesi işlemiş faiz ve bu faize ilişkin KDV talebinin reddi yerinde bulunmuştur. Somut dosyada bildirim ve temerrüt tarihi bu nedenle ayrıca incelenmelidir.
Ödenmemiş geçiş cezası varken aracımı satabilir miyim?
6001 sayılı Kanun’un 30. maddesinin dördüncü fıkrasına göre birinci fıkra uyarınca ödenmesi gereken idari para cezaları ile geçiş ücretleri ödenmeden, kabahatin işlendiği araçların fenni muayeneleri ile satış ve devirleri yapılmaz. Dokuzuncu fıkraya göre bu hüküm Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği yollar bakımından uygulanır.
Eski tarihli geçişler için hangi oran uygulanır?
2018 öncesinde ceza oranı on kattı; 7144 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi tahsil edilmemiş cezalara dört kat oranının uygulanmasını öngörmüştür. 7417 sayılı Kanun’un geçici 6. maddesine göre de 2022 değişikliğinden önce verilen veya ödenmemiş cezalar hakkında yeni hükümler uygulanır; ancak daha önce tahsil edilmiş tutarlar reddedilip iade edilmez.
Anayasa Mahkemesi dört kat cezayı iptal etti mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesi 18/1/2018 tarihli ve E:2017/166, K:2018/8 sayılı kararıyla işletici şirket yollarındaki cezayı düzenleyen beşinci fıkranın birinci cümlesinin ve yedinci fıkradaki “…ile beşinci fıkrasında…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar vermiştir. Karar, oranın henüz on kat olduğu dönemdeki metne ilişkindir.
Yabancı plakalı araçlar için farklı kural var mı?
Evet. Yedinci fıkraya göre yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için on beş günlük süre beklenmez, ancak bu süre içinde ücret ödenirse ceza tahsil edilmez. 2025’te eklenen onuncu fıkraya göre de işletici şirket yollarına ilişkin ceza ve ücretler ödenmeden yabancı plakalı araçların ülkeyi terk etmesine izin verilmez.
- 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.30 — Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali
- 6001 sayılı Kanun geçici m.3 — 7144 sayılı Kanun öncesi cezalara dört kat oranının uygulanması
- 6001 sayılı Kanun geçici m.6 — 7417 sayılı Kanun öncesi ödenmemiş cezalara yeni hükümlerin uygulanması
- 7144 sayılı Kanun m.18 ve m.19 — Ceza oranının dört kata indirilmesi
- 7417 sayılı Kanun m.53 ve m.54 — Kırk beş günlük bir kat ceza kuralı
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17, m.27 ve m.28 — Ödeme, başvuru ve kesinlik
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun — Genel Müdürlük cezalarının takibi
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62 ve m.67 — Takibe itiraz, itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı
- 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266 — Bilirkişi incelemesi
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.309 — Kanun yararına bozma
- Anayasa Mahkemesinin 18/1/2018 tarihli ve E:2017/166, K:2018/8 sayılı kararı
İlgili yazılarımız: Trafik cezasına itiraz · İdari para cezasına itiraz · İtirazın iptali davası · İcra inkâr tazminatı · Ödeme emrine itiraz
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.